Xəbər lenti
13/07/2020 [10:52]:
Üç uşaq atası olan şəhidimizlə vida mərasimi - VİDEO
13/07/2020 [10:51]:
Vilayət Eyvazovdan generalın yerinə təyinat
13/07/2020 [10:50]:
"Azərbaycan dövləti veteranlara daim yüksək diqqət və qayğı göstərir"
13/07/2020 [10:50]:
Bu gecə şəhid olan baş leytenant - FOTOLAR
13/07/2020 [10:48]:
Ermənistan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından YARDIM İSTƏDİ
13/07/2020 [10:47]:
Subbakalavrların elektron ərizələrin təsdiqi müddəti uzadıldı
13/07/2020 [10:35]:
Azərbaycan Ordusunun şəhid olan hərbçisi ilə vida mərasimi keçirilir - FOTO
13/07/2020 [10:31]:
Hərbi xidmətdən qayıdan oğulları üçün məclis təşkil edənlər cərimələndi - FOTO
13/07/2020 [10:28]:
Azərbaycan Ordusunun şəhid olan hərbçisi İsmayıllıda dəfn edilib - FOTOLAR
13/07/2020 [10:24]:
Karantin rejimi qaydalarını pozan 220 nəfər cərimələnib
13/07/2020 [10:11]:
Qarabağdakı könüllü dığalar  Tovuz istiqamətinə gəlməyə hazırlaşır...
13/07/2020 [10:06]:
"İrəvanı Bakının əlindən alan olmayacaq"
13/07/2020 [10:04]:
Gürcüstandan daha 200 Azərbaycan vətəndaşı təxliyyə edilir - FOTO
13/07/2020 [10:01]:
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 13 milyonu keçdi - STATİSTİKA
13/07/2020 [09:58]:
Şəhid əsgərimizin nəşi ata evinə gətirildi -FOTOLAR
13/07/2020 [09:37]:
Bakıda sex yandı, yaralanan var
13/07/2020 [09:35]:
“ATƏT-in Minsk Qrupu dərhal buraxılmalıdır” - Rusiyalı politoloq
13/07/2020 [09:31]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı yeni məlumat yayıb
13/07/2020 [09:27]:
Tovuz təxribatının baiskarı olan erməni general - FOTO
13/07/2020 [09:20]:
Müdafiə Nazirliyi Azərbaycana məxsus PUA-nın vurulduğunu TƏKZİB ETDİ
13/07/2020 [09:09]:
Cəbhədə döyüşlər davam edir, Azərbaycan Ordusunun baş leytenantı şəhid olub -VİDEO
13/07/2020 [09:06]:
Nişanlı cütlüyün davasına ailələr qoşuldu, qan töküldü: Bir ölü, beş yaralı
13/07/2020 [09:04]:
18 yaşlı şəhidimizin fotosu...
13/07/2020 [08:58]:
Zaxarovadan Tovuz təxribatına ikibaşlı mesaj
13/07/2020 [08:45]:
Rusiyada təyyarə qəzaya uğrayıb
13/07/2020 [08:43]:
İki uşaq əylənmək üçün girdikləri su quyusunda boğuldu
13/07/2020 [08:41]:
“Gündə koronavirusla arvad kimi zarımaqdansa, qalxaq kişi kimi “ya ölum -ya qalım” savaşına!..”
13/07/2020 [07:47]:
Türkiyədən yeni həştəqlə Azərbaycana dəstək gəldi...
13/07/2020 [07:40]:
"Ağdamlıların yox, hamının müharibəsi - gecənin yaratdığı ovqat..."
13/07/2020 [07:20]:
Bu əməllər qəlbimizin nurunu artırır...
13/07/2020 [01:51]:
Güneydən Ordumuza dəstək: Azərbaycan var olsun! - VİDEO
13/07/2020 [01:46]:
“Azərbaycanın yanındayıq” - Türkiyə XİN
13/07/2020 [01:11]:
Ermənistan silahlı qüvvələri mövqelərimizi minaatanlardan atəşə tutub
13/07/2020 [00:54]:
"Elə nazirlər var ki, xaricə gedib, özlərini müalicə etdirə bilmirlər" - Keçmiş nazir...
13/07/2020 [00:46]:
Bakıda motosiklet sürcüsüsü qəza törədib, ölən və yaralanan var - VİDEO
13/07/2020 [00:41]:
"Azərbaycan əsgəri öz tapşırığını tam şəkildə, canı-qanı bahasına yerinə yetirə bilib"
13/07/2020 [00:30]:
"Artıq qərar vermək zamanıdır" - Etibar Məmmədov İlham Əliyevə səsləndi...
13/07/2020 [00:12]:
Cəbhədə vəziyyət yenidən gərginləşdi - RƏSMİ
12/07/2020 [23:40]:
Tovuzda şəhidlərimiz izdihamla qarşılandı - VİDEO
12/07/2020 [23:36]:
Bərdədə 23 yaşlı oğlan sevdiyi qızın atası tərəfindən güllələndi
12/07/2020 [23:13]:
Bakıda iki azyaşlı qızı avtomobil vurub
12/07/2020 [23:08]:
"Azərbaycan teatrı Mirzə Fətəlinin ölməz komediyaları zəminində yaranıb"
12/07/2020 [22:48]:
Rusiyadan daha 233 Azərbaycan vətəndaşı Bakıya gətirildi
12/07/2020 [22:46]:
Düşmənə sarsıdıcı zərbə endirilib - Nazir müavini
12/07/2020 [22:23]:
Ermənistanın növbəti təxribatının qarşısı Azərbaycan Republikasının Silahlı Qüvvələri tərəfindən layiqincə alındı
12/07/2020 [22:20]:
Yaralı hərbçimiz həkimlərin səyinə baxmayaraq, həlak oldu - RƏSMİ
12/07/2020 [22:04]:
Şəhidlərimizdən birinin adı məlumdur - FOTOLAR
12/07/2020 [22:02]:
Atəşkəs rejiminin pozulduğu Tovuzdan son görüntülər - VİDEO
12/07/2020 [21:29]:
"Cəbhə bölgəsində yaşayan vətəndaşlarımız da bu məsələdə diqqətli olmalıdır"
12/07/2020 [21:05]:
"Düşmənə ağır zərbə vurulub və aldıqları cavab zərbəsini hələ uzun müddət unuda bilməyəcəklər"
12/07/2020 [20:26]:
Bakıda iki dost güllələndi
12/07/2020 [20:26]:
“Azərbaycan ordusu bir daha sübut etdi ki, istənilən təxribatın qarşısını almağa qadirdir”
12/07/2020 [20:24]:
Azərbaycanda gəminin heyət üzvləri koronavirusa yoluxdu
12/07/2020 [20:21]:
"Dayanmaq olmaz, irəli getməliyik..."
12/07/2020 [20:17]:
Ermənilər ağır itkilər verdilər — Düşmənin 31 hərbçisi məhv edildi - FOTO
12/07/2020 [20:14]:
Kürdoğlu Əsgərovdan Süleyman Süleymanlıya şillə kimi cavab: "Get işinlə məşğul ol..."
12/07/2020 [20:03]:
XİN-dən Azərbaycan - Ermənistan sərhədindəki təxribatla bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
12/07/2020 [19:51]:
“Qəhrəman övladlarımız, qollarınıza qüvvət!” - Deputatdan döyüşlərə reaksiya
12/07/2020 [19:36]:
Azərbaycan - Ermənistan sərhədindəki düşmən təxribatı Türkiyə mətbuatında - YENİLƏNİB + VİDEO
12/07/2020 [19:35]:
Banka silahlı basqın edildi - ANBAAN VİDEO
12/07/2020 [19:24]:
Azərbaycanda sabiq nazirin anası və həyat yoldaşı vəfat edib - YENİLƏNİB
12/07/2020 [19:19]:
Hikmət Hacıyev: "Ermənistan tərəfi hər hansı ərazi əldə etməyib"
12/07/2020 [19:18]:
300 uşağı aldadaraq təcavüz etdi - RƏZALƏT
12/07/2020 [19:13]:
Müdafiə Nazirliyi: “Əməliyyat şəraiti qoşunlarımızın nəzarəti altındadır”
12/07/2020 [18:55]:
Məşhur aktrisa və qızı koronavirusa yoluxub - FOTO
12/07/2020 [18:54]:
Qatar qəzası 2500 illik cinayəti ortaya çıxardı - FOTO
12/07/2020 [18:53]:
Bank soyğunu saniyələrlə qeydə alındı - VİDEO
12/07/2020 [18:12]:
Yeni qlobal epidemiya üçün həyəcan təbili çalındı - FOTO
12/07/2020 [18:11]:
"Barselona" Neymarın transferindən vaz keçdi
12/07/2020 [17:54]:
“Bu köpük nə vaxtsa azalacaq” - Putin
12/07/2020 [17:40]:
Azərbaycanda indiyədək 568234 koronavirus testi aparılıb
12/07/2020 [17:38]:
Milli Hidrometeorologiya Xidməti: İyulun 18-dək dağ çaylarından daşqın və sel keçəcəyi ehtimal olunur
12/07/2020 [17:37]:
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 24 mini ötdü
12/07/2020 [17:34]:
Azərbaycanda daha 520 nəfərdə koronavirusa aşkarlanıb, 8 nəfər vəfat edib
12/07/2020 [17:29]:
Müdafiə Nazirliyi: İtki verən düşmən geri otuzdurulub, şəhidlərimiz var - SON DƏQİQƏ
12/07/2020 [17:26]:
Daha bir həkim koronavirusdan vəfat etdi - FOTO
12/07/2020 [17:24]:
"Qaydalar önəmlidir, amma yeni gerçəklik ortamında BMT də buna uyğunlaşmalı və çevik reaksiya verməlidir"
12/07/2020 [17:21]:
“Atatürkün evini soyqırım muzeyi edək...”- Yunan partiyasından qalmaqallı açıqlama...
12/07/2020 [17:16]:
“Aya Sofya ilə bağlı qərarı türk milləti verib” –Ərdoğan
12/07/2020 [17:14]:
Qazaxda minik və yük avtomobilləri toqquşub, 2 nəfər xəsarət alıb - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
26/01/2015 [14:36] - Köşə - ( 4995 dəfə baxılıb)

Niderlandda ali təhsil- 2-ci hissə

Ataxan Əbilov

Avropada mühacirətdə yaşayan tanınmış hüquqşünas Ataxan Əbilov Moderator.az -a aşağıdakı yazını göndərib:

Qeyd edək ki, 2014 -cü ilin yayında saytımızda yayımlanan yazı ilə aşağıdakı keçiddən istifadə edərək tanış ola bilərsiniz.


Moderator.az həmin yazını təqdim edir:

"Azərbaycanda sonu bitməyən növbəti represiya mərhələsi, ölkənin üzdə olan dəyərli insanların bir qrupunun əsassız və qanunsuz təqibi, həbsi və onların işgəncələrə məruz qalması bu barədə düşünməyi keçən müddətdə ikinci plana keçirtdi. Buna baxmayaraq cəmiyyətimizin xilasında təhsilin oynaya biləcəyi roluna və bu sahədə baş alıb gedən özbaşnalıqlara, rüşvət və korrupsiya, sovetdən qalma təhsil sistemin dağıdılıb, yerində təhsildən qeyri hər şeyin olduğu bir sistemin yaradılmasına, tez-tez ölkədəki təhsillə bağlı gündəmini zəpt edən neqativ olaylara rəgmən bu barədə danışmaq və insanlarımızı məlumatlandırmaq çox aktualdır və görünür bu aktuallıq hələ uzun müddət gündəmdən düşməyəcək. 

Yazının hədəfi heç də Niderland təhsil sisteminin reklamı deyil. Əsas məqsəd dünyanın inkişaf etmiş dövlətlərin birində təhsillə bağlı formalaşan ənənələrdən, onun müsbət cəhətlərindən Azərbaycanın geniş vətəndaş kütləsini xəbərdar etmək və prespektivdə cəmiyyətimizi ondan faydalanmaq imkanıyla təmin etməkdir. 

Qeyd edilənlərlə bağlı bu yazıda çox qısa da olsa Niderlandda ali təhsilin formaları, qəbul qaydaları, ali təhsil haqqı, ali təhsilin təşkili və qiymətləndirmə sistemi, tələbə-müəllim münasibətləri, təhsilin hüquqi tənzimi kimi məsələlərin üzərində dayanaram. 

Ali təhsilin formaları və qəbul qaydaları 

Niderlandda ali təhsil verən müəssisələr iki qrupa bölünüb: 1) Ali məktəblər (Hogeschool); 2) Universitetlər. Onlar arasında fərq abituriyentlərinin orta təhsil diplomların müxtəlifliyi, tədrisin məzmunu və müddəti, verdikləri diplomların dərəcələrilə ölçülür. 

Mövzula bağlı ikinci yazıda orta təhsillə haqqında yazmışdıq və orada orta təhsilin növləri və sonda məzunların aldıqları diplomların səviyyəsinə toxunmuşduq. Universitetə gedəcək orta məktəb şagirdi artıq 12 yaşından bu barədə informasiyalı olur və 8 illik ibtidai təhsildən sonra (ibtidai təhsil 4 yaşından başlayır və normalda 12 yaşa qədər davam edir) orta təhsili 6 ilə başa vurur. Ali məktəbə yönlənənlər isə orta təhsili 5 ilə alırlar. Müxtəlif təhsil səviyyəli qrupların olduğu orta məktəblər müvafiq olaraq Ali məktəb və Universitetlərlə sıx əməkdaşlıq edir. Orta məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirən məzunun ali təhsilə yolu açıqdır və buna görə qəbul imtahanı verilmir. Ali təhsillə bağlı müəssənin (Ali məktəb və Universitet) seçilməsi abituriyentin arzusula baş verir. O, aldığı orta təhsil diplomunun səviyyəsinə uyğun olaraq, komputerinin arxasında oturub ölkə daxilində müvafiq ali təhsil müəssisəni seçməkdə sərbəstdir. 

Yeri gəlmişkən burda bir daha qeyd etmək istərdim ki, təhsil alma ilə bağlı Niderlandda yaşayan bütün uşaqlar eyni start imkanlarına malikdir, yəni valideyninin sosial nərdivanın hansı pilləsində (milyonçu və ya kasıb, vəzifəli və ya sıravi, şəhərli və ya kəndli və s.) yer tutmasından asılı olmayaraq uşaqlar eyni real imkanlara malikdir. 

Ali məktəblərdə təhsil praktiki, Universitetlərdə isə təhsil elmi-nəzəri xarakter daşıyır. Ali məktəblərdə bakalvr diplomunu 4 ilə aımaq olur. Universitetlər isə 3 illik bakalavr və 1 illik master (magistr) diplomunu verirlər. 

17 milyonluq Niderlandda 38 Ali məktəb, 14 Universitet vardır.

Ali təhsil haqqı 

Niderlandda ali məktəblərdə təhsil alma ilə bağlı təhsil haqqı məsələsi həlli müşkülə dönə biləcək məsələ ola bilməz. Düzdür son illər davam edən iqtisadi böhranla bağlı bir neçə dəfə bu məsələdə korrektələr edilib. Amma hər bir halda təhsil haqqına ödəmə ilə bağlı kimsənin iradəsindən kənar təhsili dayandırması halına təsadüf oluna bilməz. 

Təhsil haqqı məsələsinə yanaşmada əsas prinsip kimi tələbənin valideynlərinin gəlirləri götürülür. Qeyd etmək yerinə düşər ki, Niderlandda bütün vətəndaşların gəlirləri şəffafdır, vergidən yayınma ilə bağlı gəliri hansısa formada gizlətmə ağır cərimələrlə müşayət olunur. Valideynlərinin aylıq gəlirləri minimum yaşayış səviyyəsinin tələb etdiyi həddə (təxminən 1800 avro) və ya ondan azdırsa, dövlət tələbəyə təhsil haqqı üçün subsidiya və çib xərcləri verir. Subsidiyanın məzmunu və şərtlərinə tələbənin nəaliyyətləri təsir göstərir. 

Bir illik təhsil haqqının məbləği çox cüzi fərqlərlə bir aylıq minimum əmək haqqı (1800 avro - buna yaşayış minimumu da deyilir) civarındadır. Bu Niderland vətəndaşları və ya burada yaşayış hüququna malik olanlar üçün nəzərdə tutulub. Xaricilər üçün bu məbləğ 5 dəfədən 10 dəfəyə qədər arta bilər. Universitetlərdə təhsil haqqı Ali məktəblərlə müqayisədə bir qayda olaraq bir neçə yüz avro çox olur. 


Ali təhsilin təşkili və qiymətləndirmə sistemi 

Ali təhsil müəssisələrini Kollegiyalar idarə edir və müəssisəyə güclü ictimai nəzarət sistemi mövcüddür. Sədrin rəhbərlik etdiyi Kollegiyaların fəaliyyəti Ali təhsil və elmi tədqiqat haqqında Qanunla tənzimlənir. Təhsilin keyfiyyəti, məqsədliliyi, hüquqa uyğunluğu və davamlılığı başlıca məsələlərdir. 

Ali təhsil müəssələri hüquqi şəxs statusuna malik olub və əsas hissəsi ümumi hüquq xarakterli təsisatlardır. 

Tələbələrin bilik səviyyəsi 100 ballıq və müvafiq kreditlə qiymətləndirilir. 100 mümkün baldan 55 və artıq bal toplayan tələbə predmeti qazanmış olur. Eyni zamanda tədris yükünə müvafiq olaraq hər bir fənnə müəyyən məbləğdə kredit (1 dən 5-ə qədər) təhkim olunur. Predmetdən müsbət qiymət alan (55 bal +) tələbə həmin predmetə təhkim edilmiş kredeti almış olur. Birinci kursda bir neçə fəndən müsbət qiymət almanın 2-ci kursa keçmənin məcburi şərtindən qeyri tələbənin imtahan kəsirinə görə təhsil müəssəsindən çıxarılması (qovulması) halı istisnadır. 

Tədris müəssəsinin personalı əsasən gənc müəllimlərdən ibarətdir. Yaşı 65-i ötmüş professor və müəllimlərə Universitet dəhlizlərində təsadüf edilməz. 

Təhsil müəssisələri yüksək texniki avadanlıqla təchiz edilib və təris üçün hər cür şəraitə malikdir. Mühazirələr son texnoloji imkanlardan istifadə edilməklə aparılır. İnternetin imkanlarından çox keyfiyyətli formada istifadə olunur. 

Tələbə-müəllim münasibətləri 

Tədris prosesində tələbə və müəllimlərin işgüzar münasibətlərinə vacib şərt kimi baxılır. Azərbaycan ali məktəb auditoriyasının keşmiş tələbəsi və müəllimi kimi qeyd edə bilərəm ki, bu istiqamətdə Azərbaycan və Niderland paralelləri heç bir çərçivəyə sığa bilməz. 

Professorun işə velisopedlə gəlməsi, tələbənin geyimindən heç nə ilə fərqlənməyən çox sadə geyimi, pedaqoji həsaslığı, özünü tələbəyə və auditoriyaya həsr etmə bacarığı adi davranış normalarıdır. Tələbə auditoriyasındakı mühit professora çəkinmədən tələbənin verdiyi sualı bilmədiyini etiraf etməyə imkan verir. Təhsildə rüşvətdən və tapşırılma sindromundan hətta şüuraltı belə söhbət gedə bilməz. 

Burada təhsilin heç bir elementi formal xarakter daşıya bilməz. Təhsildə nəzəri və praktiki ahənglik əsas şərtdir. Əzbərçilik, şablonluq tədrisə yaddır. Adi bir misal. Hüquq fakültəsinin tələbəsindən hansısa məcəllənin maddələrini əzbərləmək tələb olunmur. Buna heç ehtiyac da qalmır. Çünki imtahanda məcəllə tələbənin əlinin altında olur. Prosesdə qanunu əzbərləmək deyil, onu tətbiq etməyi bacarmaq həlledici şərtdir. 

Yazı geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulduğundan məlumat xarakterli idi. Əslində bir yazı ilə Niderlandda ali təhsili bütünlüklə işıqlandırmaq mümkün də deyil. Hər bir halda məqsədi insanlarımıza informasiya vermək olan bu yazının özünün missiyasına nail olacağına ümidliyik...  

loading...
Qatar qəzası 2500 illik cinayəti ortaya çıxardı - FOTO
Bank soyğunu saniyələrlə qeydə alındı - VİDEO
Yeni qlobal epidemiya üçün həyəcan təbili çalındı - FOTO
"Bəlkə də DTX-nın XİN-də keçirdiyi son əməliyyatında bu amilin açar rolu var..."
"Əxlaqa söykənən güc həmişə qalib gəlir, Türkiyəni dünya güclərindən fərqləndirən budur"
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Şəhid əsgərimizin nəşi ata evinə gətirildi -FOTOLAR
Cəmiyyət
"Elə nazirlər var ki, xaricə gedib, özlərini müalicə etdirə bilmirlər" - Keçmiş nazir...
Dünya
300 uşağı aldadaraq təcavüz etdi - RƏZALƏT
Cəmiyyət
“Atatürkün evini soyqırım muzeyi edək...”- Yunan partiyasından qalmaqallı açıqlama...
Siyasət
Azərbaycan mətbuatında “gizli nəşrlər” - Nəsiman Yaqublunun araşdırması...
Yazar
Seymur Verdizadə
Dünənə kimi “Toylar yoxdur, acından ölürük” deyib, efirdə göz yaşı axıdan siz deyildiniz?
İlham İsmayıl
Hansı qüvvələr Azərbaycanla İran arasında gərginlik yaratmaq istəyir?
Sultan Laçın
“Gündə koronavirusla arvad kimi zarımaqdansa, qalxaq kişi kimi “ya ölum -ya qalım” savaşına!..”
Həftənin ən çox oxunanları
"82 yaşınız var, ömrünüz boyu nə Heydər Əliyevi, nə də İlham Əliyevi gözünüz götürüb"
"Mənə ağıl öyrətmə, Emil, mənim nitqimdə heç kim qüsur tuta bilməz, çünki mən..."
Səməd Vurğunun tutdurduğu Xalq yazıçısı: Sürgündən qayıdanda arvadı başqası ilə...
"Onun gəlişi ilə həmin şəbəkələşmiş korrupsiya piramidası da sökülməyə başladı..."
"Bakının 12 rayonunun icra başçılarından 5-i Şərurdandır, 5-i (Qarakilsə) Sisyandan..."
Fəzail Ağamalı Siyavuş Novruzovun Həzrət Əli ilə müqayisə etdiyi oğlundan danışdı...
"Xalxın fahişəsinə, bizim də “nemes"lərə bax..."
DTX tərəfindən həbs edilən XİN əməkdaşı məşhur "avtoş"un atası imiş... - FOTO + VİDEO
"Bu kişi geyimidir, get xalatını geyin" atmacasından prinsipə düşüb general oldu...
“Belə getsə, Azərbaycanı Rusiya, İran və Ermənistan arasında böləcəklər...”- SOS!!!
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247