"Başlıca rəqib": Yaxın Şərqdə böhran Türkiyə-İsrail rəqabətini üzə çıxardı" - "Die Welt"

"Regional güclər arasında strateji rəqabət dərinləşir..."

Yaxın Şərqdə davam edən böhran Türkiyə və İsrail arasında artan rəqabəti daha açıq şəkildə ortaya çıxarıb. Hər iki ölkə regionda əsas güc statusu uğrunda yarışır və bir-birini potensial risk kimi görür.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Almaniyanın "Die Welt" nəşri yazıb.

Regionda güc mübarizəsi

Məqalədə qeyd olunur ki, bu rəqabət fonunda mümkün gərginlik və hətta qarşıdurma ehtimalı getdikcə daha çox müzakirə olunur. Sorğulara görə, Türkiyədə Yaxın Şərq siyasətinə dəstək son illərin ən yüksək səviyyəsinə çatıb.

Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidan regionda diplomatik proseslərdə, o cümlədən ABŞ-İran xəttində dolayı vasitəçilik kanallarında aktiv rol oynayır. Ankara eyni zamanda region ölkələri ilə koordinasiyanı gücləndirməyə çalışır.

Siyasi gərginlik və fərqli yanaşmalar

Məqalədə bildirilir ki, iki ölkə arasında siyasi ritorika da sərtləşib. Son aylarda qarşılıqlı açıqlamalar diplomatik tonun kəskinləşdiyini göstərir. Bununla belə, bu dinamika əsasən regional böhranların təsiri altında formalaşır.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu rəhbərliyindəki hökumət İranın zəiflədilməsini və ya siyasi transformasiyasını İsrailin təhlükəsizliyi üçün vacib sayır. Bu yanaşmaya görə, daha zəif Tehran regionda daha idarəolunan balans yarada bilər.

Türkiyə isə İranın mövcud siyasi strukturunun tam çökməsinin regionda yeni qeyri-sabitlik dalğası yarada biləcəyini düşünür. Xüsusilə mümkün miqrasiya axınları və kürd məsələsi Ankara üçün əsas narahatlıq mənbələri kimi göstərilir.

Eyni zamanda, Suriya məsələsində də iki ölkənin yanaşmaları fərqlidir: Türkiyə sabit və mərkəzləşdirilmiş dövlət modelini dəstəkləyir, İsrail isə daha ehtiyatlı və parçalanma riskinə açıq yanaşma sərgiləyir.

Qarşılıqlı etimadsızlıq və regional balans

Məqalədə vurğulanır ki, tərəflər arasında artan etimadsızlıq artıq struktur xarakter daşıyır. Hər iki ölkə təhlükəsizlik konsepsiyasını fərqli şəkildə formalaşdırır və bu, strateji rəqabəti gücləndirir. İsrail tərəfi Türkiyənin regionda təsirinin artmasını diqqətlə izləyir.

Eyni zamanda Ankara da İsrailin hərbi fəallığını regional balans üçün risk hesab edir. Bu qarşılıqlı baxış uzunmüddətli strateji rəqabətin əsasını təşkil edir. Analitiklərin fikrincə, mövcud dinamika qısamüddətli diplomatik gərginlikdən daha çox, Yaxın Şərqdə yeni güc balansının formalaşması prosesinə işarə edir.