"Belə status-kvo davam edə bilməz": Türkiyə Avropa İttifaqına ultimatum irəli sürüb" - "Hürriyet"

"Ankara danışıqların bərpası və münasibətlərin yenilənməsini tələb edir..."

Türkiyə Avropa İttifaqı  ilə münasibətlərdə mövcud status-kvonun davamını qəbul etmir və danışıqlar prosesinin yenidən aktivləşdirilməsini tələb edir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin "Hürriyet" nəşri yazıb.

Ankaranın sərtləşən siyasi xətti və Brüsselə mesaj

Nəşr yazır ki, Ankara son aylarda bu istiqamətdə daha açıq və sərt mesajlar verir: "Bu vəziyyət davam edə bilməz, yeni siyasi addımlar atılmalıdır". Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan Avropa Günü münasibətilə etdiyi çıxışda bəyan edib:

"Türkiyəsiz Avropa arxitekturası natamam qalır" və Avropa İttifaqını (Aİ) münasibətləri daha real və inklüziv çərçivədə inkişaf etdirməyə çağırıb. Ankara tərəfinin əsas arqumenti budur ki, Türkiyə Avropanın təhlükəsizlik, miqrasiya və iqtisadi balansında mühüm rol oynayır, lakin bu rol siyasi proseslərdə yetərincə əksini tapmır.

Biznes dairələrinin təzyiqi və Gömrük İttifaqı məsələsi

Türkiyədə iş dünyası da Avropa ilə münasibətlərin yenilənməsi üçün fəal şəkildə çıxış edir. Türkiyənin xarici iqtisadi əlaqələr üzrə Şurası (DEİK) müxtəlif Avropa ölkələrinin aparıcı mətbuat orqanlarında yayımladığı açıq məktublarda Türkiyənin Aİ-yə tam üzvlüyünün strateji zərurət olduğunu vurğulayır və mövcud iqtisadi inteqrasiyanın daha dərin mərhələyə keçməsini tələb edir.

Xüsusilə 1996-cı ildən qüvvədə olan Gömrük İttifaqının yenilənməsi əsas iqtisadi gündəm kimi önə çıxır. Mövcud mexanizmin dəyişən qlobal ticarət şərtlərinə uyğunlaşdırılmaması, Türkiyə tərəfinin fikrincə, həm investisiya axınlarını, həm də qarşılıqlı ticarətin potensialını məhdudlaşdırır. Ankara bu səbəbdən modernləşdirmənin yalnız texniki deyil, həm də siyasi qərar olduğunu bildirir.

Siyasi maneələr və strateji balans axtarışı

Bununla belə, Aİ-Türkiyə münasibətlərində irəliləyiş illərdir müxtəlif siyasi və institusional maneələrlə ləngiyir. Kipr məsələsi, demokratik standartlar, hüququn aliliyi və insan haqları ilə bağlı fikir ayrılıqları danışıqların dondurulmuş vəziyyətdə qalmasına səbəb olan əsas amillər kimi göstərilir.

Eyni zamanda Türkiyə Avropa İttifaqı üçün mühüm ticarət tərəfdaşı olaraq qalır və tərəflər arasında iqtisadi əlaqələrin dərinləşdirilməsinin qarşılıqlı fayda verə biləcəyi qəbul olunur. 

Regiondakı geosiyasi gərginliklər fonunda Ankara özünü həm iqtisadi körpü, həm də təhlükəsizlik və enerji marşrutlarında alternativ aktor kimi təqdim edir. Rəsmi xətt isə dəyişmir: gələcək münasibətlər yalnız qarşılıqlı maraqlar və real siyasi iradə əsasında irəliləyə bilər.