"Hərbi əməliyyat, geri çəkilmə, yoxsa siyasi risk?.."
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla bağlı müharibə məsələsində kritik qərar mərhələsinə gəlib.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The New York Times" nəşri yazıb.
Vaxt məhdudiyyəti və hüquqi təzyiq
Vaşinqton fevralın sonunda Tehrana qarşı hərbi kampaniyaya başlayıb və martın 2-də Konqresi rəsmi şəkildə məlumatlandırıb. Bununla da 1973-cü il "hərbi səlahiyyətlər" qanununa uyğun olaraq 60 günlük geri sayım başlayıb və bu müddət mayın 1-də başa çatır.
Qanuna görə, prezident Konqresin razılığı olmadan uzun müddət hərbi əməliyyat apara bilməz. Bu isə Ağ Ev üçün ciddi seçim yaradır: ya rəsmi icazə almaq, ya qoşunları çıxarmaq, ya da yalnız geri çəkilmə üçün nəzərdə tutulmuş qısa müddətli uzatmadan istifadə etmək.
Siyasi dəstək zəifləyir
İndiyədək respublikaçılar əməliyyatı dayandırmaq cəhdlərini bloklasa da, artıq partiya daxilində narazılıq artır. Bəzi nüfuzlu siyasətçilər administrasiyaya "sonsuz dəstək" verməyə hazır olmadıqlarını açıq şəkildə bildirirlər. Müharibənin məqsədləri və vaxt çərçivəsi aydın olmadığı halda, dəstəyin sürətlə azala biləcəyi xəbərdarlığı edilir.
Eyni zamanda, bu məsələ seçkiöncəsi dövrdə Tramp üçün əlavə risk yaradır. Açıq şəkildə qanunu görməzdən gəlmək həm demokratların, həm də respublikaçıların bir hissəsinin sərt reaksiyasına səbəb ola bilər.
Strateji dalan və regional risklər
Ekspertlər qeyd edir ki, ABŞ qarşısına qoyduğu hədəflərə, xüsusilə İranın hərbi və nüvə imkanlarının zəiflədilməsinə rejim dəyişikliyi olmadan nail ola bilməz. Lakin belə bir ssenari real görünmür və bu, Vaşinqtonu strateji dalana salır.
Digər tərəfdən, regionda vəziyyət daha da mürəkkəbləşir. Hörmüz boğazı ətrafındakı gərginlik qlobal enerji bazarına təsir edir və dünya iqtisadiyyatı üçün riskləri artırır. Bu fonda Tramp müvəqqəti atəşkəsi uzadaraq diplomatik imkanlardan istifadə etməyə çalışsa da, hərbi ssenari ehtimalı hələ də qalır.
Ümumilikdə, vəziyyət ABŞ üçün həm hərbi, həm də siyasi baxımdan getdikcə daha çətin seçimlər yaradır və yaxın günlərdə veriləcək qərarlar regionun gələcək balansına ciddi təsir göstərə bilər.