"Orbanın məğlubiyyətindən Lukaşenko nə itirir?" - "Deutsche Welle"

"Macarıstandakı hakimiyyət dəyişikliyi Minsk üçün həm siyasi, həm də psixoloji zərbə ola bilər..."

Aleksandr Lukaşenko üçün Macarıstan uzun illər Avropa ilə əlaqələri qorumaq baxımından nadir kanallardan biri olub. Xüsusilə 2020-ci ildən sonra Viktor Orban rəhbərliyində Budapeşt Minsk ilə dialoqu davam etdirən azsaylı paytaxtlardan sayılıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "dw.com" nəşri yazıb.

Avropadakı "pəncərə" bağlanır

Macarıstan xarici işlər naziri Peter Siyarto son illərdə bir neçə dəfə Minskdə rəsmi səfərdə olub. Analitiklərə görə, bu əlaqələr Lukaşenko üçün həm daxili təbliğat vasitəsi,  həm də Avropa sanksiyalarını zəiflətmək cəhdinin bir hissəsi olub. 

Ekspertlər hesab edir ki, Minsk Avropa daxilində - Macarıstanda Orban, Slovakiyada Robert Fitso və Çexiyada Andrey Babiş kimi siyasətçilər vasitəsilə qeyri-rəsmi "dəstək oxu" formalaşdırmağa çalışıb. Lakin Orbanın hakimiyyətdən getməsi ilə bu zəncirin əsas halqası qırılmış sayılır.

Yeni hakimiyyət və qeyri-müəyyən perspektiv

Seçkilərin nəticələrinə görə, Macarıstanda hakimiyyətə müxalif "Tisa" partiyası gəlir və ölkənin yeni baş naziri Peter Macar olacaq. Lukaşenko artıq onu təbrik etsə də, ekspertlər əvvəlki kimi yaxın əməkdaşlığın davam edəcəyinə şübhə ilə yanaşır.

Analitiklərin fikrincə, Macar daha çox daxili islahatlara - məhkəmə sistemi, media azadlığı və idarəetmədə balansın bərpası kimi məsələlərə fokuslanacaq. Bu səbəbdən Belarus istiqaməti prioritetlər sırasında olmayacaq və Orban dövründə mümkün olan yüksək səviyyəli səfərlər artıq gözlənilmir.

Lukaşenko Aİ-də "vəkillərini" itirir

Ekspertlər vurğulayır ki, Orbanın gedişi Lukaşenkonun Avropa İttifaqı daxilində qeyri-rəsmi "vəkillərini" itirməsi deməkdir. Bu isə sanksiyaların yumşaldılması üçün imkanları xeyli azaldır. Əgər Macarıstanın yeni hökuməti əvvəllər Orbanın blokladığı qərarları, məsələn, Ukraynaya ayrılacaq böyük maliyyə paketlərini dəstəkləsə, bu həm Rusiyanın, həm də dolayısı ilə Belarus rejiminin mövqelərini zəiflədə bilər.

Siyasi müşahidəçilər qeyd edir ki, Orban Moskva üçün yalnız iqtisadi tərəfdaş deyil, həm də Aİ daxilində təsir aləti olub. Onun gedişi ilə bu imkan ciddi şəkildə azalır və bu, Lukaşenkoya da mənfi təsir göstərir.

Siyasi və psixoloji zərbə

Ekspertlərin fikrincə, Macarıstan Lukaşenko üçün bir növ "Avropaya açılan pəncərə" rolunu oynayıb. İndi isə bu pəncərə faktiki olaraq bağlanır. Bundan əlavə, məsələ yalnız siyasətlə məhdudlaşmır.

Analitiklər hesab edir ki, Lukaşenkonun yaxın hesab etdiyi bir sıra liderlərin son dövrlərdə zəifləməsi və ya hakimiyyəti itirməsi Minsk üçün psixoloji baxımdan da mənfi fon yaradır. Nəticə etibarilə, Orbanın məğlubiyyəti təkcə Macarıstanın daxili siyasi dəyişimi deyil, həm də Belarus üçün Avropada təsir imkanlarının daralması və beynəlxalq təcridin daha da dərinləşməsi anlamına gəlir.