Son illərdə daşınmaz əmlak bazarında tikinti layihələrinin gecikməsi və mənzillərin vaxtında təhvil verilməməsi alıcıların ən ciddi problemlərindən birinə çevrilib. Xüsusilə vətəndaşların illərlə gözlədiyi mənzillərin müxtəlif səbəblərlə istifadəyə hazır vəziyyətə gətirilməməsi həm maddi, həm də psixoloji baxımdan ciddi narahatlıqlar yaradır.
Belə olan halda əsas sual budur: Müqavilə öhdəliklərinin tikinti şirkəti tərəfindən vaxtında yerinə yetirilmədiyi situasiyalarda alıcılar hansı hüquqi müdafiə vasitələrindən istifadə edə bilər, kirayə xərcləri və digər maddi zərərlərin, eləcə də mənəvi ziyanın ödənilməsi hansı hüquqi əsaslarla tələb oluna bilər və bu tələblərin məhkəmə təcrübəsində təmin olunma reallığı nə dərəcədə effektivdir?
Mövzu ilə bağlı Moderator.az-a Hüquqi-Sosial Yardım və Maarifləndirmə İctimai Birliyin sədri Fariz Əkbərov açıqlama verib.
Hüquqşünas bildirib ki, tikinti şirkətləri ilə bağlanan müqavilələrdə təhvil (təslim) tarixinin pozulması, yəni işlərin vaxtında yekunlaşdırılmaması və ya mənzilin təhvil verilməsində gecikmələr alıcılar üçün ciddi problemlər yaradır:
"Bu vəziyyətdə alıcıların hüquqlarının qorunması üçün müxtəlif hüquqi müdafiə mexanizmləri mövcuddur.
İlk növbədə, təcrübəli və etibarlı tikinti şirkətlərindən ev almaq daha məqsədəuyğundur. Mənzil alınarkən tikinti şirkətindən təhvil-təslim sənədləri tələb edilməlidir.
Əgər binanın istismara qəbul aktı yoxdursa, ödənişin tam şəkildə edilməməsi daha təhlükəsizdir. Mənzilin tikinti səviyyəsinə uyğun mərhələli ödəniş edilməlidir
Əgər şirkət mənzili təhvil verməkdən boyun qaçırır və ya təyin olunan yeni ağlabatan müddətdə də öhdəliyini yerinə yetirmirsə, alıcı müqaviləni ləğv edə bilər.
Bu zaman şirkət sizdən aldığı məbləği tam şəkildə və gecikmə faizləri ilə birlikdə qaytarmalıdır. Şirkət mənzili təhvil verməkdən boyun qaçırır və ya təyin olunan yeni ağlabatan müddətdə də öhdəliyini yerinə yetirmirsə, alıcı müqaviləni ləğv edə bilər. Bu zaman şirkət sizdən aldığı məbləği tam şəkildə və gecikmə faizləri ilə birlikdə qaytarmalıdır. Maddi və mənəvi zərərə məruz qalan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin (təzminat) ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Həmin şəxs ona vurulmuş m Gecikmənin alıcıda mənəvi zərər yaratdığı, məsələn, psixoloji stress və narahatlıq səbəbindən məhkəməyə şikayət verilə bilər.
Maddi zərərin əvəzinin tam ödənilməsini o şərtlə tələb edə bilər ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Mənəvi zərərin ödənilməsi tələbi bu tələbin irəli sürülməsinə səbəb olmuş iddia ilə birlikdə və yaxud belə iddia olmadan müstəqil, habelə cinayət mühakimə icraatı zamanı irəli sürülə bilər. Maddi və mənəvi zərərin əvəzinin ödənilməsinin tələb edilməsi məqsədilə məhkəməyə iddia ərizəsi yazılmalıdır. Məhkəməyə ərizə və iddia ərizələrinin hazırlanması, hüquqi məsləhət verilməsi və vəkil xidməti üçün bizə müraciət edə bilərsiniz".
Pərvin Şakirqızı