Hesablama Palatasının 2025-ci il İş Planına əsasən dövlətdən sosial yardım alan aztəminatlı ailələrin əmlakının, dövlətə məxsus əmlakın və dövlət büdcəsindən maliyyələşən təşkilatlara məxsus nəqliyyat vasitələrinin icbari sığortasının təhlili aparılıb.
Moderator.az xəbər verir ki, sözügedən məsələ Hesablama Palatasının "Dövlət auiditi" bülletenində yer alıb.
Qeyd olunub ki, bu məqsədlə mərkəzləşdirilmiş şəkildə 2023-cü ildə 24.3 mln. manat, 2024-cü ildə isə 27 mln. manat məbləğində vəsait istifadə olunub.
Bundan əlavə, dövlətə məxsus əmlakın və dövlət büdcəsindən maliyyələşən təşkilatlara məxsus nəqliyyat vasitələrinin icbari sığortası üzrə bəzi təşkilatların fərdi xərclər smetasında proqnozlaşdırılan 2023-cü ildə ümumilikdə 18 təşkilat üzrə 17.3 mln manat, 2024-cü ildə isə 20 təşkilat üzrə 19.1 mln. manat məbləğində vəsaitin icrası da araşdırılıb.
Təhlil daşınmaz əmlakın icbari sığortası üzrə 117 təşkilatı, nəqliyyat vasitələrinin icbari sığortası üzrə isə 178 təşkilatı əhatə edib. Eyni zamanda, müvafiq məlumatların əldə edilməsi məqsədilə mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarına və sığorta təşkilatlarına da sorğular ünvanlanıb.
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən təqdim edilmiş 2023-2024-cü illər ərzində ünvanlı dövlət sosial yardımı almış aztəminatlı ailələr və onların mülkiyyətində olan daşınmaz əmlaklar (yaşayış sahələri) barədə məlumatlara əsasən 2023-cü ildə ünvanlı dövlət sosial yardımı almış şəxslərə məxsus 19 344 ədəd daşınmaz əmlak, 2024-cü ildə isə 16 925 daşınmaz əmlak olduğu halda və dövlətdən sosial yardım alan aztəminatlı ailələrin əmlakının icbari sığortası məqsədi ilə vəsait nəzərdə tutulmasına baxmayaraq, aztəminatlı ailələrin əmlakı sığortalanmamışdır.
Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə təsdiq edilmiş müvafiq qərara əsasən, sığorta haqları əvvəlcədən deyil, yalnız icbari sığorta müqaviləsi bağlandıqdan və bu barədə hesabat forması Mərkəzi Banka təqdim edildikdən sonra ödənilir. Lakin, bu yanaşma icbari sığorta müqaviləsinin hüquqi qüvvəyə minməsi üçün sığorta haqqının əvvəlcədən ödənilməsini tələb edən qanunvericiliyin ümumi müddəaları ilə ziddiyyət təşkil edib. Nəticə etibarilə, mövcud qanunvericilik aktları və Nazirlər Kabinetinin qərarı arasında hüquqi uyğunsuzluq mövcud olmuş, bu da aztəminatlı ailələrə məxsus yaşayış evlərinin və mənzillərin icbari sığortalanması ilə bağlı sığorta haqqının ödənişində hüquqi tənzimləməyə baxılması zərurətini meydana çıxarıb.
Mərkəzi Bankının statistik məlumatlarına əsasən 2023-cü ildə ölkə üzrə daşınmaz əmlakın icbari sığortası üzrə hesablanmış sığorta haqlarının ümumi həcmi 78 milyon 201.5 min manat, sığorta ödənişlərinin məbləği isə 5 milyon 726.5 min manat təşkil edib. 2024-cü ildə sığorta haqlarının məbləği 82 milyon 699 min manat, sığorta ödənişləri isə 3 milyon 310 min manat olub. Qeyd olunan statistik məlumatlar ümumi qaydada dövlət və qeyri-dövlət sektorlarını əhatə etməklə təqdim edilib.
Təhlil çərçivəsində həmin məlumatların dövlət sektoru üzrə payının dəqiqləşdirilməsi məqsədilə sığorta şirkətlərinə rəsmi sorğu göndərilmiş, lakin təqdim edilən cavablarda məlumatların qanunvericiliyə əsasən sığorta sirri hesab edildiyi göstərilərək tələb olunan məlumatlar təqdim edilməmişdir. Nəticə etibarilə, təqdim edilmiş
məlumatlar əsasında dövlət sektoruna aid daşınmaz əmlak üzrə icbari sığortanın əhatə dairəsinin dəqiq qiymətləndirilməsi və təşkilatların hesabat göstəriciləri ilə müqayisəli təhlilinin aparılması mümkün olmayıb.