Xəbər lenti
18/07/2019 [01:05]:
Üç məşhura qarşı bir təxribat...
18/07/2019 [00:49]:
"Disneyland"in qaranlıq üzü: "Dünyanın ən xoşbəxt yeri"ndə çalışanlar "zibil"ləri...
18/07/2019 [00:32]:
"Bizim də haqqımızdır ki, qarşı tərəfdən bunu tələb edək və gözləyək"
18/07/2019 [00:30]:
Millət vəkilinin dəvəti ilə 14 qırğız yazarı Bakıya gəlir...
18/07/2019 [00:22]:
Putinin hakimiyyətini ölümünə qədər uzatmaq üçün Konstitusiyaya "əl" gəzdirilir - İDDİA
17/07/2019 [23:51]:
Çernobıl qəhrəmanı faciədən bəhs edən filmi izlədikdən sonra intihar etdi - FOTO
17/07/2019 [23:41]:
ABŞ rəsmisi: Türkiyənin F-35 proqramında iştirakı mümkünsüzdü
17/07/2019 [23:27]:
Yaşlı qadını relslərin üzərinə itələdi - DƏHŞƏT...+ VİDEO
17/07/2019 [23:25]:
Leonardo DiKaprioya "Titanik"lə bağlı elə sual verdilər ki...
17/07/2019 [23:18]:
Həcc üçün topladığı pulu xərclədi: "Evlənmək istəyən 3 oğlumu xoşbəxt etmək istəyirəm..."
17/07/2019 [23:09]:
Şüşədə okeana atılmış məktub 50 il sonra Avstraliyada sahilə çıxdı
17/07/2019 [23:05]:
Ərdoğan türk diplomatlarına hücumu pislədi
17/07/2019 [23:03]:
"Qarabağ" "Partizani"yə qalib gəldi
17/07/2019 [22:36]:
Bakıda pul borcu üstündə bıçaqlanma
17/07/2019 [22:33]:
“Qarabağ” hesabı açdı - YENİLƏNİB
17/07/2019 [22:15]:
Separatçı “ordu komandanı” Kəlbəcər istiqamətindəki təmas xəttində süləndi – FOTOLAR
17/07/2019 [22:14]:
Şamaxıda ağır qəza: 6 nəfər xəsarət aldı
17/07/2019 [22:12]:
"Qarabağ" - "Partizani" oyununun birinci hissəsi başa çatıb - YENİLƏNİB
17/07/2019 [21:58]:
İranda tayfa davası: 1 ölü, 13 yaralı
17/07/2019 [21:47]:
Yevlaxda meşə zolağında yanğın oldu
17/07/2019 [21:42]:
Ağstafada 30 yaşlı qadın intihar etdi
17/07/2019 [21:39]:
Tolikdən qalmaqallı sözlər: Bəziləri kimi 100 manat alıb müğənniləri tərifləmirəm - VİDEO
17/07/2019 [21:35]:
“Oradakıların hamısı ölümü gözləyir” - Həbs düşərgəsində yaşanan dəhşətlər...
17/07/2019 [21:31]:
Reklam fasiləsində olduğuna inanan Fatimə əsəbiləşdi - VİDEO
17/07/2019 [20:05]:
"Qarabağ" və "Parizani" komandalarının start heyətləri açıqlanıb
17/07/2019 [19:59]:
“Taliban” 18 xüsusi təyinatlını öldürüb
17/07/2019 [19:56]:
500 minlik avtomobilləri 40 minə satdılar: İşin üstü açılınca polis belə mat qaldı...
17/07/2019 [19:52]:
ANS təxribatçı xəbərə cavab verdi
17/07/2019 [19:47]:
Baş Prokurorluq: "Elina Hacıyevanın ölümü ilə bağlı cinayət işi üzrə obyektiv istintaq aparılır"
17/07/2019 [19:38]:
İraq türk diplomatın ölümü ilə nəticələnən terror aktını pisləyib
17/07/2019 [19:22]:
Hava limanında qanunsuz telefonlar və elektronika malları aşkarlanıb
17/07/2019 [19:20]:
MN: Ermənilər Göygöl rayonunda mülki traktoru snayper atəşinə tutdu
17/07/2019 [19:07]:
Bakıda pedofil məşqçi saxlanıldı
17/07/2019 [19:03]:
BDU-da yeni fənn tədris olunacaq
17/07/2019 [19:01]:
Deputatdan Afaq Aslana sərt reaksiya: "Məgər deputat soyunub seçilir?"
17/07/2019 [19:00]:
“Dövlət xadimlərimiz haqqında sənədli və ya bədii filmlərin çəkilməsinin zamanı çatıb”
17/07/2019 [18:51]:
Azərbaycanda elektron qolbaq daşıyan məhkumların sayı açıqlandı
17/07/2019 [18:45]:
SOCAR qaz hasilatında 20 faiz artım gözləyir
17/07/2019 [18:33]:
6 ay ərzində 655 məhkum cəzaçəkmədən azad olundu
17/07/2019 [18:32]:
ABŞ atom bombalarını altı bazada saxlayır: “İncirlik”də də var
17/07/2019 [18:29]:
Afaq Aslan: “Məni soyundura-soyundura deputat edəcəklər” -VİDEO
17/07/2019 [18:23]:
Anası bir yaşlı körpəni üçüncü mərtəbədən yerə saldı
17/07/2019 [18:16]:
Nazirlik: Sosial şəbəkələrdə yaranan nasazlıq qlobal xarakter daşıyır
17/07/2019 [18:10]:
Bərdədə antisanitar pendir sexi aşkarlandı - FOTOLAR
17/07/2019 [18:09]:
Bu il İİV-yə yoluxan 343 nəfərin 34-ü narkotik istifadəçisi olub
17/07/2019 [18:08]:
Bakcell yenə də ən yüksək nəticə göstərdi
17/07/2019 [18:08]:
Qənirə Paşayeva “AMEA-nın professoru” seçilib
17/07/2019 [18:06]:
56 əcnəbi narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinə görə həbs edilib
17/07/2019 [18:04]:
Dünyanın ən zəngin 100 iş adamı – Siyahıdakı yeganə azərbaycanlı...
17/07/2019 [18:03]:
“Sədərək"də zəhərlənən şəxslər xəstəxanadan evə buraxılıblar
17/07/2019 [18:03]:
Çernobıla gedin, amma bu adaya yox: Burada sizi elə bir fəlakət gözləyir ki...
17/07/2019 [18:01]:
Rəsul Çunayev dünya çempionatına belə hazırlaşır - VİDEO
17/07/2019 [17:53]:
“Gürcüstan sərhədçiləri bir qrup vətəndaşın Azərbaycan ərazisinə qanunsuz keçməsinə imkan verməməliydi”
17/07/2019 [17:47]:
Qanunsuz limonad sexi aşkarlandı - FOTOLAR
17/07/2019 [17:44]:
Almaniyalı gənc avtomobil almaq üçün printerdə 15 min avro çap etdi
17/07/2019 [17:39]:
DİN təqaüdə çıxan baş mühasibin iddialarına münasibət bildirib
17/07/2019 [17:35]:
Bu ərazilərdə gecəyə qədər su olmayacaq
17/07/2019 [17:25]:
“Müstəqil mətbuat hər bir dövlət üçün gerb, bayraq və sərhəd qədər önəmlidir”
17/07/2019 [17:18]:
20 yaşında “fist class”da uçmaq üçün pul alır - MARAQLI...
17/07/2019 [17:08]:
Sosial şəbəkələr çökdü
17/07/2019 [17:06]:
Azərbaycan jurnalistikasının dörd "muşketyoru"... - FOTO
17/07/2019 [16:55]:
ADU-da TKT təlimi sona çatıb
17/07/2019 [16:49]:
Gənc qız soyunaraq özünü körpüdən atdı - FOTOLAR
17/07/2019 [16:47]:
Zakir Fərəcov Muğam Mərkəzinin tikintisi ilə tanış oldu – FOTOLAR
17/07/2019 [16:45]:
Türkiyədə daha 43 nəfərə ömürlük həbs cəzası verilib - “15 İyul” hadisələri ilə bağlı
17/07/2019 [16:44]:
İraqda türkiyəli diplomat öldürüldü - Daha ikisi yaralandı
17/07/2019 [16:42]:
Sosial şəbəkələr çökdü
17/07/2019 [16:34]:
Vahid Mustafayevin "Gelandewagen"i qayda pozarkən kameraya düşdü - VİDEO
17/07/2019 [16:32]:
Ölkə başçısından Cəlil Xəlilova böyük etimad
17/07/2019 [16:28]:
Təlimçisi ilə yol gedən pələng anidən avtomobildən yola tullandı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
17/07/2019 [16:27]:
Qanlı hücum - Türkiyəli diplomatlar güllələndi -Çox sayda ölü var
17/07/2019 [16:22]:
"Nadir Şah, Cavad Xan olsaydı anlayardım, çünki bu millətin gerçək qəhrəmanları onlardır"
17/07/2019 [16:18]:
Robert Koçaryanı zaminə buraxan hakimin kabinetində axtarış aparılı
17/07/2019 [16:15]:
Türkiyədə “15 İyul” hadisələri ilə bağlı daha 43 nəfərə ömürlük həbs cəzası verildi
17/07/2019 [16:05]:
Şabran və Xaçmaz sakinlərinin nəzərinə
17/07/2019 [16:04]:
“Onun vəzifə davası” – ADU müəllimləri etiraz edir
17/07/2019 [16:01]:
Sınaq imtahanına 1 gün qaldı
17/07/2019 [16:01]:
Prezident Elçibəyin təsis etdiyi “Şah İsmayıl” ordeni niyə indiyədək heç kimə verilməyib?
17/07/2019 [15:58]:
166 nəfərin ölümünə səbəb terrorçu 11 il sonra həbs olundu
17/07/2019 [15:58]:
Azərbaycanlı Rusiyada sevgilisi ilə əlbir olub həmyerlisini öldürdü
Bütün arxiv bir sırada
06/03/2015 [11:52] - Köşə - ( 10282 dəfə baxılıb)

İkili vətəndaşlıq dissonansı

Ölkələr üçün ziyanlı, dünya üçün vacib
İlqar Altay

Ümumiyyətlə, hər bir insanın dogulub böyüdüyü ölkəsinin vətəndaşı olması və mümkün qədər, ömrünü öz vətəninin vətəndaşı olaraq sürüb bitirməsi müsbət və vacib haldır. Ancaq hər bir insanın doguldugu ölkə bütün yer kürəsinin bir parçası olduğu üçün, o, həm də bü dünyanın övladıdır və ümumi bəşəri dəyərlərə, hüquqa və məsuliyyətə malikdir. Dünya inkişaf etdikcə, onun üzərindəki hərəkət, yerdəyişmə və kommunikasiya imkanları genişləndikcə, insanların şüur və yaşamında bir qloballaşma gedir. Proseslər milli dəyər və mental xüsusiyyətlərin, ənənə və dillərin, hətta irqlərin vahid bir qazanda inteqrasiya olunub ümumiləşməsi və bununla da, yer kürəsinin vahid bir ölkəyə çevrilməsi istiqamətinə yön alır. Bu səbəbdən, dünyada miqrasiya prosesi anbaan güclənir və bu, artıq geriyədönməz hal alıb. Artıq bir ölkənin vətəndaşının hətta, ən uzaq bir ölkədə yaşayıb çalışması və bunu yeni vətəndaşlıq və ya hansısa dıgər yaşam hüququ statusu almaq formasında həyata keçirməsi adi bir hadisə sayılır. Bununla əlaqədar, insanların müxtəlif ölkələrə yerdəyişməsi, yerləşməsi məsələləri üzrə beynəlxalq və həm konkret ölkələr müstəvisində razllaşmalar, konvensiyalar, qanunlar qəbul olunur və onlar hər zaman təkmilləşdirilir. 20 ildən çoxdur ki, Azərbaycan Sovetlərin qapalı təcrid sistemindən tam qurtulmaqla, müstəqillik əldə etməklə geniş dünyaya qədəm qoyub. Bu dövrdə ölkəmiz ən nüfuzlu beynəlxalq təşkilatların üzvünə cevrilib, əksər dövlətlərlə diplomatik əlaqələr qurub, beynəlxalq iqtisadi, mədəni, idman, təhlükəsizlik yönlü müxtəlif proyekt və birliklərin iştirakçısıdır. Eyni zamanda, Azərbaycan vətəndaşları da bu imkanlarından yararlanıb, fərd olaraq azad dünyaya inteqrasiya edir, öz işlərini, təhsillərini, səfərlərini, həyat istiqamətlərini qururlar. Bu saat coxlu sayda, hətta milyonlarla Azərbaycan vətəndaşı dünyanın müxtəlif ölkələrində müxtəlif yaşam statusu formasında həyat sürür. Indi yaşadığı başqa ölkənin vətəndaşlığını almış soydaşlarımız da az deyil. Ancaq həmin şəxslərin bir çoxunun eyni zamanda Azərbaycan vətəndaşı kimi qalması halı müəyyən mübahisələr və problemlər yaradır. Bu məsələnin tənzimi Azərbaycan Konstitusiyası və qanunlarında təsbit olunub. Bununla belə burada müəyyən boşluqlar mövcuddur. Konstitusiyamız ikili vətəndaşlığı nəzərdə tutmur, lakin, burada ikili vətəndaşlığı olan şəxslərin Azərbaycan vətəndaşlığını itirməsini də nəzərdə tutmur. 2014-cü ilədək vətəndaşlığın tənziminə aid olan qanunlarımızda da bu cür qeyri-müəyyənlik vardı: ikili vətəndaşlığa icazə yoxdur, ancaq qadağa da yoxdur! Belə halda, Azərbaycan vətəndaşlarının eyni zamanda başqa bir ölkənin vətəndaşı olması dövlət üçün təbii ki, müəyyən problemlər yarada bilirdi. Həmin ölkə ilə Azərbaycan arasında ikili vətəndaşlıq müqaviləsi yoxdursa və bu məsələ qarşılıqlı tənzimlənmirsə, vətəndaşın digər dövlətdə üzərinə öhdəliklər götürməsi, həmin ölkənin tutaq ki, mühüm dövlət strukturunda, eləcə də hərbi və xüsusi xidmət orqanlarında qulluq etməsi təhlükəli hal vəziyyətinə gətirib çıxara bilər. Sabah həmin ölkə ilə Azərbaycan arasında ziddiyyətlər yaransa, tutaq ki, müharibə olsa, bizim vətəndaş hansı mövqeni tutacaq? Yaxud, cinayət məsuliyyəti daşınması məsələsini götürək. İkili vətəndaşın iki ölkədən birisində cinayət törətməsi halında, onun ekstradisiyası məsələsi problemə cevrilir. Odur ki, Vətəndaşlıq haqqında Avropa Konvensiyası ikili vətəndaşlığa şərait yaradılmasını tövsiyə etmir. Cünki bu hal daim ölkələr arasında mübahisə vəziyyəti yarada bilir. Qeyd edim ki, bir sıra sivil dövlətlər vətəndaşlığa qəbul etməzdən əvvəl həmin şəxsə öz dövlətindəki vətəndaşlıqdan çıxmagı şərt kimi qoyurlar. Məsələn Almaniya qanunvericiliyinə görə vətəndaşlığa qəbul olunan şəxs bunun üçün bütün şərtləri ehtiva edən sənədləri verir, xüsusi imtahan və müsahibədən keçir. Müsbət olsa, sənədlər qəbul edilib həmin şəxsə şərti vətəndaşlıq hüququ verilir, amma bir şərtlə ki, öz dövlətinin vətəndaşlığından çıxmaq üçün rəsmi müraciət etsin. Müraciət 2 il ərzində cavablandırılmazsa və ya əsassız, siyasi, ya qərəzli motivlə imtina olunarsa, həmin şəxs avtomatik olaraq tam vətəndaşlıq hüququ alır. Rusiya kimi tam inkişaf tapmamış ölkələrdə isə, bu məsələ qarışıqdır. Bu ölkədə ikili vətəndaşlığa icazə olduğu üçün və qanundakı bir sıra boşluqlara görə, həm də bir sıra geosiyasi səbəblərdən vətəndaşlığa qəbul edılən şəxsin əvvəlki dövlətindəki statusu maraq kəsb etmir. Xüsusilə də, son Ukrayna hadisələri fonunda yaranan siyasi maraqlara uygun olaraq 2014-cü ildə Rusiya dövləti miqrasiya, yəni vətəndaşlıq məsələsini asanlaşdırmaqla qonşuları üçün böyük problemlər yaratdı. Məhz bu səbəbdən 2014-cü ildə Milli Məclis "Vətəndaşlıq haqqında" qanuna dəyişliklik tədbirləri gördü. Qanunun 10-cu maddəsindəki dəyişikliyə görə, başqa dövlətin vətəndaşlığını qəbul etmiş şəxs bu barədə ay ərzində Azərbaycan dövlət orqanlarını rəsmi xəbərdar etməlidir, əks halda cinayət məsuliyyəti daşıyır. Zənnimcə, bu elə də ziddiyyətli məqam olmamalıdır. Çünki vicdanlı, qanunsevər insan üçün cətin deyil ki, bu barədə öncəki dövlətinə məlumat verib, onun mənafeyinin əleyhinə getməsin. Ancaq həmin qanunun 18-ci maddəsindəki dəyişikliyə görə başqa bir dövlətin vətəndaşı olması ilə Azərbaycan vətəndaşlığının itirilməsi maddəsi Konstitusiya ilə ziddiyyət təşkil edir. Konstitusiyada göstərilir ki, Azərbaycan vətəndaşı heç bir halda vətəndaşlıqdan məhrum edilə bilməz. Düzdür, bəzi səlahiyyətlilər bunu başqa dövlətin vətəndaşı olmaqla, həmin şəxsin könüllü surətdə Azərbaycan vətəndaşlığından imtinası kimi əsaslandırırlar. Ancaq qanun könül yox, hüquq müstəvisində həll olunur. Yeni qanun dəyişikliklərində ali qanunumuz Konstitusiyamıza və insan təməl hüquqlarına toxuna bilən bir sıra başqa hallar da yox deyil. Bütün bu ziddiyyət və böşluqlar göstərir ki, Azərbaycanda konkret olaraq ikili vətəndaşlığa aydınlıq gətirilməli və bu məsələ ilə bağlı konkret siyasi mövqe ortaya qoyulmalıdır. Bunun üçün konstitusiya və qanunlarımızda müvafiq dəyişikliklər olmalıdır. Təbii ki, bu dəyişikliklər həm vətəndaşlarımızın beynəlxalq inteqrasiyası və təməl hüquqlarının, həm də dövlət və milli maraqların qorunmasına uygun keyfiyyətdə olmalıdır.

 

İlqar Altay

İctimai Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri

Müstəqil araşdırmaçı, hüquqşünas və politoloq

loading...
loading...
Üç məşhura qarşı bir təxribat...
Çernobıl qəhrəmanı faciədən bəhs edən filmi izlədikdən sonra intihar etdi - FOTO
Yaşlı qadını relslərin üzərinə itələdi - DƏHŞƏT...+ VİDEO
Gənc qız soyunaraq özünü körpüdən atdı - FOTOLAR
Təlimçisi ilə yol gedən pələng anidən avtomobildən yola tullandı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Leonardo DiKaprioya "Titanik"lə bağlı elə sual verdilər ki...
Dünya
20 yaşında “fist class”da uçmaq üçün pul alır - MARAQLI...
Cəmiyyət
Alimlər “Face App”la bağlı xəbərdarlıq etdi- Şəxsi hesabınıza müdaxilə olunur...
Cəmiyyət
“Onu həmişə yanımda hiss edirəm...” - Şəhid əsgərimizin atası...
Dünya
Qırx yaşlı adamı ilan sancıb bu hala saldı - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Çimərlikdə cinsi əlaqədə oldular - RƏZALƏT...
Roza Zərgərlinin şok videosu yayıldı: Arxasını masaj etdirir... -VİDEO
Taksi sürücüsü paytaxt yolunda sərnişini zorladı -Polis araşdırmaya başladı...
“Sarı işıqlı qapıların yanında duran bir adamı gördüm...” -Kliniki ölüm keçirən qadın o dünyada gördüklərini anlatdı...
"İndi Elmar Vəliyevin həmin villasının tikildiyi küçə qələbəliyi xatırladır..."
Gürcülər Azərbaycan əsgərlərinə hücum etdilər, silahlarını əllərindən aldılar – VİDEO
"Könül istərdi ki, istər Vilayət Eyvazov, istərsə də Əli Nağıyev cəmiyyətimizin onlara bəslədiyi etimadı doğrultsun"
“ATƏT-dən çıxmaq - “Dağlıq Qarabağ”ı “dövlət” kimi tanımaq lazımdır...”
O deputata medal yox, "pedal" vermək lazımdır...
“Acından ölən” ermənilər Xocavənddə vurvahur yaşayış binaları tikir...-FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)