"TikTok" trendləri insanların gündəlik həyatına necə təsir edir? - ARAŞDIRMA

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

TikTok trend-ləri artıq sadəcə əyləncə deyil insanların necə yatdığını, alış-veriş etdiyini, xəbəri necə qəbul etdiyini, gündəlik rutinini və hətta danışıq tərzini dəyişən sosial təsir mexanizminə çevrilib. Araşdırmalar göstərir ki, bu dəyişiklik həm müsbət, həm də mənfi istiqamətdə baş verir.

Tik tokun həyatımıza təsirləri ilə bağlı araşdırmasını təqdim edir:

1. Gündəlik vərdişlər və rutinlər dəyişir

TikTok-da yayılan “morning routine”, “studytok”, “clean girl”, “wellness stacking”, “sleepmaxxing” kimi trend-lər insanların səhər rutini, qidalanması, idmanı, məhsuldarlığı və yuxu vərdişlərini dəyişdirir. İnsanlar videolardan gördükləri kiçik davranışları gündəlik həyatlarına köçürməyə başlayırlar. Məsələn, səhər erkən qalxmaq, planlayıcı istifadə etmək, vitamin qəbul etmək və ya “20 dəqiqəlik özünə qulluq” rutinləri populyarlaşır. Bəzi araşdırmalar göstərir ki, qısa videolar davranış dəyişikliyi üçün motivasiya yarada bilir, xüsusilə sağlamlıq və özünüinkişaf mövzularında.

2. Yuxu rejiminə təsir edir

Araşdırmalar TikTok və digər qısa video platformalarının gecə istifadəsinin yuxu keyfiyyətini zəiflədə bildiyini göstərir. Xüsusilə “bir video da baxım” effekti istifadə vaxtını uzadır və insanlar planlaşdırdıqlarından daha gec yatırlar. Son illərdə aparılmış müşahidələr gecə telefon istifadəsinin diqqət dağınıqlığı və gündüz yorğunluğu ilə əlaqəli ola biləcəyini göstərir.

3. Alış-veriş davranışını dəyişir

TikTok trendləri insanların nə alacağına ciddi təsir edir. “TikTok made me buy it” fenomeni nəticəsində istifadəçilər kosmetika, texnologiya, ev əşyaları və geyimləri viral videolara əsasən almağa başlayırlar. İnsanlar artıq reklamlardan çox creator tövsiyələrinə inanmağa meyllidir. Eyni zamanda buna qarşı “de-influencing” trendi də yaranıb burada influencerlər lazımsız alış-verişdən çəkindirirlər.

4. Diqqət müddəti və informasiya qəbulu dəyişir

TikTokun sürətli və qısa video formatı insanların informasiyanı qəbul etmə tərzinə təsir edir. Araşdırmalar göstərir ki, çox sürətli kontent axını bəzi istifadəçilərdə uzun mətn oxumağa səbrin azalması, diqqətin daha tez yayınması və ani stimullara öyrəşmə yarada bilər. Bununla yanaşı, məlumatı qısa və vizual formada öyrənmək də sürətlənir.

5. Xəbər istehlakı dəyişib

Xüsusilə gənclər xəbərləri televiziyadan və xəbər saytlarından deyil, TikTok videolarından almağa başlayır. Siyasi, iqtisadi və sosial hadisələr qısa videolar vasitəsilə izah edilir. Bu, informasiyaya çıxışı sürətləndirsə də, yanlış məlumat riskini də artırır. Araşdırmalar göstərir ki, Gen Z istifadəçilərinin bir hissəsi TikTok-u xəbərlərin əsas mənbələrindən biri kimi qəbul edir.

6. Dil və davranış formalaşır

TikTok trendləri insanların danışıq tərzinə, zarafatlarına, jestlərinə və hətta gündəlik söz ehtiyatına təsir edir. Viral ifadələr, musiqilər və “challenge” formatları qlobal davranış nümunələrinə çevrilir. İnsanlar eyni mimikaları təkrarlayır, eyni ifadələri işlətməyə başlayır və müəyyən həyat tərzlərini “normal” qəbul edir.

7. Psixoloji təsir: motivasiya da yaradır, müqayisə də

Bir tərəfdən TikTok motivasiya, təhsil, sağlamlıq və məhsuldarlıq mövzularında faydalı təsir göstərə bilər. Digər tərəfdən isə “hamı uğurludur”, “hamı daha yaxşı yaşayır” hissi sosial müqayisəni artıraraq stress, narahatlıq və özünüqiymətləndirmə problemlərinə səbəb ola bilər. Problemli istifadə ilə narahatlıq və depressiv simptomlar arasında əlaqə barədə tədqiqatlar da mövcuddur. TikTok trendləri insanların gündəlik həyatını üç əsas istiqamətdə dəyişir: davranış (nə edirik), düşüncə (nəyə inanırıq) və seçimlər (nə alırıq, necə yaşayırıq). Platforma həm sağlam vərdişləri təşviq edə, həm də vaxt idarəetməsi, diqqət və psixoloji rifah baxımından problemlər yarada bilər. Təsirin gücü əsasən istifadə müddətindən, izlənilən kontentin növündən və istifadəçinin yaşından asılıdır.(Lent.az)