"Qızılın zəfəri: dollar əvvəlki gücünü itirir? - "Dünya çoxqütblü sistemə keçir" - "Die Welt"

"Mərkəzi bankların rekord qızıl alışları və dollara inamın azalması qlobal maliyyə sistemində yeni mərhələnin başlandığını göstərir..."

Qızıl artıq sadəcə böhran dövrünün "təhlükəsiz limanı" deyil, yeni qlobal iqtisadi modelin əsas elementlərindən birinə çevrilir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Almaniyanın "Die Welt" nəşri yazıb.

Qızıl yenidən qlobal maliyyənin mərkəzinə qayıdır

"Biz qızıla inanırıq" (In Gold We Trust) hesabatının müəllifləri hesab edir ki, onilliyin sonuna qədər qızılın bir unsiyasının qiyməti 8900 dollara çata bilər. Daha radikal ssenarilərdə isə qiymətin 14 min dollara qədər yüksəlməsi istisna olunmur.

Analitiklərin fikrincə, bunun əsas səbəbləri: dövlət borclarının sürətlə artması, inflyasiya və pul sabitsizliyi, fiat valyutalara inamın zəifləməsi, dünya nizamının tədricən çoxqütblü sistemə keçməsidir. Hesabat müəllifi Ronald-Peter Şteferle bildirir ki, beynəlxalq maliyyə sisteminin qaydaları dəyişir və qızıl yenidən monetar əhəmiyyət qazanır.

Dollar və avro qızıl qarşısında zəifləyir

Məqalədə diqqət çəkən əsas məqamlardan biri qızılın qiymətindən çox, dollar və avronun alıcılıq qabiliyyətinin azalmasıdır. Hesablamalara görə, 2007-ci ildən bəri dollar qızıl qarşısında dəyərinin 85 faizdən çoxunu itirib, avro üzrə bu göstərici 87 faizə yaxınlaşıb. Analitiklər bunu onilliklər boyu davam edən pul-kredit və fiskal qeyri-sabitliyin nəticəsi sayırlar.

Mərkəzi banklar da artıq bunu nəzərə almağa başlayıb. 2010-cu ildən bu yana onlar təxminən 9700 ton qızıl alıblar, bunun 4000 tondan çoxu isə yalnız 2022-2025-ci illərə təsadüf edib. Məqalədə vurğulanır ki, qızıl yenidən: siyasi riskdən uzaq, ehtiyat aktiv emitenti olmayan təhlükəsiz sərvət, geosiyasi baxımdan neytral maliyyə aləti kimi qəbul olunur.

Yeni investisiya modeli və "çoxqütblü dünya"

Nəşr yazır ki, klassik "60/40" investisiya modeli (60 faiz riskli aktivlər, 40 faiz təhlükəsiz aktivlər) artıq əvvəlki kimi etibarlı sayılmır. Yüksək borclanma, inflyasiya və istiqraz bazarındakı böhran investorları alternativ axtarışına məcbur edir. Buna görə də yeni modellərdə qızıl, xammal və hətta bitkoinin payı artırılır.

Məqaləyə görə, dünya maliyyə aktivlərinin ümumi həcmi təxminən 312 trilyon dollar olsa da, investisiya üçün əlçatan qızıl bazarı cəmi 15 trilyon dollar civarındadır. Bu isə o deməkdir ki, böyük kapitalın kiçik hissəsinin belə qızıla yönəlməsi qiymətləri ciddi şəkildə dəyişə bilər.

Bununla belə, analitiklər qısamüddətli riskləri də istisna etmirlər. Son illərin sürətli artımından sonra bazarda 5-25 faiz arası korreksiyalar mümkündür. 2026-cı ilin martında qızıl tarixdə ən böyük aylıq nominal enişlərdən birini yaşayaraq 611 dollar ucuzlaşıb.

Amma hesabat müəllifləri hesab edir ki, bu cür geriləmələr uzunmüddətli yüksəliş trendini dəyişmir. Onların fikrincə, qızıl artıq təkcə investisiya aləti deyil - dəyişən dünya iqtisadi sisteminin əsas göstəricilərindən birinə çevrilir.