"Ərazi itkisi müqabilində Avropa yolu?": Ukrayna çətin seçim qarşısında qala bilər" - Mers

"Almaniya kansleri və Avropa İttifaqı rəsmiləri Kiyevin gələcəyi ilə bağlı fərqli ssenarilərdən danışır..."

Almaniya kansleri Fridrix Mers hesab edir ki, Ukrayna Rusiya ilə mümkün sülh razılaşması çərçivəsində ərazilərinin bir hissəsinin nəzarətdən kənarda qalması ilə barışmalı ola bilər. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "rtvi.com" nəşri yazıb.

Sülhün qiyməti nə olacaq?

Mersin fikrincə, bu cür güzəştlər ölkənin Avropa İttifaqına (Aİ) üzvlük perspektivi ilə əlaqələndirilə bilər. O, bildirib ki, müəyyən mərhələdə atəşkəs razılaşması, daha sonra isə sülh müqaviləsi imzalana bilər və bu halda "Ukraynanın bir hissəsi artıq Ukrayna olmayacaq". 

O hesab edir ki, Vladimir Zelenski bu cür qərarı xalqa təqdim etmək istəyərsə, referendum keçirməli və eyni zamanda Avropaya inteqrasiya yolunu açdığını vurğulamalıdır. Bununla yanaşı, kansler Ukraynanın Aİ-yə sürətli üzvlüyü ilə bağlı gözləntilərin real olmadığını deyib. Onun sözlərinə görə, müharibə davam etdiyi müddətdə bu mümkün deyil və hətta 2027-2028-ci illər üçün belə bu planlar qeyri-real görünür.

Alternativ yol: müdafiə ittifaqı

Aİ-nin müdafiə və kosmos məsələləri üzrə komissarı Andryus Kubilyus isə Ukrayna üçün fərqli prioritet təklif edir. O bildirib ki, hazırda ölkənin nə NATO-ya, nə də Aİ-yə tam üzvlüyü yaxın perspektivdə mümkün görünür. Kubilyusun fikrincə, ən real və effektiv variant Avropa müdafiə ittifaqının yaradılmasıdır. 

Bu struktur Ukrayna, Böyük Britaniya və Norveç ilə yanaşı, Aİ ölkələrinin müdafiə imkanlarını birləşdirə bilər. O vurğulayıb ki, belə bir ittifaq müharibədən sonra Ukraynaya etibarlı təhlükəsizlik zəmanətləri verə və ölkənin bərpası üçün əsas rol oynaya bilər. Həmçinin bu model Ukraynanın Avropa bazarına inteqrasiyası ilə paralel həyata keçirilə bilər.

Uzun və qeyri-müəyyən yol

Ekspertlər qeyd edir ki, Ukraynanın Aİ-yə üzvlük prosesi uzun və mürəkkəbdir. Sonuncu qoşulan ölkə olan Xorvatiyanın bu yolu keçməsi təxminən on il çəkib və Kiyev üçün də oxşar zaman çərçivəsi real görünür. Bununla belə, artıq ilkin şərtlərin formalaşdığı və yaxın aylarda danışıqların başlaya biləcəyi bildirilir. Lakin konkret üzvlük tarixi hələ də açıqlanmayıb.

Beləliklə, Ukrayna qarşısında iki paralel yol formalaşır: bir tərəfdən ərazi güzəştləri ilə müşayiət oluna biləcək sülh razılaşması, digər tərəfdən isə uzunmüddətli Avropa inteqrasiyası və yeni təhlükəsizlik mexanizmləri. Bu seçim isə həm siyasi, həm də strateji baxımdan ölkənin gələcəyini müəyyən edəcək.