Fellininin Qarabağdan keçən “Yol”u...
Oxunub: 1467
01 Apr 2021 | 10:04
Fellininin Qarabağdan keçən “Yol”u...

 

 

Bir də, görəndə İsa Məsihə deyəcəm ki…

Qış aylarında ağaclar yarpaqsız olurdu deyə evimizin pəncərəsindən uzaq Xıdırlı dağlarının qarlı zirvələri aydın görünürdü. Bayram günlərində, başqa qonaqlıqlarda taxtapuşa saman altda qışa saxladığımız alma, heyva, nar düşürməyə çıxanda o qarlı dağları ətəklərinəcən rahatca seyr edə bilirdim. Soyuq olduğundan dama çıxmazdım, eləcə taxtapuşun dama açılan yumru nəfəsliyindən başımı çıxarıb qarlı dağlara tamaşa edərdim.

 

Qar dağların ilahi haləsidir, sanki, onun müqəddəslik yarlığıdır. Bu fikir ağlıma sonralar gələcəkdi…

Federiko Fellininin “Yol” filmində bir yer var. Filmin qəhrəmanları sərgərdan sirk artistləri – rəhmsiz, qoluzorlu Zampano, ona baraban, şeypur çalmaqla assistentlik edən uşaq qəlbli, mələk üzlü Gelsomina qarlı təpələr, dağlar fonunda dağılmış evin uçuq divarları altında gecələyirlər. Zampano qızı anasından neçə min lirəyəsə almışdı.

  • Federiko Fellininin “Yol” filmindən kadr

Yox, fikrim filmdən danışmaq deyil, zəif Xeyirin güclü Şəri yenməsi misalı çox nümunələr bilirsiniz. Mən o filmin məhz qarlı dağlar fonunda dağılmış evin divarları əks olunan o kadrları, bir də o divar dibində Zampanonun Gelsominaya söylədiklərini yadınıza salmaq istəyirəm. Dünənəcən qızla kobud davranan, gözünün qabağında qadınlarla əylənən allahsız Zampano mərhəmətə gəlib on gündü kədərə qərq olmuş Gelsominadan soruşur: “İstəyirsən səni evinə aparım? Anana qayıtmaq istəyirsən?”

…Uzun illərdi Ağdamın qışını Xıdırlı dağları ilə xatırlayıram. Bəlkə yüz kərə evimizin uçuq divarlarına qısılıb o qarlı dağlara baxmışam xəyallarımda. Yuxuya keçmişəm beləcə. Amma mənə “İstəyirsən səni evinə, anana aparım” deyən olmurdu.

  • Səadət Məmmədovanın “Ağdam və mən” filmindən kadr

Yutubda jurnalist Səadət Məmmədovanın “Ağdam və mən” filminə baxıram. Bir yerində uçuq evlər fonunda qarlı dağlar görünür. Səadət mənim 30 illik “xəlvəti yerimi” faş edib hamıya göstərirdi sanki. “Yerimi” tapmışdı, bəs, o uçuq divara söykənib üzü qarlı dağlara baxan yerdə don vurmuş balaca Vahidi necə, görmüşdümü görən?…

***

Belə bilirəm, böyük sənətkarlarda istedad vicdanla təndir. Hər halda bacardıqca vicdanlarını satmamağa çalışırlar. Sovet dövrünün məşhur aktyoru Armen Cigərxanyan belələrindən idi, məncə.

Bir dəfə Qarabağ münaqişəsinin həll yolları barədə suala cavabında İsa peyğəmbərin bu sözlərini misal çəkmişdi: “Sənə ağırdısa, yanıma gəl, əlindən tutum, keçirim, kömək edim, amma… GERİYƏ BAXMA!”. Sonra da əlavə eləmişdi: “Geriyə baxma! İsa bizə xəbərdarlıq edir ki, çevrilsən, mütləq nəsə mane olacaq”.

Əgər doğrudan da o biri dünya varsa, mütləq tapacam o qoca aktyoru. Deyəcəm: “Apar məni İsanın yanına”. Aparacaq – dedim axı, vicdansız deyildi. Bax onda, o böyük erməni sənətkarının yanında müqəddəs İsaya bir söz deyəcəm.

  • Ağdam xarabalıqları və Xıdırlı dağları

Deyəcəm ki, Sənin “Geriyə baxma” təliminə əməl elədik. 100 il qabaq ermənilərin Qarabağda, Bakıda, Qubada, Zəngəzurda, Urmiyada və başqa neçə yerdə qanına qəltan etdikləri on minlərlə Azərbaycan qadınını, uşağını, qocasını unutduq – GERİYƏ BAXMADIQ. İndi Tanrının bu uca dərgahından özün əyil, aşağı bax! Gör 100 il sonra daha nələr etdilər, Sənin dininə ilk gəldiklərini iddia edənlər! O aşağıda gördüyün mənim şəhərimdir. Xarabaza çevrilən şəhərimdə insan nədi, quş da qalmayıb, ağac da. Qəbirdən babalarımın, Sənin mələklərinə bənzəyən ayüzlü Münəvvər nənəmin sümüklərini belə çıxarıb aparıblar. Yerini şumlayıblar.

Sonra əlimi İsa Məsihə uzadıb deyəcəm: “Gəl, əlindən tutum, səni şəhərimə aparım. Müqəddəs kitabında bəhs etdiyin Qiyamət gününün şəhərinə. Bu qoca aktyor da gəlsin bizimlə. Birlikdə gəzək ruhlar oylağını. Sən Tanrı oğlusan, bacararsan, bir ilahi əfsunla dirilt bu ruhları, qaytar hər şeyi əvvəlki yerinə qoy. Evimin damından bir də görüm qarlı dağları. Söz verirəm – yenə GERİYƏ BAXMAYACAM”.

…Əvvəllər – şəhərin evləri, meşə kimi sıx bağları olanda o dağlar çox uzaq görünürdü. İndi nə o evlər var, nə dağları gizlədən ağaclar – dağlar yaxındılar. Elə bil şəhərin ölüm harayına çatmaq üçün dağlar da ayağıyalın yüyürüb gəlibmişlər!

***

Bu gecə yenə o uçuq divarın dibində yatmışdım. Bir əl silkələyib oyatdı məni. İsa Məsih idi. Soruşurdu: “Evinə qayıtmaq istəyirsən aparım səni?”

  • “Yol” filmindən kadr

Eynən Gelsominanın Zampanoya cavabı kimi dedim: “Mən də getsəm, bəs, Səninlə kim qalacaq?”

Evimə – Qarabağa gedən yolun yarıda qaldığını isə ona deməyəcəm, giley olar. Elə işlər var ki, Tanrılıq deyil, onu bəndələr özləri etməlidilər. Yarım qalan yolu sonacan getmək kimi…

Vahid Qazi

Mart 2021

Oxşar xəbərlər
N.Tusi adına Klinika
00:34, Bu gün
"Gülyaz və Gülyanaq Məmmədovalar hər dəfə atamdan icazə istəyib, mahnılarını oxuyublar"
00:01, Bu gün
Bu da Ədalət Şükürovun mediadan gizlətdiyi gözəl xanımı - FOTO
18 Apr 2021 | 23:39
Meşə yanğınlarına pilotsuz uçuş aparatları ilə nəzarət ediləcək
18 Apr 2021 | 23:34
Hərbi Qənimətlər Parkına insan axını: Girişdə uzun növbə yarandı - VİDEO
18 Apr 2021 | 23:15
Məzarsız qalan nənəyə, dünyasını dəyişən ataya, şəhid əsgərə borclu qalmaq əzabı...
18 Apr 2021 | 23:15
Rusiya 20 çex diplomatı ölkədən qovdu
18 Apr 2021 | 22:56
Bu da Lalə Azərtaşın özündən gözəl qızları - FOTOLAR
18 Apr 2021 | 22:39
Navalnı həbsxanada ölərsə… - ABŞ Rusiya rəhbərliyini xəbərdar etdi
18 Apr 2021 | 22:20
Ukrayna adekvat cavab verdi - Nazir müavini ölkəsindən qovulan rus diplomatın adını açıqladı
18 Apr 2021 | 22:18
İlon Mask necə böyüyüb? - 10 addımla İlon Mask olmaq
18 Apr 2021 | 22:17
Məşhur türkiyəli aktyor vəfat etdi - FOTO
18 Apr 2021 | 22:06
Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdimuhamedovun atası vəfat edib
18 Apr 2021 | 21:11
Ermənilərin ümidi qalmayıb, Qarabağı tərk edirlər - Xankəndidən son xəbər
18 Apr 2021 | 21:08
Türkiyədə koronavirusla bağlı son STATİSTİKA
18 Apr 2021 | 21:05
Çexiyanın Rusiyadakı səfiri Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb
18 Apr 2021 | 20:34
Həmid Kərzai: "Taliban" ABŞ-da 11 sentyabr terror aktında iştirak etməyib
18 Apr 2021 | 20:07
8 saat ermənilərlə döyüşən şəhid komandirin - doğum günüdür
18 Apr 2021 | 19:54
Fransada təyyarə qəzası olub, dörd nəfər ölüb
18 Apr 2021 | 19:50
Peskov Putinin Sibir sevgisindən danışıb
18 Apr 2021 | 19:33
Misirdə qatar qəzası, 100-dən çox sərnişin yaralandı
18 Apr 2021 | 19:04
İŞİD Kərkükdə hərbçiləri atəşə tutub, ölən və yaralananlar var
18 Apr 2021 | 19:00
“Paşinyan məğlubiyyətə görə hərbçiləri günahkar bilir” - Zakaryan
18 Apr 2021 | 18:54
"İndiki gəncliyin hər biri özünü şəhid ruhunda hiss etməlidir"
18 Apr 2021 | 18:51
Qazaxda minik maşını aşdı - xəsarət alanlar var  
18 Apr 2021 | 18:38
"Fənərbaxça"nın qapıçısı əməliyyat olundu
18 Apr 2021 | 18:20
Sevinc Osmanqızı ermənilərin müdafiəsinə qalxdı: "Qənimətlər Parkı təhqirdir, düşməni aşağılamaq nəyə gərəkdir?" — VİDEO
18 Apr 2021 | 18:00
Lənkəranda bacı bacını bıçaqladı
18 Apr 2021 | 17:44
Bu gün peyvənd olunanların sayı açıqlandı - FOTO
18 Apr 2021 | 17:42
Azərbaycanda koronavirusa 2 144 yeni yoluxma qeydə alınıb, 33 nəfər vəfat edib
18 Apr 2021 | 17:07
STEAM müəllimi: “Elə işləməliyik ki, tam əyani tədrisə minimum problemlərlə keçək”
18 Apr 2021 | 17:02
"Yəqin ki, O məni sevir, çünki..."
18 Apr 2021 | 16:57
İsmayıllıda COVİD-19 xəstəsi bazarda aşkarlanıb - FOTO
18 Apr 2021 | 16:38
Gələn həftə "Sözbaz" efirə gedəndə görəcəklər
18 Apr 2021 | 16:22
Roza Zərgərli boşanıb: “İndi barışmaq istəyir, amma...”
18 Apr 2021 | 16:17
Pensiya yaşı nə zaman azaldılacaq? - Açıqlama
18 Apr 2021 | 15:39
Türkiyədə əfsanəvi komandir Şirin Mirzəyevin adının əbədiləşdirilməsi haqda qərar verildi...
18 Apr 2021 | 15:38
Başı bəlalı Başlıbel - VİDEO
18 Apr 2021 | 15:31
Ermənilərin Güllücədə törətdiyi faciədən 27 il ötür
18 Apr 2021 | 15:30
Suriyada prezident seçkilərinin vaxtı məlum oldu
18 Apr 2021 | 14:44
Birinci xanım Eldar Quliyevin dəfn mərasiminə əklil göndərdi
18 Apr 2021 | 14:33
FTX Belarusda planlaşdırılan çevrilişin təfərrüatlarını açıqlayıb - FOTO
18 Apr 2021 | 14:25
Vüqar Əhmədin satirik yaradıcılığı...
18 Apr 2021 | 13:59
Ermənistanda koronavirusdan ölüm sayı 3878-ə çatdı
18 Apr 2021 | 13:47
Xalq artisti Eldar Quliyev dəfn olunub
18 Apr 2021 | 13:44
Günay İbrahimli: "Qohumlarım məndən üz döndərdi"
18 Apr 2021 | 13:40
Qubada üç gün əvvəl ölən şəxsin evi tamamilə yanıb, ailə evsiz qalıb - FOTO
18 Apr 2021 | 13:37
İsrail PUA texnologiyamızı kopyalayır - Rusiya
18 Apr 2021 | 13:13
Ağdam rayonunun Saybalı kəndi - VİDEO
18 Apr 2021 | 13:07
Nüvə obyektində partlayış - İsrail casusu Reza Qədimi İranı necə tərk edib?
18 Apr 2021 | 12:52
Bəs ABŞ-ın ikinci şəxsini kim və niyə öldürmək istəyirdi... - Sui-qəsdə hazırlaşan tibb bacısı tutuldu
18 Apr 2021 | 12:50
Hüquqşünas: “Polislər kafedə karantini pozanları narahat etməməlidir” - VİDEO
18 Apr 2021 | 12:40
İranda güclü zəlzələ baş verdi
18 Apr 2021 | 12:35
Təzə Pir məscidində Xalq artisti Eldar Quliyevlə vida mərasimi keçirilir - FOTO
18 Apr 2021 | 12:32
Köçəryan Paşinyanı təhqir etdi: “O, hər şeyə hazır olan ümidsiz bir narkoman kimi görünür”
18 Apr 2021 | 12:06
Azərbaycanlı alimin tədqiqatı  Avstraliyanın nüfuzlu jurnalında dərc edilib
18 Apr 2021 | 12:03
Sabah Bakıda hava dəyişkən buludlu olacaq, bölgələrə yağış yağacaq
18 Apr 2021 | 12:02
Əfqanıstanda məscidə silahlı hücum olub, səkkiz nəfər ölüb
18 Apr 2021 | 11:59
Yaponiyada zəlzələ olub
18 Apr 2021 | 11:48
Marsda helikopterin ilk sınaq uçuşu keçiriləcək
18 Apr 2021 | 11:45
Fidan Süleymanovanı öldürməyə cəhd edən sevgilisinin işi - Məhkəmədə
18 Apr 2021 | 11:41
Ağdamda mina partlayışı ilə bağlı araşdırma aparılır - Prokurorluq
18 Apr 2021 | 11:23
Müharibədən əvvəl fotoqraf işləmiş Milli Qəhrəman: Film kimi həyat və filmin özü
18 Apr 2021 | 11:22
Hadisə və Ebru Gündəş arasında Rza Zərrab qovğası - "ABŞ-a gizli gedib" iddiası
18 Apr 2021 | 10:55
Azərbaycan XİN Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü ilə əlaqədar bəyanat yayıb
18 Apr 2021 | 10:33
Rusiya və Ukrayna arasındakı gərginlik Türkiyəyə necə təsir edəcək? - Video
18 Apr 2021 | 10:33
Beynəlxalq Kosmik Stansiyanın kosmonavtları Yerə qayıtdı - VİDEO
18 Apr 2021 | 10:30
Qubadlı rayonunun Tarovlu kəndindən görüntülər - VİDEO
18 Apr 2021 | 10:11
Ağdamda qoyun otaran şəxs minaya düşüb, sol ayağı amputasiya edilib
18 Apr 2021 | 10:01
Erməni separatçılarının “polis”i Qarabağ yollarında yeni postlar yaradacaq...-FOTOLAR
18 Apr 2021 | 10:00
AMİP-in Siyasi Şurasının üzvü koronavirusdan dünyasını dəyişib
18 Apr 2021 | 09:52
Böyük Britaniya Ukraynaya dəstək üçün Qara dənizə hərbi gəmilər göndərir
18 Apr 2021 | 09:45
Bakıdan dönən kimi Putin mənə zəng etdi - Lukaşenko
18 Apr 2021 | 09:43
Koronavirusla bağlı SON STATİSTİKA
18 Apr 2021 | 09:25
Samuxda reyd keçirilib, 15 sürücü cərimələnib - FOTO
18 Apr 2021 | 09:23
İntihar hallarından bəhs edən sənədli film hazırlandı - VİDEO
18 Apr 2021 | 08:55
Rusiya FTX-si Ukrayna konsulunun saxlanılmasını əks etdirən görüntüləri yaydı - VİDEO
18 Apr 2021 | 08:53
6 erməni hərbçisini vuran sürücü həbs olundu
18 Apr 2021 | 08:49
Zəngəzur dəhlizinin açılmasına mane olmağa çalışanlar Laçın dəhlizini unutmamalıdırlar...
18 Apr 2021 | 08:48
Lukaşenkonu və uşaqlarını öldürmək planı restoranda, “müxalif generallarla” müzakirə edilib - FOTO/VİDEO
18 Apr 2021 | 08:43
Videosu ilə şantaj edilən 15 yaşlı qız doqquz nəfər tərəfindən zorlandı
18 Apr 2021 | 08:37
Nikola şok: məzara gül qoymasına icazə verilmədi - VİDEO
18 Apr 2021 | 01:31
"O vaxt avtomobil idarə edən 3 xanım var idi, mən, Flora Kərimova və Əminə Yusifqızı" - FOTO
18 Apr 2021 | 00:39
Həkim:  “Aleksey Navalnı hər an ölə bilər”
18 Apr 2021 | 00:29
“Vaxt yazdırıb gəlməyənlər də olur, bu heç yaxşı hərəkət deyil”- kişi bərbəri olan Həcər - FOTOLAR
18 Apr 2021 | 00:06
“Keşlə”-“Sabah” matçı qolsuz bitdi, “Neftçi” “Zirə”ni darmadağın etdi - VİDEO
17 Apr 2021 | 23:59
Türkiyəli nazir könülü olaraq türk peyvəndi etdirib
17 Apr 2021 | 23:56
"Kimsə namusumu ləkələyə bilməz" - Hadisədən Rza Zərrab açıqlaması
17 Apr 2021 | 23:36
Rusiya Praqanı hədələdi
17 Apr 2021 | 23:32
Bağırsaqların sağlamlığı üçün bunları edin - 12 ADDIM
17 Apr 2021 | 23:21
Çexiyadakı 18 Rusiya diplomatı kəşfiyyatçı çıxdı - ölkədən qovulurlar
17 Apr 2021 | 22:32
Ramazan ayının beşinci gününün imsak, iftar və namaz vaxtları - FOTO
17 Apr 2021 | 22:30
Gəncədə orta məktəb müəllimi koronavirusdan vəfat etdi
17 Apr 2021 | 22:29
Rusiya FTX-dən Lukaşenkoya sui-qəsd açıqlaması
17 Apr 2021 | 22:00
Dünyanın ən yaxşısı, köklərdən göylərə... - Bayraqdar
17 Apr 2021 | 21:41
Nə vaxtsa koronavirusa yoluxub sağaldığınızı necə bilməli?
17 Apr 2021 | 21:35
İkinci Qarabağ müharibəsində məhv edilən daha 71 erməninin adı AÇIQLANDI
17 Apr 2021 | 21:28
Lukaşenkonun övladlarına sui-qəsd hazırlayan qrup yaxalandı
17 Apr 2021 | 21:02
Mikael Minasyan: "Paşinyanın komandası Azərbaycanla dostluq və əməkdaşlıq müqaviləsi hazırlayır"
17 Apr 2021 | 20:59
Qəbələdə 23 yaşlı qız intihara cəhd edib - FOTO
17 Apr 2021 | 20:54
Qənirə Paşayeva Reyhan Camalova ilə görüşüb
GÜNLÜK
18 Apr 2021 | 10:01
Erməni separatçılarının “polis”i Qarabağ yollarında yeni postlar yaradacaq...-FOTOLAR
18 Apr 2021 | 01:31
"O vaxt avtomobil idarə edən 3 xanım var idi, mən, Flora Kərimova və Əminə Yusifqızı" - FOTO
18 Apr 2021 | 08:49
Zəngəzur dəhlizinin açılmasına mane olmağa çalışanlar Laçın dəhlizini unutmamalıdırlar...
18 Apr 2021 | 09:52
Böyük Britaniya Ukraynaya dəstək üçün Qara dənizə hərbi gəmilər göndərir
18 Apr 2021 | 12:32
Köçəryan Paşinyanı təhqir etdi: “O, hər şeyə hazır olan ümidsiz bir narkoman kimi görünür”
18 Apr 2021 | 15:38
Başı bəlalı Başlıbel - VİDEO
18 Apr 2021 | 17:02
"Yəqin ki, O məni sevir, çünki..."
18 Apr 2021 | 18:20
Sevinc Osmanqızı ermənilərin müdafiəsinə qalxdı: "Qənimətlər Parkı təhqirdir, düşməni aşağılamaq nəyə gərəkdir?" — VİDEO
18 Apr 2021 | 21:11
Ermənilərin ümidi qalmayıb, Qarabağı tərk edirlər - Xankəndidən son xəbər
18 Apr 2021 | 15:39
Türkiyədə əfsanəvi komandir Şirin Mirzəyevin adının əbədiləşdirilməsi haqda qərar verildi...
HƏFTƏLİK
13 Apr 2021 | 15:18
Beynəlxalq konfransda İlham Əliyevdən Hikmət Hacıyevə zarafat: "Bu nə sovet üslubudur..?"
16 Apr 2021 | 11:02
“Şahbaz iki dəfə məni başımdan vurub dedi ki, günahını boynuna al...”
12 Apr 2021 | 13:05
Həsən Həsənov necə öldürülüb? - Şahbazla Dilqəm ziddiyyətli fikirlər səsləndirir...
12 Apr 2021 | 16:10
Bayden Putini hədələdi: “Əgər Rusiya düşüncəsiz və ya aqressiv hərəkət etsə...”
13 Apr 2021 | 00:36
"Mənzurə xanım bilir “bütün duet ortaqları eşq yaşayır” atmacasını" kimin ünvanına göndərir"
14 Apr 2021 | 17:43
“İrəvanın mərkəzi ilə gedən tramvayda ermənicə danışıq eşidəndə təəccüblənirdik…”
15 Apr 2021 | 14:11
“Biz Qarabağa heç vaxt dönməyəcəyik – Ermənistanı da tərk etmək istəyirik...” 
16 Apr 2021 | 15:28
Təzəpirdə sinə vurdu, qızlarına görə Moskvada yaşamaqdan imtina etdi, atası onunla işləmək istəmədi - Tanımadığımız Eldar Quliyev
14 Apr 2021 | 15:01
Öləcəyini bilə-bilə vertolyota minən Milli qəhrəman - Türkiyə prezidenti ondan nə xahiş etmişdi?
12 Apr 2021 | 02:08
"Kreml Türkiyəyə vasitəçilik təklif edəcək, çünki Rusiya başqa bir ölkənin səmimiliyinə inanmır"
AYLIQ
18 Apr 2021 | 10:01
Erməni separatçılarının “polis”i Qarabağ yollarında yeni postlar yaradacaq...-FOTOLAR
18 Apr 2021 | 01:31
"O vaxt avtomobil idarə edən 3 xanım var idi, mən, Flora Kərimova və Əminə Yusifqızı" - FOTO
18 Apr 2021 | 08:49
Zəngəzur dəhlizinin açılmasına mane olmağa çalışanlar Laçın dəhlizini unutmamalıdırlar...
18 Apr 2021 | 09:52
Böyük Britaniya Ukraynaya dəstək üçün Qara dənizə hərbi gəmilər göndərir
18 Apr 2021 | 12:32
Köçəryan Paşinyanı təhqir etdi: “O, hər şeyə hazır olan ümidsiz bir narkoman kimi görünür”
18 Apr 2021 | 15:38
Başı bəlalı Başlıbel - VİDEO
18 Apr 2021 | 17:02
"Yəqin ki, O məni sevir, çünki..."
18 Apr 2021 | 18:20
Sevinc Osmanqızı ermənilərin müdafiəsinə qalxdı: "Qənimətlər Parkı təhqirdir, düşməni aşağılamaq nəyə gərəkdir?" — VİDEO
18 Apr 2021 | 21:11
Ermənilərin ümidi qalmayıb, Qarabağı tərk edirlər - Xankəndidən son xəbər
18 Apr 2021 | 15:39
Türkiyədə əfsanəvi komandir Şirin Mirzəyevin adının əbədiləşdirilməsi haqda qərar verildi...