"Dünya iqtisadiyyatı 30-cu illərin kölgəsində: amma bu, yeni dünya müharibəsi demək deyil" - "Le Figaro"

"Qlobal iqtisadi sistem təhlükəli parçalanma mərhələsinə daxil olur..."

Bugünkü qlobal iqtisadi vəziyyət zahirdə dayanıqlı görünsə də, mahiyyət etibarilə 1930-cu illərin riskli dinamikasını xatırladır. Böyük güclərin addımları eyni nəticəyə - dünya iqtisadiyyatının parçalanmasının dərinləşməsinə gətirir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Fransanın "Le Figaro" nəşri yazıb

Görünən sabitlik və gizli böhran

Son illərdə iqtisadiyyat pandemiya, müharibələr və Donald Tramp siyasətinin təsirlərinə baxmayaraq müəyyən dözümlülük göstərib. Beynəlxalq Valyuta Fondu 2025-ci il üçün 3,1 faiz artım proqnozlaşdırır. Amma bu sabitlik daha çox illüziyadır. Maliyyə bazarları ilə real iqtisadi vəziyyət arasında uçurum dərinləşir, müharibələr isə uzunmüddətli və total xarakter alır. Hörmüz boğazının blokadası enerji və ticarətə ciddi zərbə vurur.

Enerji və maliyyə sistemində risklər

Qlobal ticarətin 90 faizi dəniz yollarından asılıdır və bu zəncirin pozulması böhran yaradır. Neftin bahalaşması resessiya riskini artırır, bu isə inflyasiya və işsizliyin yüksəlməsi deməkdir. Eyni zamanda, maliyyə bazarları şişirdilir, süni intellekt və kriptovalyutalarda "balonlar" yaranır, dövlət borcları artır. Qısamüddətli faizlər siyasi təsirlə aşağı saxlanılır, uzunmüddətli faizlər isə yüksəlir, bu da kapital uğrunda rəqabəti gücləndirir.

Xaos riski və yeni mərhələ

Məqaləyə görə, dünya adi böhran deyil, sistemli parçalanma ilə üz-üzədir. Bu, 1930-cu illərə bənzəsə də, mütləq yeni dünya müharibəsi demək deyil. İqtisadiyyat artıq enerji, texnologiya və maliyyə kimi "silaha çevrilmiş" sahələr üzərindən formalaşır.

İqtisadçı Con Maynard Keynsin fikrincə, əsas çətinlik köhnə yanaşmalardan imtina etməkdir. Qərbin dominantlığı zəifləyir, Çin sabitlik mərkəzi kimi çıxış edir, Avropa isə yalnız vahid və müstəqil model qurmaqla güclənə bilər. Nəticədə hiper-millətçilik və hərbiləşmə qlobal iqtisadiyyatı xaos riskinə yaxınlaşdırır.