"Avropanın ən yaşlı kişisi 113 yaşına bir gün qalmış vəfat etdi: uzunömürlülüyün sirri nə idi?" - "Daily Star"

"Rumıniyalı İliye Çokan iki dünya müharibəsini görüb, altı övlad böyüdüb və 93 yaşına qədər velosiped sürməyə davam edib..."

Rumıniyada Avropanın ən yaşlı kişisi və İkinci Dünya müharibəsi veteranı İliye Çokan 113 yaşına bir gün qalmış dünyasını dəyişib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Daily Star" nəşri yazıb.

Avropanın ən yaşlı insanının son günləri

Maraqlısı odur ki, uzunömürlü kişinin ürəyi 27 mayda dayanıb, o isə 28 mayda 113 yaşını qeyd etməli idi. Nəşr yazır ki, Çokan Avropanın ən yaşlı sakini statusunu daşıyıb və dünyanın ən yaşlı kişiləri arasında ikinci yerdə olub. O, 1913-cü il 28 mayda Rumıniyanın Kremenari kəndində anadan olub. 12 yaşında yetim qalan Çokan erkən yaşlarından işləməyə məcbur olub, çobanlıq edərək ailəsinə kömək edib.

Müharibələr, ailə və ağır həyat yolu

22 yaşında o, Rumıniya ordusuna çağırılıb. 6-cı artilleriya alayında xidmət edib, 1941-ci ildən isə İkinci Dünya müharibəsində həm rabitəçi, həm pulemyotçu, həm də piyada kimi döyüşlərdə iştirak edib. O, həm Şərq, həm də Qərb cəbhələrində xidmət edib.

Müharibədən sonra 1945-ci ildə evə qayıdıb və heç bir güllə yarası almamasına baxmayaraq sağlamlığı zəifləyib. Daha sonra tikinti sahəsində işləyib və aktiv həyat tərzini davam etdirib.

18 yaşında, 1932-ci ildə o, özündən yeddi yaş böyük olan Floarea Obogeanu ilə evlənib. Onların evliliyindən üç oğlan və üç qız olmaqla altı övlad dünyaya gəlib. Həyat yoldaşı 1992-ci ildə vəfat edib.

Uzunömürlülüyün sirri və fəal həyat

İliye Çokan 93 yaşına qədər velosiped sürməyə davam edib. Hətta həmin yaşda yıxılaraq ayağını sındırsa da, həkimlərin tövsiyələrinə baxmayaraq gipssiz sağalıb. O, uzunömürlülüyünün sirrini sadə həyat tərzi ilə izah edirdi: heç vaxt siqaret çəkməyib və yalnız nadir hallarda spirtli içki qəbul edib.

Britaniyalı Con Tinnisvudun 2024-cü ildə vəfatından sonra Çokan Avropanın ən yaşlı yaşayan kişisi olub. 2025-ci ildə isə Rumıniyada rekord yeniləyərək ölkə tarixinin ən uzunömürlü rəsmi təsdiqlənmiş insanı statusunu qazanıb.

Onun həyatı həm müharibə, həm yoxsulluq, həm də uzun illər davam edən fəallıqla yadda qalıb və bu səbəbdən də uzunömürlülük nümunəsi kimi göstərilir.