"Qiyamət siqnalı": varlı elitanın hərəkətini izləyən sistem dünyanın sonunu öncədən göstərə bilər" - "The Washington Post"

"Layihə həm texnoloji eksperiment, həm də sosial bərabərsizlik üzərində satirik xəbərdarlıq kimi təqdim olunur..."

Dünyada nüvə təhlükəsi, geosiyasi gərginlik və qlobal böhran müzakirə olunarkən milyarderlərin şəxsi təyyarələri, bunker hazırlıqları və təhlükəsiz bölgələrə mümkün köç planları yenidən diqqət mərkəzinə düşüb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Washington Post" nəşri yazıb.

Qlobal qorxular fonunda yeni "erkən xəbərdarlıq" ideyası

Bu fonda "Apocalypse Early Warning System" adlı yeni layihə ictimaiyyətə qeyri-adi yanaşma təqdim edir: varlı elitanın kütləvi hərəkətini izləmək. Layihəni Los-Ancelesli rəssam və proqramçı Kail Makdonald hazırlayıb. Sistem dünyanın ən varlı insanlarına məxsus şəxsi təyyarələrin hərəkətini real vaxtda izləyir və kütləvi dəyişiklikləri analiz edir. Əgər biznes-jetlər qəfil şəkildə böyük şəhərləri tərk edərək uzaq və təhlükəsiz bölgələrə yönəlsə, istifadəçilərə SMS və ya e-poçt xəbərdarlığı göndərilə bilər.

Sistem necə işləyir və nəyi izləyir?

"Apokalipsis erkən xəbərdarlıq sistemi" açıq uçuş məlumatlarına əsaslanır. Alqoritm şəxsi və çarter təyyarələrinin sayını, marşrut dəyişikliklərini və uçuş intensivliyini analiz edir. Daha sonra bu göstəricilər normal davranış modeli ilə müqayisə olunur və 1-dən 5-ə qədər "təhlükə səviyyəsi" müəyyən edilir. Kəskin artım müşahidə olunarsa, sistem istifadəçilərə xəbərdarlıq göndərə bilər. İdeya ondan ibarətdir ki, əgər elita potensial təhlükədən əvvəl hərəkət edirsə, bu dəyişiklik geniş ictimaiyyət üçün də dolayı siqnal ola bilər.

Sosial bərabərsizlik və "qiyamət hazırlığı" fenomeni

Layihə təkcə texnoloji eksperiment deyil, həm də sosial tənqid kimi təqdim olunur. Makdonaldın fikrincə, müasir dünyada varlılar və adi insanlar tam fərqli resurslara malikdir: şəxsi bunker, xüsusi təyyarə və gizli sığınacaqlar. ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin məlumatlarına görə, əhalinin ən varlı 1 faizi ölkə sərvətinin təxminən üçdə birinə nəzarət edir.

Bu fərq layihədə əsas ideoloji fon kimi göstərilir. Eyni zamanda yazıçı və tədqiqatçı Duqlas Raşkoff da əvvəlki araşdırmalarında qeyd edib ki, bir çox milyarder artıq real və ya yarı-avtonom bunker sistemləri qurur. Ekspertlər bunu real təhlükədən çox "elita qorxusu" və gələcəyə inamsızlıq kimi qiymətləndirirlər.

Nəzarət texnologiyası və sistemin məqsədi

Makdonaldın əvvəlki layihələri də izləmə və rəqəmsal nəzarət mövzularına əsaslanıb. O bildirir ki, məqsədi bu texnologiyaları güc sahiblərinə qarşı yönəltmək və ictimaiyyəti məlumatlandırmaqdır. Sistem yalnız açıq uçuş məlumatlarından istifadə edir və şəxsi məlumatları açıqlamır.

İndiyədək alqoritm maksimum təhlükə səviyyəsinə çatmayıb və yanlış siqnalların qarşısını almaq üçün bayram və mövsümi uçuşlar da nəzərə alınır. Makdonald isə layihəyə ironik yanaşaraq deyir ki, əgər bir gün sistem real apokalipsis siqnalı versə, onun artıq planı hazırdır: "Mən yəqin ki, bir milyarderin yanında qalacam".