ABŞ-İran qarşıdurması: blokada planı və neft bazarında yeni dalğalanma - "Vesty"

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

Vaşinqtonun hərbi ssenariləri və iqtisadi təzyiqi qlobal bazarları silkələyir...

ABŞ prezidenti Donald Trump İranla bağlı həm hərbi, həm də strateji planları nəzərdən keçirir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "vesty.co" nəşri yazıb.

Hərbi ssenarilər və Hörmüz planı

Məlumata görə, Pentaqon tərəfindən "qısa və güclü zərbələr" konsepsiyası hazırlanıb - məqsəd Tehranın mövqeyini zəiflədərək onu nüvə məsələsində geri addım atmağa məcbur etməkdir. Digər əsas variant isə Hörmüz boğazı üzərində nəzarətin ələ keçirilməsi və gəmiçiliyin bərpasıdır.

Bu planın daha genişmiqyaslı əməliyyata çevrilə biləcəyi, hətta quru qüvvələrinin də cəlb oluna biləcəyi istisna edilmir. Paralel olaraq İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının xüsusi əməliyyatla ələ keçirilməsi ehtimalı da müzakirə olunur.

Blokada strategiyası və siyasi təzyiq

Atəşkəsə baxmayaraq, Donald Tramp hərbi addımlara tələsmir və əsas diqqəti iqtisadi təzyiqə yönəldir. Xüsusilə dəniz blokadası Vaşinqtonun prioritet alətlərindən biri kimi qiymətləndirilir. ABŞ hesab edir ki, bu üsul Tehranı danışıqlara daha güzəştli mövqe ilə qaytara bilər.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ilə aparılan müzakirələrdən sonra bu yanaşmanın effektivliyi daha çox ön plana çıxıb. Eyni zamanda, İran tərəfi sərt mövqe nümayiş etdirərək nüvə proqramı ilə bağlı geri addım atmayacağını və təzyiq davam edərsə cavab verəcəyini bəyan edir.

Neft qiymətləri və qlobal risklər

Gərginlik artıq qlobal enerji bazarlarında hiss olunur. "Brent crude oil" markalı neftin qiyməti 120 dollara yaxınlaşaraq kəskin artım nümayiş etdirib, "West Texas Intermediate" isə oxşar dinamika göstərib.

Əsas səbəb isə Hörmüz boğazı ətrafında qeyri-müəyyənlik və mümkün uzunmüddətli blokada ehtimalıdır. Çünki dünya neftinin böyük hissəsi məhz bu marşrutdan daşınır.

Mütəxəssislər hesab edir ki, yaxın dövrdə qiymət dalğalanmaları davam edəcək. Bu isə onu göstərir ki, ABŞ və İran arasında qarşıdurma artıq təkcə siyasi deyil, həm də qlobal iqtisadi sabitlik üçün ciddi risk mənbəyinə çevrilib.