"Növbəti 25 ilin texnologiyaları: dünya necə dəyişə bilər?" - "The Wall Street Journal"

"Düşüncə ilə idarə olunan cihazlardan sonsuz enerjiyə qədər..."

Süni intellektdən kosmosa qədər beş istiqamət insan həyatını kökündən dəyişə bilər.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "wsj.com" nəşri yazıb.

Texnoloji sıçrayışın yeni mərhələsi

Nəşr yazır ki, son 25 ildə bəşəriyyət düyməli telefonlardan süni intellektə qədər böyük yol keçib. Lakin ekspertlər hesab edir ki, qarşıdakı 25 il daha radikal dəyişikliklərlə yadda qala bilər. Nəşr aparıcı mütəxəssislərin proqnozlarına əsaslanaraq dünyanı dəyişə biləcək beş əsas texnologiyanı önə çəkir. Bu yeniliklər yalnız iqtisadiyyatı deyil, gündəlik həyatı, insan münasibətlərini və hətta müharibə anlayışını belə dəyişə bilər.

Düşüncə ilə idarə olunan texnologiyalar və kosmik iqtisadiyyat

Gələcəkdə klaviatura və siçan kimi cihazlar arxa plana keçə bilər. Onların yerini "beyin-kompüter" interfeysləri ala bilər ki, bu da insanlara cihazları sadəcə düşüncə ilə idarə etməyə imkan verəcək. Bu texnologiya artıq mövcuddur, lakin hələlik ya invazivdir, ya da gündəlik istifadə üçün uyğun deyil. Süni intellektin inkişafı ilə bu sistemlərin daha dəqiq və əlçatan olması gözlənilir.

Digər böyük istiqamət kosmosda resursların əldə olunmasıdır. Alimlər hesab edir ki, yaxın onilliklərdə robotlar Ayda və asteroidlərdə faydalı qazıntılar çıxara və həmin materiallardan birbaşa kosmosda istifadə edə biləcəklər. Bu isə kosmik missiyaların xərclərini kəskin azaldaraq yeni iqtisadi mərhələ aça bilər.

Robotlar və yeni sosial reallıq

Gündəlik həyatda isə humanoid robotların yayılması gözlənilir. Hazırda bahalı və məhdud imkanlara malik olan bu texnologiyalar gələcəkdə evlərdə adi köməkçiyə çevrilə bilər. Onlar yaşlılara, əlillərə və qayğıya ehtiyacı olan insanlara dəstək göstərəcək.

Bundan əlavə, belə robotlar yoldaşlıq etmək, emosional dəstək vermək və hətta uzaqdan idarə olunaraq insanın "rəqəmsal iştirakı"nı təmin etmək kimi sosial funksiyaları da yerinə yetirə bilər. İnsan formasına bənzər robotların üstünlüyü isə onların mövcud yaşayış mühitinə daha yaxşı uyğunlaşmasıdır.

Hava üzərində nəzarət və enerji inqilabı

İqlim dəyişiklikləri fonunda hava şəraitinə nəzarət texnologiyaları da aktuallaşır. Gələcəkdə şirkətlər müəyyən ərazilərdə temperaturu, yağıntını və digər göstəriciləri tənzimləyə bilər. Məsələn, kənd təsərrüfatında məhsuldarlığı artırmaq və ya turizm zonalarında hava şəraitini optimallaşdırmaq mümkün olacaq.

Eyni zamanda, termonüvə sintezi enerji sahəsində inqilabi dəyişiklik vəd edir. Bu texnologiya Günəşdə baş verən prosesə bənzər şəkildə böyük enerji hasil etməyə imkan verir. Ən vacib üstünlüyü isə onun ekoloji cəhətdən təmiz olmasıdır - nə karbon emissiyası yaradır, nə də uzunmüddətli radioaktiv tullantılar. Ekspertlər hesab edir ki, əgər texniki problemlər həll olunarsa, bu enerji növü 2050-ci ilə qədər kommersiya baxımından real alternativə çevrilə bilər. 

Nəticə etibarilə, bu texnologiyaların hamısı hələ proqnoz mərhələsində olsa da, onların inkişaf istiqaməti artıq aydındır. Əgər bu ssenarilərin bir hissəsi belə reallaşsa, qarşıdakı 25 il bəşəriyyət üçün əvvəlkindən daha dərin və sürətli dəyişikliklər dövrü ola bilər.