Uşaqların beynini ilə bağlı alimlər nədən danışır?

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

Yeni tədqiqat göstərib ki, insan düşüncəsinin əsasını təşkil edən iki mühüm məqsəd — dil və “zehin nəzəriyyəsi” — artıq başlanğıc uşaqlıq dövründən beynimizdə formalaşdırılmağa başlayır.

Bu, insanın düşüncələrini, idarələrini, hisslərini və daxili vəziyyətini başqa şəkildə anlamaqdır. Əlimlər beləcə gəliblər ki, bu mürəkkəb idrak sistemləri nəticəsində əldə edilən nəticələrdən beyin bir-birindən ayrı şəkildə inkişaf edir.

Tədqiqat Ohio State University alimləri tərəfindən aparılıb. Onlar 3–9 yaş arası uşaqlarda beynin fəaliyyətini müşahidə etmək üçün funksional maqnit-rezonans tomoqrafiyasından (fMRI) istifadə edə bilərlər. Eksperiment zamanı uşaqlara nitq, hekayələr və cizgi filmləri dinlədilib və müəyyən beynin hansı sahələrinin aktivləşdiyini izləyiblər.

Məlum ki, nitqə cavabdeh olan sahələr ilə başqalarının emosiyalarını və işlərini anlamaqla bağlı zonalar demək olar ki, bir-biri ilə üst-üstə düşmür.

Alimləri cəlb edən məqam bu ayrımın çox yaşadığı yaşlarda ortaya çıxması olub. Neyropsixoloqların köməyinə görə anlama, insan beyni sanki yaranandan iki fərqli düşüncə növü üçün “proqramlaşdırılıb”: dil ilə əlaqə və sosial olaraq digər insanlar.

Tədqiqatçılar, həmçinin neyron bağlılıq sxemlərini — yəni beynin bəzi hissələrinin istirahət vəziyyətində bir-biri ilə necə əlaqədə olduğunu araşdırıblar. Məlum olub ki, dil və sosial şəbəkələr yalnız fərqli beyin sahələrində yerləşmir, həm də digər neyron sistemləri ilə fərqli şəkildə əlaqə qurur. Bu dil və başqalarının düşüncəsini anlamanın eyni idrak mexanizmindən yarandığını iddia edən köhnə nəzəriyyəni aşağı alır.