Xəbər lenti
21/10/2020 [17:07]:
Baş Prokuror İƏT-in Ombudsmanlar Assosiasiyasının prezidenti ilə görüşüb
21/10/2020 [17:06]:
Azərbaycanda icbari tibbi sığorta üzrə fərdi uçotun aparılması qaydası müəyyənləşib
21/10/2020 [17:05]:
DİN vətəndaşlara xəbərdarlıq edib
21/10/2020 [17:04]:
Ombudsman: "Sentyabrın 27-dən ermənilərin atəşi nəticəsində 8 uşaq həlak olub, 32 uşaq isə yaralanıb"
21/10/2020 [17:03]:
Bakı Dövlət Universiteti Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ümumilikdə 473 656 manat vəsait köçürüb
21/10/2020 [17:01]:
Qarnına təpik vurulan Tovuz sakini xəstəxanada öldü
21/10/2020 [16:49]:
"İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə BMT-nin qətnamələrinin icrasını özü yerinə yetirməyə başlayıb"
21/10/2020 [16:47]:
“Evimizin divarını öpdüm, qapısını açarladım, uşağlığımı orda dəfn edib gəldim”- FOTOLAR
21/10/2020 [16:42]:
“Döyüş meydanında şərtlər bizim lehimizədir və bu bizim diplomatik masada da əlimizi ciddi şəkildə gücləndirir...”
21/10/2020 [16:37]:
Deputatlar Dağlıq Qarabağ münaqişəsini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdıran çarx hazırlayıblar - VİDEO
21/10/2020 [16:36]:
Ermənistana məxsus daha üç PUA məhv edildi - RƏSMİ
21/10/2020 [16:24]:
“Onlar bir ailənin deyil, bütün xalqın şəhididir” - MDTF-nin kampaniyasına dəstək...
21/10/2020 [16:04]:
"İşğaldan azad edilən kəndlərdən birinə "Bayraktar" adı verilsin..." - Maraqlı təklif
21/10/2020 [16:00]:
Fransada müsəlman qadınları bıçaqladılar
21/10/2020 [15:59]:
ABŞ iqtisadiyyatına son 20 il ərzində irqçilik səbəbindən dəyən zərər hesablandı
21/10/2020 [15:48]:
Elman Rüstəmov: “Şokların iqtisadiyyata təsir kanalları məhdudlaşdırılıb”
21/10/2020 [15:45]:
Sergey Lavrov Azərbaycan və Ermənistan XİN başçıları ilə görüşüb
21/10/2020 [15:44]:
TANAP “İlin Layihəsi” oldu - FOTO
21/10/2020 [15:29]:
Koronaviruslu xəstələri müalicə edən həkim rəqsi ilə gündəm oldu - VİDEO
21/10/2020 [15:21]:
Mərkəzi Bankın 200 milyon manat həcmində hərracı keçirilib
21/10/2020 [15:19]:
Azərbaycanda sutka ərzində daha yeddi nəfər koronavirusdan öldü: Yeni yoluxma rekordu - FOTO
21/10/2020 [15:17]:
Koronavirus pandemiyası ilə mübarizə çərçivəsində məcburi köçkünlərə yardım göstərilib
21/10/2020 [15:12]:
“Şəhidlərimizin xatirəsini işğaldan azad edilən torpaqlarımızda da yaşadacağıq...” -Şəhid atası...
21/10/2020 [15:06]:
Fəzail Ağamalıdan dünyanın bir çox siyasi partiyalarına və beynəlxalq təşkilatlara məktub
21/10/2020 [15:04]:
Azərbaycan ordusu 24 günə Ermənistana illik büdcəsi qədər ziyan vurub
21/10/2020 [15:02]:
Düşmənin atıb-qaçdığı, məhv edilən hərbi texnikalarının görüntülərini yayıldı - VİDEO
21/10/2020 [14:39]:
“Azərbaycan-İran sərhəddinin tam bərpa edilməsi düşmənə növbəti mesajdır”
21/10/2020 [14:18]:
“Azərbaycanda Türkiyənin hərbi bazası yerləşdirilməlidir” -Vahid Əhmədov
21/10/2020 [14:18]:
MDTF “Şəhid ailələrinə dəstək” ianə kampaniyasına başlayır
21/10/2020 [14:17]:
"Mən Hindistandan xam maddə alanda Azərbaycan adını eşidib təəccüblənmişdilər..."
21/10/2020 [14:07]:
Vur, oğlum...
21/10/2020 [13:50]:
Fuad Muradov Azərbaycan diasporuna müraciət etdi
21/10/2020 [13:49]:
Erməni qadınların ordu təlimləri gülüş doğurdu - VİDEO
21/10/2020 [13:44]:
Azərbaycan ət idxalını 10% azaldıb
21/10/2020 [13:37]:
Ordu 4 rayon istiqamətində hücum edir - AÇIQLAMA
21/10/2020 [13:33]:
Pakistanın konsulluğunun qarşısında sıxlıqdan 12 nəfər ölüb, 12 nəfər yaralanıb
21/10/2020 [13:32]:
“Qarabağ”ın oyunu gələn ilə təxirə salındı
21/10/2020 [13:30]:
Ermənistanda bir gündə rekord sayda insan COVID-19-dan ölüb
21/10/2020 [13:28]:
Azərbaycan düyü idxalını 28% artırıb
21/10/2020 [13:25]:
Azərbaycan və Ermənistan liderləri Moskvada görüşəcək? - AÇIQLAMA
21/10/2020 [13:21]:
İran Ordusunun komandanı Xudafərinə gəldi
21/10/2020 [13:16]:
Yardım pulunu əsgərə göndərən altı yaşlı Aynur - FOTO
21/10/2020 [13:12]:
Türk Şurasından Azərbaycana dəstək
21/10/2020 [13:11]:
“Cəbrayıl işğaldan azad olunandan sonra dizin-dizin şəhid oğlumun məzarı başına gedib dedim ki...” -Şəhid atası...
21/10/2020 [13:07]:
Azərbaycanın işğaldan azad edilən rayonlarında elektrik enerjisi infrastrukturunun qurulmasına başlanılıb
21/10/2020 [13:05]:
Ermənistanın növbəti PUA-sı məhv edildi - RƏSMİ
21/10/2020 [12:47]:
“Ermənistanın qeyri-qanuni hərbi texnikasına rəğmən Azərbaycan ordusu qələbə qazanır”
21/10/2020 [12:35]:
Ağalar Vəliyev: "Azərbaycanın gücü qarşısında işğalçı Ermənistan acizdir"
21/10/2020 [12:32]:
"Azərbaycanın zəfər yürüşünün qarşısını alacaq ikinci bir qüvvə yoxdur"
21/10/2020 [12:31]:
"Kəlbəcəri, Şuşanı və Xocalını döyüşlə aldıqdan sonra xarici təzyiqlər çox güclü olarsa..."
21/10/2020 [12:30]:
Qırğızıstanın Baş prokuroru da istefa verdi
21/10/2020 [12:29]:
“Torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi iqtisadi inkişaf tempinin artmasına səbəb olacaq”
21/10/2020 [12:27]:
"Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı böyük bir coğrafiyaya sülh, sabitlik və inkişaf vəd edir"
21/10/2020 [12:23]:
DİN: Emin Şəkinski xəstəxanada vəfat edib
21/10/2020 [12:21]:
Vasif Talıbovdan yüksək vəzifəyə TƏYİNAT
21/10/2020 [12:19]:
Füzulidən olan 82 yaşlı şair: “Evim dağılıbsa, kolun dibində yaşayaram”
21/10/2020 [12:14]:
“Üç dəqiqə nəfəs ala bilmədim” – Zəngilanlı yazarlar qələbə sevincini bölüşür
21/10/2020 [12:11]:
Türk Şurasının Baş katibi Gəncəyə gəlib
21/10/2020 [12:01]:
İrandan 22 həkim könüllü olaraq döyüş bölgələrində fəaliyyət göstərmək üçün Azərbaycana müraciət edib
21/10/2020 [11:58]:
Azərbaycanın XİN başçısı Moskvaya gedib
21/10/2020 [11:49]:
“Sarkisyan indi özünü mələk kimi göstərməyə çalışır”
21/10/2020 [11:48]:
Ermənilər 25 günə 63 mülkimizi öldürüb - 292 yaralı
21/10/2020 [11:45]:
Cəbrayılın işğaldan azad olunan Çərəkən kəndi - VİDEO
21/10/2020 [11:44]:
“Həzrəti Məhəmmədə qarşı təhqiramiz məzmunlu cizgi filmləri ölkədə göstərilə bilər...” -Fransa daxili işlər naziri...
21/10/2020 [11:43]:
Hərbi komandiri də daxil olmaqla Ermənistanın daha 4 zabiti məhv edildi
21/10/2020 [11:37]:
“Azərbaycan Ordusu böyük bir hərb mədəniyyəti göstərir və çox gözəl film çəkir...”
21/10/2020 [11:35]:
Ermənilərdən daha bir PKK taktikasi - Cəbhə bölgəsinə rus bayraqları sancdılar - FOTO
21/10/2020 [11:19]:
Tramp İrana nüvə silahsız güclü ölkə olmasını dilədi
21/10/2020 [11:17]:
“Ermənilərə cavab olaraq Azərbaycan  Zəngəzurun müstəqilliyini tanımalıdır...”
21/10/2020 [11:13]:
Ermənilərin döyüşdən imtina edən alay komandiri işdən qovuldu: İşğalçılara cinayət işi açıldı - RƏSMİ
21/10/2020 [11:08]:
Düşmən alayının taboru məhv edildi - RƏSMİ
21/10/2020 [10:52]:
"Uzaqda olmayan bu möhtəşəm qələbənin memarı Ali Baş Komandan İlham Əliyevdir"
21/10/2020 [10:45]:
Nazirlik artilleriya atışlarının görüntülərini yaydı - VİDEO
21/10/2020 [10:41]:
Müdafiə Nazirliyindən ermənilərin Azərbaycanın hərbi təyyarəsinin vurulması xəbərinə REAKSİYA
21/10/2020 [10:40]:
Ali məktəblər bu il təhsil haqqını azaldacaq? - Nazirlikdən AÇIQLAMA
21/10/2020 [10:23]:
Qırğızıstanda təkrar parlament seçkilərinin vaxtı açıqlandı
21/10/2020 [10:22]:
Dövlət qulluğunda inzibati rəhbər vəzifələr üzrə müsabiqəyə qeydiyyat başa çatır
21/10/2020 [10:17]:
"Ədalət mövcuddur, ancaq ayaqları yoxdur, onu biz gedib çiyinlərimizdə gətirməliyik"
21/10/2020 [10:08]:
Koronavirusa qarşı peyvəndin kimlərə faydasız olduğu açıqlandı
21/10/2020 [10:07]:
Macarıstan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir və hər cür təcavüzü qınayır
Bütün arxiv bir sırada
14/03/2014 [09:54] - Ədəbiyyat - ( 6170 dəfə baxılıb)

“Postmodern ədəbiyyat ədəbsizliyin ədəbiyyatıdır”

Heydər Oğuz: “ O bir müddət sonra söyüşşunaslıq ədəbiyyatına çevriləcək”


Postmodernist dəyərlər adı altında ədəbiyyatımızda əxlaqsızlığın təbliğ olunması nə qədər doğrudur? Bu ənənə hardan gəlir və belə əsərlər ədəbiyyat nümunəsi hesab oluna bilərmi?

Moderator.az-ın suallarını cavablandıran şair-publisist Heydər Oğuz, postmodernist ədəbiyyatın üslub və ideyalarını bəyənməsə də bir çoxlarından fərqli olaraq ona xüsusi ikrah hissiylə də baxmır. Onun fikrincə, cəmiyyət hər zaman inkişafdadır: “Minillər boyu müxtəlif tərəqqi prosesini keçirən dünyada bir çox şeylər dəyişib. İlahi ehkamlardan tutmuş, ictimai davranış qaydalarına, əmək alətlərinə qədər hər şey. Bəşər oğlu hətta bir hissəsi olduğu təbiəti belə dəyişib. Bütün sahələrdə baş verən bu dəyişiklik istər-istəməz onlara münasibətimizi də dəyişir. Bir zamanlar ildırım çaxanda Allahın qəzəbləndiyini düşünən və qorxuya düşən insan indi onu necə elektrik enerjisinə çevirib iqtisadiyyata verəcəyi nailiyyət haqqında fikirləşir”.

Heydər Oğuza görə, insanlıq bütün bu qazandıqlarını köhnəliyi inkara borcludur: “Köhnəlik inkar edilə-edilə yeniliklər ortaya çıxır, bir müddətdən sonra dünənin yenisi bu günün mürtəce qüvvəsinə çevrilir və ona qarşı mübarizə başlayır. Beləcə dünənin inkarı da inkar olunur. İstər iqtisadiyyatda, istər elmdə, istər siyasətdə, istərsə də mədəniyyətdə bütün inkişafların səbəbi bu inkarçılığa bağlıdır. İnkarçılığa qapısını bağlayan toplumlar hər zaman geridə qalır, ya kimlərinsə yeminə çevrilir, ya da yer üzündən silinirlər.”

Postmodernist ədəbiyyatı da bir inkar hadisəsi adlandıran şair-publisist, Qərb ölkələrində bunun üçün münbit zəmin olduğunu düşünür: “Qərb ölkələri sənayedə, mədəni mühitdə xeyli məsafələr qət ediblər. Özəlliklə, onların iqtisadi cəhətdən inkişafları, elmi-texniki tərəqqiləri mənəvi dəyərlərə münasibətlərini də dəyişib. Sözü gedən dəyişiklik ədəbiyyatda da baş verib və bu özünü əsasən üç mərhələdə göstərib. Əvvəl, klassik ədəbiyyatın inkarıyla başlayan proses nəticəsində modern ədəbiyyat yaranıb. Modern ədəbiyyat klassikanın tabularını yıxıb yeni qaydalar meydana gətirdı. Qərb cəmiyyətinin azadlıqsevərliyi hər hansı qaydanın çərçivəsinə sığmadığından zamanla bu yeni qaydalar da inkar edildi. Heç bir qayda-qanuna uymamaq yeni tabuya çevrildi. Beləcə, post-modernist ədəbiyyat ortaya çıxdı.

Bununla belə, şair postmodern ədəbiyyatın da çox yaşayacağına inanmır: “Əvvəla ona görə ki, Qərbdə vüsət alan tərəqqi prosesi dayanmər, əksinə hər gün təcilini artırır. İkincisi, postmodernist ədəbiyyatın öz fəlsəfəsi öz mahiyyətinə ziddir. Onun fəlsəfəsinə görə bütün qaydalar azadlığı məhdudlaşdırdığından inkar olunmalıdır. Amma bu prinsipin özü də bir qaydadır ki, bu da əslində özünüinkar deməkdir. Üçüncüsü,bir müddətdən sonra Qərb ölkələri bu prinsiplə əslində ədəbiyyatı yox etdiklərini anlayacaq və onu da inkara çalışacaqlar. Beləcə, yenidən klassik ənənələrə dönüş başlayacaq.

Mühasibimiz Qərb ölkələrindən fərqli olaraq Şərq ölkələrində və o cümlədən Azərbaycanda postmodernist ədəbi ənənələrin formalaşması üçün zəminin hələ yaranmadığını düşünür və bunun səbəbini mühafizəkarlıqda görür: “Şərq insanı ehkamlara bağlı olduğundan inkara da o qədər meylli deyil. Bu da istər-istəməz Şərq dünyasını elmi-iqtisadi tərəqqidən xeyli geri salıb. Bir çox hallarda biz hələ də feodal toplum halından çıxa bilməmişik. İstər modern, istər postmodern ədəbiyyat isə feodal toplumların xarakterindən uzaqdır. Biz hətta modern ədəbi ənənələrə belə asanlıqla keçməmişik. Bu gün postmodern ədəbiyyatın inkişafı üçün xarici dövlətlər tərəfindən hər cür maddi və mənəvi dəstək verilsə də bu ədəbiyyatın asanlıqla yayılması və ciddi oxucu kütləsi tapması çətin olacaq. Çünki cəmiyyətimizdə hələ də feodal münasibətləri öz varlığını qoruduğundan bunun üçün sosial zəmin yoxdur. Heç sabah da olmayacaq. Çünki inkarçılığıa meylli Qərb ölkələrinin özləri bir müddətdən sonra postmodernizmdən imtina edəcək və onların bizdəki davamçıları  tamamilə yetim qalacaqlar. Bu mənada Aəzrbaycan postmodernistlərindən vahimələnməyə dəyməz”.

O ki qaldı ədəbsiz ifadələrin postmodernist əsərlərdə yer almasına, Heydər Oğuz bunun ədəbiyyatla bir araya sığmadığını düşünür: “Ədəbiyyat ədəb sözündəndir. Ədəbi əsər də gərək ədəbli ola. Hər kəs ağzına gələni yazsa, ədəbiyyat söyüş lüğətindən başqa bir şey olmaz. Bu gün nə yazıq ki, özlərini postmodernist olaraq görənlər söyüş ədəbiyyatı yaradırlar və nəticədə postmodern əbəiyyat əslində ədəbsizliyin ədəbiyyatına çevrilir. Tarix onlara öz mahiyyətlərinə uyğun olaraq ad verəcək-söyüş ədəbiyyatı yaxud da biədəbiyyat. Söyüş ədəbiyyatının isə bədii ədəbiyyata heç bir dəxli yoxdur. Ona qalsa, tibb haqqında yazılanlara tibb ədəbiyyatı, elmi kitablara elmi ədəbiyyat deyilir. Onlar nə qədər bədii ədəbiyyat demək deyillərsə, söyüş kitabları da bir o qədər başqa sahənin məhsulu olacaq. Bəlkə də bir müddətdən sonra söyüşşunaslıq adlı yeni bir elm meydana gələcək və bu kitablar da o elmin ədəbiyyatı olaraq bilinəcək.”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

loading...
Düşmənin atıb-qaçdığı, məhv edilən hərbi texnikalarının görüntülərini yayıldı - VİDEO
"Uzaqda olmayan bu möhtəşəm qələbənin memarı Ali Baş Komandan İlham Əliyevdir"
"Azərbaycanın Laçın da daxil olmaqla suverenliyini bərpa etməsinə mane olacaq bir qüvvə yoxdur..."
Daxili İşlər Nazirliyinin Nəqliyyatda Baş Polis İdarəsinin rəisi dünyasını dəyişdi
Hansı saatda doğulmusuz? - Xasiyyət və taleyinizi müəyyənləşdirən "barometr"...
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Şəhidlərimizin xatirəsini işğaldan azad edilən torpaqlarımızda da yaşadacağıq...” -Şəhid atası...
Cəmiyyət
“Cəbrayıl işğaldan azad olunandan sonra dizin-dizin şəhid oğlumun məzarı başına gedib dedim ki...” -Şəhid atası...
Cəmiyyət
“Azərbaycan Ordusu böyük bir hərb mədəniyyəti göstərir və çox gözəl film çəkir...”
Dünya
Ermənilərdən daha bir PKK taktikasi - Cəbhə bölgəsinə rus bayraqları sancdılar - FOTO
Siyasət
"Ədalət mövcuddur, ancaq ayaqları yoxdur, onu biz gedib çiyinlərimizdə gətirməliyik"

Yazar
İlham İsmayıl
"Meymun təkamül prosesi keçirib adam ola bilər, amma erməni..."
Sultan Laçın
“BMT TŞ niyə 4 qətnaməsinin Ermənistan tərəfindən icra olunmamasını müzakirə etmədi?..” 
Həftənin ən çox oxunanları
Prezident fransız aparıcının “Nə qədər türk dronunuz var?” sualına gülərək cavab verdi: “Kifayət qədərdi...”
“Sərsəng su anbarı uğrunda gedən döyüşlərdə ölümcül yaralanmışdım...” - Xalq artisti
“Bakı Ermənistana zərbə vursa belə, Rusiya İrəvanı müdafiə etməyəcək”- Perenciyev
"Serj Sarkisyan, indi “Qarabağ Azərbaycandır”, əgər şərəfin varsa intihar et..."
Ermənilərə qan udduran 3 generalımız Türkiyə mətbuatının da diqqətini çəkdi - FOTO
30 illik işğala son qoymaq üçün savaşan Şanlı Ordumuza 30 tonluq tibbi yardım... - FOTOLAR
Atası azərbaycanlı olan xain separatçı generalın doğulduğu kənd də azad edildi...
Ermənilər hazırkı hərbi itkilərinə görə Xocalı qatilinin yaxasından yapışdı...
Azərbaycan Ordusu Gəncənin qisasını belə aldı - VİDEO
"Ordumuzun bu uğuru Laçın-Gorus magistral yolunu nəzarətə götürməyə imkan verir"
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247