"Şokda donub qalan NATO: Tramp məqsədinə çatır?" - "Neue Zürcher Zeitung" (İsveçrə)

"İttifaq daxilində parçalanma dərinləşir..."

NATO daxilində vəziyyət getdikcə daha da gərginləşir. ABŞ prezidenti Donald Trampın sərt tənqidləri və İrana qarşı müharibədə müttəfiqlərdən dəstək ala bilməməsi alyansda ciddi narazılıq yaradıb. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə İsveçrənin "Neue Zürcher Zeitung" nəşri yazıb.

Liderlik böhranı və artan gərginlik

Avropa ölkələri bu müharibəni "öz müharibələri" hesab etmədiklərini açıq şəkildə bildiriblər. Brüsseldəki qərargahda isə ağır və pessimist ab-hava hökm sürür. İspaniyanın baş naziri Pedro Sançes ABŞ-ın NATO bazalarından istifadə istəyini rədd edib və mümkün təzyiqlərə baxmayaraq sakit mövqe nümayiş etdirib. Tramp isə bu imtinanı alyansın nüfuzuna "silinməz ləkə" adlandıraraq daha sərt bəyanatlarla çıxış edib və hətta NATO-dan çıxmaq ehtimalını gündəmə gətirib.

Parçalanma və strateji boşluq

Alyans daxilində əsas problem artıq açıq görünür: liderlik çatışmazlığı və strateji yönsüzlük. Şimali Atlantika Şurasında qərarlar ya qəbul olunmur, ya da kağız üzərində qalır. Üzv ölkələr arasında birlik zəifləyir, bunun əvəzində isə kiçik qruplar çərçivəsində əməkdaşlıq - "minilateralizm" güclənir.

Buna baxmayaraq, NATO-nun hərbi qanadı fəaliyyətini davam etdirir. Hərbi Komitə planlama, təlimlər və xüsusilə Ukrayna ilə əməkdaşlıq sahəsində aktivdir. Lakin siyasi və hərbi strukturlar arasında yaranan uçurum alyansın ümumi effektivliyini ciddi şəkildə azaldır.

Avropanın cavabı və yeni kurs

Ekspertlərin fikrincə, Donald Trampın məqsədi NATO-dan çıxmaq deyil, onu zəiflədərək nəzarəti gücləndirməkdir. O, parçalanmanı təşviq edir və "istəkli koalisiyalar" modeli qurmağa çalışır ki, bu da ABŞ-a daha çevik hərəkət imkanı verir. Bu vəziyyət Avropanı yeni addımlar atmağa vadar edir.

Donald Tusk artıq Avropa İttifaqı çərçivəsində müdafiə mexanizmlərinin gücləndirilməsini təklif edib. Eyni zamanda, Fransa və Böyük Britaniyanın iştirakı ilə Avropanın öz nüvə çəkindirmə sisteminin yaradılması ideyası da müzakirə olunur. Beləliklə, NATO daxilində böhran dərinləşsə də, bu proses Avropanı daha müstəqil və koordinasiyalı hərbi siyasətə doğru yönəldir.