"Bu sammit təkcə ticarət yox, qarşılıqlı anlaşılmayan strateji niyyətlər üzərində qurulur..."
ABŞ prezidenti Donald Tramp ilə Çin lideri Si Tszinpin arasında sammit rəsmi olaraq iqtisadi və geosiyasi mövzular ətrafında formalaşır.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın "Newsweek" nəşri yazıb.
Nəşr yazır ki, bu mövzular arasında tariflər, ticarət balansı, mikroçiplər, nadir torpaq elementləri, Tayvan, enerji resursları və viza siyasəti var. Bu mövzular əslində yalnız "görünən hissədir" və beynəlxalq auditoriyanın diqqətini çəkən əsas gündəm rolunu oynayır. Lakin danışıqların real məzmunu daha mürəkkəb və qeyri-müəyyəndir.
Qarşılıqlı anlaşılmazlıq və strateji fərqlər
Məqaləyə görə, sammitin əsas problemi tərəflərin bir-birini yanlış oxumasıdır. Tramp Çinlə münasibətləri əsasən "ticarət sövdələşməsi" prizmasından görür: ABŞ məhsullarının satışı, tariflərin azaldılması və iqtisadi balansın düzəldilməsi.
Çin isə Si Tszinpin rəhbərliyi altında daha geniş strateji məqsədlər güdür - texnoloji üstünlük, Tayvan məsələsində siyasi mövqenin qorunması və uzunmüddətli qlobal güc balansında möhkəmlənmək.
Nəşr qeyd edir ki, hər iki lider qarşı tərəfin daxili sistemini tam anlamır: Tramp Çin cəmiyyətindəki siyasi nəzarət və ictimai rəy mexanizmini düzgün qiymətləndirmir, Si Tszinpin isə ABŞ-da seçici davranışının dəyişkən və iqtisadi təsirlərə bağlı olduğunu kifayət qədər nəzərə almır.
Razılaşma mümkündür, amma sistemli fərqlər qalır
Analitiklər bildirir ki, Tramp- Si Tszinpin görüşü müəyyən iqtisadi razılaşmalarla nəticələnə bilər, lakin əsas struktur problem - qarşılıqlı "məlumatsızlıq zonası" qalacaq. Tayvan məsələsi bu sistemdə ən həssas nöqtə olaraq qalır və hər iki tərəf üçün strateji "qırmızı xətt" funksiyası daşıyır. Buna görə də sammit ya taktiki razılaşmalarla yadda qala, ya da yeni geosiyasi gərginlik mərhələsinin başlanğıcına çevrilə bilər.