Hitlerin bankir dostu – Yalmar Şaxt Nürnberq məhkəməsində bəraət alan üç nəfərdən biri olub  
Oxunub: 3784
23 Mar 2023 | 17:42
Hitlerin bankir dostu – Yalmar Şaxt Nürnberq məhkəməsində bəraət alan üç nəfərdən biri olub  
O, Nürnberq məhkəməsindəki çıxışı ilə bütün hakimləri susdurmağı bacarıb, onlara ünvanlandırdığı suallarla özünə tam bəraət qazandırıb:
 
“...Siz məni sülh və insanlığa qarşı cinayətlərdə ittiham edirsiniz. Bu ittiham SSRİ-də həbsdə saxlanılan alman zabitlərinin ifadələrinə görə yazılıb. Məcburi şəkildə alınan bu ifadələrdə mənim cinayətimi sübut edəcək dəlil və sübutlar varmı? Əlbəttə yoxdur. Mən müharibə illərində hərbçi olmamışam, heç bir hərbi əməliyyatda iştirak etməmişəm. Mənim vəzifəm Almaniyanın iqtisadiyyat naziri və Milli Bankın rəhbəri olub. İndi yəqin ki, məni nasistlərə maliyyə xidməti göstərməyimdə ittiham edəcəksiniz. Sual verirəm, hansı əsasla? Bir daha diqqətinizə çatdırıram ki, mən bu ədalət məhkəməsinə Dahau əsir düşərgəsindən gətirilmişəm. 21 iyul 1944-cü ildə Adolf Hitlerə sui-qəsd cəhdinin təşkilatçılarından biri kimi mən həmin hadisələrdən sonra fürerin göstərişi ilə həbs olunmuşam və əsir düşərgəsində saxlanmışam. İndi özünüz düşünün, nasistlərə xidmət edən şəxs onun liderinə qarşı sui-qəsddə iştirak edə bilərdimi? Düşünün və burada bir bağlılıq və məntiq tapın, sonra məni ittiham edin...”
 
Bu cavabsız qalan suallar Yalmar Şaxta tam bəraət qazandırıb.
 
Yalmar Şaxt 1877-ci ildə Danimarkanın Tinqlev şəhərində anadan olub. O, əvvəlcə Almaniyanın Kil Universitetində tibb fakültəsində oxuyub, sonra təhsilini Berlin Universitetinin alman dili fakültəsində davam etdirib. Şaxt üçüncü təhsilini Münhen Universitetinin siyasi iqtisad fakültəsində alıb.
 
Görmə qabiliyyətindəki problemlərə görə Şaxt hərbi xidmətə çağrılmayıb. 1933-cü ilə qədər Almaniyanın özəl və dövlət banklarında yüksək vəzifələr tutan Şaxt ölkənin ən bacarıqlı və ən savadlı iqtisadçılarından biri sayılıb.
 
Şaxtla Hitler 1931-ci ildə tanış olublar. Hitler nasist partiyasının maliyyə məsələlərini onunla məsləhətləşib. Şaxtın təcrübəsi sayəsində partiyanın maliyyə durumu xeyli yaxşılaşıb. Bu ərəfədə onların xidməti münasibətləri dostluq münasibətlərinə çevrilib. Şaxt Hitlerin ən yaxın ətrafında olan dostlardan biri sayılıb.
 
1933-cü ildə nasistlər hakimiyyətə gəldikdən sonra Şaxt Almaniyanın Milli Bankına rəhbər təyin edilib. O, 1934-cü ildən eyni zamanda iqtisadiyyat naziri vəzifəsini də daşıyıb.
 
1935-ci ilin mayın 21-də Şaxt “müharibəyə iqtisadi hazırlıq” proqramı üzrə Hitlerin səlahiyyətli nümayəndəsi təyin edilib.
 
1938-ci ildə Avstriya Almaniyaya birləşdirildikdən sonra (anşlyus) Şaxt Avstriya Milli Bankının ləğv olunması, onun Almaniya Milli Bankına birləşdirilməsi prosesini həyata keçirib. Bu prosesin sürətlə və uğurla həyata keçirilməsi Şaxtın nüfuzunu  Hitlerin yanında daha da yüksəldib.
 
II Dünya müharibəsinin başlanması ilə Şaxtla Hitlerin arasındakı münasibətlər soyumağa başlayıb. Şaxt birinci dəfə Almaniyanın Polşaya hücumunu yanlış addım kimi qiymətləndirib. İkinci dəfə isə Hitlerlə onun arasında SSRİ-yə hücum zamanı fikir ayrılığı yaranıb. Şaxt fürerə bildirib ki, Almaniya bu müharibədə iqtisadi tənəzzülə uğrayacaq. Artıq geri çəkilməyin gec olduğunu anlayan Hitler Şaxtın iqtisadi proqnozlarına məhəl qoymayıb.
 
1942-ci ildə Şaxt bank rəhbərliyindən və iqtisadiyyat naziri vəzifəsindən kənarlaşdırılıb. Amma Hitler onu ətrafından tam uzaqlaşdırmayıb. Şaxt portfelsiz nazir kimi fəaliyyətini davam etdirib.
 
Kifayət qədər zəngin intellektə və savada malik olan Şaxt Almaniyanın bütün sahələrdəki vəziyyətini yaxşı bilib, apardığı təhlillərdən Almaniyanın məğlubiyyətə gedən yollarını aydın görüb. Ölkəsinin düşdüyü bu acınacaqlı vəziyyətə görə o, Hitlərin apardığı siyasəti sərt tənqid edib.
 
 
Münasibətlərin gərginliyi vaxtilə dost olan Hitlerlə Şaxtı düşmənə çevirib. Hətta fürer Şaxtın fəaliyyətini nəzarətdə saxlamaq üçün SS qüvvələrindən bir neçə nəfər də ayırıb.
 
Köhnə dostların münasibətlərinə 21 iyul 1944-cü ildə son qoyulub. Hitlerə sui-qəsd cəhdi baş tutmayandan sonra Şaxt da fürerin qara siyahısına düşüb. Onun adı sui-qəsdin təşkilatçılarının siyahısına salınıb və birbaşa fürerin göstərişi ilə sabiq bankir həbs olunub. Onu da qeyd edək ki, sonrakı araşdırmalar zamanı Şaxtın sui-qəsd təşkilatçılarından biri olduğu təsdiqini tapmayıb.
 
Həbsdən sonra Şaxt əvvəlcə Ravensbryuk, daha sonra isə Dahau əsir düşərgəsində saxlanılıb. 1945-ci ilin may ayında həmin düşərgələr SSRİ-nin və müttəfiqlərinin nəzarətinə keçəndə Şaxt azadlığa çıxmağa nail olub.
Sabiq nazir Hitlerin düşərgəsindən qurtulduqdan sonra Avstriyada məskunlaşıb. Amma onun bu azadlığının ömrü uzun olmayıb. Bir aydan sonra Şaxt Amerika hərbçiləri tərəfindən həbs edilib və sonra Nürnberq məhkəməsinə təhvil verilib.
 
Nürnberq məhkəməsində cəmi üç nəfər bəraət ala bilib ki, onlardan biri də məhz Şaxt olub. Beynəlxalq məhkəmə ona bəraət versə də, Almaniya məhkəməsi Şaxtı yenidən mühakimə edib. 1947-ci ildə Vyurtenberq məhkəməsi onu maliyyə maxinasiyalarında ittiham edərək 8 il müddətinə məcburi əməyə cəlb edib. Apelyasiya şikayətindən sonra Şaxt 1948-ci ildə tam azadlığa çıxıb və Münhendə məskunlaşıb. O, bu şəhərdə “Schacht GmbH” bank evini yaradıb və ona rəhbərlik edib.
 
Yalmar Şaxt 1970-ci ildə, 93 yaşında vəfat edib. O, Münhen qəbiristanlığında dəfn olunub. /Musavat.com/
 
 
 
Oxşar xəbərlər
09:18, Bu gün
Azərbaycanda professor vəfat etdi
09:15, Bu gün
Bakıda MİS əməkdaşı maşınların arasında qalaraq ayaqlarını itirdi
09:13, Bu gün
Əhalinin ən çox xərci nəyə çıxır? - ARAŞDIRMA + VİDEO
09:12, Bu gün
Şirvanda saxlanılan şəxsdən 4 kiloqram narkotik vasitə götürülüb
09:08, Bu gün
MİDA-nın vəzifəli şəxsi vəfat edib
09:06, Bu gün
Bədəni toksinlərdən təmizləyən ən təsirli çaylar
09:01, Bu gün
Bakıda gənc oğlanı avtomobil vurub
08:38, Bu gün
Bu gün məktəblərə işə qəbul müsabiqəsi üzrə təkrar müsahibə keçiriləcək
08:34, Bu gün
Fələstinli dünyaca məşhur universitetin prezidenti seçildi...-GÖZLƏNİLMƏZ-FOTOLAR
08:16, Bu gün
Xoşbəxt ailə olmaq istəyirsinizsə bunları etməyin -10 qayda
07:57, Bu gün
Füzulidən olan keçmiş məcburi köçkün: Çox sevinirik ki, yurdumuza qayıdırıq
07:55, Bu gün
Beyin üçün koronavirusdan təhlükəli olan infeksiya açıqlanıb
07:53, Bu gün
Füzuli şəhərinə növbəti köç karvanı yola salınıb - YENİLƏNİB
07:45, Bu gün
Səhər oyananda bunu et, ÇOX TƏSİRLİDİR!
07:34, Bu gün
Səhərlər özünüzü narahat hiss edirsinizsə, bunu edin
00:27, Bu gün
Sevgini necə itirməməli?..
00:02, Bu gün
Hacı Surxay Məmmədli: “Qədr gecəsi şeytanın zəncirləndiyi gecədir” - VİDEO
28 Mar 2024 | 23:59
Düz qarına sahib olmaq üçün bunları edin
28 Mar 2024 | 23:59
Hikmət Hacıyev: COP29 Azərbaycanın qətiyyətini, diplomatik və siyasi cəsarətini nümayiş etdirdi
28 Mar 2024 | 23:58
Konqoda altı milyona yaxın insan evlərini tərk edib - SƏBƏB
28 Mar 2024 | 23:56
Aygün Kazımova ilə Namiq yenidən məşhur dueti oxudu - VİDEO
28 Mar 2024 | 23:54
"BlackRock" rəhbəri ABŞ-ın milli borcunun fəlakətli həddə çatdığını bildirib
28 Mar 2024 | 23:50
Sürücülərin NƏZƏRİNƏ: Bəzi yollarda görünüş məsafəsi məhdudlaşacaq
28 Mar 2024 | 23:47
Azərbaycanlılar Qərbi Zəngəzura qayıdacaqlar, burada muxtariyyət yaradılacaq - VİDEO
28 Mar 2024 | 23:47
Gözəllikləri ilə modelləri də geridə qoyan BÜRCLƏR
28 Mar 2024 | 23:41
"İdeal Motors" sığorta müqaviləsinə görə məhkəməlik oldu
28 Mar 2024 | 23:41
Qazaxıstandan öz vətəndaşlarına ÇAĞIRIŞ: “Odessa və Xarkov vilayətlərini tərk edin”
28 Mar 2024 | 23:37
Azərbaycan və Ermənistan parlamentlərinin rəhbərləri may ayında görüşəcəklər
28 Mar 2024 | 23:35
Axund Azər Sani: “İndi bayıra çıxsan, hiss etməzsən ki, Ramazandır” - VİDEO
28 Mar 2024 | 23:32
Bakıda bu evlər bahalaşdı
28 Mar 2024 | 23:26
Gəncədə yaşayış binasın dam örtüyü yanır
28 Mar 2024 | 23:20
Valideyndən övladına nə miras qalmalıdır? - SORĞU + VİDEO
28 Mar 2024 | 22:55
Futzal üzrə Azərbaycan Kubokunun yarımfinalçıları müəyyənləşib
28 Mar 2024 | 22:50
Göyçayda ağır yol qəzası baş verib, xəsarət alanlar var
28 Mar 2024 | 22:47
İşıqforda güllə yağışı: Yaralılar var
28 Mar 2024 | 22:44
Nadirdən Aytən Səfərovanın fikirlərinə CAVAB
28 Mar 2024 | 22:43
"Britaniya ordusu Rusiyaya qarşı iki aydan çox savaşa bilməz" - "The Telegraph"
28 Mar 2024 | 22:41
Çayı soyuq su ilə soyutmaq olmaz! - Bunları "öldürürsünüz"
28 Mar 2024 | 22:38
İndoneziya Cakartaya xüsusi status verir
28 Mar 2024 | 22:35
Dostunun ad günündə dava saldı: Həbs olundu
28 Mar 2024 | 22:33
BDU-da "İnsanlıq əleyhinə cinayət:soyqırımı siyasəti, tarixi həqiqətlər və faktlar" adlı konfrans keçirilib - FOTO
28 Mar 2024 | 22:30
Azərbaycan təhlükəsizlik orqanlarına həsr edilən “Xüsusi Xidmət” sənədli filmi - VİDEO
28 Mar 2024 | 22:30
Polisdən reyd: Nömrənin yerini dəyişənlər cərimə edildilər: - VİDEO
28 Mar 2024 | 22:27
CAR-da avtobus körpüdən aşıb, onlarla sərnişin ölüb
28 Mar 2024 | 22:22
“Verdiyi koordinatlar o qədər dəqiq idi ki...” - Döyüş yoldaşları Milli Qəhrəman haqqında - VİDEO
28 Mar 2024 | 22:18
“Crocus City” dəhşəti və Rusiyadakı erməni lobbisi - VİDEO
28 Mar 2024 | 22:07
Quzu ətindən baha olan göbələk növü - VİDEO
28 Mar 2024 | 22:03
İsrail Livandan uçan naməlum hədəfə qarşı “Patriot”dan istifadə edib
28 Mar 2024 | 21:59
Ən şanssız 4 bürc
28 Mar 2024 | 21:50
Yaxınlığında yerləşən məzar 680 minə satılır
28 Mar 2024 | 21:45
ABŞ Konqresi Pentaqonun Afrikadakı dövlət çevrilişlərinə görə hesabat tələb edib
28 Mar 2024 | 21:38
Ukraynalı deputat: Hərbi xidmətdən yayınanların sayı bir milyona çatır
28 Mar 2024 | 21:37
"Amerikalıları tabutlarda evlərinə göndərəcək və "Qara Evi" rüsvay edəcəyik"
28 Mar 2024 | 21:35
Bu pəhriz idrak funksiyasını yaxşılaşdırmağa kömək edəcək
28 Mar 2024 | 21:34
Kartında pulu olan hər kəsə XƏBƏRDARLIQ
28 Mar 2024 | 21:30
Almaniyada “Avropada dilimizin bu günü və sabahı” adlı tədbir keçirilib - FOTO
28 Mar 2024 | 21:27
BMT Baş katibi azərbaycanlı diplomatı yüksək vəzifəyə təyin edib
28 Mar 2024 | 21:26
Bakıda kafedə ölüm olub
28 Mar 2024 | 21:25
DİN vətəndaşlara müraciət edib: Hesab məlumatlarınızı tanımadığınız şəxslərlə paylaşmayın
28 Mar 2024 | 21:16
Bakı ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ - Aprelin 2-si və 3-də...
28 Mar 2024 | 21:07
Şokoladın qiyməti dəyişəcək? - VİDEO
28 Mar 2024 | 20:58
Ramazan ayının on doqquzuncu gününün imsak, iftar və namaz vaxtları
28 Mar 2024 | 20:54
"ABŞ-ın Rusiyanın neft emalı zavodlarına hücum etməmək çağırışı dəhşətlidir" - "The Hill" 
28 Mar 2024 | 20:50
Trendyoldan sifariş zamanı "300 dollar" limiti ləğv olunur? - EKSPERT AÇIQLADI
28 Mar 2024 | 20:46
Məşhur türk serialı Qarabağda ÇƏKİLƏCƏK?
28 Mar 2024 | 20:41
"Samsung Pay" Rusiyanın “Mir” ödəniş kartları ilə işləməyi dayandırır
28 Mar 2024 | 20:37
Çobanyastığı çayının bilmədiyimiz FAYDALARI
28 Mar 2024 | 20:28
Aİ Şurasının rəsmiləri Azərbaycana səfər edəcəklər
28 Mar 2024 | 20:25
Əli Nağıyev: Azərbaycanın təhlükəsizlik orqanlarının qarşısında yeni çağırışlar durur
28 Mar 2024 | 20:15
Azərbaycan təhlükəsizlik orqanlarının 105 illiyi ilə bağlı təntənəli tədbir təşkil olunub
28 Mar 2024 | 20:13
Rusiya XİN başçısı: Məhz KTMT İrəvanın maraqlarını çətin vəziyyətlərdə müdafiə edib
28 Mar 2024 | 20:11
Yıldız Tilbe: "Allah pensiyaya çıxanlara kömək olsun, başqa kömək edən yoxdur"
28 Mar 2024 | 20:08
Çox şanslıdırlar: İki bürcü karyera yüksəlişi gözləyir
28 Mar 2024 | 20:06
Lavrov: Ermənistan uydurma bəhanələrlə Rusiya ilə münasibətlərin pozulmasına çalışır
28 Mar 2024 | 19:59
Sumqayıtda yolların təmirinə başlanılıb - FOTO/VİDEO
28 Mar 2024 | 19:50
Əfqanıstanda güclü zəlzələ baş verib
28 Mar 2024 | 19:50
Diplomsuz cərrahın qanunsuz əməliyyatları - Klinika nazirliyi necə aldatdı? - FOTO
28 Mar 2024 | 19:46
Bu meyvələr xoşbəxtlik hormonunu artırır
28 Mar 2024 | 19:44
Şahmar Hüseynova yeni vəzifə verildi
28 Mar 2024 | 19:38
Toyuq ətinin yuyulmasının YARATDIĞI TƏHLÜKƏ  
28 Mar 2024 | 19:28
Nazir üç universitetə yeni prorektorlar TƏYİN ETDİ - FOTO
28 Mar 2024 | 19:27
Yevlaxda avtomobil yük maşınına çırpılıb, ölən var
28 Mar 2024 | 19:18
Rusiya İstintaq Komitəsi: “Crocus City Hall”dakı terror Ukraynadan maliyyələşib
28 Mar 2024 | 19:11
Qara dəliyin ən aydın görüntüsü çəkilib - FOTO
28 Mar 2024 | 19:08
Azərbaycan və Türkiyə birgə “Qızıl qatar” adlı film çəkəcəklər
28 Mar 2024 | 19:05
Nazir: “Şuşa İƏT Gənclər Paytaxtı - 2024” çərçivəsində müxtəlif tədbirlər keçiriləcək
28 Mar 2024 | 19:03
İƏT Gənclər Forumunun prezidenti: Şuşa bütün türk dövlətləri üçün önəm daşıyır
28 Mar 2024 | 18:59
“Şuşa İƏT Gənclər Paytaxtı - 2024”ün keçirilməsinə dair Öhdəlik Protokolu imzalanıb
28 Mar 2024 | 18:55
Naxçıvanda mənşəyi bilinməyən saxta zeytun yağları satışdan çıxarılıb
28 Mar 2024 | 18:43
Yarım milyon mənimsəyən baş həkim HƏBSDƏ ÖLDÜ
28 Mar 2024 | 18:41
"Bavariya" baş məşqçisinə böyük məbləğdə təzminat ödəyəcək
28 Mar 2024 | 18:40
Mahmud Abbas yeni hökumətin tərkibini təsdiqləyib
28 Mar 2024 | 18:25
RİNN: Taksilərə qoyulmuş əksər tələblər qanunvericilikdə bu günə qədər var idi
28 Mar 2024 | 18:20
Bunları yeyəndə əks cinsin gözünə çirkin görünürük  - Fransız alimlərindən ARAŞDIRMA
28 Mar 2024 | 18:08
Sabah Qubanın qaz təchizatında fasilə yaranacaq
28 Mar 2024 | 18:04
Rusiyada məktəbli qız tanımadığı qadına terror aktı törətməyi təklif etdi: Pul müqabilində - FOTO
28 Mar 2024 | 17:55
"Bizi İsrail ilə ticarət etməkdə ittiham edənlər ölkəmizi nüfuzdan salmağa cəhd göstərir" - Türkiyənin ticarət naziri
28 Mar 2024 | 17:50
Xarici jurnalist: “Qarabağa səfər mənə həqiqəti anlamağa imkan verib”
28 Mar 2024 | 17:45
BMT-nin İnkişaf Proqramı ilə gələcək əməkdaşlığa dair fikir mübadiləsi aparılıb - FOTO
28 Mar 2024 | 17:40
Bu tarixdən taksilərdə videokameralar quraşdırılacaq
GÜNLÜK
28 Mar 2024 | 11:56
Şuşalılara müjdə - İlk köç bu tarixdə olacaq
28 Mar 2024 | 09:20
Səhərlər bunları etsəniz, sürətlə arıqlayacaqsınız!
28 Mar 2024 | 09:43
Yolun ortasında nə üçün süni maneələr yaradıldı? - AYNA-dan AÇIQLAMA + VİDEO
28 Mar 2024 | 11:02
İctimai Wi-Fi-dən təhlükəsiz istifadənin 10 qaydası
28 Mar 2024 | 12:40
“Həkimə deyib ki, qorxma, gəl qabağa” - Əliağa Vahidi həqiqətənmi tibb bacısı öldürüb? - AÇIQLAMA
28 Mar 2024 | 09:26
“Rusiyada ciddi millətlərarası qarşıdurma başlaya bilər...”- “Nyu-York-Tayms”
28 Mar 2024 | 09:58
“Le Fiqaro” Şahramanyandan müsahibə götürdü...-Separatçıbaşı nələr danışdı?..
28 Mar 2024 | 09:33
"Yaz günəşi yer səthinə daha yaxın olduğu üçün zərərləri daha çoxdur"
28 Mar 2024 | 09:52
Bu meyvələr iştahı azaldır
28 Mar 2024 | 09:40
Dörd rayonda qaz olmayacaq
HƏFTƏLİK
25 Mar 2024 | 15:28
"Terrorçuların arxasında dayananların hədəfi icra başçısı yox, Azərbaycandır"
28 Mar 2024 | 11:56
Şuşalılara müjdə - İlk köç bu tarixdə olacaq
23 Mar 2024 | 09:08
78 yaşı tamam olan tanınmış yazıçı: “Dostlarım gedib, qalmışam uşaq-muşaq əlində” -VİDEO+MÜSAHİBƏ
27 Mar 2024 | 12:03
Millət vəkilindən qalmaqallı parklanma qiymətləri ilə bağlı AÇIQLAMA
24 Mar 2024 | 19:04
Əhməd Qəşəmoğlu çağırış etdi: "Rədd olun ekranlardan!"
27 Mar 2024 | 11:10
Məcburi köçkünlər yaşadıqları evləri nə zaman təhvil verəcək?
23 Mar 2024 | 12:34
“Bu terror aktının məhz Araz Ağalarovın obyektində törədilməsi məsələsinə gəldikdə...”
23 Mar 2024 | 08:54
“Putin göstərdi ki, siyasi məqsədlərinə çatmaq üçün nə qədər lazımdırsa, o qədər rusu öldürəcək...”
27 Mar 2024 | 10:05
“Putinin ətrafı Ukraynanın “Krokus”dakı terror aktında iştirakına inanmır...”- "Bloomberg” 
23 Mar 2024 | 00:18
Martın sonunda həyatı dəyişəcək 3 bürc
AYLIQ
28 Mar 2024 | 11:56
Şuşalılara müjdə - İlk köç bu tarixdə olacaq
28 Mar 2024 | 09:20
Səhərlər bunları etsəniz, sürətlə arıqlayacaqsınız!
28 Mar 2024 | 09:43
Yolun ortasında nə üçün süni maneələr yaradıldı? - AYNA-dan AÇIQLAMA + VİDEO
28 Mar 2024 | 11:02
İctimai Wi-Fi-dən təhlükəsiz istifadənin 10 qaydası
28 Mar 2024 | 12:40
“Həkimə deyib ki, qorxma, gəl qabağa” - Əliağa Vahidi həqiqətənmi tibb bacısı öldürüb? - AÇIQLAMA
28 Mar 2024 | 09:26
“Rusiyada ciddi millətlərarası qarşıdurma başlaya bilər...”- “Nyu-York-Tayms”
28 Mar 2024 | 09:58
“Le Fiqaro” Şahramanyandan müsahibə götürdü...-Separatçıbaşı nələr danışdı?..
28 Mar 2024 | 09:33
"Yaz günəşi yer səthinə daha yaxın olduğu üçün zərərləri daha çoxdur"
28 Mar 2024 | 09:52
Bu meyvələr iştahı azaldır
28 Mar 2024 | 09:40
Dörd rayonda qaz olmayacaq