Xəbər lenti
25/01/2021 [23:52]:
"Nə qədər sevilməyimə baxmayaraq insanların qərəzi bitmir, hələ də məni qəbul etməyənlər var"
25/01/2021 [23:43]:
“Prezidentlikdən sonra şərabçılıq sahəsində çalışa bilərəm” - Putin
25/01/2021 [23:41]:
“Navalnını dəstəkləyirik, çünki Putinin düşmənidir”
25/01/2021 [23:33]:
“ABŞ Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh quruculuğu prosesinə töhfə verə bilər”
25/01/2021 [23:27]:
İşğaldan azad olunmuş ərazilərin topoqrafik xəritələri hazırlanır
25/01/2021 [22:44]:
ATƏT Dağlıq Qarabağın status məsələsini yersiz qabardır - Hikmət Hacıyev
25/01/2021 [22:41]:
Xırdalandakı partlayışda yaralananların şəxsiyyəti məlum oldu - SİYAHI
25/01/2021 [22:37]:
Bayden transgenderlərin ABŞ ordusunda xidmətinə icazə verdi
25/01/2021 [22:37]:
"Bizim görüşümüz çox olub, hər dəfə görüşəndə Niyaməddin müəllim şoka düşüb..."
25/01/2021 [22:36]:
Tankçılar general Həzi Aslanovun ata ocağını ziyarət edib - FOTOLAR
25/01/2021 [21:58]:
"Niyə "İskəndər"lə Azərbaycan hədəflərinə zərbə endirməyiblər..?"
25/01/2021 [21:49]:
"Dəfələrlə Füzuli Rayon İcra Hakimiyyətinə müraciət etmişəm, deyiblər ki, səbr edin..."
25/01/2021 [21:40]:
Aİ-dən kənara peyvənd daşınması məhdudlaşdırılacaq
25/01/2021 [21:32]:
"TikTok" videosu çəkərkən canından oldu - DƏHŞƏT... + VİDEO
25/01/2021 [21:31]:
Qənirə Paşayeva şəhid Milli Qəhrəman Əliyar Əliyevin qızı ilə görüşüb
25/01/2021 [21:16]:
Şəhid ailələri təhsil haqqı ödəməyəcək - VİDEO
25/01/2021 [20:52]:
Azyaşlı uşaq kanalizasiya qapağını fişənglə havaya uçurtdu - VİDEO
25/01/2021 [20:48]:
Köçkünlərin yurdlarına qaytarılması üçün xüsusi proqram hazırlanacaq
25/01/2021 [20:35]:
Ortalıqda qalan erməni deputat - VİDEO
25/01/2021 [20:31]:
Eyni anda diş çıxaran uşaqlar itlə evləndirildi İLGİNC SƏBƏB
25/01/2021 [20:29]:
Nazirlər Kabineti 2021-ci il üçün prioritetləri müəyyənləşdirdi
25/01/2021 [20:24]:
Uşağın cinsiyyəti kimdən asılıdır - Oğlan olması üçün nə etməli?
25/01/2021 [20:22]:
“Navalnı da ermənipərəstdir...”-  “Kim gəlsə də,  imperializm siyasəti davam edəcək...”
25/01/2021 [20:19]:
Dağıntılar altından 6 nəfər çıxarılıb - VİDEO
25/01/2021 [20:06]:
Rusiya Silahlı Qüvvələri Baş Qərargah rəisinin müavini Ermənistana "keçmiş olsun"a gəldi...
25/01/2021 [20:04]:
Füzuli rayonunun Dövlətyarlı kəndindən videogörüntülər – VİDEO
25/01/2021 [20:03]:
Ona "balina" deyənləri əzmi ilə peşiman etdi - 60 kiloqram arıqladı...+ FOTOLAR
25/01/2021 [19:54]:
"Sponsor bizə elə bir rəqəm təqdim etmişdi ki, seriala başqasını dəvət edə bilmirdik..."
25/01/2021 [19:34]:
FHN Xırdalandakı partlayışla bağlı məlumat yayıb
25/01/2021 [19:29]:
Xırdalanda evdə partlayış olub, iki nəfər dağıntılar altından çıxarılıb - FOTO/VİDEO
25/01/2021 [19:18]:
"Yezidin taleyi"
25/01/2021 [19:15]:
"Biz sənət adamları Mədəniyyət Nazirliyinin qapısının harda olduğunu belə, bilmirik..."
25/01/2021 [19:09]:
Xırdalanda partlayış olub
25/01/2021 [19:08]:
Bakıda şirniyyatı iyrənc şəraitdə hazırlayan obyekt aşkarlandı
25/01/2021 [19:00]:
BMT-nin Baş katibi: “Son 10 ildə təbii fəlakətlər 410 mindən çox insanın həyatına son qoyub”
25/01/2021 [18:55]:
Hikmət Hacıyev mətbuat katiblərinə ustad dərsi keçdi - FOTOLAR
25/01/2021 [18:54]:
“BakuBus” Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin idarəetməsinə verildi
25/01/2021 [18:52]:
Lütfü Zadənin 100 illiyi qeyd ediləcək
25/01/2021 [18:51]:
Azərbaycanda daha 11 nəfər koronavirusdan öldü: 57 yeni yoluxma - FOTO
25/01/2021 [18:47]:
“Ordumuz torpaqlarımızı işğaldan azad etməklə, həm də regionda ekoloji terrorun qarşısını aldı”
25/01/2021 [18:12]:
Astara gömrük postunda avtomobildə 21 kq narkotik aşkar edilib
25/01/2021 [18:10]:
Rəqqasə Fatimə: “Pulları ütüləyib yığırdım” - VİDEO
25/01/2021 [18:08]:
Azərbaycan vətəndaşının Nigeriyada öldürülməsinə görə cinayət işi açılıb
25/01/2021 [18:05]:
Azərbaycanlı deputat AŞPA-da erməni həmkarına: “Azərbaycan öz torpaqlarını azad edib"
25/01/2021 [18:04]:
Putin 12 il sonra Davos İqtisadi Forumunda çıxış edəcək
25/01/2021 [18:01]:
Mağazada istifadə müddəti bitmiş ərzaqlar aşkarlandı
25/01/2021 [17:58]:
250 baş qırqovul vəhşi təbiətə buraxılıb
25/01/2021 [17:54]:
Ombudsmanın nümayəndələri Əfqan Sadıqovla görüşdü
25/01/2021 [17:53]:
Milli Məclisdə gənc ailələrin sosial vəziyyəti müzakirə ediləcək
25/01/2021 [17:51]:
AŞPA-nın vitse-prezidentləri seçilib
25/01/2021 [17:50]:
Koronavirus keçirən kişi vaksinasiyadan bir neçə saat sonra öldü - FOTO
25/01/2021 [17:33]:
Putin yanvarın 23-də Rusiyada keçirilən etiraz aksiyalarına münasibət bildirib
25/01/2021 [17:32]:
XİN Ceyhun Bayramov və Cavad Zərifin görüşünə dair məlumat yayıb
25/01/2021 [17:31]:
Füzulinin Kürdlər kəndi - VİDEO
25/01/2021 [17:10]:
“Tağıyevin açdığı qızlar məktəbini sovet ideologiyası öz prinsiplərinə uyğun olaraq bağlayıb”
25/01/2021 [17:07]:
"Kəndin başının üstündə Şuşa qayaları “Domokl qılıncı” kimi asılıbsa, Daşaltıya hücum etmək nəyə lazım idi?
25/01/2021 [17:05]:
İran XİN rəhbəri Bakıda iqtisadi layihələrdən danışdı
25/01/2021 [17:04]:
ABŞ səfiri Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb
25/01/2021 [17:02]:
Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin onlayn formatda ilk iclası keçirilib
25/01/2021 [16:59]:
Rəsmi Bakı rusiyalı deputata cavab verdi - adı “qara siyahı”ya salındı
25/01/2021 [16:54]:
Bayraq sancarkən şəhid olan bölük komandiri... - FOTOLAR
25/01/2021 [16:47]:
Aygün Kazımovanı arxada qoydu, vərəmə tutuldu, 31 yaşında Amerikada güllələndi...
25/01/2021 [16:35]:
Şəhid ailələri və müharibə ilə əlaqədar əlilliyi olan şəxslərin 5 ilə mənzillə təminatı üzrə işlər görüləcək
25/01/2021 [16:33]:
“Azərbaycan mətbuatı qollarına bağlanmış zəncirdən xilas olmalıdır”
25/01/2021 [16:28]:
Sahibkar ölkə başçısından kömək istədi
25/01/2021 [16:25]:
DSMF sədri: “6500-dən artıq saxta əlillik işi ləğv edilib”
25/01/2021 [16:25]:
DSMF-nin İdarə Heyətinin sədri: “Son iki ildə 570 milyon manat həcmində vəsait dövlət büdcəsinə geri qaytarılıb”
25/01/2021 [16:20]:
Putinə gizli sarayı ilə bağlı sual verildi: “Mənə məxsus deyil”
25/01/2021 [16:09]:
İran XİN rəhbəri Bakıda iqtisadi layihələrdən danışdı
25/01/2021 [16:08]:
Dövlət qulluğuna qəbul olmaq istəyənlərin nəzərinə! - Yeni Müsabiqə
25/01/2021 [16:04]:
Mehriban Əliyeva yenidən Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının prezidenti seçilib
25/01/2021 [16:00]:
Qafqazda yeni nizamın arxitektoru: Azərbaycanın qlobal strategiyası və onun konseptual əsasları
25/01/2021 [15:46]:
15 prokurorluq işçisinə töhmət verilib, 8-i vəzifədən azad edilib
25/01/2021 [15:42]:
Xəstəxana direktorunun tutulmasının əməliyyat görüntüləri yayıldı - VİDEO
25/01/2021 [15:37]:
“Dedilər bizi bələdçilər satıb, amma onlardan biri qardaşım idi, döyüşdə şəhid oldu...”
25/01/2021 [15:32]:
Mutasiyalı virusun ilk görüntüsü yayıldı
25/01/2021 [15:31]:
BDU Çinin Anhui Universiteti ilə əməkdaşlıq edəcək
25/01/2021 [15:25]:
Azərbaycan Livana NOTA VERİB
25/01/2021 [15:23]:
Türkiyədə 117 yaşlı nənə əsgərlər üçün 115 cüt corab toxuyub - VİDEO
25/01/2021 [15:17]:
Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsi yaz sessiyasında ilk iclasını videoformatda keçirib
Bütün arxiv bir sırada
12/11/2020 [17:53] - Araşdırma - ( 1329 dəfə baxılıb)

Azərbaycanın ən qədim sivilizasiya beşiyi: Azıx mağarası



Azərbaycanın ən qədim sivilizasiya beşiyi olan Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində azərbaycanlıların doğuluş və yaşam həqiqətlərini özündə ehtiva edən yüzlərlə tarixi abidələrimiz vardır. Bu abidələrdən biri də Azərbaycanın ən qədim yaşayış mərkəzi olan Quruçay sivilizasiya mədəniyyət kompleksi və Azıx mağarasıdır. Dünya miqyasında qədimliyinə görə bir neçə yaşayış mərkəzləri sırasında yer alan Azıx mağarası xalqımızın maddi-mənəvi mədəniyyət kompleksi olmaqla bərabər, həm də qədim mənəviyyat simvolu, mədəniyyətimizin ilk beşiyidir.

 

Azıx mağarası 1960-cı ildə Azərbaycanın görkəmli arxeoloqu Məmmədəli Hüseynovun rəhbərlik etdiyi ekspedisiya tərəfindən kəşf edilmişdir. 1968-ci ildə M.Hüseynovun uzun zamandan bəri Azıx mağarasında apardığı qazıntıların nəticəsi olaraq bu yaşayış məskənindən 350-400 min illik tarixi olan bir insanın alt çənə sümüyü aşkar edildi. Arxeoloqlar onun 18 yaşlı bir qadına məxsus olduğu qənaətinə gəlmişlər. Bu qiymətli tapıntının aşkar edilməsindən sonra Azıx mağarasında araşdırmalar daha da geniş vüsət aldı. Çox keçmədən mağarada Paleolit dövrünə və Mezolit dövrünə aid olan daşdan qayrılmış əmək alətləri də aşkar edildi. Aparılan tədqiqatlar nəticəsində bu əmək alətlərinin 1-1.5 milyon il əvvələ aid olduğu sübut olundu. Mütəxəssislərin fikrincə, Azıx mağarasından tapılmış çənə sümüyü qədimliyinə görə dünyada dördüncü tapıntıdır. Ondan əvvəlki dövrlərə aid edilən bu növ arxeoloji tapıntılar Tanzaniyada, Keniyada və Fransada aşkar edilmişdi. Bu fakt kifayətdir ki, dünyanın ən qədim sakinlərinin məskunlaşdığı ərazilər arasında Azərbaycanın mühüm yer tutduğu sübuta yetirilsin.

Azıx mağarası Azərbaycanın cənub-qərbindəki Kiçik Qafqaz dağlarının cənub-şərq yamacında, Qarabağın Xocavənd rayonunun Azıx və Salakətin kəndləri arasında, Füzuli şəhərindən 14 km məsafədə olan Quruçay ərazisində yerləşdiyi üçün bu qədim yaşayış kompleksi "Quruçay mədəniyyəti" adlandırılır.

 

Bəzi mütəxəssislərin elmi fikirlərinə görə, ayı bu mağara sakinləri üçün müqəddəs hesab olunduğu üçün, mağaranın adı da bununla əlaqələndirilmiş, qədim türk dillərində "azıx" - "ayı" adı verilmişdir.

 

Təəssüf hissi ilə qeyd etmək lazımdır ki, 1993-cü ildən etibarən, vaxtilə dünyanın ən qədim insanlarının yaşadığı bu mağaranın yerləşdiyi ərazi erməni faşistləri tərəfindən işğal olunmuş, bu işğal faktından istifadə edən ermənilər Azərbaycanın bu mədəniyyət mərkəzində arxeoloji və mədəni saxtakarlıq həyata keçirərək erməniləşdirmə təşəbbüslərinə cəhd etmişlər. İşğaldan sonra Azərbaycan alimlərinin bu mağarada apardığı tədqiqatların qarşısına sədd çəkən ermənilər, hətta Avropa ölkələrindən arxeoloqlar dəvət edərək bu yaşayış məskəninin erməni ünsürlərinə aid olduğunu sübut etməyə çalışmışlar. Bununla da azərbaycanlıların ən qədim yerli etnos olma haqqına şərik çıxaraq, ermənilərin Cənubi Qafqazın guya qədim yerli etnos olduğunu sübut etməyə çalışmışlar.

 

Qeyd olunduğu kimi, 1999-2001-ci illərdə Azıx mağarasında, ermənilər tərəfindən qanunsuz olaraq həyata keçirilən bu qazıntılara xarici ölkə alimləri də cəlb olunmuşdur. Qanunsuz qazıntılara ermənilər tərəfindən Ermənistan Milli Elmlər Akademiyasının əməkdaşı Levon Yepiskopyan rəhbərlik etmiş, Avropa ölkələrindən isə Britaniya Təbiət Tarixi Muzeyinin əməkdaşı Piter Endryus bu layihənin elmi məsləhətçisi, İspaniyanın Madrid şəhərində yerləşən Təbiət Elmləri Milli Muzeyinin əməkdaşı Yolanda Fernandez-Xalvo, Patrisiyo Dominqes və İzabella Torres, İrlandiyadan isə Con Myurri və digər şəxslər isə bu qazıntılarda iştirak etmişdir.

 

Təəssüf hissi ilə qeyd edək ki, Azıx mağarasında qanunsuz olaraq həyata keçirilən bu qazıntılara maliyyə yardımın da Avropa fondları ayırmışdır. Bu qanunsuz qazıntılara British Airways/British Mediterranean Airways, London Universitetinin Arxeologiya İnstitutu, The Harold Hyam Wingate Trust Fondu, İspaniyanın elm və Texnologiya Nazirliyi, The Royal Society böyük maliyyə dəstəyi ayırmışdır.

 

Ermənilər öz xarici elmi havadarları ilə birlikdə Azıx mağarasında bu arxeoloji tədqiqatları sonrakı illərdə də davam etdirərək, hətta 2016-cı ildə “Azokh Cave and the Transcaucasian Corridor – 2016” (“Azıx mağarası və Transqafqaz dəhlizi - 2016”) adlı kitabın çap olunmasına nail olmuşlar. Nəşr olunan bu kitabda Azıx mağarasında tapılmış bütün arxeoloji maddi və mənəvi mədəniyyət nümunələri saxtalaşdıraraq erməniləşdirilmiş, bu sivilizasiya dünyaya erməni mədəni yaşayış kompleksi kimi təqdim olunmuşdur. 

 

Erməni alimi Ş.Mkrtçyan Qarabağın tarixi memarlıq abidələrinə həsr etdiyi əsərində qeyd edir ki, guya Azıx mağarasında Aşel dövrünə aid erməni qadınının heykəli var və onun hətta paltarı da müasir erməni qadınlarının paltarına bənzəyir.  

 

Arxeoloq - alim, professor Əsədulla Cəfərov isə Azərbaycanın arxeoloji abidələrinə həsr etdiyi əsərində erməni aliminin bu fikrlərinin elmi cəfəngiyyat adlandıraraq yazır: "Bu fikir heç bir elmi əsası olmayan cəfəngiyyat olmaqla bərabər, tarixin əsassız olaraq saxtalaşdırılmasıdır. Belə bir fikir söyləməklə Ş.Mkrtçyan erməni xalqının tarixini Aşel dövründə (550-350 min il bundan əvvəl) axtarmağa can atır. Birincisi, Azıx qədim insan düşərgəsində qadına bənzər heykəl yoxdur. Ş.Mkrtçyanın heykəl adlandırdığı isə mağarada olan stalaqnat dirəklərdən biridir. Azıx düşərgəsinin ikinci ən böyük salonunda olan nəhəng stalaqnat dirək əhəngli suyun qarışığından, təbii yolla təxminən 2 milyon il bundan əvvəl əmələ gəlib. Bütün təbii karst mağaralarında belə dirəklərə və ayrı - ayrı stalaqnat daşlara rast gəlinir. Azıx düşərgəsinin ayrı - ayrı salonlarında belə dirəklər daha çoxdur. İkincisi, Aşel dövründə heç bir yerdə müasir insanın əcdadı yaşamayıb. Bu dövrdə ancaq pitikantrop, sinantrop tipli ibtidai adamlar yaşayıb, heç bir millət və xalq olmayıb".

 

Dəfələrlə Azərbaycanın müvafiq rəsmi qurumları tərəfindən beynəlxalq təşkilatların kürsülərindən ermənilərin bu qanunsuz əməllərinə qarşı ciddi etirazlar olunsa da ermənilər öz riyakar əməllərini davam etdirmişlər. Hətta 2016-cı ilin noyabrında Azərbaycanın Xarici İşlər Nazirliyi Azıx mağarasında tədqiqatlar aparan arxeoloqlar qrupunu, Qarabağ bölgəsinə qanunsuz daxil olduqları üçün “qara siyahı”ya daxil etmişdir.

2016-ci ilin 28 noyabr tarixində Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi rəsmi şəkildə bəyan edib ki, “Bu kimi qanunsuz fəaliyyətlərinə görə İspaniyanın Təbiət Elmləri Milli Muzeyinin əməkdaşı Yolanda Fernandez-Xalvo, Böyük Britaniyanın Blandford Muzeyinin əməkdaşı Tania Kinq və Böyük Britaniyanın Təbii Tarix Muzeyinin əməkdaşı Pitr Endryusun adları “Azərbaycan Respublikasının işğal edilmiş ərazilərinə qanunsuz səfər etmiş əcnəbilərin siyahısı”na daxil edilib. Həmçinin Azərbaycan Respublikasının qanunlarına uyğun olaraq, onlar barəsində digər zəruri hüquqi addımların atılması kimi tədbirlər də nəzərdən keçirilir".

Qeyd edək ki, Azıx mağarasında aparılan bu qanunsuz tədqiqatlara qarşı Azərbaycanın müvafiq elmi qurumları da hərəkətə keçmiş, istər beynəlxalq səviyyədə, istərsə də regional səviyyədə mövcud elmi sübutlar əsasında ermənilərin və onların havadarlarının bu qanunsuz əməllərini ifşa etmişlər. 2002-ci ildə Beynəlxalq “İNTAS-2000” proqramına uyğun olaraq, Avropa ölkələrindən 22 görkəmli alim başda professor Henri dö Lümley olmaqla Bakıya gəlmiş, çoxtəbəqəli Azıx, Tağlar, Qazma və digər düşərgələrdən tapılmış maddi mədəniyyət qalıqları ilə tanış olaraq,  bu tapıntıların dünya arxeologiya, paleoantologiya və paleoantropologiya elmləri üçün müstəsna elmi əhəmiyyəti olduğunu yekdilliklə qəbul etmişlər.

 

Bu işlərin davamı olaraq 2018-ci ilin oktyabr ayında AMEA Rəyasət Heyəti, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu və SEBA (Seul-Bakı) Azərbaycan-Koreya Mədəniyyət Mübadiləsi Assosiasiyasının birgə təşkilatçılığı ilə Azıxantropun aşkar edilməsinin 50 illiyinə həsr olunmuş “Azərbaycanda Azıx mağarası və miqrasiya axınları” mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans keçirilmişdir. Ondan çox xarici ölkənin və beynəlxalq elmi qurumun təmsil olunduğu konfransda fakt və maddi-mənəvi sübutlarla bir daha bu qədim sivilizasiyanın Azərbaycana məxsus olduğu təsdiq olunmuşdur.

 

Azərbaycanın 2020-ci il 27 sentyabr tarixində Qarabağ bölgəsində erməni işğalçılarına qarşı başlatdığı əks-həmlə əməliyyatı erməni simasızlığını və vəhşiliyini bir daha üzə çıxartdı. Bu dəfə işğalçı faşistlər Azərbaycanın qədim mədəniyyət mərkəzini silah-sursat anbarına çevirdilər. Bu addımları ilə erməni ünsürləri dünyaya erməni sivilizasiyası kimi təqdim etməyə çalışdıqları “erməni mağarasını” məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qoymaqdan belə çəkinmədilər. Bu davranış ermənilərin nə qədər vandal və barbar bir xalq olduğunun əyani sübutudur. 

 

Məlumdur ki, dövlətimizin ən  qürurverici bayramlarından biri olan 9 noyabr Bayraq Günündə Azərbaycanın qədim sivilizasiyasının beşiyi olan Azıx mağarası şanlı Azərbaycan Ordusu tərəfindən düşmən əsirliyindən azad olundu və mədəniyyət mərkəzinə üçrəngli bayrağımız sancıldı. Bununla da uzun illər boyu erməni ünsürlərinin və onların elmi havadarlarının Quruçay mədəniyyət kompleksində, Azıx mağarasında apardığı qanunsuz, saxta tədqiqatlar, bu tədqiqatlar nəticəsində nəşr olunan yüzlərlə elmi əsərlər tarixin arxivinə gömüldü.

 

Təəssüflər olsun ki, 30 illik erməni işğalı Azıx mağarasında daha geniş elmi tədqiqatlar aparmağa imkan vermədi. Artıq kompleks halda Quruçay mədəniyyətinin öyrənilməsi istiqamətində tədqiqat işləri davam edəcəkdir.

 

Digər tərəfdən Azıx adamı və Azıx etnosunun yaranması, formalaşması, Azərbaycan və Qafqaz ərazisində yayılıb müstəqil etnosa çevrilməsi, Avro-Asiya miqrasiya axınlarında bu etnosun oynadığı rol, müxtəlif antropoloji strukturlarla çarpazlaşması, öz müstəqil insan tipi formasını qoruyub saxlaması, eləcə də erkən demoqrafik proseslərin spesifikasının açıqlanması və s. digər problemlər də öz elmi problematik həllini gözləyən məsələlərdəndir. Bu problemlərin elmi tədqiqata cəlb edilməsi Cənubi Qafqazda, xüsusilə Qarabağda yaranan yeni insan tipinin antropoloji strukturunun dürüstləşdirilməsinə, təbii ki, yeni imkanlar açacaqdır. Eyni zamanda Quruçay mədəniyyətinin dərindən öyrənilməsi, Azərbaycan dövlətçilik tarixinin  qədim dövrdən başlayaraq ardıcıl və davamlı inkişaf mərhələlərinin daha dolğun və hərtərəfli öyrənilməsinə imkan yaradacaqdır. 

 

Dünya sivilizasiyasının nadir tapıntılarından biri olan Azıx adamının dünya miqyasında öz hüquqlarının bərpası üçün, Azərbaycanın bu tarixi-mədəni irsinin - azıxantropun YUNESKO-nun qorunan maddi mədəni irsi siyahısına daxil edilməsinə nail olunmalıdır.

 

Mübariz Ağalarlı

AMEA-nın Tarix İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, ADPU-nun dosenti

 

loading...
"TikTok" videosu çəkərkən canından oldu - DƏHŞƏT... + VİDEO
Azyaşlı uşaq kanalizasiya qapağını fişənglə havaya uçurtdu - VİDEO
Eyni anda diş çıxaran uşaqlar itlə evləndirildi İLGİNC SƏBƏB
Ona "balina" deyənləri əzmi ilə peşiman etdi - 60 kiloqram arıqladı...+ FOTOLAR
“Tağıyevin açdığı qızlar məktəbini sovet ideologiyası öz prinsiplərinə uyğun olaraq bağlayıb”
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
"Bizim görüşümüz çox olub, hər dəfə görüşəndə Niyaməddin müəllim şoka düşüb..."
Cəmiyyət
"Sponsor bizə elə bir rəqəm təqdim etmişdi ki, seriala başqasını dəvət edə bilmirdik..."
Cəmiyyət
Hikmət Hacıyev mətbuat katiblərinə ustad dərsi keçdi - FOTOLAR
Köşə
"Kəndin başının üstündə Şuşa qayaları “Domokl qılıncı” kimi asılıbsa, Daşaltıya hücum etmək nəyə lazım idi?
Cəmiyyət
“Ermənilər kim olub ki, onları qapımızda işlədib, ciblərinə pendir-çörək qoyurduq...”

Yazar
Ədalət Verdiyev
"Kəndin başının üstündə Şuşa qayaları “Domokl qılıncı” kimi asılıbsa, Daşaltıya hücum etmək nəyə lazım idi?
İlham İsmayıl
"Moskvada ermənilər restorana getməyə utanırlar ki, azərbaycanlılarla rastlaşmasınlar"
Elgün MƏNSİMOV
İdeal olmaq üçün deyil, normal olmaq üçün səylərimizi əsirgəməməliyik...
Seymur Verdizadə
İnsanlar vaksinə deyil, Oqtay Şirəliyevə inanmır...
Həftənin ən çox oxunanları
"Təyyarəyə, yaxşı kı, bomba yüklənməmişdi, yoxsa Sumqayıta bomba da ata bilərdim..."
"Moskvada ermənilər restorana getməyə utanırlar ki, azərbaycanlılarla rastlaşmasınlar"
"Bakıda qətlə yetirilən günahsız insanların ruhları qarşısında baş əyirəm" - Paşinyan
"Bəylər Eyyubovun və Ramil Usubovun Pirşağıdakı bağlarında pilləkən və qapı hazırlamışam"
Ermənilər Kəlbəcərdə Azərbaycan maşınlarının yolunu bağladı- Əraziyə ordu yeridildi...-VİDEO
"Bu peyvəndin həmin şəxslərə vurulması yolverilməzdir və..." - XƏBƏRDARLIQ
Pərvindən yayılan porno videoya REAKSİYA - "Sənin nəslini "stroy"a düzəcəm..." + VİDEO
"Hər ilana görə Zooparka 70 manat cərimə ödənildi" - “Qaraca qız” filminin Xədicəsi...
"Oqtay Şirəliyevə vurulan iynənin ucu dəyişdirilib yarısı da mənə vurulsaydı..." - FOTOLAR
"Mən müdir zad hərləmirəm, birinci və axırıncı dəfə olsun ki, mənimlə bu tonda danışırsan...”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2021
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247
X 1xbet
{literal} {/literal}