Xəbər lenti
04/12/2020 [17:56]:
“Ermənilər Kəlbəcərdən apardıqları qızılın pulunu qaytarmalı olacaqlar...“
04/12/2020 [17:50]:
ATƏT-ə yeni baş katib təyin olundu
04/12/2020 [17:49]:
Kəlbəcərin Yanşaq kəndinin görüntüləri - VİDEO
04/12/2020 [17:34]:
1 dəqiqəlik sükutun hüznlü tarixi – Azərbaycan ildə iki dəfə 1 dəqiqəlik sükuta qərq olurdu, gələn il üç dəfə olacaq
04/12/2020 [17:22]:
Dənizçilər anım dəqiqəsinə qoşuldu - VİDEO
04/12/2020 [17:17]:
Naxçıvan yolundan sonra Zəngəzur, və... - Türk mütəxəssisdən SENSASİON AÇIQLAMALAR
04/12/2020 [17:11]:
Azərbaycan Fransaya nota verdi
04/12/2020 [16:53]:
İşğalçını qovan Azərbaycanın koronavirusa qarşı mübarizədə rolu - FOTO
04/12/2020 [16:50]:
Sabiq icra başçısı vəfat edib
04/12/2020 [16:45]:
Azərbaycan və Latviya XİN başçıları arasında telefon danışığı olub
04/12/2020 [16:43]:
“Qarabağda Rusiya hərbi bazası qurulmayacaq,  amma...”-Hərbi ekspert
04/12/2020 [16:43]:
Qisas qiyamətə qalmadı...
04/12/2020 [16:36]:
Güllə atılırdı, əsgərimiz başını əymədən hücuma keçirdi - Qazi
04/12/2020 [16:28]:
Əhəd Abıyev özünə yeni müavin təyin etdi - FOTO
04/12/2020 [16:23]:
Azərbaycanda koronavirusa təkrar yoluxma var, xəstə sayı 2-3 dəfə arta bilər - XƏBƏRDARLIQ
04/12/2020 [16:22]:
Özbəkistan mediası Ermənistanın Qarabağda törətdiyi ekoloji terror aktlarından yazıb
04/12/2020 [16:20]:
“Kor erməni şairi dedi ki, Qarabağı verməsələr, axırda biz müharibə edəcəyik...”
04/12/2020 [16:16]:
“Zori Balayana camaatın gözü qarşısında elə işgəncə vermək lazımdır ki..”
04/12/2020 [16:08]:
Türkiyə Prezidenti: "Gələn həftə Azərbaycana səfər edəcəyəm"
04/12/2020 [16:07]:
"İlham Əliyevin fransızlara verdiyi tövsiyəyə mən də qatılıram"
04/12/2020 [16:03]:
Azərbaycanda daha 4267 nəfər COVID-19-a yoluxub, 2566 nəfər sağalıb, 41 nəfər vəfat edib
04/12/2020 [16:01]:
“30 ilə yaxın həsrəti ilə yaşadığımız cənnət məkanımızda dərs deməyin özü şərəfdir”
04/12/2020 [15:54]:
Evdə dalaşıb hava almağa çıxan kişi 420 km piyada yol getdi - FOTO
04/12/2020 [15:50]:
İşığı-ziyası ilə məlhəm olan adam...
04/12/2020 [15:43]:
Erməni diplomatlar Paşinyanın istefasını istəyir
04/12/2020 [15:40]:
İsmayıllıda yaşadığı ünvanı tərk edən daha bir koronavirus xəstəsi saxlanılıb
04/12/2020 [15:37]:
Ankarada Vətən müharibəsi şəhidləri yad edilib - FOTO
04/12/2020 [15:35]:
Qarabağda 700-ə yaxın erməni hərbçinin cəsədi TAPILIB
04/12/2020 [15:34]:
“Mən şəhid olmasam, oğlum olar” - VİDEO
04/12/2020 [15:32]:
Şuşa qalasında Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsi anılıb - FOTO
04/12/2020 [15:30]:
““Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” adının Prezident İlham Əliyevə verilməsini təklif edirəm”
04/12/2020 [15:26]:
UNEC tələbələri Qarabağ şəhidlərini belə yad etdi: Davamçılarınızıq!
04/12/2020 [15:24]:
Gömrük Akademiyasında Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib
04/12/2020 [15:22]:
Rusiyanın yardımı ilə Qarabağda 8 min ev TİKİLƏCƏK
04/12/2020 [15:17]:
Xalq artisti şəhid Xudayar Yusifzadəni “Vətən yaxşıdır” mahnısıyla andı... - VİDEO
04/12/2020 [15:06]:
Mehriban Əliyeva: "Onlar bizim qəlbimizdə daim yaşayacaq"
04/12/2020 [14:57]:
“Azərbaycan Ordusunun uğurlu əməliyyatları və yeni şəraitdə vəzifələrimiz” mövzusunda videokonfrans keçirilib
04/12/2020 [14:54]:
Azərbaycan Ordusunda Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsi anılıb - VİDEO
04/12/2020 [14:52]:
Azərbaycan 2 Ermənistan vətəndaşını AZAD ETDİ
04/12/2020 [14:52]:
"Müharibə ərəfəsində 2 zəfər marşı yazmışam, biri Baba Vəziroğlunun, digəri isə..."
04/12/2020 [14:45]:
Trampın qızı Baş Prokurorluqda dindirilib
04/12/2020 [14:44]:
“Polad Həşimova yazdığım şeiri təqdim edəndə bəstəkar dedi ki, mənə hay-küylü mahnı mətni lazımdı”
04/12/2020 [14:44]:
"Qarabağın kimə məxsus olduğu BMT qətnamələrində öz əksini tapıb"
04/12/2020 [14:25]:
Tarix yazan şəhidlərimizi qürurla anırıq!
04/12/2020 [14:12]:
“Türk dünyası “Vikipediya”da layihəsi çərçivəsində bir ay ərzində 60-dan çox məqalə yaradılıb
04/12/2020 [14:09]:
“Vətən müharibəsi dövründə ölkə mediasını rolu” mövzusunda elmi seminar keçirilib
04/12/2020 [13:43]:
Rusiya-Ukrayna sərhədində atışma: 1 ölü, 2 yaralı
04/12/2020 [13:41]:
“Bu gün Kəlbəcərdəki Alban kilsəsində şəhidlər üçün dualar oxunur”
04/12/2020 [13:39]:
Dağ Yəhudiləri Dini İcması şəhidlərin xatirəsini yad etdi – VİDEO
04/12/2020 [13:38]:
İstanbuldan ilk yük qatarı Çinə yola düşüb
04/12/2020 [13:37]:
Şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyirik! - VİDEO
04/12/2020 [13:32]:
“Günəşli” faciəsindən 5 il keçdi
04/12/2020 [13:31]:
“8 noyabr zəfərində ən böyük pay sahibi şəhidlərimizdir”
04/12/2020 [13:25]:
“İlham Əliyev tarixə Fateh kimi daxil oldu” - Şeyxülislam
04/12/2020 [13:24]:
Xızı və Siyəzəndə şəhidlərin xatirəsi yad edilib - VİDEO
04/12/2020 [13:19]:
Yaşayış yerini qanunsuz tərk edən aktiv COVİD-19 virusunun daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanıldı
04/12/2020 [13:17]:
AQTA 43 obyektdə koronavirusla bağlı qayda pozuntusu aşkarladı
04/12/2020 [13:13]:
Günel Hümbətova: “Şəhid övladlarının boyunlarına “yük” yığmayın ki...”
04/12/2020 [13:09]:
Xaçmaz və Qubada şəhidlərin xatirəsi anılıb - VİDEO
04/12/2020 [13:05]:
Heydər məscidində şəhidlərin anım mərasimi keçirilib, vəhdət namazı qılınıb - FOTO
04/12/2020 [13:03]:
Ana Vətən Partiyasının Qadınlar Şurası Heydər Əliyevin məzarını və Şəhidlər Xiyabanını ziyarət etdi
04/12/2020 [13:01]:
Hansı universitet imtahanlarda tələbələrə güzəşt edəcək...
04/12/2020 [12:59]:
Sabahdan havanın temperaturu düşəcək
04/12/2020 [12:55]:
“Qarabağı nəinki Azərbaycanın, dünyanın ən gözəl bölgələrindən birinə çevirməliyik”
04/12/2020 [12:49]:
Dünyanın ən varlı ermənisi Paşinyanı istefaya SƏSLƏDİ
04/12/2020 [12:43]:
“Kamal Abdullanı Şuşaya görə təbrik etməməyim mənim səhvimdir...”
04/12/2020 [12:39]:
FHN-in İdman-Sağlamlıq Mərkəzinin əməkdaşları şəhid ailəsini ziyarət ediblər - FOTO
04/12/2020 [12:34]:
Şəhid Xudayarın ailəsi üçün ev tikiləcək
04/12/2020 [12:32]:
“Paşinyan sərxoş halda əmr verirdi ki,  Lələtəpəni alın, sizə general adları verəcəm...”
04/12/2020 [12:31]:
BDU-nun gənc müəllimləri tədris prosesinin təşkilindən danışır - FOTO
04/12/2020 [12:25]:
Afrikanın aparıcı neft şirkətinin zavodunda partlayış - VİDEO
04/12/2020 [12:22]:
Prezidentin köməkçisindən şəhidlərlə bağlı paylaşım
04/12/2020 [12:15]:
Restoranlarda bir neçə toy məclisi keçirilib, polis araşdırmalara başladı
04/12/2020 [12:11]:
Azərbaycan əsgərləri Xankəndidədir
04/12/2020 [12:07]:
Azərbaycanda Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib
04/12/2020 [11:53]:
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
04/12/2020 [11:52]:
“Bizim də bir məzunumuz Füzulidə şəhid oldu, diplomunu qardaşına verdim..."
04/12/2020 [11:50]:
Vətəndaşlar Şəhidlər xiyabanını ziyarət edir, Vətən müharibəsi şəhidlərinə ehtiramlarını bildirirlər
04/12/2020 [11:47]:
“Memorial kompleksdə Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığını ifadə edən xüsusi guşə yaradılsın”
04/12/2020 [11:41]:
Donald Tramp hərbi büdcə ilə bağlı layihəyə veto qoymaq niyyətini təsdiqləyib
Bütün arxiv bir sırada
30/08/2014 [18:40] - Ədəbiyyat - ( 8767 dəfə baxılıb)

Ya "Quran" yalandır, ya Füzuli kafirdir...



Moderator.az ADP sədri Sərdar Cəlaloğlunun 1937.az saytına müsahibəsini təqdim edir: 



”“ Sərdar bəy, Füzuli 500 ildir yaşayır. Sizcə, çox deyil?

”“ Biz yaradıcı adamlara həmişə büt kimi baxmışıq. Onları tənqid eləməyə qorxmuşuq. Füzuli gözəl şeir yazıb və onun bütün fikirlərini də olduğu kimi qəbul eləmişik. Amma bilməmişik ki, Füzulidə elə fikirlər var ki, bizim üçün ziyanlıdır və zərərlidir.

”“ Yəni...

”“ Yəni biz Füzulinin o fikirlərini qəbul eləməli deyilik. Çünki o fikirlər bizi çaşdırır, bizi düzgün tərbiyə eləmir. Biz Füzulinin içindəki zəhərləri neçə yüz illərdir içirik.

”“ Məsələn, konkret faktlarla danışaq...

”“ Konkret bir misal çəkim. Ərəbcə yazılmış “Mətləül-etiqad” əsəri Füzulinin fəlsəfi fikirlərindən ibarətdir. Orda Füzuli deyir, guya Peyğəmbər deyib ki, sirr elmini öyrənin. Mən də sirr elmini öyrəndim ”“ əl-kimya, astrologiya, terekuriya... Və bunların əsasında da şərh eləməyə başladım.

”“ Aha...

”“ Mən o əsərdə görürəm ki, Füzuli kafir düşüncəsinə gəlib çıxır. Füzuli kafirdir. Falesdən yazır. Deyir, Fales sofistdir. Sofist nə deməkdir? Yəni bir yalanı o qədər gözəl və dəqiq danışır ki, mən ona inanıram, altındakı yalanı görmürəm. Məsələn, Fales deyir dünya sudan əmələ gəlib. Füzuli gör nə qədər yanlışlığa gəlib çıxır. “Mətləül-etiqad”da deyir ki, “Qurani-Kərim”in filan ayəsində yazılıb ki, Allahın taxtı və yer-göy suyun üstündədir. Bu o deməkdir ki, Faleslə Füzulinin sözü üst-üstə düşür. Onları fikirləri eynidirmi?

”“ Aha...

”“ Deməli, buradan məntiq çıxır ki, ya Fales sofist deyil...

”“ Yəni Fales sofist deyil, həqiqəti deyir.

”“ Ay sağ ol. Fales sofist deyil, həqiqəti deyirsə, onun sözü “Qurani-Kərim”in sözü ilə eynidirsə, deməli, “Quran”ın özü sofistikadır. Belə çıxır ki, ya “Quran” yalandır, ya da Füzuli kafirdir.

”“ Çox qəliz məsələdir.

”“ Mən demirəm, “Quran” yalandır. Sadəcə, Füzuli yanlışdır. Axı “Quran”da elə bir şey yoxdur ki, Peyğəmbər desin, sirr elmini öyrənin. Əksinə, Peyğəmbər deyir ki, sirr elmindən uzaq durun. Onlar iblisin elmləridir. Tutalım, astrologiyanı götürək: ulduzlara bax gör sabah mənim əlimə nə gələcək, ovsunla, filankəsi bağla, filan oğlanın bəxtini aç, seks belə gəldi, seks belə getdi, fal, yuxu, nə bilim, zir-zibil... Bunlar həm dünyəvi, həm də İlahi elmə zidd olan şeylərdir.

”“ Hamısı iblisin əməlidir.

”“ Bəli... Hamısı iblisin çaşdırmalarıdır. Axı bizim elm haqqında təsəvvürlərimiz çox məhduddur. Biz elə bilirik ki, elm birdir. Üç cür elm var. Dünyəvi elm ”“ obyektiv gerçəkliyi həqiqətlərlə ifadə eləyən elm. İlahi elm ”“ Allah. Və iblisin elmi. Bu, nə dünyəvi elmdir, nə də İlahi. Hal-hazırda Uilsonun kitabını oxuyuram. Guya romandır. Stolumun üstündədir. Başdan-ayağa iblisin təlimini təbliğ eləyir. Bir məlumatsız adam olsa, o kitabı oxusa, çox ləzzət eləyəcək.

”“ Niyə?

”“ Çünki orda çox maraqlı şeylər var. Amma o kitab səni həm dindən, həm də dünyəvi elmlərdən qoparır. Məsələn, Uilsonun həmin kitabının ideyası budur ki, guya başqa planetdə insanlar var, onlar vaxtilə bura gəlib həyatın əsasını qoyub çıxıb gediblər. O insanların ağılı həmin planetlərin arasında yenə yaşayır. Guya bizi hələ də o ağıl idarə edir. Bizim ağlımızın onlarla əlaqəsi var.

”“ Baxırsan ki, ilk baxışda adama maraqlı görünür.

”“ Maraqlı olmağına maraqlıdır. Axı gic-gic şeylər adama maraqlı görünür. Amma təhlil eləyəndə baxırsan ki, dinə ziddir. Məsələn, Allah deyir ki, mən insan yaratmışam, yerə göndərmişəm, sonra da bir-birindən törəyib. Bu isə deyir ki, insan başqa planetdən gəlib. Baxırsan ki, dünyəvi elmlərə də ziddir. Məsələn, deyir ki, bu dünya yoxdur, bunu biz özümüz yaradırıq. Yəni öz beynimizin məhsuludur. Ona görə də nə qədər insan varsa, o qədər də dünya var. Kitabda belə gic-gic şeylər aşılayır. Və buradan da insanı yanlış yola aparan ideyalar verir.

”“ Maraqlıdır, ədəbiyyata niyə elmin pəncərəsindən baxırsınız?

”“ Mənim üçün ədəbiyyat primitiv elmdir. Sənə sual verirəm. Özün ədəbiyyatçısan. De görüm ədəbiyyat nədir?

”“ Bilmirəm.

”“ Mən həyatda görə bilmədiyimi yazıçı görür. Mən oxucuyam. Pəncərəyə baxır, pəncərənin o üzündə ağaca baxır, ağacın üstündə quşa baxır, bunları yazır və bu da ədəbiyyat olur. Yəni ədəbiyyat mənim iştirak eləmədiyim təcrübəni mənə verib, məndə bilik yaradır. Məndə hiss yaradır, duyğu yaradır. Məsələn, mən heç vaxt sualtı qayıqda olmamışam, amma Jul Verni oxumuşam deyə elə bilirəm, sualtı qayıqda olmuşam. Elə bilirəm, orada yaşamışam. Və yaxud Aya səyahət eləməmişəm, amma “Aya səyahət” əsərini oxumuşam. Ədəbiyyat yarımbilik deməkdir. Ən əhəmiyyətsiz ədəbiyyat da mütləq adama bilik verir. Oxuyanda hansısa hissləri yaşayırsan.

”“ Məsələn, Baba Vəziroğlunun şeirlərini oxuyanda hansı hissləri yaşayırsınız?

”“ Açığın deyim ki, onun şeirlərini oxumamışam.

”“ Bəs Anarın “Ağ qoç, qara qo甝 əsərini oxuyanda hansı hissləri yaşamısınız?

”“ Mənim aləmimdə ədəbiyyat xeyiri o qədər şişirtməlidir ki, oxucu onu görə bilsin. Bir rəssam it şəkli çəkirsə və o itin şəklini olduğu kimi çəkirsə, bundan nə it bir şey qazanır, nə incəsənət, nə də həyat. Bir it əvəzinə iki it olur, vəssalam! Amma bir rəssam o itin elə bir vəziyyətini çəkirsə ki, onu çox nadir hallarda tutmaq olar, bax bu, olur əsər.

”“ Sənət...

”“ Sənət olur. Ədəbiyyat da adi bir insanın tuta bilmədiyi, əhəmiyyət vermədiyi bir şeyi o qədər qabardır ki, sən o dəyərə fikir verməyə başlayırsan.

”“ Sərdar bəy, sizcə, Heminquey “Qoca və dəniz”də nə demək istəyir?

”“ O əsər çatılmayan arzu deməkdir. Məsələn, bizdə də elə olur, bir arzuya yaxınlaşırıq, yaxınlaşırıq, elə bilirik, əlimizdədir, amma axırda görürsən ki, arzun əlindən çıxdı. Mənim təsəvvürüm belədir ki, “Qoca və dəniz” qələbəylə məğlubiyyətin sintezidir. Yəni balıq tutur, sevinir, düşünür ki, hər şey yaxşıdır, sonra da gəlib köpək balığı onu yeyir və hər şey bitir.

”“ Qələbə və məğlubiyyət...

”“ Heç kim qalib olduğu an məğlubun keçirdiyi hissi yaşaya bilmir deyə amansız və təkəbbürlü olur. Və məğlub da qalibin keçirdiyi hissləri yaşaya bilmədiyinə görə həyatdan küsür və depressiyada olur. Amma məğlub olan vaxtda qaliblik hissini yaşaya bilsən, qalib olan vaxtda da məğlubluq hissini yaşaya bilsən, əsl insan olarsan. Çox təəssüf ki, bunu yaşamaq mümkün deyil. Mənə elə gəlir ki, “Qoca və dəniz”də bu iki hissin sintezi verilir.



”“ Mən sənə deyim: birtərəfli inkişaf yoxdur. Tutaq ki, Azərbaycanda iqtisadiyyat inkişaf eləyir, elm-mədəniyyət inkişaf eləmir. Və yaxud filan sahə inkişaf eləyir, amma filan sahə inkişafdan qalır. Belə şey yoxdur. Mədəniyyət də, elm də, tarix də, iqtisadiyyat da paralel inkişaf eləyir. O cümlədən, xalqın özü ilə bərabər inkişaf eləyir.

”“ Onda...

”“ Ədəbiyyat həm də insanın yaşamasına kömək eləyir. Məsələn, bir insan kitab oxuyur, orada öz vəziyyətinə düşmüş bir qəhrəmanın həyatını görür. Həmin qəhrəman vəziyyətdən necə çıxır, necə çıxış yolları axtarır, tapır. Oxucu da oxuyub özünü orada görür.

”“ Sərdar bəy, xahiş edirəm, bir kitab adı deyin, bilək ki, sizin zövqünüzü hansı kitab oxşayır... Bayaqdan hər şeyi tənqid edirsiniz.

”“ Azərbaycanda?

”“ Bəli...

”“ Məsələn, İsmayıl Şıxlının “Dəli kür” romanını həddindən artıq çox sevirəm və bir neçə dəfə oxumuşam.

”“ Sonra...

”“ Məndə qlobal mövzulara daha çox maraq olur. Ona görə də daha çox çalışıram ki, qlobal mövzuda yazılmış əsərləri oxuyum.

”“ “Dəli kür”də nə qlobal mövzu var ki?

”“ “Dəli kür” Azərbaycan müstəqilliyinin itirilməsi ərəfəsində yazılmış bir kitabdır. Orada, əslində, Azərbaycan xalqının itməsindən söhbət gedir. Biz xalq kimi itirik. Cahandar Ağa orada köhnə dəyərlərin daşıyıcısıdır. Amma rus Əhməd və onun gətirdiyi mədəniyyət əsərin axırında rus meşəsində kef eləyir və Cahandar da kürün qırağında ölür. Bu, təkcə Cahandarın meşəsinin işğalı deyildi. Bu Azərbaycan mədəniyyətinin, Azərbaycan xalqının, etnosunun işğalı idi.

”“ İsa Hüseynov...

”“ İsa Hüseynovun yaradıcılığı əl-kimyaçılıqdır. İsa Hüseynov əl-kimyaçıdır. Əl-kimyaçılıq da yanlış bir yoldur, zərərli bir şeydir. Mən bu stili qəti qəbul etmirəm.

”“ Deyəsən, sizin gözünüzdə Azərbaycan ədəbiyyatı yoxdur.

”“ Var. Hansısa tarixi romanlardan, məsələn, Ordubadidən, Əlisa Nicatdan danışmaq olar. Amma bütövlükdə Azərbaycanda bəşəri dəyərlərdən, qlobal mövzudan bəhs eləyən ədəbiyyat yoxdur. Tutaq ki, bir dənə azadlığa həsr olunmuş, azadlıq dəyərindən bəhs eləyən əsər yoxdur.

”“ Afaq Məsud o boyda “Azadlıq” romanı yazıb...

”“ Oxumamışam.

”“ Yaxşı ki, oxumamısınız...

”“ Əsərin adını “Azadlıq” qoymaqla deyil. Azadlıq nə qədər qiymətli nemətdirsə, onun ifadəsi də bir o qədər dəyərli olmalıdır. Məsələn, mən sovet ədəbiyyatını ”“ Süleyman Rəhimovu, İlyaz Əfəndiyevi, Əli Vəliyevi və başqalarını yaxşı oxumuşam. Bunların hamısını Sovet adamı kimi oxumuşam və yadımda da Sovet adamı kimi qalıblar. İndi onların hamısını artıq yük hesab eləyirəm. Çünki onların təbliğ elədiyi ideyalarla yaşamıram.

”“ Dediniz ki, yeni ideyaları təbliğ eləyən cavanları da oxumuram.

”“ Sözün açığı, müasir ədəbiyyatımızı, cavan yazarları çox da oxumuram. Çünki vaxtım yoxdur. Düzü, heç inanmıram ki, son 20 ildə yaxşı əsərlər ortaya çıxsın. Biri var, deyəsən, adı Qaracadır. Bir jurnal gətirmişdi ”“ “Alatoran”. Oradan bir-iki şeirə baxdım, bir-iki hekayə oxudum. Ən yaxşı halda onu deyə bilərəm ki, çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatı hələ bundan belə yaranmaq istəyir.

”“ Sizcə, səbəb nədir, niyə 20 ildə Azərbaycan ədəbiyyatı yaranmayıb?

”“ Azərbaycan ədəbiyyatında ağsaqqal yoxdur. Yəni ədəbiyyat ağsaqqalı yoxdur. Məsələn, elə adamlar var ki, müxtəlif rejimlərdə yaşayıblar, amma dəyişməyiblər. Onlar üçün bütün rejimlər eynidir. Onlar özlərini həmişə xalqın ruhunun üzərində magik bir qüvvə kimi saxlayıblar. Xalqın ruhunu nəzarət altında saxlayıblar. Ona görə də Azərbaycan ədəbiyyatı başsız bir şeydir.

”“ Bəs gənclər...

”“ Gənclərin də yazması üçün sosial sifariş yoxdur. Ədəbiyyatın özü də bazar prinsipinə tabe olmalıdır ”“ tələb və təklif. Gərək tələb ola ki, mən də o tələbə uyğun təklif verəm. Məsələn, sən çox gözəl roman yazırsan, amma oxuyan yoxdur. Camaatı maraqlandırmır. Və yaxud mən nə qədər elmi kitab yazıram, yazım. Oxuyan yoxdur. Oxuyan yoxdursa, ha yazım, nə mənası var? Ədəbiyyatın, mədəniyyətin inkişafı üçün birinci növbədə xalq mədəniyyət istehlakçısı olmalıdır. Hər bir adam aylıq maaşından 10 faiz ayırmalıdır ki, bu da mənim mədəni tələbatım üçün. Kitab, teatr... Necə ki, Sovet hökuməti vaxtında ən zəif şeiri belə camaat əzbərləyirdi. Yenə deyirəm, tələbat olmalıdır, oxucu olmalıdır. Oxucu yoxdursa, ədəbiyyatın inkişafından danışmaq mümkün deyil.

”“ Heç oxucuların, tamaşaçıların səviyyəsi də...

”“ Ümumiyyətlə, bir adam fərqlidirsə, düşünmürlər ki, bu, yaxşı mənada fərqlidir, yoxsa pis mənada. O saat üstünə hücuma keçirlər.

”“ Azərbaycan xalqının özünə məxsus bir mifi var və bu mifdən gələn adlar bu gün Azərbaycanda məşhurdur: Əsli, Şirin, Nigar və Həcər.

”“ Yeri gəlmişkən, Azərbaycan mahnılarında dörd dənə qadın obrazı var: Əsli, Şirin, Nigar və Həcər. Əsli erməni qızıdır. Nigarın nə adı azərbaycanlı adıdır, nə də türk milliyətinə aidiyyəti var. Amma Azərbaycan xalqının guya qadın simvoludur.

”“ Nədi-nədi Koroğluya arvad olub.

”“ Nigar nəyinə görə Azərbaycan qadınına nümunə göstərilir? Hansı qəhrəmanlığı eləyib? Bir döyüşdə iştirak eləməyib. Amma götürüb ədəbiyyata gətiriblər.

”“ Elə Koroğlunu da...

”“ Azərbaycan ensiklopediyasına bax gör Koroğlu kimdir? Koroğlu Səfəvilərə qarşı mübarizə aparan türkmən-monqol mənşəli qrupun nümayəndəsi olub. Və dəhşətlisi budur ki, Koroğlunun Azərbaycan variantı olmayıb. Çünki Koroğlu dastanında olan hadisələrin hamısı Azərbaycan dövlətçiliyinə qarşıdır. Və mənim xalqıma qarşı vuruşan bir adamı gətirib mənə qəhrəman eləyiblər. Yadelli qüvvələrə qarşı vuruşan adam qəhrəman ola bilər. Öz xalqının varlısına-kasıbına qarşı vuruşan adam qəhrəman deyil.

”“ Bəs Babək?..

”“ Babək kimdir? Onun adı Babokdur. Babok Hasan. Gör Babok hansı xalqa məxsus addır. Pakistan. Xürrəmilik atəşpərəstliyin İslamla sintezi idi. Hətta bunlar bir-biri ilə ünsiyyətə də imkan verirdilər. Yəni ata qızı ilə, ana oğlu ilə, bacı qardaşı ilə... Babək nə vaxtdan qəhrəman olub?

”“ Sərdar bəy, ümumiyyətlə, qəhrəmanlıq nə deməkdir?

”“ Fəlsəfədə də var. Qəhrəmanlıq elə bir insan ruhudur ki, o, özünün əməli ilə qəflətən elə bir yüksəkliyə qalxır ki, onun ruhu Allahın ruhunu görür və Allahın ruhu insanın ruhunu zərrələrə dağıdır. O zərrələr qayıdıb yerə tökülür. Bax o zərrənin birini götürüb öz ruhuna qatan adamın ruhunun keyfiyyəti dəyişir. Qəhrəmanın sonu ya yox olur, ya da döyüş səhnəsində həlak olur.

”“ Koroğlu isə...

”“ Koroğlu arvadını da vurur qoltuğuna deyir ki, gedək, tüfəng çıxdı, daha qəhrəmanlıq qurtardı. Belə qəhrəmanlıq olar? Getdi quldurluq elədi, sonra adi adam kimi qayıtdı. Yəni fəlsəfənin dediyi kimi yox olmadı.

”“ Bəs Babək?

”“ Babək xəlifədən üzr istədi. Xəlifə də onu bağışlamadı. Dedi, sən İslam dininə qarşı çıxmısan. Qəhrəman Babək deyildi, qəhrəman Bəzz qalasının özü idi. Çünki ora çıxmaq mümkün deyildi. Babəkin nəyi qəhrəman idi? Çənlibel özü qəhrəmandır. Koroğlu kimi qorxaq bir adam gedib Çənlibeldə gizlənirdi. Heç kim də gedib ora çıxa bilmirdi.

loading...
“Zori Balayana camaatın gözü qarşısında elə işgəncə vermək lazımdır ki..”
Günel Hümbətova: “Şəhid övladlarının boyunlarına “yük” yığmayın ki...”
"Bir tərəfdən Belçika Avropada yeganə fransız dilli ölkədir, digər tərəfdən..."
"İstərdim ki, Türkiyə ordusu hər zaman Azərbaycanla birgə olsun, həm göydə, həm yerdə, həm ürəkdə"
"Mən bu barədə qiyamətdə də qürurla şahidlik edərəm ki..."
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Siyasət
“Kor erməni şairi dedi ki, Qarabağı verməsələr, axırda biz müharibə edəcəyik...”
Cəmiyyət
Xalq artisti şəhid Xudayar Yusifzadəni “Vətən yaxşıdır” mahnısıyla andı... - VİDEO
Gündəm
“Qarabağı nəinki Azərbaycanın, dünyanın ən gözəl bölgələrindən birinə çevirməliyik”
Cəmiyyət
“Ağdama getmək istəyirdim, amma onların minaya düşməsindən sonra qoymadılar...”
Cəmiyyət
"Nə qədər ağır olsa da bütün şəhidlərin adları açıqlanmalıdır, tanınmaq onların haqqıdır"

Həftənin ən çox oxunanları
"Nə sülhməramlı qüvvələrin mandatı var, nə müşahidəçilərin, Ağdərə-Kəlbəcər yolu isə..."
Balasanyanın “Artsax Ordusu” planı, sülhməramlılar və bizim limitimiz haqqında...
"Onların gəlişi sanki ölüm mələyinin gəlişi kimiydi, gecələr ova çıxmış ac canavara bənzədirdik biz onları"
“Bu son deyil, biz geri dönəcəyik”  - Laçının Zabux kəndindəki  silahlı erməni arvad-VİDEO
“Ermənilər Xankəndi və Xocalıda Azərbaycan vəsiqəsi ilə yaşamayacaqlar, çıxıb gedəcəklər”
"Putinə dedim ki, Hadrutla razılaşsam da, Şuşanın təslim olma ehtimalını təsəvvür edə bilmirəm"
Ruslardan həyəcan təbili: ”Ermənilər tezliklə muxtariyyət istəyəcək...” + VİDEO
"Ermənilər Türkiyə və Azərbaycan bayraqlarının, üstəlik latın hərfləri ilə yazılmış “Şuşa” sözünün...”
İsti su ilə limon virusu ağciyərə çatmadan öldürür... - HƏKİM MƏSLƏHƏTİ
Rusiyadan dünyanı ayağa qaldıran qalmaqallı paylaşım: "Böyük bir müharibə başlaya bilər...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247