"İnsanın özünü necə təqdim etməsi bəzən cəmiyyətin təzyiqindən yox, daxilində gizlətdiyi qorxu və ya azadlıq hissindən qaynaqlanır..."
Əsrlər boyu yaranmış atalar sözləri insan davranışını anlamağın ən sadə və ən dərin yollarından biri hesab olunur. Bəzən bir cümlə insan psixologiyası haqqında uzun kitablardan daha çox həqiqəti ortaya çıxara bilir.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "economictimes.com" nəşri yazıb.
Qədim Çin atalar sözü polulyarlaşır
Son günlərdə yenidən populyarlaşan qədim Çin atalar sözlərindən biri xüsusilə sosial şəbəkələr dövründə yaşayan insanlar üçün diqqətçəkən hesab olunur: "Yaşını deyən qadın ya itirəcək heç nəyi olmayacaq qədər gəncdir, ya da qazanacaq heç nəyi qalmayacaq qədər yaşlı". İlk baxışda bu ifadə yalnız qadın yaşı ilə bağlı zarafat və ya stereotip təsiri bağışlasa da, əslində onun arxasında insanın özünü qəbul etməsi, özgüvəni və cəmiyyət qarşısında yaratdığı obrazla bağlı daha dərin fikir dayanır.
İnsan özünü niyə gizlədir?
Mütəxəssislərin fikrincə, bu atalar sözü yaşdan daha çox insanın daxili vəziyyətindən bəhs edir. İfadənin ilk hissəsi gəncliyi təsvir edir. İnsan həyatının həmin dövründə hələ cəmiyyətin sərt qaydaları və "başqaları nə deyər?" qorxusu tam formalaşmır. Buna görə də insan özünü daha rahat və açıq şəkildə ifadə edir. İkinci hissə isə tam fərqli mərhələni göstərir. İnsan müəyyən yaşdan sonra başqalarının fikirlərindən asılılığını itirməyə başlayır.
Artıq cəmiyyətin qoyduğu standartlar əvvəlki qədər vacib görünmür. Bu zaman insan rəqəmləri gizlətməyin mənasız olduğunu anlayır. Beləliklə, insanın özü haqqında nəyi gizlədib-gizlətməməsi çox vaxt xarici təzyiqdən yox, daxili qorxularından, özgüvənindən və ya tam əksinə, daxili azadlığından qaynaqlanır.
Rəqəmlərin diktaturası
Məqalədə qeyd olunur ki, müasir dünyada insanlar öz dəyərlərini rəqəmlərlə ölçməyə həddindən artıq alışıblar. Yaş, maaş, diplom balı, vəzifə, izləyici sayı - bütün bunlar zamanla insanın kimliyini müəyyən edən əsas meyarlara çevrilib. Sosial şəbəkələr isə bu müqayisəni daha da gücləndirib.
İnsanlar internetdə başqalarının "ideal həyatlarını" gördükcə özlərini gecikmiş, uğursuz və ya yetərsiz hiss etməyə başlayırlar. Halbuki insanın həqiqi dəyəri rəqəmlərlə yox, keçdiyi həyat yolu, düşüncə tərzi, xarakteri və dəyişmək bacarığı ilə ölçülür. Məqalə müəllifləri vurğulayır ki, hər insanın inkişaf tempi fərqlidir və həyatı hansı yaşda necə yaşamalı olduğuna dair sərt qaydalar əslində mövcud deyil.
Qədim atalar sözünün verdiyi əsas mesaj
Bu ifadənin əsas fəlsəfəsi insanın özünü cəmiyyətin gözündə deyil, ilk növbədə öz daxilində qəbul etməsi ilə bağlıdır. Atalar sözü insanlara bir neçə vacib mesaj verir:
- Özünü necə təqdim etdiyin çox vaxt daxilində özünü necə hiss etdiyini göstərir;
- Başqalarının fikri həyatın əsas ölçü vahidinə çevrilməməlidir;
- İnsan özünü olduğu kimi qəbul etdikcə daha rahat və səmimi olur;
- Cəmiyyətin yaratdığı stereotipləri anlamaq onlardan azad olmağın ilk addımıdır.
Sosial şəbəkələr dövrü üçün aktual mesaj
Mütəxəssislər hesab edir ki, bu qədim fikir bu gün xüsusilə aktualdır. Çünki sosial şəbəkələr dövründə insanlar daim özlərini başqaları ilə müqayisə edir, həyatlarını "mükəmməl" göstərməyə çalışırlar. Filtrlənmiş fotolar, uğur nümayişi və ideal həyat görüntüsü bir çox insanda daxili narahatlıq yaradır. Qədim Çin atalar sözü isə sadə bir həqiqəti xatırladır: insan özünü yalnız başqalarının gözündə yox, tək qalanda da rahat hiss edəndə həqiqətən azad olur.