"ABŞ İranı təcrid edə bilmir: Xəzər Tehranın strateji çıxışına çevrilib" - "The New York Times"

"Unudulmuş Xəzər dənizi Tehran üçün həm ticarət, həm də hərbi təchizat marşrutuna çevrilib..."

ABŞ və İsrailin təzyiqlərinə baxmayaraq İranın tam şəkildə zəiflədilməsi mümkün olmur. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "nyt.com" nəşri yazıb

Xəzər üzərindən formalaşan alternativ logistika xətti

Vaşinqtonun hesablamalarında əsas boşluqlardan biri Xəzər dənizi üzərindən formalaşan yeni ticarət və logistika xəttidir. Məqalədə qeyd olunur ki, İsrailin İranın Bəndər-Ənzəli limanına zərbələri də bu marşrutun artan strateji əhəmiyyətini göstərir. Çünki Xəzər artıq Tehran üçün alternativ və daha təhlükəsiz təchizat xəttinə çevrilib.

Ticarətdən hərbi əməkdaşlığa qədər genişlənən xətt

İranın Xəzər sahilində yerləşən dörd limanı fasiləsiz işləyir və bu limanlar vasitəsilə buğda, qarğıdalı, yağ və digər əsas məhsullar ölkəyə daxil olur. Rusiyadan gələn böyük həcmdə buğda və digər yüklər də artıq Qara dənizdən Xəzər marşrutuna yönləndirilib. Ekspertlər bunu həm regional qeyri-sabitlik, həm də alternativ təhlükəsiz xətt axtarışı ilə izah edir.

Eyni zamanda Xəzər dənizi yalnız iqtisadi deyil, hərbi əməkdaşlıq baxımından da ön plana çıxır. ABŞ rəsmilərinin iddiasına görə, Rusiya İranın son döyüşlərdə itirdiyi hərbi potensialın bərpasına yardım edir və bu prosesdə Xəzər logistik rol oynayır. Analitiklər qeyd edir ki, regionda hərəkət edən gəmilərin izləmə siqnallarını söndürməsi peyk nəzarətini çətinləşdirir və bu da marşrutu daha “gizli” edir.

ABŞ üçün görünməyən geosiyasi zona

Ekspertlərin fikrincə, Xəzər sanksiyalardan yayınmaq və strateji daşımalar üçün ideal məkana çevrilib. ABŞ-ın Fars körfəzindən fərqli olaraq bu regionda birbaşa hərbi nəzarət imkanları yoxdur, çünki Xəzərə yalnız beş ölkə çıxış əldə edir. Vaşinqtondakı Hudson Institutunun əməkdaşı Lyuk Koffi bildirib ki, Xəzər uzun müddətdir ABŞ siyasətində "kor nöqtə" kimi qalır və demək olar ki, geosiyasi diqqətdən kənarda saxlanılır.

Ekspertlər vurğulayır ki, məhz bu boşluq İranın Rusiyayla birlikdə alternativ ticarət və hərbi təchizat sistemi qurmasına şərait yaradıb. Nəticədə Xəzər kiçik görünməsinə baxmayaraq, Tehran üçün həyati əhəmiyyət daşıyan strateji arteriyaya çevrilib.