Fellininin Qarabağdan keçən “Yol”u...
Oxunub: 1496
01 Apr 2021 | 10:04
Fellininin Qarabağdan keçən “Yol”u...

 

 

Bir də, görəndə İsa Məsihə deyəcəm ki…

Qış aylarında ağaclar yarpaqsız olurdu deyə evimizin pəncərəsindən uzaq Xıdırlı dağlarının qarlı zirvələri aydın görünürdü. Bayram günlərində, başqa qonaqlıqlarda taxtapuşa saman altda qışa saxladığımız alma, heyva, nar düşürməyə çıxanda o qarlı dağları ətəklərinəcən rahatca seyr edə bilirdim. Soyuq olduğundan dama çıxmazdım, eləcə taxtapuşun dama açılan yumru nəfəsliyindən başımı çıxarıb qarlı dağlara tamaşa edərdim.

 

Qar dağların ilahi haləsidir, sanki, onun müqəddəslik yarlığıdır. Bu fikir ağlıma sonralar gələcəkdi…

Federiko Fellininin “Yol” filmində bir yer var. Filmin qəhrəmanları sərgərdan sirk artistləri – rəhmsiz, qoluzorlu Zampano, ona baraban, şeypur çalmaqla assistentlik edən uşaq qəlbli, mələk üzlü Gelsomina qarlı təpələr, dağlar fonunda dağılmış evin uçuq divarları altında gecələyirlər. Zampano qızı anasından neçə min lirəyəsə almışdı.

  • Federiko Fellininin “Yol” filmindən kadr

Yox, fikrim filmdən danışmaq deyil, zəif Xeyirin güclü Şəri yenməsi misalı çox nümunələr bilirsiniz. Mən o filmin məhz qarlı dağlar fonunda dağılmış evin divarları əks olunan o kadrları, bir də o divar dibində Zampanonun Gelsominaya söylədiklərini yadınıza salmaq istəyirəm. Dünənəcən qızla kobud davranan, gözünün qabağında qadınlarla əylənən allahsız Zampano mərhəmətə gəlib on gündü kədərə qərq olmuş Gelsominadan soruşur: “İstəyirsən səni evinə aparım? Anana qayıtmaq istəyirsən?”

…Uzun illərdi Ağdamın qışını Xıdırlı dağları ilə xatırlayıram. Bəlkə yüz kərə evimizin uçuq divarlarına qısılıb o qarlı dağlara baxmışam xəyallarımda. Yuxuya keçmişəm beləcə. Amma mənə “İstəyirsən səni evinə, anana aparım” deyən olmurdu.

  • Səadət Məmmədovanın “Ağdam və mən” filmindən kadr

Yutubda jurnalist Səadət Məmmədovanın “Ağdam və mən” filminə baxıram. Bir yerində uçuq evlər fonunda qarlı dağlar görünür. Səadət mənim 30 illik “xəlvəti yerimi” faş edib hamıya göstərirdi sanki. “Yerimi” tapmışdı, bəs, o uçuq divara söykənib üzü qarlı dağlara baxan yerdə don vurmuş balaca Vahidi necə, görmüşdümü görən?…

***

Belə bilirəm, böyük sənətkarlarda istedad vicdanla təndir. Hər halda bacardıqca vicdanlarını satmamağa çalışırlar. Sovet dövrünün məşhur aktyoru Armen Cigərxanyan belələrindən idi, məncə.

Bir dəfə Qarabağ münaqişəsinin həll yolları barədə suala cavabında İsa peyğəmbərin bu sözlərini misal çəkmişdi: “Sənə ağırdısa, yanıma gəl, əlindən tutum, keçirim, kömək edim, amma… GERİYƏ BAXMA!”. Sonra da əlavə eləmişdi: “Geriyə baxma! İsa bizə xəbərdarlıq edir ki, çevrilsən, mütləq nəsə mane olacaq”.

Əgər doğrudan da o biri dünya varsa, mütləq tapacam o qoca aktyoru. Deyəcəm: “Apar məni İsanın yanına”. Aparacaq – dedim axı, vicdansız deyildi. Bax onda, o böyük erməni sənətkarının yanında müqəddəs İsaya bir söz deyəcəm.

  • Ağdam xarabalıqları və Xıdırlı dağları

Deyəcəm ki, Sənin “Geriyə baxma” təliminə əməl elədik. 100 il qabaq ermənilərin Qarabağda, Bakıda, Qubada, Zəngəzurda, Urmiyada və başqa neçə yerdə qanına qəltan etdikləri on minlərlə Azərbaycan qadınını, uşağını, qocasını unutduq – GERİYƏ BAXMADIQ. İndi Tanrının bu uca dərgahından özün əyil, aşağı bax! Gör 100 il sonra daha nələr etdilər, Sənin dininə ilk gəldiklərini iddia edənlər! O aşağıda gördüyün mənim şəhərimdir. Xarabaza çevrilən şəhərimdə insan nədi, quş da qalmayıb, ağac da. Qəbirdən babalarımın, Sənin mələklərinə bənzəyən ayüzlü Münəvvər nənəmin sümüklərini belə çıxarıb aparıblar. Yerini şumlayıblar.

Sonra əlimi İsa Məsihə uzadıb deyəcəm: “Gəl, əlindən tutum, səni şəhərimə aparım. Müqəddəs kitabında bəhs etdiyin Qiyamət gününün şəhərinə. Bu qoca aktyor da gəlsin bizimlə. Birlikdə gəzək ruhlar oylağını. Sən Tanrı oğlusan, bacararsan, bir ilahi əfsunla dirilt bu ruhları, qaytar hər şeyi əvvəlki yerinə qoy. Evimin damından bir də görüm qarlı dağları. Söz verirəm – yenə GERİYƏ BAXMAYACAM”.

…Əvvəllər – şəhərin evləri, meşə kimi sıx bağları olanda o dağlar çox uzaq görünürdü. İndi nə o evlər var, nə dağları gizlədən ağaclar – dağlar yaxındılar. Elə bil şəhərin ölüm harayına çatmaq üçün dağlar da ayağıyalın yüyürüb gəlibmişlər!

***

Bu gecə yenə o uçuq divarın dibində yatmışdım. Bir əl silkələyib oyatdı məni. İsa Məsih idi. Soruşurdu: “Evinə qayıtmaq istəyirsən aparım səni?”

  • “Yol” filmindən kadr

Eynən Gelsominanın Zampanoya cavabı kimi dedim: “Mən də getsəm, bəs, Səninlə kim qalacaq?”

Evimə – Qarabağa gedən yolun yarıda qaldığını isə ona deməyəcəm, giley olar. Elə işlər var ki, Tanrılıq deyil, onu bəndələr özləri etməlidilər. Yarım qalan yolu sonacan getmək kimi…

Vahid Qazi

Mart 2021

Oxşar xəbərlər
N.Tusi adına Klinika
20:25, Bu gün
ETSN: “Xəzərə çirkab su axıdan qurumla bağlı tədbir görüləcək”
20:22, Bu gün
Türkiyənin Mosuldakı Baş Konsulluğu yenidən fəaliyyətə başlayır
20:17, Bu gün
Dövlət Agentliyi: Qazilərin protezlə təminatı üçün bütün tədbirlər görülür
20:09, Bu gün
Mustafa Cengiz “Qalatasaray” klubunun prezidentliyinə namizəd olmayacaq
20:06, Bu gün
Samir Nuriyev: “İşğaldan azad edilən ərazilərin bərpa işləri dövlət başçısının diqqət mərkəzindədir” - FOTO
19:57, Bu gün
Yoldaşı ilə 55 il nikahsız yaşadı, qızının dəfninə getmədi - İslam Rzayev Zeynəblə oxumaqdan niyə imtina etmişdi? - VİDEO
19:52, Bu gün
Deputat: “Yoluxma azalır, toylarla bağlı yeni standartlar yaranacaq” - VİDEO
19:48, Bu gün
“Ermənistan razı deyilsə, Zəngəzur dəhlizi açıla bilməz” - Lavrov nə demək istəyir?
19:34, Bu gün
Azərbaycanın Böyük Vətən müharibəsi veteranları Rusiya Xarici İşlər nazirinə müraciət edib
19:33, Bu gün
"Əgər PKK ilə ittiham edənlərin sözlərinə inanarıqsa..."
19:29, Bu gün
“Amazon”un rəhbəri 2,5 milyard dollarlıq şirkət səhmi satıb
19:29, Bu gün
“Aztelekom”un vəzifəli əməkdaşı işdən çıxarılıb
19:27, Bu gün
Buraxılış imtahanında bir nəfər maksimum bal toplayıb
19:26, Bu gün
AzTU-ya yeni prorektor təyin olunub
19:21, Bu gün
Səməd Seyidov səfir Kristofer Martinez Berroteranla görüşüb
19:15, Bu gün
“Haber Global” Prezident İlham Əliyevin sözlərini xatırlatdı - VİDEO
19:13, Bu gün
Səfir: “Qazaxıstan həmişə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib”
18:15, Bu gün
Buraxılış imtahanlarının nəticələri AÇIQLANDI
18:07, Bu gün
Paşinyan: “Qarabağla bağlı razılaşmaları yerinə yetirməyə hazırıq”
17:52, Bu gün
Sürücülərin NƏZƏRİNƏ: Sabahdan Bakıda bəzi yollar təmirə bağlanır - RƏSMİ
17:50, Bu gün
Azərbaycan ombudsmanı Mişel Başele və Dunya Miyatoviçə məktub ünvanlayıb
17:45, Bu gün
BDU-da "Heydər Əliyev gənclər siyasətinin banisidir" mövzusunda dəyirmi masa keçirilib
17:38, Bu gün
Ter-Petrosyan eks-prezidentləri Paşinyana qarşı birləşməyə ÇAĞIRDI
17:36, Bu gün
Yerə düşəcək nəhəng raket təşviş yaradıb: Türkiyə risk altında - FOTO
17:31, Bu gün
“Eldar Həsənovun səhhəti ağırdır” - Qırmızı Xaç Komitəsinin əməkdaşları sabiq səfirlə görüşdü 
17:27, Bu gün
Səbail icra başçısının birinci müavini Xalidə Bayramova işdən çıxarılıb
17:20, Bu gün
İrəvan Türk Cumhuriyyəti və AMİP rəhbərliyi arasında görüş keçirilib - FOTO
17:15, Bu gün
Sosial xidmətlər sahəsi üzrə mühüm layihə və innovativ təşəbbüslərin təqdimatı olub
17:14, Bu gün
"Rusiya istehsalı COVID-19 peyvəndləri “Kalaşnikov” kimi etibarlıdır"
17:03, Bu gün
Türkiyəli şəhid atası Qarabağ müharibəsinə görə Azərbaycana gələn arvadını geri qaytara bilmədi
16:57, Bu gün
Azərbaycanda bir şagirdi olan iki məktəb var
16:50, Bu gün
Azərbaycanda sutkalıq yoluxma sayı 1 000-dən aşağı düşdü
16:36, Bu gün
Hicabla bağlı müzakirələrə aydınlıq gətirildi
16:34, Bu gün
“Onun poeziyası tərbiyə məktəbidi"
16:31, Bu gün
Koçaryanın seçki blokunun tərkibi AÇIQLANDI
16:30, Bu gün
Elza Seyidcahandan yeni şeir - “Kim bizi görüşdürüb öpüşdürə bilər?”
16:26, Bu gün
Rusiya XİN rəhbəri Paşinyanla görüşdü
16:23, Bu gün
Yataq otağında intihar: Ana və qızı dəhşətli üsulla özlərini öldürdülər - FOTO
16:22, Bu gün
“İsraildə ermənilərin anti-Azərbaycan təbliğatının qarşısında duran yəhudi təşkilatları var...” 
16:21, Bu gün
"Lavrov Bakıda Şəhidlər Xiyabanını ziyarət etməlidir"
16:17, Bu gün
Ermənistan Türkiyəyə qarşı İrandan silah satır - Sensasiya
16:15, Bu gün
ADNSU-da ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümü qeyd olunub
16:02, Bu gün
3 erməni diversantın qaytarılması qarşılığında Ermənistanın öhdəlikləri – politoloqlardan açıqlama
15:57, Bu gün
Şahə qalxan atdan sıçrayan Jukov, Stalinin qəzəbi, Beriyanın istehzası – həmin hadisədən 70 il ötür
15:52, Bu gün
Milli Paralimpiya Komitəsi ilə ADBTİA arasında memorandum imzalandı
15:49, Bu gün
100 nəfər gənc hüquqşünas prokurorluq orqanlarına qulluğa qəbul edilib
15:42, Bu gün
Qənirə Paşayeva “Xalçaçı günü”nə həsr olunmuş “Ənənələrimizi yaşadanlar” adlı tədbirdə çıxış edib - FOTO
15:39, Bu gün
Aparıcıya Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində vəzifə verilib
15:37, Bu gün
Karantin qaydalarını pozan sürücülər cərimələnib - FOTO
15:33, Bu gün
Azərbaycanda xanım vəkilin şok fırıldağı - Müdafiə etdiyi şəxslə evləndi və...
15:26, Bu gün
Azərbaycanlılar Qarabağın erməni nəzarətində qalan ərazisində də sərbəst gəzir...-VİDEO
15:24, Bu gün
İlham Əliyev Kazım Qurbanovu təltif etdi - SƏRƏNCAM
15:22, Bu gün
Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolunun nə vaxt istifadəyə veriləcəyi açıqlanıb
15:20, Bu gün
ATU ilə FHN Akademiyası arasında əməkdaşlıq müqaviləsi imzalanıb - FOTO
15:15, Bu gün
Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci cəhdində iştirak üçün qeydiyyat yekunlaşır
15:09, Bu gün
Əlvida, ABŞ: Lavrov İrəvanı bu sənədi imzalamağa məcbur etdi - VİDEO
15:07, Bu gün
"Rusiya və  daxildəki oliqarxlar Ukraynanın hədəflərinə çatmasına imkan vermir"
14:58, Bu gün
Aslan Hüseynovun bacısı reanimasiyadadır
14:51, Bu gün
“Dövlət sərhədi haqqında” qanuna dəyişiklik edilir
14:44, Bu gün
Meliorasiya və Su Təsərrüfatı ASC-yə 1,82 milyon manat vəsait ayrıldı - SƏRƏNCAM
14:39, Bu gün
Bu gündən ARB-də yeni layihə - Özəl akustik! - VİDEO
14:36, Bu gün
Minsk qrupu ləğv edilməlidir! - QAT
14:29, Bu gün
"Geyimlər alarkən üstündəki yazı və şəkillərə diqqət yetirməliyik” - Sosioloq...
14:27, Bu gün
İordaniyalı tələbələr ADAU-da təhsil almağa maraq göstərirlər
14:22, Bu gün
Vətən Müharibəsi qəhrəmanlarının büstləri qoyulacaq
14:19, Bu gün
DSX-dən hərbçilərin qalmaqallı görüntüləri ilə bağlı AÇIQLAMA - VİDEO
14:08, Bu gün
Bu şəxslər dəfn edilərkən hərbi ehtiram göstəriləcək
14:05, Bu gün
Ayvazyandan Zəngəzur dəhlizi açıqlaması
14:00, Bu gün
Türkiyə XİN: Latviya parlamentinin "erməni soyqırımı" ilə bağlı qərarını rədd edirik
13:52, Bu gün
Silahlı Qüvvələrin Qarnizon və qarovul xidmətləri nizamnaməsinə dəyişiklik edilir
13:40, Bu gün
Azərbaycan Dəmir Yolları beynəlxalq İSO 45001-2018 standartı sertifikatını alıb
13:38, Bu gün
Türkiyə və Latviya müdafiə nazirləri arasında telefon danışığı olub
13:37, Bu gün
Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin yeni rəisinin TƏRCÜMEYİ-HALI
13:34, Bu gün
Hindistanda koronavirus dəhşəti: İnsan cəsədləri küçələrdə yandırılır - FOTOLAR
13:30, Bu gün
ARB TV-nin aparıcısının Bill Qeytslə bağlı sözləri türk mediasında - VİDEO
13:19, Bu gün
Rusiya XİN başçısı: "Qarabağın minalardan təmizlənməsi səylərini azaltmırıq"
13:17, Bu gün
“ABŞ dövlət katibinin səfəri Ukrayna xalqı üçün çox vacibdir”
13:17, Bu gün
İsmayıllıda bal oğrusu tutuldu
13:15, Bu gün
Dövlət Vergi Xidmətinə rəis təyin edilib - TƏRCÜMEYİ-HAL
13:14, Bu gün
Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinə rəis təyin edildi - SƏRƏNCAM
13:02, Bu gün
Şimşək çaxacaq, yağış yağacaq, dolu düşəcək - Sabahın havası
12:47, Bu gün
Nazir müavinindən vətəndaşlara maska ilə bağlı ÇAĞIRIŞ
12:44, Bu gün
Qohumunun avtomobilini sökərək ehtiyat hissələrini satan şəxs ələ keçdi
12:43, Bu gün
Mehman Hüseynovu təhqir edən şəxs polisə çağırılıb
12:40, Bu gün
“İnsanları qəhrəmanlığa uşaq vaxtlarından hazırlamaq lazımdır”
12:38, Bu gün
Ağdamın Qarapirimli kəndindən görüntülər - VİDEO
12:37, Bu gün
Lavrov Qarabağda qeydə alınan insidentlər barədə DANIŞDI
12:32, Bu gün
“Bizim qəhrəmanımız qazi və şəhidlərimiz olmalıdır"
12:30, Bu gün
Politoloq: “Putin və Zelenski Bakıda görüşə bilər”
12:29, Bu gün
Ermənistanın anti-Azərbayan siyasəti aparması Vətən müharibəsindən sonra da səngiməyib - Hesabat
12:23, Bu gün
Gəncədə tüfeyli həyat tərzi keçirənlər və dilənçilər saxlanıldı
12:21, Bu gün
Azərbaycanda koronavirusa ən aktiv yoluxma hansı yaş aralığındadır?
12:16, Bu gün
Mayın 10-dan Azərbaycanın bütün ərazisində 18 yaşına çatmış vətəndaşlar vaksinasiyaya qatıla bilər
12:16, Bu gün
Bayram günlərində heç bir məhdudiyyət tətbiq edilməyəcək - RƏSMİ
12:15, Bu gün
“Qarabağdan erməni silahlılarının çıxarılması heç də asan olmayacaq...”
12:12, Bu gün
Rusiyanın qarabaşaq savaşı, yoxsa Azərbaycanı taxılda xaricdən asılı vəziyyətdə saxlamaq siyasəti? – Ekspert rəyi
12:09, Bu gün
Zəfər yolunun minalardan tamamilə təmizlənəcəyi vaxt AÇIQLANDI
12:08, Bu gün
Koronavirusun Hindistan mutasiyasına Azərbaycanda rast gəlinməyib
12:08, Bu gün
Türkiyə Ermənistanla sərhəddə antiterror əməliyyatı keçirir
12:06, Bu gün
Operativ qərargah brifinq keçirir - CANLI YAYIM
GÜNLÜK
13:30, Bu gün
ARB TV-nin aparıcısının Bill Qeytslə bağlı sözləri türk mediasında - VİDEO
08:55, Bu gün
“Stepanakerti nəzarətə almaq üçün Azərbaycan Rusiya ilə müharibəyə girməlidir...”
05 May 2021 | 23:41
"Sübut edəcəyik ki, Türkiyə və Azərbaycan birləşərsə bütün dünyaya meydan oxuyarlar"
08:55, Bu gün
Vitali Balasanyan Njde abidəsinin sökülməsini təklif etdi - Xocalı cəlladından hiyləgər gediş...
05 May 2021 | 23:35
"Etiraf edim ki, elə sehr nömrəsi də var ki, onun  sirrini heç kimə demərəm...”
07:55, Bu gün
11 yaşlı Amin balaca uşağı dağ çayında boğulmaqdan xilas etdi...-FOTO+VİDEO
10:07, Bu gün
Fransa Əlcəzairdə keçirdiyi dəhşətli nüvə sınaqlarının cəzasını çəkməyə başladı... 
15:26, Bu gün
Azərbaycanlılar Qarabağın erməni nəzarətində qalan ərazisində də sərbəst gəzir...-VİDEO
12:16, Bu gün
Bayram günlərində heç bir məhdudiyyət tətbiq edilməyəcək - RƏSMİ
17:20, Bu gün
İrəvan Türk Cumhuriyyəti və AMİP rəhbərliyi arasında görüş keçirilib - FOTO
HƏFTƏLİK
04 May 2021 | 16:34
Arif Alışanovu hədələdi, anasının yasından gələndə qəzaya düşdü, iki övladı qaldı - Bu gün ölən müğənninin həyat gizlinləri
05 May 2021 | 14:26
"Bəziləri kimi statusun, bərli-bəzəkli təxəllüsün olmasa da ölüm xəbərinə hamı üzüldü, yandı"
30 Apr 2021 | 14:34
Uşaqkən anasız qaldı, gözlənilmədən varlandı, müəmmalı şəkildə öldü - Azərbaycanın ilk rəsmi milyarderi
30 Apr 2021 | 18:20
"Moskvaya gəlin, ağılla-başla qazanın, amma damağınızda siqaret, oturursuz kişilərin içində..."
03 May 2021 | 21:37
Toyda gəlinin bacısına aşiq oldu, ayaqlarını don vurdu, həkimlər onu aldatdı – Xalq artistindən maraqlı faktlar
01 May 2021 | 23:44
Kişi və qadınlarda cinsi istəksizlik, tez qocalma - Təcili bu vitamini qəbul edin
02 May 2021 | 21:49
3 şagirdi ilə cinsi əlaqəyə girən müəllim birindən hamilə qaldı - RƏZALƏT...
03 May 2021 | 19:37
"Azərbaycan növbəti müharibəyə hazırlaşır" - ŞOK AÇIQLAMA
03 May 2021 | 21:32
Sevdiyi qız onu atıb ərə getdi, içkiyə qurşanıb xərçəng tapdı, məzarı yoxa çıxdı – “Yeddi oğul istərəm”in Zalımoğlusu...
13:30, Bu gün
ARB TV-nin aparıcısının Bill Qeytslə bağlı sözləri türk mediasında - VİDEO
AYLIQ
13:30, Bu gün
ARB TV-nin aparıcısının Bill Qeytslə bağlı sözləri türk mediasında - VİDEO
08:55, Bu gün
“Stepanakerti nəzarətə almaq üçün Azərbaycan Rusiya ilə müharibəyə girməlidir...”
05 May 2021 | 23:41
"Sübut edəcəyik ki, Türkiyə və Azərbaycan birləşərsə bütün dünyaya meydan oxuyarlar"
08:55, Bu gün
Vitali Balasanyan Njde abidəsinin sökülməsini təklif etdi - Xocalı cəlladından hiyləgər gediş...
05 May 2021 | 23:35
"Etiraf edim ki, elə sehr nömrəsi də var ki, onun  sirrini heç kimə demərəm...”
07:55, Bu gün
11 yaşlı Amin balaca uşağı dağ çayında boğulmaqdan xilas etdi...-FOTO+VİDEO
10:07, Bu gün
Fransa Əlcəzairdə keçirdiyi dəhşətli nüvə sınaqlarının cəzasını çəkməyə başladı... 
15:26, Bu gün
Azərbaycanlılar Qarabağın erməni nəzarətində qalan ərazisində də sərbəst gəzir...-VİDEO
12:16, Bu gün
Bayram günlərində heç bir məhdudiyyət tətbiq edilməyəcək - RƏSMİ
17:20, Bu gün
İrəvan Türk Cumhuriyyəti və AMİP rəhbərliyi arasında görüş keçirilib - FOTO