"Ukraynaya Avropa İttifaqında assosiativ üzvlük verilməlidir" - Mers

"Berlin Ukrayna üçün Aİ-yə tam üzvlükdən əvvəl yeni "aralıq inteqrasiya modeli" təklif edir, Brüssel isə ideyanı müzakirəyə çıxarmağa hazırlaşır..."

Almaniya kansleri Fridrix Mers Ukrayna üçün Avropa İttifaqına tam üzvlükdən əvvəl "assosiativ üzvlük" statusunun yaradılmasını təklif edib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Reuters" agentliyi məlumat yayıb.

Mersin təklifi və yeni status ideyası

"Reuters"-in əldə etdiyi məktubda Mers bildirib ki, bu model Ukraynanın Avropa İttifaqı (Aİ) strukturlarına daha sürətli inteqrasiyasına kömək edə və eyni zamanda müharibənin dayandırılması üzrə danışıqları dəstəkləyə bilər. Mersin təklifinə əsasən, Ukrayna rəsmiləri Aİ sammitləri və nazirlər görüşlərində iştirak edə bilərlər, lakin səsvermə hüququna malik olmayacaqlar.

Bundan başqa, Almaniya kansleri Aİ ölkələrinin Ukraynaya qarşılıqlı yardım mexanizmləri üzrə siyasi öhdəlik götürməsini təklif edib. Bu, faktiki olaraq Kiyev üçün əlavə təhlükəsizlik zəmanəti kimi qiymətləndirilir. Analitiklərin fikrincə, Ukrayna üçün Aİ-yə aydın inteqrasiya perspektivi prezident Vladimir Zelenski üçün də vacibdir. Xüsusilə Ukrayna bütün ərazilərinə nəzarəti qaytara bilməsə və ya NATO-ya qəbul olunmasa, bu istiqamət mümkün sülh razılaşmasının cəmiyyətə izahında mühüm rol oynaya bilər.

Brüsselin reaksiyası və "innovativ həll" axtarışı

Avropa Komissiyası Mersin ideyasını müsbət qarşıladığını açıqlayıb. Brüsseldə bildirilib ki, üzv ölkələr arasında belə müzakirələrin aparılması Aİ-nin genişlənmə prosesinə ciddi yanaşdığını göstərir. Komissiya vurğulayıb ki, Ukraynanın Aİ-yə yaxınlaşması Avropanın təhlükəsizliyi ilə birbaşa bağlıdır və genişlənmə artıq yalnız siyasi deyil, həm də geostrateji məsələ hesab olunur.

Bununla yanaşı, Brüssel qeyd edir ki, istənilən "innovativ həll" namizəd ölkələrin əldə etdiyi nəticələr və islahatlar əsasında qurulmalıdır. Yəni Ukrayna üçün ayrıca mexanizm yaradılsa belə, üzvlük prosesinin əsas prinsipləri dəyişməyəcək. Mers məktubunda "assosiativ üzvlük" modelinin digər namizəd ölkələrin maraqlarına təsir etməyəcəyini də bildirib və Aİ-ni uzun illərdir üzvlük gözləyən ölkələr üçün yeni yanaşmalar düşünməyə çağırıb.

NATO məsələsi yenidən gündəmdə

Bu fonda Çexiya Baş Qərargah rəisi, general Karel Rexka Ukraynanın NATO-ya qəbulunun "növbəti məntiqi addım" olmalı olduğunu bəyan edib. Onun sözlərinə görə, Ukrayna yalnız təhlükəsizlik alan tərəf deyil, eyni zamanda Avropanın təhlükəsizlik təminatçılarından birinə çevrilib. Lakin Ukraynanın NATO perspektivi hələ də mürəkkəb olaraq qalır. 

ABŞ və Almaniya uzun müddətdir bu məsələdə ehtiyatlı mövqe tutur, Donald Trampın Ağ Evə qayıdışından sonra isə mövzu faktiki olaraq arxa plana keçib. Buna baxmayaraq, Avropada həm Aİ, həm də NATO çərçivəsində Ukrayna üçün "aralıq inteqrasiya modeli" axtarışlarının sürətləndiyi artıq açıq görünür.