Xəbər lenti
04/08/2020 [13:51]:
Ağsaqqalların yeri dolmur...
04/08/2020 [13:49]:
Bəy qızını qaçıran, üç övladını itirən, on dörd il sürgündə qalan Xalq artisti...
04/08/2020 [13:48]:
“Biz niyə bu gündəyik və nədən gözləmə mövqeyində qalmalıyıq?..”
04/08/2020 [13:46]:
RUSİYANIN VARŞAVA KABUSU - Polşa niyə rus qazına qənim kəsilib?
04/08/2020 [13:30]:
Azərbaycanda Vətənpərvər Yazıçı var, Sərdar Cəlaloğlu...
04/08/2020 [13:24]:
“Bəzi məmur və deputatlar orta-ağır vəziyyətdə reanimasiyadadırlar..."
04/08/2020 [13:10]:
Tramp: “Yaxın Şərqə girmək qərarı ABŞ tarixində ən böyük səhvdir”
04/08/2020 [13:06]:
Mehriban Əliyevanın köməkçisi Fransa KİV-də: Səbrimiz tükənib...
04/08/2020 [13:05]:
Sumqayıt və Abşeronda məişət tullantılarının qalaqlanması faktları aşkar olunub
04/08/2020 [13:03]:
İqor Korotçenko: “Ermənistanı inandırmaq yox, məcbur etmək lazımdır”
04/08/2020 [12:57]:
Xəzər rayonunda oğurluq edən şəxslər saxlanıldı
04/08/2020 [12:56]:
Qərbi Kaspi Universiteti ikinci (təkrar) ali təhsil üzrə qəbul elan edir
04/08/2020 [12:56]:
Səfir Hoqland: “BMT Qarabağ məsələsində daha fəal mövqe tutmalıdır”
04/08/2020 [12:54]:
Azərbaycanlı şagird Rusiyadakı “Kurchatov” olimpiadasında 3-cü yerə çıxıb
04/08/2020 [12:52]:
İnəkləri Göyçayda oğurlayıb Bərdədə satanlar tutuldu
04/08/2020 [12:52]:
Azyaşlı azərbaycanlı bloger Ermənistanın faşist siyasətinə etirazını bildirib - VİDEO
04/08/2020 [12:51]:
Prezidentin köməkçisi: “Həmsədrlərin mandatının əsasını təşkil edən məqsədlər həyata keçirilməyib”
04/08/2020 [12:45]:
Daha bir ölkə birdəfəlik plastik torbalardan imtina etdi
04/08/2020 [12:44]:
Hafiz Hacıyev Fəttah Heydərovun vəfatı ilə əlaqədər başsağlığı verib
04/08/2020 [12:43]:
ƏDV-nin geri qaytarılmasında pozuntular aşkarlanıb
04/08/2020 [12:35]:
Fəttah Heydərovun I Fəxri xiyabanda dəfn olundu - Yenilənib
04/08/2020 [12:32]:
“Oğlanlarımın toyunda Məmməd Araz yox idi, Fəttah dayı onu əvəz etdi...”
04/08/2020 [12:26]:
“Bu, Polad Həşimovdan bəhs edən ən mükəmməl kitab deyil, amma...”
04/08/2020 [12:19]:
1 525 namizəd rezidentura imtahanında iştirak üçün ərizə verib
04/08/2020 [12:16]:
Azərbaycana tibbi maska istehsal edən yeni avadanlıq gətirilib
04/08/2020 [12:12]:
“Facebook”un 7,6 mindən çox istifadəçisinin hesabı oğurlanıb
04/08/2020 [11:52]:
MM-in Komitə sədri: “Bu qanunun qəbulu ilə əlavə 40-50 min nəfərə işsizlikdən sığorta haqqı vermək imkanı yaranacaq”
04/08/2020 [11:52]:
Düşmən Kəlbəcərdə molibden konsentratı zavodu tikməyə başladı...- FOTO/VİDEO
04/08/2020 [11:50]:
“İşsizlikdən sığorta haqqında” qanuna dəyişiklik edilir
04/08/2020 [11:48]:
Azərbaycanda boş deputat yerlərinin sayı 5-ə çatıb
04/08/2020 [11:47]:
Muharrəm İncə CHP-dən ayrılıb yeni partiya quracaq
04/08/2020 [11:42]:
Biləsuvarda əxlaqsızlıq yuvası kimi fəaliyyət göstərən kafe aşkarlandı
04/08/2020 [11:23]:
"Bu olmalıydı, bunu peyğəmbərlərimiz çoxdan deyiblər, əlamətlər də göz qabağındadır"
04/08/2020 [11:18]:
Azərbaycanda İİV-dən ölənlərin sayı açıqlandı - RƏSMİ
04/08/2020 [11:05]:
Qazaxda kişinin arvadını öldürməsi faktı ilə bağlı cinayət işi başlanıb - RƏSMİ
04/08/2020 [11:03]:
Bu ilin 6 ayında 273 nəfərdə İİV aşkarlanıb
04/08/2020 [11:02]:
Azərbaycan nefti yenidən 45 dollardan baha satılmağa başlayıb
04/08/2020 [10:57]:
“Deyəndə ki, iki kəndi almışıq, dedim ki, ay vətən oğlu, halaldı sənə...”
04/08/2020 [10:42]:
Bu il Azərbaycanda 2600 saxta əlillik aşkar olunub
04/08/2020 [10:35]:
GAMAC Azərbaycan dövləti Və silahlı qüvvələrinə dəstək bəyanatı yayıb
04/08/2020 [10:34]:
Millət vəkilləri şəhid əsgər Xəyyam Məmmədovun ata ocağını ziyarət ediblər
04/08/2020 [10:32]:
“Pensiyalar, sosial müavinətlər və digər sosial ödənişlərdə heç bir azalma olmayacaq”
04/08/2020 [10:29]:
Lukaşenko Belarus konstitusiyasını dəyişdirməyi təklif etdi
04/08/2020 [10:06]:
Fəttah Heydərov 1-ci Fəxri xiyabanda dəfn olunacaq
04/08/2020 [10:03]:
Parlamentdə dövlət büdcəsinə dəyişikliklər layihəsinin müzakirəsi başlayıb
04/08/2020 [09:36]:
Kəmaləddin Heydərovun atası vəfat etdi
04/08/2020 [09:35]:
Polis xüsusi karantin rejimi elan edilən rayonlarda reydlər keçirib - FOTO
04/08/2020 [09:32]:
Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəs rejimini 30 dəfə pozub
04/08/2020 [09:31]:
“Tanınmış ailədən olmaq mənim üçün böyük məsuliyyətdir” - Nazir müşaviri
04/08/2020 [09:23]:
“ABŞ TikTok gəlirlərindən pay almalıdır” - Tramp
04/08/2020 [09:21]:
"190 manatı işsizlərə və aztəminatlara çox görən hökümət nə etdiyinin fərqində deyil..."
04/08/2020 [09:20]:
Koronavirusla bağlı son STATİSTİKA
04/08/2020 [09:18]:
Türkiyə hərbçiləri “Əshabi-Kəhf”də – FOTOLAR
04/08/2020 [09:12]:
Abşeronda 35 yaşlı kişi qonşusu tərəfindən bıçaqlandı
04/08/2020 [09:11]:
Ermənistanda kütləvi əsgər ölümləri yenidən araşdırılacaq
04/08/2020 [08:59]:
“Nikah aktı planlayanlar və gənc ailələr üçün” layihə icra olunacaq
04/08/2020 [08:49]:
“İsrailə qarşı hər hansı bir hücuma cavab veriləcək” - Netanyahu
04/08/2020 [08:47]:
Qatil 50-yə yaxın insanı timsahlara yem edib
04/08/2020 [08:46]:
Azərbaycanda zəlzələ oldu
04/08/2020 [08:45]:
Milli Məclisin növbədənkənar sessiyası keçiriləcək
04/08/2020 [08:39]:
Gürcüstan Rusiyadan Ermənistana göndərilən partlayıcı dolu yük maşınlarını saxladı...
04/08/2020 [07:48]:
Separatçı erməni yenidən Sərsənglə bağlı sərsəmlədi...
04/08/2020 [06:28]:
Ictimai rabitələri xarab edən 10 virus...
04/08/2020 [00:41]:
Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslara qeydiyyat başa çatıb
04/08/2020 [00:38]:
Azərbaycanda stilist intihar etdi - FOTO
04/08/2020 [00:36]:
Zəncirvari qəzada ağır xəsarət alan sürücü Respublika Cüzəm Xəstəxanasının baş həkimidir
04/08/2020 [00:24]:
“Yox bir, Şuşanı da, Berlini də Paşinyan alıb...”
03/08/2020 [23:57]:
Bakıda yol polisini söyən sürücü həbs edildi - FOTO
03/08/2020 [23:51]:
Almaniyada uçan taksi sınaqdan keçirildi
03/08/2020 [23:00]:
2021-ci ildə Bakıda Premyer Liqa yarışı olacaq - RƏSMİ
03/08/2020 [22:54]:
Ağsu-Kürdəmir-İmişli yolunda qəza olub, xəsarət alanlar var
03/08/2020 [22:23]:
Qarabağ üzrə sabiq həmsədr: “Minsk qrupu bu problemi həll etmək iqtidarında deyil”
03/08/2020 [22:17]:
Tramp “TikTok” rəhbərliyinə ultimatum verdi
03/08/2020 [22:13]:
"14 iyulda Qarabağın azadlığı ilə bağlı yürüş olmasaydı, yoluxma sayı daha aşağı olardı..."
03/08/2020 [21:58]:
BMT-nin təyyarəsi qəzaya uğradı
03/08/2020 [21:56]:
Samur-Abşeron kanalında bir nəfər batdı
03/08/2020 [21:45]:
Dövlət Miqrasiya Xidmətinin keçmiş rəisi dünyasını dəyişdi...
03/08/2020 [20:50]:
Çimərlik ərazisindən istifadə qaydaları açıqlanıb - VİDEO
03/08/2020 [20:45]:
“Dünyada elə bir müqəddəs şey qalmayıb ki, ermənilər onu özləri ilə əlaqələndirməsin”
03/08/2020 [20:41]:
Mingəçevirdə tibbi maskadan istifadə etməyənlər cərimələndi
Bütün arxiv bir sırada
23/06/2020 [15:10] - Müsahibə - ( 5529 dəfə baxılıb)

Doğum, nikah azalıb, ölüm artıb, təbii artım 42,1 faiz aşağı düşüb: Dövlət Komitəsindən şərh...



Dövlət Statistika Komitəsinin yanvar-aprel aylarına aid hesabatından bəlli olur ki, koronavirus pandemiyası dövründə Azərbaycanın demoqrafik vəziyyətində, doğumların, ölümlərin sayında, əhalinin təbii artımında, həmçinin nikah və boşanmaların sayında ciddi dəyişikliklər baş verib.
Belə ki, 2020-ci ilin yanvar-aprel aylarında ölkədə 34 min 749 nəfər doğulub. 2019-cu ilin yanvar-aprel aylarında 44 min 741 nəfər doğulmuşdu. Deməli, doğum sayında 9992 nəfər və ya 23,2 faiz azalma var. Əhalinin hər 1000 nəfərinə doğum göstəricisi 13,8-dən 10,6-ya düşüb.
Ölənlərin sayı 384 nəfər artıb. 2019-cu ilin yanvar-aprel aylarında 20 min 135 nəfər dünyasını dəyişmişdi, bu ilin eyni dövründə 20 min 519 nəfər vəfat edib.
Əhalinin təbii artımı (doğulanlar və daimi yaşamaq üçün gələnlərlə ölənlər və ölkəni tərk edənlərin nisbəti) üzrə geriləmə var. 2019-cu ilin ilk dörd ayının göstəricisi 24 min 606 nəfər, bu ilin eyni dövrünün göstəricisi 14 min 230 nəfərdir. Təbii artım 10 min 376 nəfər və ya 42,1 faiz azalıb. Əhalinin hər 1000 nəfərinə təbii artım göstəricisi 7,6-dan 4,4-ə düşüb.
2020-ci ilin ilk dörd ayında nikahların sayı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 25 faiz azalıb. Mayın 1-dək Azərbaycanda 13 min 738 nikah rəsmiləşib. Bu, 2019-cu ilin yanvar-aprel ayları üzrə göstəricidən 4535 nikah və ya 25 faiz azdır. Əhalinin hər 1000 nəfərinə nikahların sayı ötən ilin yanvar-aprel aylarına nəzərən 5,6-dan 4,2-yə düşüb.
2020-ci ilin ilk dörd ayında 2019-cu ilin eyni ayları ilə müqayisədə boşanmalar da azalıb, 5562-dən 4287-yə enib. Bu, 1275 fakt və ya 23,5 faiz azalma deməkdir. Əhalinin hər 1000 nəfərinə düşən boşanmalar 1,7-dən 1,3-ə düşüb.

-Bu rəqəmlər nədən xəbər verir? Dəyişikliklərə səbəb nədir? Sözügedən dəyişikliklərin nəticəsi necə ola bilər? Bəzi dəyişikliklər, xüsusilə təbii artımın 42,1 faiz azalması demoqrafik fəlakətin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilərmi?

Moderator.az saytının suallarını Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsinin baş məsləhətçisi Aynur Veysəlova cavablandırıb

"Dünya ölkələrinin çoxəsrlik tarixi göstərir ki, hər bir konkret tarixi inkişaf mərhələsində ölkədə baş verən demoqrafik proseslər onun sosial-iqtisadi vəziyyətini müəyyət edən başlıca amillərdəndir. Ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin bununla bağlı fikirlərini diqqətinizə çatdırımaq istərdim. O qeyd edirdi ki, “bizim iqtisadi imkanlarımız əhalinin artımını daim üstəməlidir”. Demoqrafik proseslərin tənzimlənməsində və demoqrafik vəziyyətin yaxşılaşdırılmasında məqsədyönlü demoqrafik siyasətin həyata keçirilməsi mühüm rol oynayır. Dövlətin səmərəli demoqrafik siyasətinin həyata keçirilməsində isə mövcud demoqrafik vəziyyətin, onun regional xüsusiyyətlərinin və sosial-iqtisadi proseslərlə qarşılıqlı əlaqəsinin öyrənilməsi, habelə gələcək vəziyyətin proqnozlaşdırılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir".

Aynur Veysəlova qeyd edib ki, dünya əhalisi öz birinci millyardına 1820-1830-cu illərdə, ikinci millyardına 1930-cu ildə, yəni 100 il ərzində çatmışdısa, cəmi 30 il ərzində 3-cü millyarda, 25 il ərzində 4-cü millyarda, 13 il ərzində 5-ci millyarda, 12 il ərzində isə 6-cı millyarda çatıb: 

"Dünyada əhalinin artım tempi heç vaxt XX əsrin axırlarında olduğu kimi yüksək olmayıb. Eyni zamanda qeyd etmək lazımdır ki, əhali artımında regionlararası müxtəliflik nəzərə çarpacaq dərəcədə artıb: inkişaf etməkdə olan ölkələrin əhalisi sürətlə artıb, inkişaf etmiş ölkələrdə isə əhalinin artım tempi aşağı düşüb. XX əsrdə, xüsusən də onun ikinci yarısında, dünya regionları əhalinin məskunlaşmasına görə də fərqlənib".

Aynur Veysəlovanın sözlərinə görə, müasir dövrdə əhalinin qocalması prosesinin güclənməsi ictimayyətin qarşısında ciddi sosial-iqtisadi, sosial-psixoloji, tibbi-sosial və etik problemlər qoyur:

"Bunların arasında işçi qüvvəsi, ictimayyətin iqtisadi yükünün artması, istehlak səviyyəsinin xarakterinin dəyişməsi, ahılların sağlamlığı və tibbi-sosial kömək üçün vəsaitlərin artırılması və s. ilə bağlı problemləri göstərmək olar. Əhalinin demoqrafik quruluşunda ən vacib göstəriciliər sırasında birinci yerdə əhalinin yaş-cins strukturu dayanır. Əhalinin yaş-cins strukturu 3 əsas prosesin təsiri altında formalaşır: doğum; ölüm; əhalinin miqrasiyası. Əlbəttə, biz çox sevinirik ki, Azərbaycanda əhalinin sayı artıq 10 milyonu ötüb, ancaq ölkə əhalisinin sayının artmasının əsas səbəbi əhalinin hər 1000 nəfərinə düşən ölüm əmsalının stabil qalması (artıq neçə ildir ki, 5,9 olaraq qalır), miqrasiyanın müsbət saldo ilə izlənilməsi və doğulanda gözlənilən ömür uzunluğunun yüksəlməsidir. Digər göstəricilər üzrə isə statistika narahatedicidir. 2011-ci ildə nikahların sayı 88 min 145 idisə, 2019-cu ildə bu rəqəm 63 min 869 təşkil edib. Əhalinin hər 1000 nəfərinə nikahların sayı 9,7-dən 6,4-ə qədər azalıb. 2011-ci ildə boşanmaların sayı 10 min 747 idisə, 2019-cu ildə 17 min 148 olub. Əhalinin hər 1000 nəfərinə boşanmaların sayı 1,2-dən 1,7-ə qədər artıb. Son illər əhalinin cinslər üzrə sayı demək olar ki, bərabərləşib, belə ki, əhalinin 49,9 faizi kişilər, 50,1 faizi isə qadınlardır.  

Ölkədə ümumnəsilvermə əmsalında da azalma müşahidə edilir. Belə ki, 2011-ci ildə bu əmsal 2,4 idisə, 2019-cu ildə 1,8-ə qədər düşüb. Son illərdə ölkə üzrə doğum səviyyəsini aşağı düşməsi müşahidə olunur, belə ki, 2011-ci ildə əhalinin hər 1000 nəfərinə bu göstərici 19,4 idisə, 2019-cu ildə göstərici 14,3-ə qədər enib. Azərbaycanda 2000-2018-ci illərdə abortların sayı da 17 min 500-dən 36 min 100-ə qalxıb. 1999-cu ildəki siyahıyaalmanın məlumatlarına əsasən, 18 yaşadək uşaqları olan ailələr arasında 1 uşaqlı ailələrin (288 min 200) sayı 22,5%, 2 uşaqlı (450 min 700) ailələrin sayı 35,3%, 3 uşaqlı (326 min 200) ailələrin sayı 25,5%, 4 və daha çox uşaqlı (213 min 900) ailələrin sayı 16,7% təşkil edib. 2009-cu ildəki siyahıyaalmaya əsasən isə 1 uşaqlı ailələr (396 min) 30,1%, 2 uşaqlı ailələr (529 min) 40,3%, 3 uşaqlı ailələr (261 min 900) 19,9%, 4 və daha çox uşaqlı ailələr (126 min 700) 9,7% təşkil edib. Rəqəmlərdən də bəlli olur ki, 1 uşaqlı ailələrin sayı 7,6 faiz, 2 uşaqlı ailələrin sayı 5 faiz artıb. 3 uşaqlı ailələrin sayı 5,6 faiz, 4 və daha çox uşağı olan ailələrin sayı 7 faiz azalıb. Bu tendensiyanın davam etməsi göstərir ki, fərq bir qədər də arta bilər".

Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsinin baş məsləhətçisi Moderator.az -a açıqlamasında demoqraflara və sosioloqlara istinadla bildirib ki, əslində, ailədə 3 uşaq olmalıdır: biri atanın, biri ananın, biri isə yeni nəslin davamı üçün: 

"Eyni zamanda, psixoloqlar hesab edirlər ki, ailədə uşaqların sayının çox olması uşaqların psixologiyasına müsbət təsir göstərir. Həmin uşaqlar kompleksiz olur, özünə qapanmırlar, paylaşmağı bacarır, ünsiyyətə girməkdə çətinlik çəkmirlər. Əlbəttə ki, ailədə uşaqların sayının az olmasının digər səbəbləri var, məsələn, ananın saglamlığı və ya mənzil şəraitin yetərli olmaması, ailənin planlı şəkildə idarəedilməsi və s.

Sözsüz ki, uşaqların sayının çox olması demoqrafik proselərə müsbət təsir göstərir. Lakin ailə də öz imkanlarını nəzərə almalı, uşaqların ehtiyaclarını ödəyə bilməli, onları düzgün tərbiyə etməlidir. Bəzən bu məsələyə səthi yanaşma sonradan bir sıra çətinliklər yaradır. Valideyn narahat olur ki, övladının ehtiyaclarını qarşılaya bilmir, uşaq isə özünü həmişə narahat hiss edir, istəklərini ya dilə gətirmir, ya da davamlı olaraq valideyni günahkar sayır. Bu baxımdan valideynlər dünyaya övlad gətirməyin məsuliyyətini  dərk etməlidirlər. Çünki əsas məsələ uşaq dünyaya gətirmək yox, ona zaman ayırmaq, tərbiyələndirmək, sevgi və qayğı ilə əhatə etməkdir. Əgər ana və atalar övladlarının həm maddi, həm də mənəvi baxımdan ehtiyaclarını ödəyə biləcəklərsə, onda təbii ki, onların 2 və daha artıq uşağa üstünlük vermələri məsləhət görülür".

Oqtay Qorçu

loading...
"190 manatı işsizlərə və aztəminatlara çox görən hökümət nə etdiyinin fərqində deyil..."
DYP pərdəyə görə 150 manat cərimə yazdı - Sürücü şikayət etdi...
50 yaşdan yuxarı şəxslərə küçəyə çıxma qadağası tətbiq edilə bilər...
Ronaldo dünyanın ən bahalı avtomobilini aldı...
Aşan kran 9 nəfərin həyatına son qoydu - VİDEO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Bəy qızını qaçıran, üç övladını itirən, on dörd il sürgündə qalan Xalq artisti...
Cəmiyyət
“Oğlanlarımın toyunda Məmməd Araz yox idi, Fəttah dayı onu əvəz etdi...”
Gündəm
“Dünyada elə bir müqəddəs şey qalmayıb ki, ermənilər onu özləri ilə əlaqələndirməsin”
Gündəm
“Milli mətbuat tariximizin öyrənilməsi və təbliği vacibdir”
Cəmiyyət
“Generallarımız Qarabağı işğaldan azad etsin, onlar haqda kitab yazmayan kişi deyil...”
Yazar
Seymur Verdizadə
"Bir kiloqram ətə görə insanları kamera qarşısında utandırmaq əxlaqsızlıqdır..."
İlham İsmayıl
Moskva Paşinyanın yerinə adamını tapdı...
Sultan Laçın
“Dildə Ana Dilimizi, Ana Vətənimizi sevib – əməldə anamızı ağladanlar...”
Həftənin ən çox oxunanları
Avqust ayında bu bürclər üçün göydən pul yağacaq - Vanqadan proqnoz
Moskva Paşinyanın yerinə adamını tapdı...
Erməni generaldan hiyləgər etiraf: “Deyəsən, indi Ermənistan tək qalıb...”
Hədəfimiz türk ordusunu mühasirəyə almaqdır - General
"Biz həmişə Ermənistanın yanındayıq..."
Cavid Qurbanov Qüdrət Həsənquliyevə üzləşdiyi faciəyə görə başsağlığı verdi...
Ermənilər Lavrova babalarının qəbrini göstərdi - VİDEO
“Azərbaycan Qarabağdakı qanunsuz obyektlərə DƏQİQ ZƏRBƏLƏR ENDİRSƏ..."
“Ermənilərin Rusiyadan  kütləvi deportasiyası gözlənilir...”  -Erməni nəşri...
Gürcüstan Rusiyadan Ermənistana göndərilən partlayıcı dolu yük maşınlarını saxladı...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247