Xəbər lenti
11/12/2019 [11:04]:
Əli Həsənov YAP-ın tədbirində - FOTOLAR
11/12/2019 [11:02]:
Ağdamda fərdi yaşayış evində partlayış: xəsarət alan var
11/12/2019 [11:02]:
"Bu, cəmiyyətin nə dərəcədə iyrənc gündə olduğunu ortaya qoyur, özü ilə yeni yaltaqlıq dalğası gətirir"
11/12/2019 [11:00]:
“YAP-ın siyahısında tanınmış adamlar olacaq”
11/12/2019 [11:00]:
"Ərim məndən 4 yaş kiçikdir"
11/12/2019 [10:58]:
Azərbaycanda vəzifəli şəxs ölkədən qaçdı - FOTO
11/12/2019 [10:57]:
Ərdoğan: “Axısqa türklərinin doğma torpaqlarına qayıtmaları üçün hər bir dəstək verəcəyik”
11/12/2019 [10:55]:
Azərbaycanlı həkim dünyanın 6 nevroloqundan biri seçildi: 5,3 milyon avro mükafat alıb
11/12/2019 [10:54]:
"Namazı niyə tərk etdin?" sualına Şeymadan qəribə cavab - FOTO
11/12/2019 [10:48]:
Rusiya, İran və Türkiyə Nur-Sultanda Suriya üzrə məsləhətləşmələr aparır
11/12/2019 [10:47]:
İcra başçısının işdən çıxardığı müavini ÖLKƏDƏN QAÇDI
11/12/2019 [10:45]:
Bakıda dəhşətli qəzada ölən şagirdlərin kimliyi məlum oldu - FOTO
11/12/2019 [10:44]:
Bakıda iki piyadanı vuran yük maşınını sürücü saxlanılıb - RƏSMİ
11/12/2019 [10:42]:
Mikayıl Cabbarovdan qərar – İcrasına şəxsən özü nəzarət edəcək
11/12/2019 [10:40]:
Qroznı polis rəisi ABŞ-ın qara siyahısına düşdü
11/12/2019 [10:36]:
Otel fahişəxana çıxdı - 12 qız saxlanıldı: Aralarında tələbələrdə var -FOTO
11/12/2019 [10:35]:
Məscidi uçurmuş radikal hindli müsəlman oldu və 90 məscid tikdi...- FOTOLAR
11/12/2019 [10:32]:
“Azərpaşa Nemətovun qabağında əyilirdilər...”
11/12/2019 [10:28]:
Hava yollarında inqilab: Elektrikli təyyarə uçuş həyata keçirdi
11/12/2019 [10:15]:
Türkiyə keçmiş gücünü geri qaytardı - Almaniya
11/12/2019 [10:09]:
"Bankdan kredit götürərək, faizlə borc alaraq ehsan vermək olmaz"
11/12/2019 [10:03]:
Ermənilər mövqelərimizi atəşə tutdu
11/12/2019 [10:00]:
Azərbaycanlı həkim dünyanın 6 nevroloqundan biri seçilib, 5,3 milyon avro mükafat alıb
11/12/2019 [09:52]:
Həbib Nurməhəmmədov Məkkəni ziyarət etdi - FOTO
11/12/2019 [09:49]:
Azərbaycan-Gürcüstan sərhədində silahlı insident: Yaralı var
11/12/2019 [09:33]:
Azərbaycanda əhalinin yalnız 20 faizi idmanla məşğul olur
11/12/2019 [09:31]:
Əfqanıstanda NATO karvanı yaxınlığında partlayış olub, xəsarət alanlar var
11/12/2019 [09:29]:
Türkiyədə 4,9 bal gücündə zəlzələ olub
11/12/2019 [09:27]:
Bakıda dəhşətli qəzada ölən tələbənin sevgi məktubu tapıldı - FOTO
11/12/2019 [09:25]:
Qarabağ üçün kapitulyasiya aktı olmayacaq və.. nida işarəsi!
11/12/2019 [09:23]:
“Azərbaycanın “qara siyahısı”nda olmağı özümə şərəf bilirəm...”-FOTO
11/12/2019 [09:21]:
Bakı-Sumqayıt yolunda böyük tıxac yarandı - FOTO
11/12/2019 [09:16]:
Yerevanda orta məktəb şagirdi bıçaqlanıb
11/12/2019 [09:15]:
Qar bir yolda 20-yə yaxın qəzaya səbəb oldu - VİDEO
11/12/2019 [07:38]:
İslam düşmənlərinin ən effektiv silahı hansıdır?..
11/12/2019 [03:34]:
"Putin indi Rusiyanı qorumur, özünü Rusiyadan qoruyur"
11/12/2019 [00:38]:
"Vaqif Axundov bilsə ki, Qvardiyanın ildönümünü keçirmək səndən qaynaqlanıb, vay halına"
11/12/2019 [00:13]:
Bolqarıstan BTQ vasitəsilə Avropaya yük daşınmasında maraqlıdır
10/12/2019 [23:39]:
Beyons dəfələrlə uşaq saldığını etiraf etdi - FOTO
10/12/2019 [23:35]:
Bakıda bədbəxt hadisə: İki tələbə öldü - YENİLƏNİB + FOTO
10/12/2019 [22:52]:
“Qarabağ tribunası” Tofiq Zülfüqarovla görüşüb
10/12/2019 [22:43]:
“Soydaş” haqqında qanun bizim üçün niyə vacibdir?
10/12/2019 [22:14]:
Ombudsman qalib jurnalistləri mükafatlandırdı
10/12/2019 [21:57]:
Əxlaqsız fotoları yayılan qadın siyasətçi özünə qəsd etmək istəyib - FOTO
10/12/2019 [21:30]:
“Onlar düşmənlə qarşıdurmada təbliğati baxımdan mühüm rol oynaya bilərlər”
10/12/2019 [21:26]:
Umud Mirzəyev Qətərin Doha şəhərində keçirilən simpoziumda iştirak edib - FOTOLAR
10/12/2019 [21:24]:
"Təklif etdiyimiz islahatlar aparılmasa, demokratik seçkilərin keçirilməsi qeyri-mümkün olacaq"
10/12/2019 [21:23]:
"Ziya Bünyadov, Xəlil Rza Ulutürk kimi milli mənafe düşüncəli 100 namizədimiz varmı?"
10/12/2019 [21:18]:
İqbal Ağazadə: "Milli Şuranın yerinə mən niyə düşünməliyəm?"
10/12/2019 [21:15]:
Övlad sahibi ola bilməyən qohumu üçün uşaq oğurladı - FOTO
10/12/2019 [21:13]:
Başqasının yerinə imtahan verənlər cinayət məsuliyyətinə cəlb olunacaq — QƏRAR
10/12/2019 [20:56]:
Əfqanıstanda “Taliban” 40 qəbilə ağsaqqalını oğurladı
10/12/2019 [20:52]:
Gömrük Akademiyasında "Bank fəaliyyəti və fəaliyyətin təşkili" mövzusunda seminar keçirilib
10/12/2019 [20:44]:
Gəncədə qadın əməliyyat zamanı öldü
10/12/2019 [20:38]:
Respublika Veteranlar Təşkilatının IX plenumu keçirilib
10/12/2019 [20:31]:
Heydər Əliyev Ərzurumda ehtiramla yad olundu -FOTOLAR
10/12/2019 [20:19]:
Putin qardaşının ölümündən danışdı
10/12/2019 [20:15]:
NATO ilə Rusiya komandanları gələn il görüşə bilər
10/12/2019 [19:47]:
Türk mediası günlərdir azərbaycanlı cərrahın uğurundan bəhs edir...
10/12/2019 [19:31]:
Azyaşlı uşaqları döydüyü iddia olunan ögey ana ilə ata efirə çıxdı - VİDEO
10/12/2019 [19:10]:
Fransada etirazçılar neftayırma müəssisələrini də mühasirəyə aldılar
10/12/2019 [18:54]:
"Azərbaycan xalqı növbəti parlament seçkilərinə də böyük inamla gedəcək"
10/12/2019 [18:49]:
"Bu il İordaniyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayında artım olub"
10/12/2019 [18:27]:
Amerikalı kilsədə narkolaboratoriya təşkil etdi...-FOTOLAR
10/12/2019 [18:25]:
Türklərin “mazbatasız millət vəkili” adlandırdığı azərbaycanlı qadın...
10/12/2019 [18:25]:
Rövşən Rzayev vətəndaşları qəbul edib
10/12/2019 [18:18]:
“Möcüzə uşaq” məzun olmasına günlər qala universiteti tərk etdi - FOTOLAR
10/12/2019 [18:13]:
"102 FM tezliyi dövlətə məxsusdur, heç kimin mülkiyyətində deyil"
10/12/2019 [18:08]:
Gəminin çırpıldığı kran yerlə-yeksan oldu - VİDEO
10/12/2019 [17:59]:
“Yunanıstanın əli-qolu bağlandı, onları dəli edən də budur” - Ərdoğan
10/12/2019 [17:58]:
“Azəriqaz”ın rəhbəri müşavirə keçirdi
10/12/2019 [17:54]:
Bu həkimlərin maaşı 50 faiz artdı - SƏRƏNCAM
10/12/2019 [17:45]:
"Yeni elektrik qatarları Sumqayıt və Pirşağı istiqamətində hərəkət edəcək"
10/12/2019 [17:42]:
Rusiyada II Dünya müharibəsində həlak olan azərbaycanlıların cəsədi tapılıb - FOTO
10/12/2019 [17:37]:
“Gələn il Qarabağ məsələsinin həllində sürprizlər ola bilər”
10/12/2019 [17:25]:
Nobel Sülh Mükafatı təqdim edilib
10/12/2019 [17:23]:
Anar Ələkbərov Aslan İsmayılova zəng etdi
10/12/2019 [17:20]:
“Sarı Aşıqdan Aşıq Şəmşirə: girov ruhlar işığında yaradıcılıq festivalı” layihəsinə yekun vuruldu
10/12/2019 [17:20]:
Azərbaycan XİN başçısı Latviyaya rəsmi səfər edəcək
10/12/2019 [17:12]:
“İnsan hüquqlarının qorunması ilə bağlı qanunverici bazamız kifayət qədər zəngindir”
Bütün arxiv bir sırada
26/01/2015 [14:36] - Köşə - ( 4882 dəfə baxılıb)

Niderlandda ali təhsil- 2-ci hissə

Ataxan Əbilov

Avropada mühacirətdə yaşayan tanınmış hüquqşünas Ataxan Əbilov Moderator.az -a aşağıdakı yazını göndərib:

Qeyd edək ki, 2014 -cü ilin yayında saytımızda yayımlanan yazı ilə aşağıdakı keçiddən istifadə edərək tanış ola bilərsiniz.


Moderator.az həmin yazını təqdim edir:

"Azərbaycanda sonu bitməyən növbəti represiya mərhələsi, ölkənin üzdə olan dəyərli insanların bir qrupunun əsassız və qanunsuz təqibi, həbsi və onların işgəncələrə məruz qalması bu barədə düşünməyi keçən müddətdə ikinci plana keçirtdi. Buna baxmayaraq cəmiyyətimizin xilasında təhsilin oynaya biləcəyi roluna və bu sahədə baş alıb gedən özbaşnalıqlara, rüşvət və korrupsiya, sovetdən qalma təhsil sistemin dağıdılıb, yerində təhsildən qeyri hər şeyin olduğu bir sistemin yaradılmasına, tez-tez ölkədəki təhsillə bağlı gündəmini zəpt edən neqativ olaylara rəgmən bu barədə danışmaq və insanlarımızı məlumatlandırmaq çox aktualdır və görünür bu aktuallıq hələ uzun müddət gündəmdən düşməyəcək. 

Yazının hədəfi heç də Niderland təhsil sisteminin reklamı deyil. Əsas məqsəd dünyanın inkişaf etmiş dövlətlərin birində təhsillə bağlı formalaşan ənənələrdən, onun müsbət cəhətlərindən Azərbaycanın geniş vətəndaş kütləsini xəbərdar etmək və prespektivdə cəmiyyətimizi ondan faydalanmaq imkanıyla təmin etməkdir. 

Qeyd edilənlərlə bağlı bu yazıda çox qısa da olsa Niderlandda ali təhsilin formaları, qəbul qaydaları, ali təhsil haqqı, ali təhsilin təşkili və qiymətləndirmə sistemi, tələbə-müəllim münasibətləri, təhsilin hüquqi tənzimi kimi məsələlərin üzərində dayanaram. 

Ali təhsilin formaları və qəbul qaydaları 

Niderlandda ali təhsil verən müəssisələr iki qrupa bölünüb: 1) Ali məktəblər (Hogeschool); 2) Universitetlər. Onlar arasında fərq abituriyentlərinin orta təhsil diplomların müxtəlifliyi, tədrisin məzmunu və müddəti, verdikləri diplomların dərəcələrilə ölçülür. 

Mövzula bağlı ikinci yazıda orta təhsillə haqqında yazmışdıq və orada orta təhsilin növləri və sonda məzunların aldıqları diplomların səviyyəsinə toxunmuşduq. Universitetə gedəcək orta məktəb şagirdi artıq 12 yaşından bu barədə informasiyalı olur və 8 illik ibtidai təhsildən sonra (ibtidai təhsil 4 yaşından başlayır və normalda 12 yaşa qədər davam edir) orta təhsili 6 ilə başa vurur. Ali məktəbə yönlənənlər isə orta təhsili 5 ilə alırlar. Müxtəlif təhsil səviyyəli qrupların olduğu orta məktəblər müvafiq olaraq Ali məktəb və Universitetlərlə sıx əməkdaşlıq edir. Orta məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirən məzunun ali təhsilə yolu açıqdır və buna görə qəbul imtahanı verilmir. Ali təhsillə bağlı müəssənin (Ali məktəb və Universitet) seçilməsi abituriyentin arzusula baş verir. O, aldığı orta təhsil diplomunun səviyyəsinə uyğun olaraq, komputerinin arxasında oturub ölkə daxilində müvafiq ali təhsil müəssisəni seçməkdə sərbəstdir. 

Yeri gəlmişkən burda bir daha qeyd etmək istərdim ki, təhsil alma ilə bağlı Niderlandda yaşayan bütün uşaqlar eyni start imkanlarına malikdir, yəni valideyninin sosial nərdivanın hansı pilləsində (milyonçu və ya kasıb, vəzifəli və ya sıravi, şəhərli və ya kəndli və s.) yer tutmasından asılı olmayaraq uşaqlar eyni real imkanlara malikdir. 

Ali məktəblərdə təhsil praktiki, Universitetlərdə isə təhsil elmi-nəzəri xarakter daşıyır. Ali məktəblərdə bakalvr diplomunu 4 ilə aımaq olur. Universitetlər isə 3 illik bakalavr və 1 illik master (magistr) diplomunu verirlər. 

17 milyonluq Niderlandda 38 Ali məktəb, 14 Universitet vardır.

Ali təhsil haqqı 

Niderlandda ali məktəblərdə təhsil alma ilə bağlı təhsil haqqı məsələsi həlli müşkülə dönə biləcək məsələ ola bilməz. Düzdür son illər davam edən iqtisadi böhranla bağlı bir neçə dəfə bu məsələdə korrektələr edilib. Amma hər bir halda təhsil haqqına ödəmə ilə bağlı kimsənin iradəsindən kənar təhsili dayandırması halına təsadüf oluna bilməz. 

Təhsil haqqı məsələsinə yanaşmada əsas prinsip kimi tələbənin valideynlərinin gəlirləri götürülür. Qeyd etmək yerinə düşər ki, Niderlandda bütün vətəndaşların gəlirləri şəffafdır, vergidən yayınma ilə bağlı gəliri hansısa formada gizlətmə ağır cərimələrlə müşayət olunur. Valideynlərinin aylıq gəlirləri minimum yaşayış səviyyəsinin tələb etdiyi həddə (təxminən 1800 avro) və ya ondan azdırsa, dövlət tələbəyə təhsil haqqı üçün subsidiya və çib xərcləri verir. Subsidiyanın məzmunu və şərtlərinə tələbənin nəaliyyətləri təsir göstərir. 

Bir illik təhsil haqqının məbləği çox cüzi fərqlərlə bir aylıq minimum əmək haqqı (1800 avro - buna yaşayış minimumu da deyilir) civarındadır. Bu Niderland vətəndaşları və ya burada yaşayış hüququna malik olanlar üçün nəzərdə tutulub. Xaricilər üçün bu məbləğ 5 dəfədən 10 dəfəyə qədər arta bilər. Universitetlərdə təhsil haqqı Ali məktəblərlə müqayisədə bir qayda olaraq bir neçə yüz avro çox olur. 


Ali təhsilin təşkili və qiymətləndirmə sistemi 

Ali təhsil müəssisələrini Kollegiyalar idarə edir və müəssisəyə güclü ictimai nəzarət sistemi mövcüddür. Sədrin rəhbərlik etdiyi Kollegiyaların fəaliyyəti Ali təhsil və elmi tədqiqat haqqında Qanunla tənzimlənir. Təhsilin keyfiyyəti, məqsədliliyi, hüquqa uyğunluğu və davamlılığı başlıca məsələlərdir. 

Ali təhsil müəssələri hüquqi şəxs statusuna malik olub və əsas hissəsi ümumi hüquq xarakterli təsisatlardır. 

Tələbələrin bilik səviyyəsi 100 ballıq və müvafiq kreditlə qiymətləndirilir. 100 mümkün baldan 55 və artıq bal toplayan tələbə predmeti qazanmış olur. Eyni zamanda tədris yükünə müvafiq olaraq hər bir fənnə müəyyən məbləğdə kredit (1 dən 5-ə qədər) təhkim olunur. Predmetdən müsbət qiymət alan (55 bal +) tələbə həmin predmetə təhkim edilmiş kredeti almış olur. Birinci kursda bir neçə fəndən müsbət qiymət almanın 2-ci kursa keçmənin məcburi şərtindən qeyri tələbənin imtahan kəsirinə görə təhsil müəssəsindən çıxarılması (qovulması) halı istisnadır. 

Tədris müəssəsinin personalı əsasən gənc müəllimlərdən ibarətdir. Yaşı 65-i ötmüş professor və müəllimlərə Universitet dəhlizlərində təsadüf edilməz. 

Təhsil müəssisələri yüksək texniki avadanlıqla təchiz edilib və təris üçün hər cür şəraitə malikdir. Mühazirələr son texnoloji imkanlardan istifadə edilməklə aparılır. İnternetin imkanlarından çox keyfiyyətli formada istifadə olunur. 

Tələbə-müəllim münasibətləri 

Tədris prosesində tələbə və müəllimlərin işgüzar münasibətlərinə vacib şərt kimi baxılır. Azərbaycan ali məktəb auditoriyasının keşmiş tələbəsi və müəllimi kimi qeyd edə bilərəm ki, bu istiqamətdə Azərbaycan və Niderland paralelləri heç bir çərçivəyə sığa bilməz. 

Professorun işə velisopedlə gəlməsi, tələbənin geyimindən heç nə ilə fərqlənməyən çox sadə geyimi, pedaqoji həsaslığı, özünü tələbəyə və auditoriyaya həsr etmə bacarığı adi davranış normalarıdır. Tələbə auditoriyasındakı mühit professora çəkinmədən tələbənin verdiyi sualı bilmədiyini etiraf etməyə imkan verir. Təhsildə rüşvətdən və tapşırılma sindromundan hətta şüuraltı belə söhbət gedə bilməz. 

Burada təhsilin heç bir elementi formal xarakter daşıya bilməz. Təhsildə nəzəri və praktiki ahənglik əsas şərtdir. Əzbərçilik, şablonluq tədrisə yaddır. Adi bir misal. Hüquq fakültəsinin tələbəsindən hansısa məcəllənin maddələrini əzbərləmək tələb olunmur. Buna heç ehtiyac da qalmır. Çünki imtahanda məcəllə tələbənin əlinin altında olur. Prosesdə qanunu əzbərləmək deyil, onu tətbiq etməyi bacarmaq həlledici şərtdir. 

Yazı geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulduğundan məlumat xarakterli idi. Əslində bir yazı ilə Niderlandda ali təhsili bütünlüklə işıqlandırmaq mümkün də deyil. Hər bir halda məqsədi insanlarımıza informasiya vermək olan bu yazının özünün missiyasına nail olacağına ümidliyik...  

loading...
loading...
"Ziya Bünyadov, Xəlil Rza Ulutürk kimi milli mənafe düşüncəli 100 namizədimiz varmı?"
Övlad sahibi ola bilməyən qohumu üçün uşaq oğurladı - FOTO
Rusiyada metro stansiyalarının tualetinə kamera quraşdırıldı - MARAQLI...+ VİDEO
Çılpaq şəkilləri yayılan siyasətçi intihar etmək istədi - MARAQLI...+ VİDEO
Yol polisi hərəkətdə olan avtomobili bu cür dayandırdı - MARAQLI...+ VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
"Putin indi Rusiyanı qorumur, özünü Rusiyadan qoruyur"
Cəmiyyət
“Qarabağ tribunası” Tofiq Zülfüqarovla görüşüb
Gündəm
“Gələn il Qarabağ məsələsinin həllində sürprizlər ola bilər”
Gündəm
“İnsan hüquqlarının qorunması ilə bağlı qanunverici bazamız kifayət qədər zəngindir”
Cəmiyyət
“Onlara tövsiyə edirəm ki, bu hoqqanı körpə uşaqların başında sındırmasınlar...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Gəlin qardaşının qayınatası ilə bir yataqda yaxalandı" - Bakıda ŞOK OLAY - VİDEO
"Əndamın yansın, Roza" - Aparıcı efirdə özünü saxlaya bilmədi - FOTO
İnsanların çoxu bu məsələdə seksdən daha çox həzz alır - Alimlərdən inanılmaz tədqiqat
Vaqif Əsədovdan təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüyə: "Könüllü gəlsəniz..." - VİDEO
Pərvin Abıyeva: “Mənim üçün sevgidə yataq...” - VİDEO
Bacısını efirə çıxartdı, əri zəng edib dalaşdı - Gərgin anlar
"Azərbaycan elə bilməsin ki, Njdenin heykəli ilə erməniləri Rusiyanın gözündən salacaqlar...”
"Milli Məclisin Gəncəyə köçürülməsi həm Bakını fəlakətdən qurtarar, həm də..."
“A.Akopyanın Mehriban Əliyevanı Qarabağa dəvət etməsi hesablanmamış bir addımdır...”-Erməni ekspert
Deputat keçmiş baş nazirin qızını 3 dəfə zorladı - atası susmağı tələb etdi...- RƏZALƏT
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247