"İran müharibəsi Trampa baha başa gəlir: xərclər artır, narazılıq dərinləşir" - "The New York Times"

"ABŞ-ın hərbi xərcləri 25 milyard dollara çatıb, münaqişənin sonu isə hələ görünmür..."

ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla müharibədə gözlədiyindən daha çətin reallıqla üzləşib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The New York Times" nəşri yazıb.

Gözləntilər və reallıq toqquşur

Nəşr yazır ki, iki ay davam edən qarşıdurma nə tez bitir, nə də ucuz başa gəlir. Pentaqon ilk dəfə olaraq müharibənin xərclərinin artıq 25 milyard dollara çatdığını açıqlayıb. Halbuki Tramp əvvəllər münaqişənin qısamüddətli və iqtisadi baxımdan az təsirli olacağını iddia edirdi.

İndi isə həm xərclərin artması, həm də ictimai narazılıq onun mövqeyini zəiflədir. Respublikaçı siyasətçilər arasında da narazılıq artır. Tramp isə getdikcə daha sərt ritorika nümayiş etdirir və bəzi müttəfiqləri, o cümlədən Almaniyanı kifayət qədər dəstək verməməkdə ittiham edir.

Uğursuz proqnozlar və uzanan müharibə

Tramp müharibəni əsaslandırarkən İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını almağı prioritet kimi göstərir. ABŞ və İsrail bəzi hərbi obyektləri məhv edib, yüksək rütbəli iranlı fiqurları zərərsizləşdirib. Lakin buna baxmayaraq, Tehran geri çəkilməyib və qarşı tərəfə cavab zərbələri endirməkdə davam edir.

Bir neçə həftə əvvəl Tramp İranın onun şərtləri ilə razılaşmağa yaxın olduğunu desə də, bu gözləntilər doğrulmayıb. Əksinə, münaqişə uzanır və nəticəsi qeyri-müəyyən qalır. Prezidentin açıqlamaları da ziddiyyətlidir: bəzən İranın razılaşma istədiyini deyir, bəzən isə Tehrandakı rəhbərliyin "parçalanmış" olduğunu bildirir. Hətta o, uzun danışıqların mənasız ola biləcəyini də etiraf edib.

Risklər, siyasət və artan təzyiq

Münaqişənin uzanması enerji bazarına da təsir edir. Hörmüz boğazı ətrafında blokada davam etdikcə enerji qiymətlərinin yüksək qalacağı gözlənilir. Bu isə Trampın ucuz yanacaq vədlərinə ziddir. Bundan əlavə, müharibə ABŞ-ın beynəlxalq münasibətlərini də gərginləşdirib.

Almaniya kansleri Fridrix Mers Trampın vəziyyətini tənqid etdikdən sonra Vaşinqton Berlinə qarşı sərt addımlar atıb, o cümlədən qoşunların çıxarılması planını irəli sürüb. Daxildə isə vəziyyət daha da mürəkkəbləşir. Tramp Konqresdən rəsmi icazə almadan müharibəni davam etdirir, baxmayaraq ki, qanuni müddət artıq başa çatıb. 

Eyni zamanda sorğular göstərir ki, amerikalıların əksəriyyəti bu müharibəni dəstəkləmir. Ekspertlər qeyd edir ki, artan xərclər, qeyri-müəyyən strategiya və siyasi risklər fonunda vəziyyət getdikcə ağırlaşır. Nəticə etibarilə, Trampın "sürətli və uğurlu müharibə" planı reallıqda uzunmüddətli və bahalı qarşıdurmaya çevrilib.