"İnsan və yeni reallıq": 2026-cı ildə süni intellekt dünyası necə dəyişir?" - Ekspert izah edir

"Süni intellekt artıq gələcəyin texnologiyası deyil - o, gündəlik həyatın strukturuna çevrilib..."

Süni intellekt üzrə ekspert Sergey Mihel 2026-cı ili süni intellektin insan həyatına tam inteqrasiya mərhələsi kimi dəyərləndirir. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə o, "sostav.ru" nəşrinə danışıb.

Onun fikrincə, əsas dəyişiklik təkcə texnologiyanın güclənməsi deyil, insan və maşın arasındakı sərhədin getdikcə silinməsidir.

Süni intellekt artıq "köməkçi" yox, komanda sistemidir

2026-cı ildə süni intellekt artıq sadə alət rolundan çıxıb və çoxagentli sistemlərə çevrilib. Şirkətlər bir model əvəzinə, müxtəlif sahələr üzrə ixtisaslaşmış İİ agentlərindən istifadə edir.

Bu agentlər ayrı-ayrı funksiyaları icra edir: marketinq strategiyası hazırlayır, kod yazır, logistikanı optimallaşdırır və sənədləri idarə edir. Ən vacibi isə onların bir-biri ilə koordinasiyalı şəkildə işləməsidir - insan isə daha çox nəzarətçi rolunda qalır.

"Deloitte" konsaltinq şirkətinin qiymətləndirilməsinə görə, süni intellekti inteqrasiya etməyən şirkətlər yaxın dövrdə 20-30 faiz məhsuldarlıq itkisi ilə üzləşə bilər. Bu isə süni intellekti artıq "seçim" yox, zərurətə çevirir.

Generativ süni intellekt - insan davranışına yaxınlaşan sistemlər

Generativ modellər 2026-cı ildə daha da inkişaf edərək insan üslubunu, emosional tonunu və məntiqini daha dəqiq təqlid etməyə başlayıb. Lakin mütəxəssislər vurğulayır ki, bu sistemlər hələ də şüura malik deyil - onlar yalnız öyrənilmiş nümunələri təkrarlayır.

Eyni zamanda istifadəçi davranışında da dəyişiklik var: insanlar artıq yalnız mətn generasiyası deyil, ardıcıl hekayələr, vizual seriyalar və kontekstual kontent yaradan modellərə üstünlük verir. Bu inkişaf yeni bir sual doğurur: süni intellekt tərəfindən yaradılan kontent nə dərəcədə "yaradıcılıq" sayılır və bu yaradıcılığın müəllifi kimdir?

Etika, məsuliyyət və fiziki süni intellektin yüksəlişi

Süni intellektin genişlənməsi ilə hüquqi və etik müzakirələr də kəskinləşib. Artıq bir çox ölkə süni intellekt tərəfindən yaradılan kontentin açıq şəkildə işarələnməsini tələb edir. Eyni zamanda manipulyativ və şüuraltına təsir edən sistemlərə qarşı məhdudiyyətlər gündəmə gəlir.

Ən çətin məsələlərdən biri məsuliyyət bölgüsüdür: əgər süni intellekt səhv qərar verib zərər yaradarsa, məsuliyyət kimə aiddir - istifadəçiyə, şirkətə, yoxsa sistemin özünə? Paralel olaraq "fiziki süni intellekt sürətlə inkişaf edir. Bu, sadəcə proqram deyil, real dünyada hərəkət edən robot sistemləridir. Onlar ətraf mühiti analiz edir, obyektləri tanıyır və dəyişən şəraitə uyğun qərar verə bilir.

Yeni reallığa adaptasiya dövrü

2026-cı ildə süni intellekt artıq ayrıca texnologiya deyil, real dünyanın struktur elementinə çevrilib. İnsan və maşın arasındakı əməkdaşlıq yeni bir mərhələyə keçib. Sergey Mihel hesab edir ki, əsas məsələ texnologiyanın qarşısını almaq deyil, onunla birlikdə yeni sosial, etik və iqtisadi balans yaratmaqdır.