"İnsan yenidən Aya qayıdır: 50 ildən sonra ilk pilotlu missiya starta hazırdır" - BBC

"Rusiya dron müharibəsində yeni taktikaya keçir" - "The Telegraph"

"İran xalqı müharibə və təzyiq altında: dəstək, etiraz və təhlükə" - "The New York Times"

“Xətib Təbrizini qoyub, Kəsrəviyəmi inanmalıyıq?..”- Akif Nağıdan tariximizə fərqli baxış...

Ekskluziv

4083

10 Apr 2024 | 21:11

“Xətib Təbrizini qoyub, Kəsrəviyəmi inanmalıyıq?..”- Akif Nağıdan tariximizə fərqli baxış...

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

“Səfəvilərin dövründə türkcə rəsmi dil elan olunmuşdu,

yalnız “türk dili” ifadəsindən istifadə olunurdu. Xarici səyyahlar, məsələn, XVII

əsrin ikinci yarısında ölkədə olmuş fransız səyyahı Jan Batist Tavernye qeyd edirdi

ki, Səfəvilərin “saray adamları türk dilində danışırlar...”

Moderator.az aktuallığını nəzərə alaraq tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Akif Nağının Azərbaycan tarixinə və onun öyrənilməsinə fərqli baxışlarıyla bağlı silsilə yazılarını oxucuların müzakirəsinə buraxır:

(Əvvəli burada: burada:)

Xətib Təbrizini qoyub, Kəsrəviyəmi inanmalıyıq?.. -XV mövzu

III- IX əsrlərdə Azərbaycanın təsərrüfat həyatı və mədəniyyəti...

III-V əsrlərdə Azərbaycanın şimal və cənubunda sosial-iqtisadi həyat yeni

yüksəlişlə xarakterik idi. Adərbayqanda əhalinin çox hissəsi əkinçilərdən ibarət idi.

Feodalların əksəriyyəti torpaqlarını onlara icarəyə verirdi. Burada əsas vergi xaraq

və gezitdən ibarət idi. Xaraq torpaq vergisi idi, əkin sahələrinin şəhərlərə yaxın və

ya uzaqlığından asılı olara məhsulun 1/3-dən 1/6-nə qədər təşkil edirdi. Gezit can

vergisi idi, sənətkarlardan ildə bir dəfə yığılırdı. V-VII əsrlərdə Arranda

(Albaniyada) feodal münasibətləri hakim mövqe qazandı. Əhalinin əsas hissəsini

kəndlilər təşkil edirdi. Kəndlilərə şinakan (pəhləvi dilində “kənd əhalisi” demək

idi) deyilirdi. Digər istehsalçılara sənətkarlar, daşyonanlar, dülgərlər, zərgərlər və

digərləri aid idi [11, s. 40-41].

Arranda (Albaniyada) əkinçilik, heyvandarlıq, sənətkarlıq inkişaf edirdi. Kür

çayı sahilləri, Mil-Muğan düzü, Naxçıvanda əhali əsasən əkinçiliklə məşğul olur,

taxıl, pambıq, üzüm, bostan bitkiləri becərirdi [20, s.26]. Arranın bütün ərazisində-

Dərbənddən Tiflisə qədər ərazilərdə qızılboya (marena) becərilirdi [16, s.39].

Burada heyvandarlıq da yüksək səviyyədə idi, iri və xırda buynuzlu heyvanlar,

həmçinin dəvə və at təsərrüfatları var idi. Kür və Araz çayları ətrafında, Xəzər

dənizi sahillərində balıqçılıq inkişaf etmişdi [8].

Sənətkarlığın toxuculuq, dəri emalı, misgərlik, şüşə emalı, xalçaçılıq və

digər sahələri yüksək səviyyəyə çatmışdı. Sənətkarlıq istehsalı əsasən daxili

xammala əsaslanır, daxili bazar üçün işləyir, lakin xaricə də mal ixrac olunurdu.

Sənətkarlıq şəhərlərin inkişafına müsbət təsir göstərirdi. Bu dövrdə Arranda

(Albaniyada) beynəlxalq ticarət yolları üzərində yerləşən Bərdə, Dərbənd, Qəbələ,

Çola, Beyləqan, sənətkarlıq mərkəzləri kimi Şəki, Şəmkir, Girdman, Naxçıvan,

kənd tipli iri yaşayış məntəqələrindən Torpaqqala (Qax), Mingəçevir və digər

şəhərlər mövcud idi [16, s.40].

Adərbayqan Sasanilərin əsas vilayətlərindən biri olmaqla inkişaf edirdi.

Burada hakimlər, əyanlar, azatlar üstün təbəqəni təşkil edirdi. Arranda olduğu

kimi, Adərbayqanda da əhalinin əsas hissəsini kəndlilər təşkil edirdi. VI əsrdə

torpaq münasibətləri xeyli inkişaf etdi, əyanlar icma torpaqlarını ələ keçirərək,

kəndliləri asılı vəziyyətə salırdılar. Dini müəssisələrin mülkləri də genişləndi, baş

atəşpərəstlik məbədi əsas torpaq sahiblərindən idi [4]. Adərbayqanda həcminə,

iqtisadi roluna görə, Qazaka, Fraaspa, Vera, Ərdəbil şəhərləri fərqlənirdi [7, s.163].

Ərəblər Azərbaycana gələn ərəfədə Arran, Adərbayqan adları geniş şəkildə

işlədilirdi, çox vaxt “Azərbaycan” adının müxtəlif formaları şimallı-cənublu bütün

ərazilərimizə aid edilirdi. Hər kəs Azərbaycanı böyük Türk ölkəsi kimi qəbul

edirdi. Ərəblər Azərbaycanı işğal etdikləri zaman Azərbaycanın cənub

torpaqlarının mərkəzi Ərdəbil, IX əsrin əvvəllərində Marağa, X əsrdən isə yenidən

Ərdəbil, şimal torpaqlarının mərkəzi isə Bərdə olmuşdur [12, s.29]. Ərəb

müəlliflərindən əl-Yaqubinin Arranı “Yuxarı Azərbaycan” adlandırması da [12,

s.48] maraqlı faktlardandır. Bu vaxt Azərbaycanda və Arranda bir neçə kateqoriya

şəhərlər mövcud olub: İri, orta, xırda şəhərlər. Amma şəhərlərin əksəriyyəti hələ iri

sənət-ticarət mərkəzlərinə çevrilməmişdi. Bu dövrün şəhərlərindən Bərdə,

Dərbənd, Baylakan (Paytakaran) fərqlənirdi [14, s. 123].

Arranda əsasən toxunma, tikiş malları ixrac olunurdu, Dərbənd vasitəsi ilə

müxtəlif ölkələrə göndərilirdi [18, s.161]. Arran həmçinin boyaq materialları,

zəfəran kimi malların ixracı ilə məşhur idi. Buradan həmçinin nərə balığının

kürüsü ixrac olunurdu. Bərdə və ətraf bölgələrində fındıq, zoğal, şabalıd, əncir və

digər meyvələrin yetişdirilməsi, baramaçılıq və ipək istehsalı, balıqçılıq qeyd

olunur.

Ərdəbildə iri bazar fəaliyyət göstərirdi, dünyanın bir çox yerlərindən buraya

tacirlər gəlirdi. IX əsrin sonu üçün şəhər qala divarları ilə əhatə olmuşdu. Bu

məşhur ticarət mərkəzi həm də malların ucuzluğu ilə seçilirdi. Bu dövrdə Gəncə

ticarət mərkəzi, Dərbənd cənub-şimal yolunun tranzit məntəqəsi kimi

formalaşmışdı. VIII-IX əsrlərdə ticarət inkişaf edir və davamlı şəkildə xəzinəyə

gəlir gətirirdi.

Azərbaycanda mədəniyyət də yüksəklən xətlə inkişaf edirdi. Bu vaxt

Azərbaycanın cənub və şimal hissələrində formalaşan mədəniyyətin ümumi

cəhətləri daha aydın şəkildə özünü göstərir. Belə bir mövqe əsas götürülür ki,

Adərbayqanda Sasanilərin pəhləvi yazı sistemi, Arranda isə V əsrin əvvəllərindən

52 hərfli alban əlifbasından istifadə olunurdu [11, s.49].

V əsrdə Arranda məktəblər fəaliyyət göstərirdi. Arran hökmdarı Esuagenin

dövründə uşaqlar məktəbə cəlb olunur, onlara oxumaq və yazmaq öyrədilir, hətta

qida ilə təmin olunurdular. III Mömin Vaçaqan xristian məbədlərinə, məktəblərə

xüsusi fikir verirdi [16, s.46-47].

Adərbayqan mədəniyyəti kifayət qədər araşdırılmamışdır. Az-çox əldə

olunan materiallar burada şəhərsalma mədəniyyətinin yüksək olduğunu göstərir.

Fraaspa şəhərinin qədimdən ilkin orta əsrlərə qədər mövcud olduğu qeyd edilir [17,

s.52]. Sasanilər dövründə dini məbədlərin nəzdində məktəblər fəaliyyət göstərirdi.

Qazaka şəhərində kahinlər dini fəaliyyətlə yanaşı təlim tərbiyə, təbabət, tarixi

səlnamələrin yazılması ilə də məşğul olurdu [6, s.126].

Bu dövrdə Azərbaycanın şimalı və cənubu mədəniyyət sahəsində də əlaqəli

şəkildə inkişaf etdi, bir-birlərini zənginləşdirdi və daha üzvü şəkildə tamın

hissələrinə çevrildilər.

VII əsrdə ölkənin tarixinin tərtibinə başlanmışdır. Bu zaman Bərdə

yaxınlığındakı Kalankatlı kəndində anadan оlmuş Musa Kalankatlı «Aqvan

(Alban) tarixi» əsərini yazmışdır. “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı Xilafət dövründə

formalaşıb başa çatmışdır. Azərbaycanın ilk ərəbdilli şair və yazıçılarının

yaradıcılığı VII-VIII əsrlərə təsadüf edir. Onlardan Dəvdək, Musa Şəhavət, İsmayıl

ibn Yaşar, onun oğlu Məhəmməd və digərlərini qeyd etməliyik [11, s.64]. VII

əsrdə yaşamış Dəvdəkin yaradıcılığından yalnız Arran hökmdarı Cavanşirin

ölümünə həsr etdiyi əsər bizə çatmışdır [2, s. 214-236].

Bu dövr Azərbaycan mədəniyyətinin əsas xüsusiyyətlərindən biri VII əsrdən

islam dininin yayılması və bunun mədəniyyətin bütün sahələrində öz ifadəsini

tapmasıdır. Bu vaxt fəaliyyətə başlayan mədrəsə tipli məktəblər, mollaxanalar,

məscidlər, ziyarətgahlar və s. bir tərəfdən dinə, onun ideyalarının yayılmasına,

təbliğinə xidmət edir, digər tərəfdən mədəniyyətin müxtəlif sahələrinin inkişafına

təkan verirdi [10, s. 235]. Artıq VIII-IX əsrlərdə Azərbaycan mədəniyyətinin bütün

sahələrində islam dininin normaları özünü göstərir və aparıcı amilə çevrilirdi.

Bu gün də aktual olan, mübahisələr doğuran bir məsələni bu dövrlə bağlı

aydınlaşdırmaq daha məqsədə uyğundur. Məhz bu dövrdə, ərəblərin, islamın

regiona gəlməsi ilə əlaqədar məsələ bir çox cəhətləri ilə aydın görünməyə başladı.

Bu, azəri, yoxsa türk dili, türk, yoxsa azərbaycanlı, azəri deyimləri, terminlərinə

münasibət məsələsidir. Məsələyə aydınlıq gətirmək üçün keçmiş və sonrakı

dövrlərin münasibəti, mübahisələri, faktları nəzərə alınmalıdır.

Əvvəlcədən qeyd edək ki, V əsrdə Adərbayqan və Arranda vahid türk dili

formalaşmış, VI-VIII əsrlərdə bu dildə şifahi xalq ədəbiyyatının misilsiz

nümunələri, “Oğuznamə”lər yaranmışdır. Azərbaycanda “türk” sözü VI əsrdən,

“azəri” sözü isə VII əsrdən başlayaraq işlədilmişdir [9, s.552]. “Türk” adının

qədim “turukki” forması nəzərə alınmaqla, qeyd etməliyik ki, bu ifadə ilk dəfə

Göytürklər tərəfindən özlərinə aid edilərək işlədilmişdir. Türk adının meydana

gəlməsi onlarla bağlıdır. Onlardan sonra isə yalnız Azərbaycan əhalisi özünün

etnik-milli mənsubiyyətini göstərmək üçün “türk” ifadəsindən istifadə etmişdir.

Digər türkdilli soylar özlərini fərqli şəkildə, maday, hun, xəzər, səlcuqlu, osmanlı,

özbək, qazax və sair adlarla adlandırmışdır. “Azəri” ifadəsini ərəblər işlətmiş,

məqsədləri isə Azərbaycan türk əhalisini digər türklərdən fərqləndirmək olub.

Ərəblər onların ordusunda olan türk əsgər və sərkərdələrə münasibətdə “türk”

ifadəsini işlədir, daha çox isə onları mənsub olduqları tayfaların ünvanı ilə

adlandırmağa üstünlük verirdilər. Ərəblər regiona gəldikləri ilk dövrdə Azərbaycan

əhalisinin başdan-başa türklərdən ibarət olduğunu bildirir, lakin bir müddət sonra

yuxarıda qeyd etdiyimiz səbəbdən “əhli Azərbaycan”, “azəri” ifadələrini daha

məqbul hesab etdilər. İstənilən halda məsələyə türk-azəri xalqı mövqeyindən

yanaşılmalıdır.

Ona görə də, bu ifadələri bir-birinə qarşı qoymaq yox, eyni mənanı

verdikləri qəbul edilməlidir. Azərbaycan tədqiqatçıları tərəfindən tez-tez müraciət

olunan, amma müxtəlif cür yozulan bir faktı diqqətə çardıraq. Bu, Azərbaycanın

çox görkəmli alimi, ədəbiyyatşünası, dilçisi, ərəb dilinin bilicisi, şair Xətib Təbrizi

(1030-1108) ilə bağlı olan faktdır. Bu hadisə həmin dövrdən əvvəlki 200-300 illik

prosesə yekun vurulması ilə əlamətdardır. Xətib Təbrizinin öz müəllimi Əbül Əla

Məərri ilə məşhur söhbətində azəri dilinin “Azərbaycan əhalisinin dili” kimi

təqdim edilməsi “azəri dili” dedikdə türk dilinin nəzərdə tutulduğuna əyani

misaldır [9, s.558-559]. Söhbətin məzmunu belədir: “Xətib Təbrizi danışırdı ki,

Nümanda (Suriyada şəhər.- A.N.) Məərrinin məscidində mən Əbül Əlanın

qarşısında oturmuşdum... Bu zaman məscidə girən bir qonşumuzu gördüm... Əbül

Əla dedi ki, get onunla söhbət et... Mən getdim və qonşumla xeyli azəricə (azərbi)

danışdım... Qayıdandan sonra Əbül Əla soruşdu ki, o, nə dil idi? Mən dedim ki, bu,

Azərbaycan əhalisinin dilidir” [19, s.129].

X. Təbrizinin mətndə yazdığı ifadəni bəzi alimlər “azəri”, digərləri “azərbi”

şəklində tərcümə edib. Bəzi tədqiqatçılar isə mətnlə aşırı sərbəst davranaraq

“Azərbaycan türkcəsi” kimi tərcümə etmişlər. “Azəri” və yaxud “azərbi” ifadələri

reallığa daha yaxındır, mənaları da eynidir. Hər iki ifadə “Azərbaycan”,

“azərbaycanlı” sözlərinin qısaldılmış variantıdır. Ona görə də, bu addan imtina

etməyin mənası yoxdur. Ərəblərin vaxtında ölkəmiz hamı tərəfindən Azərbaycan

adlandırılmış, dilimizə də bu kökdən “əl-azəriyə”, azəri dili deyilmişdir [9, s.560].

Bu vaxtdan rəsmi dairələrdə “azəri”, xalq arasında isə “türk” ifadəsi işlədilmişdir.

IX-XIII əsrlər ərəb müəlliflərindən Yaqub Həməvi, Yaqubi, Məsudi və başqaları

daha çox “azəri dili” ifadəsini işlətmişlər [1, s. 222-223].

Regionda ərəb təsiri zəiflədikcə artıq “türk dili”, “türk” ifadələri üstünlük

təşkil edirdi. XIII-XIV əsrlərdə Həmdulla Qəzvini və digər müəlliflər Azərbaycana

münasibətdə “türk” sözündən geniş istifadə edirdilər. Həmin vaxtlar indiki

Türkiyədə “səlcuqlu”, “osmanlı”, Orta Asiyada “özbək”, “qazax”, “türkmən”,

“qırğız”, “uyğur” və sair dillərin adları işlədilirdi. Yalnız Azərbaycanda “türk dili”

hökmran idi [9, s.562]. Səfəvilərin dövründə isə türkcə rəsmi dil elan olunmuşdu,

yalnız “türk dili” ifadəsindən istifadə olunurdu. Xarici səyyahlar, məsələn, XVII

əsrin ikinci yarısında ölkədə olmuş fransız səyyahı Jan Batist Tavernye qeyd edirdi

ki, Səfəvilərin “saray adamları türk dilində danışırlar” [3, s.185]. Lakin paralel

şəkildə az da olsa, “azəri dili” ifadəsi də işlədilirdi [9, s.564]. XIX əsrin sonu-XX

əsrin əvvəllərində Türkiyə ərazisində “osmanlı” ifadəsinin əvəzinə “Anadolu

türkləri” ifadəsi meydana gəlmiş, Azərbaycan türklərini fərqləndirmək üçün

yenidən “azəri” ifadəsi daha çox işlənməyə başlamışdır. Azərbaycan Xalq

Cümhuriyyəti dövründə bizdə geniş şəkildə “türk” sözünə qayıdış baş vermiş,

lakin AXC-nin süqutu, həmçinin Atatürk Türkiyəsində “türk” ifadəsinin hərtərəfli

istifadəsindən sonra ictimai, siyasi xadimlər, yazarlar yenidən “azəri” ifadəsinə

üstünlük vermişlər. Bəzi subyektiv amillərin təsiri olmasaydı, müasir dövrdə

“azəri”, “azəri dili” uğurlu, həmçinin tarixi, etnik, milli reallığı əks etdirən bir

termin kimi öz yerini tuta bilərdi.

Subyektiv amil dedikdə İran və oradakı bəzi müəlliflərin məsələyə

yanaşmasını nəzərdə tuturuq. Amma burada da tarixi faktlar “azəri” sözünə düzgün

yanaşmanı nümayiş etdirir. Məsələn, İranda XIX əsrin ikinci yarısında buraxılan

kitablarda Cənubi Azərbaycan əhalisinin dili “azəri dili” adlandırılır, və aydın

olması üçün izahat verilir ki, azəri dili türk dili deməkdir. Bir çox Avropa

şərqşünasları da azəri dilini “Azərbaycanın qədim türk dili” hesab edirlər [9,

s.565]. Əslən Azərbaycan türklərindən olan Cahangir Zeynaloğlu 1924-cü ildə

İstanbulda çap etdirdiyi “Müxtəsər Azərbaycan tarixi” əsərində yazır:

“Azərbaycanda... tat, talış, ləzgi və sonradan gələn ərəb, kürd kimi millətlər yerli

türklərlə qarışıb birləşiblər və yeni bir türk xalqı, yəni azəri türkləri vücuda

gəlmişdir” [13, s.12].

Məsələ bu qədər aydın və asandır, lakin XX əsrin 20-ci illərində İranda

Pəhləvilərin hakimiyyətə gəlməsi ilə məqsədli şəkildə dolaşıqlıq, anlaşılmazlıq

yaradıldı. Bunun əsas ideoloqu türk mənşəli İran müəllifi Əhməd Kəsrəvi oldu. O,

heç bir mənbəyə, fakta əsaslanmadan, tarixi məlumatları saxtalaşdıraraq, 1926-cı

ildə “Azəri və yaxud Azərbaycanın qədim dili” adlı “əsər” yazdı və Azərbaycan

türklərinin İrandakı hansısa azəri tayfasından olduqları, onların dilinin isə fars dili

olduğuna dair saxta iddia irəli sürdü. Azərbaycan alimləri bu yalançı tezisdən

qıcıqlanaraq, qəzəblənərək azəri ifadəsini rədd edib, türk sözünü qabartdılar.

Sürətlə bu mövzuda yazılar, əsərlər meydana gəldi. Əslində, bu ifadələri bir-birinə

qarşı qoymağa ehtiyac yox idi, yuxarıda da qeyd etdik ki, bu iki termin eyni

mənanı ifadə edirdi. Görkəmli alimimiz Firidun Cəlilov (Ağasıoğlu) bu prosesə

qarşı dayandı, həqiqəti ortaya gətirdi: “Axı bunu kim sübut edib ki, azəri fars

mənşəli tayfa olub, onu yalandan ortaya atıblar... Tarixdə farsların azəri adında

tayfası olmayıb, Azər, Xəzər eyni sözlərdir və qədim türklərdir” [5]. Sonda bir

faktı da qeyd edək ki,Əfqanıstanda yaşayan əfşarlar türk dilində danışır, özlərini

azəri, dillərini azəri dili adlandırır və deyirlər ki, onların əcdadları bu dildə danışıb

[15, s.87].

Beləliklə, ən çətin dövrlərdə də Azərbaycanın iqtisadiyyatının,

mədəniyyətinin inkişafını müşahidə etdik. Eyni zamanda, təxminən son 1.5 min

illik tarixə nəzər salaraq, müqayisəli təhlil apararaq, faktları ortaya qoyaraq belə bir

qənaətə gəldik ki, azərbaycanlı, azəri, türk, Azərbaycan türkü ifadələrini bir-birinə

qarşı qoymamalı, eyni məzmunlu sözlər kimi işlətməliyik.

Ədəbiyyat:

1. Azərbaycan tarixi, I cild (Z. Bünyadov və Y. Yusifovun redaktəsi ilə). Ali məktəblər

üçün dərslik. Bakı, Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı, 1994.

2. Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə, II cild, Bakı, “Elm”, 2007.

3. Azərbaycan tarixi üzrə qaynaqlar. Bakı, “Elm”, 1989.

4. Azərbaycan 3-8-ci əsrin əvvəllərində. –

kayzen.az/blog/Azərbaycan-tarixi/24455/azərbaycan-3-8-əsrin-əvvəllərində-yeni-ictimai-

münasibətlərin-yaranması.html.

5. Cəlilov F. “Biz “azəri” deyilik...” 21.10.2015.- musavat.com/news/biz-azeri-

deyilik_299942.html.

6. Fazili A. Aturpatena e.ə.IV-e.VII əsr. Bakı, “Elm”, 1992.

7. Fazili A. Azərbaycanın qədim və ilk orta əsrlər tarixi İran tarixşünaslığında. Bakı,

“Elm”, 1984.

8. Kalankatlı, II, fəsil 16; I, fəsil 5.

9. Kazımov Q. Azərbaycan dilinin tarixi (ən qədim dövrlərdən XIII əsrə qədər). Bakı,

“Təhsil”, 2003.

10. Mədəniyyət tarixi və nəzəriyyəsi. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı. “Sabah”

nəşriyyatı, 2010.

11. Nuriyeva İ. Azərbaycan tarixi. Bakı, “Elm və təhsil”, 2019.

12. Vəlixanlı N. Ərəb Xilafəti və Azərbaycan. Bakı, Azərbaycan dövlət nəşriyyatı, 1993.

13. Zeynaloğlu C. Müxtəsər Azərbaycan tarixi. Bakı, Azərbaycan Dövlət Kitab Palatası,

1992.

14. Буниятов З. Азербайджан в VII-IX. Изд. Академии Наук Азерб. ССР, Баку,

1965.

15. Дебец Г.Ф. Антропологические иследования в Афганистане. Советская

этнография. Москва, «Наука», 1967, No4.

16. История Азербайджана. Под редакцией Мехмана Абдуллаева. Баку, изд-во

АГУ, 2016.

17. Кошеленко Г.А. Культура Парфии. Москва, 1966.

18. Мюллер A. История Ислама. Том 2, s. 161.-

gumilevica.kulichki.net/MUA/index.html

19. Сумбатзаде А.С. Азербайджанцы-этногенез и формирование народа. Баку,

«Элм», 1990.

20. Тревер К. Очерки по истории и культуре Кавказской Албании: IV в. до н.э.- VII

в. н.э.- АН СССР, Москва-Ленинград, 1959.

Paylaş:

Linki kopyala

Seçilmiş xəbərlər

Azərbaycan Ordusunun Aprel qələbəsindən 10 il ötür

Moderator

Мощные взрывы по всему Ирану-ОБНОВЛЕНО-ФОТО-ВИДЕО

В Египте начали преподавать азербайджанский язык-ФОТО

Украинские баллистические ракеты полетят на Москву

Azərbaycan Ordusunun Aprel qələbəsindən 10 il ötür

Kamal Xarazi evinin bombalanması nəticəsində ağır yaralanıb

Dünya

01 Apr 2026 | 23:55

500

Kamal Xarazi evinin bombalanması nəticəsində ağır yaralanıb

Dünya

01 Apr 2026 | 23:50

482

"Quantum-Systems" şirkəti ilk dəfə Ukraynaya taktiki PUA-lar göndərəcək

Türkiyənin vitse-prezidenti Azərbaycana rəsmi səfər edəcək

Siyasət

01 Apr 2026 | 23:47

488

Türkiyənin vitse-prezidenti Azərbaycana rəsmi səfər edəcək

Sağlamlıq

01 Apr 2026 | 23:45

545

"Siz düşündüyünüzdən daha tez qocalırsınız: səbəblər gözlədiyinizdən sadədir" - Araşdırma

Rasim Balayevin qardaşı vida mərasimində zalı niyə tərk edib?

Cəmiyyət

01 Apr 2026 | 23:40

572

Rasim Balayevin qardaşı vida mərasimində zalı niyə tərk edib?

ABŞ-İsrail İranın Kaşan aeroportunu vurub

Dünya

01 Apr 2026 | 23:37

475

ABŞ-İsrail İranın Kaşan aeroportunu vurub

Rusiyanın hərbi təyyarəsi Qırğızıstan ərazisinə iki təlim sursatı atıb

Dünya

01 Apr 2026 | 23:35

489

Rusiyanın hərbi təyyarəsi Qırğızıstan ərazisinə iki təlim sursatı atıb

Əgər AB Trampın təklifini rədd etsə, Ukraynaya silah verilməyəcək

Dünya

01 Apr 2026 | 23:30

488

Əgər AB Trampın təklifini rədd etsə, Ukraynaya silah verilməyəcək

Pakistanlı ekspert dördtərəfli görüşün detallarını açıqladı - VİDEO

Siyasət

01 Apr 2026 | 23:27

479

Pakistanlı ekspert dördtərəfli görüşün detallarını açıqladı - VİDEO

Zığ dairəsi-Hava Limanı yolunda sürət həddi endirilib

Cəmiyyət

01 Apr 2026 | 23:25

411

Zığ dairəsi-Hava Limanı yolunda sürət həddi endirilib

Pezeşkian: İran xalqının digər millətlərə qarşı heç bir düşmənçiliyi yoxdur

Dünya

01 Apr 2026 | 23:20

419

Pezeşkian: İran xalqının digər millətlərə qarşı heç bir düşmənçiliyi yoxdur

Xəbər lenti

Bütün xəbərlər

Top xəbərlər

Gün

Həftə

1

Azərbaycan Ordusunun Aprel qələbəsindən 10 il ötür

Daha çox

Yazarlar

Daha çox

Link kopyalandı!