"Özünü sevməyin formulu: nədən ibarətdir və gündəlik həyatımıza necə təsir edir" - Psixoloqlardan açıqlama

"Özünü qəbul etməyin psixoloji mexanizmi və insan davranışına təsiri..."

Siz kimləri daha çox sevirsiniz: indiki özünüzü, yoxsa 5-6 il əvvəlki özünüzü?

Bu hissin dəqiq tərifi yoxdur. Uzun illər psixologiya daha çox problemləri, nevrozları və özünə güvəni zəif insanları öyrəndiyi üçün pozitiv hisslər - özünü sevmək, özünə hörmət, özünəqiymət və inam bir qədər kənarda qalıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "psychologies.ru" nəşri yazıb.

Özünü sevmək və özünəqiymət

Amerikalı filosof və psixoloq Uilyam Ceyms özünü sevməyi sadə bir model ilə - insanın nailiyyətləri ilə iddiaları arasındakı nisbətlə izah edirdi. Bu nisbət balanslı olduqda insan özünü qəbul edir və daxili sabitlik hiss edir.

Özünü sevmək özünə hörmətin və özünəqiymətin əsasını təşkil edir. Bu hiss zəif olanda insan özünü daim yetərsiz görür, səhvləri böyüdür və özünü sərt şəkildə tənqid edir. Güclü olduqda isə insan daha sakit qərarlar verir, özünü qəbul edir və real imkanları ilə daha balanslı davranır.

Özünəqiymət çox aşağı olduqda günahkarlıq hissi, özünü günahlandırma və "mən bacarmıram" düşüncəsi güclənir. Çox yüksək və real olmayan özünəqiymət isə insanı emosional dalğalanmalara, həddən artıq özündən razılığa və qeyri-adekvat davranışlara gətirə bilər.

Özünü sevməməyin əsas əlamətləri

- Daimi özünütənqid - insan hər kiçik səhvdə özünü sərt şəkildə günahlandırır, daxili səsi çox vaxt "sən bacarmadın" kimi işləyir

- Mükəmməlçilik - hər şey ideal olmalıdır, əks halda dəyərsiz sayılır

- Başqalarını razı salmaq ehtiyacı - öz istəkləri arxa plana keçir, "yox" demək çətinləşir

- Özünü kiçiltmə - uğurlar təsadüf kimi qəbul edilir, "mənlik deyil" düşüncəsi güclənir

- Daxili qəzəb və narazılıq - özündən narazılıq ya içə yönələrək depressiv hal yaradır, ya da çölə çıxaraq əsəbilik forması alır

- Şübhəçilik və güvənsizlik - insan həm özünə, həm də başqalarına inamda çətinlik çəkir.

Bu davranışların hamısının arxasında eyni mexanizm dayanır: insan özü ilə sağlam münasibət qura bilmir. Özünü sevmək zəiflədikdə insan ya özünü sübut etməyə, ya da özünü gizlətməyə çalışır. Hər iki halda daxili balans pozulur. Özünü sevən insanda isə bu ehtiyaclar azalır: o, nə daim təsdiq axtarır, nə də özünü daimi müdafiəyə məcbur hiss edir.