"Bəşəriyyətin sonu yaxınlaşır: riyaziyyatçılar insanlığın məhvinə dair proqnoz veriblər" - "Scientific American"

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

"Statistika insan sivilizasiyasının ömrünün düşündüyümüzdən daha qısa ola biləcəyini göstərir..."

Bəzi riyaziyyatçılar və astrofiziklər ehtimal nəzəriyyəsinə əsaslanaraq bəşəriyyətin gələcəyinə dair narahatedici nəticələrə gəliblər. Nəzəriyyənin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, hazırda yaşayan insanlar tarix boyu yaşamış bütün insanların ümumi sayında təsadüfi mövqe tutur

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın "Scientific American" nəşri yazıb.

Riyaziyyatın irəli sürdüyü qorxulu ssenari

Bu yanaşmaya görə, əgər indiyədək Yer üzündə təxminən 117 milyard insan yaşayıbsa, onda insanlığın tarixinin başlanğıcında deyil, daha çox orta mərhələlərində yaşadığımız ehtimalı yüksəkdir. Müəlliflərin hesablamalarına görə, bu model bəşəriyyətin mövcudluğunun sonsuz olmadığını və onun sonunun nəzəri baxımdan düşündüyümüzdən daha yaxın ola biləcəyini göstərir.

Hesablamalar nə deyir?

Araşdırmada mövcud doğum göstəriciləri əsas götürülərək müxtəlif ehtimallar hesablanıb. Nəticələrə görə, müəyyən statistik ssenarilərdə insan nəslinin son nümayəndəsinin qarşıdakı bir neçə yüz və ya bir neçə min il ərzində dünyaya gələ biləcəyi ehtimalı irəli sürülür.

Bu yanaşmanın tərəfdarları hesab edirlər ki, insanlar özlərini tarixdə xüsusi və ya istisna mövqedə görməməlidirlər. Onların fikrincə, bəşəriyyət də kainatdakı digər proseslər kimi adi statistik qanunauyğunluqlara tabedir.

Məqalədə qeyd olunur ki, bu metodun müəlliflərindən biri olan astrofizik Con Riçard Qott vaxtilə Berlin divarının nə qədər davam edəcəyinə dair proqnoz verib və həmin proqnoz reallığa yaxın nəticə göstərib.

Nəzəriyyənin tənqidçiləri nə deyir?

Bununla belə, alimlərin böyük hissəsi bu nəzəriyyəyə ehtiyatla yanaşır. Tənqidçilər bildirirlər ki, bəşəriyyətin taleyini yalnız statistik modellərlə müəyyən etmək mümkün deyil.

Onların fikrincə, insanlığın gələcəyi texnoloji inkişaf, elmi kəşflər, kosmosun mənimsənilməsi və ya qlobal təhlükələr kimi çoxsaylı amillərdən asılıdır. Bundan başqa, doğum sırasının və ya tarixdəki yerimizin bəşəriyyətin nə vaxt sona çatacağı ilə birbaşa əlaqəsi yoxdur.

Nəşr vurğulayır ki, söhbət konkret qiyamət proqnozundan deyil, insanın tarixdəki yerini və ehtimal nəzəriyyəsinin sərhədlərini anlamağa çalışan fəlsəfi-riyazi müzakirədən gedir. Buna görə də nəzəriyyə maraqlı intellektual fikir sayılsa da, onun bəşəriyyətin yaxın gələcəkdə məhv olacağını sübut etdiyi qənaəti elmi ictimaiyyətdə qəbul edilmir.