"Roma necə süqut etdi? Genetik araşdırma tarixi yenidən yazır" - "Nature" (Böyük Britaniya)

"Roma süqutu ilə bağlı qəbul olunmuş "barbar işğalı" təsəvvürü genetik sübutlarla sual altına düşür..."

Qərbi Roma İmperiyasının süqutu ilə bağlı uzun illərdir qəbul edilən "kütləvi barbar işğalı" modeli yeni genetik araşdırma ilə ciddi şəkildə şübhə altına alınıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Böyük Britaniyanın "Nature" nəşri yazıb.

"Barbar işğalı" mifinə yeni zərbə

Nəşr yazır ki, genetik məlumatlar Avropada baş verən dəyişikliklərin daha çox tədrici miqrasiya və qarışma nəticəsində formalaşdığını göstərir.
Alimlər Almaniyanın cənubunda - Bavariya və Hessen bölgələrində dəfn olunmuş 258 nəfərin genomunu analiz ediblər. 

Nəticələr 450-620-ci illərə aid qəbiristanlıqlarda Roma imperiyasının süqutundan sonra ciddi demoqrafik dəyişikliklərin baş verdiyini ortaya çıxarıb. İmperiya nəzarətinin zəifləməsi ilə birlikdə müxtəlif qruplar arasında evlilik məhdudiyyətləri aradan qalxıb və Şimali Avropadan gələn icmalarla yerli Roma əhalisi sürətlə qarışmağa başlayıb.

Miqrasiya, qarışma və yeni sosial model

İmperiya nəzarətinin zəifləməsi ilə birlikdə evlilik məhdudiyyətləri aradan qalxıb və Şimali Avropadan gələn kiçik icmalar yerli Roma əhalisi ilə sürətlə qarışmağa başlayıb. Alimlərin fikrincə, bu proses böyük ordu hücumları və kütləvi köçlərdən çox, kiçik ailə qrupları və fərdi miqrasiyalarla baş verib.

Tədqiqat rəhbərlərindən Yoahim Burger qeyd edir ki, genetik dəyişikliklərin Roma süqutu ilə üst-üstə düşməsi çox dəqiq müşahidə olunur və bu, "kütləvi barbar işğalı" təsəvvürünü zəiflədir. Əksinə, Roma sonrası Avropa tədricən inteqrasiya və qarışma yolu ilə yeni sosial quruluşa keçib.

Qarışıq cəmiyyət və yeni demoqrafiya

Araşdırma həm də göstərir ki, Roma dövründə əhali tam homogen deyildi - imperiyanın müxtəlif bölgələrindən, o cümlədən Britaniya, Balkanlar və Asiyadan gələn insanlar burada yaşayırdı. İmperiyanın süqutundan sonra isə qarışıq evliliklər daha geniş yayılıb və VII əsrə doğru yeni genetik və sosial struktur formalaşıb.

Alimlər bildirir ki, həmin dövrdə orta ömür uzunluğu qadınlarda təxminən 40, kişilərdə isə 43 il olub, uşaq ölümləri isə yüksək səviyyədə qalmaqda davam edib. Nəticə etibarilə, yeni elmi məlumatlar Roma imperiyasının süqutunu xaotik "işğal" kimi yox, uzunmüddətli miqrasiya və inteqrasiya prosesi kimi təqdim edir.