Xəbər lenti
15/12/2019 [22:29]:
Polkovnik Cəlil Xəlilovun Milli Məclisə namizədliyi irəli sürülüb
15/12/2019 [22:04]:
Türkiyəli iş adamı Azərbaycan yol polisindən görün nə yazdı - FOTO
15/12/2019 [21:58]:
Kanada sakini lotoreyada 6,8 milyon dollar udub
15/12/2019 [21:52]:
Fransanın cənubunda həyat iflic oldu - VİDEO
15/12/2019 [21:44]:
Sibir dağları üzərində qeyri-adi buludlar - FOTOLAR
15/12/2019 [21:37]:
Bakıda təcili yardım avtomobili qəzaya uğrayıb - FOTOLAR
15/12/2019 [21:26]:
Bakıda 9 yaşlı uşağın qarnına oxlov batıb
15/12/2019 [21:06]:
Ərdoğan məşhur aşpazın qonağı oldu
15/12/2019 [20:30]:
Kütləvi məzarlıq tapıldı: 3 il əvvəl itkin düşən tayfa üzvləri...
15/12/2019 [20:06]:
Türkiyəyə qanunsuz miqrant axını artıb
15/12/2019 [20:02]:
Lalə küsülü olduğu Brilliant haqqında: "Onu görəndə, qabağına qaçıb salam verirdim" - VİDEO
15/12/2019 [19:55]:
Maşınınız üçün etibarnaməni elə telefonunzdan verəcəksiniz - Dünyada ilk dəfə Azərbaycanda
15/12/2019 [19:45]:
Britaniyalı alim Qarabağdan yazdı: Şizofrenik Ermənistan
15/12/2019 [19:42]:
“Google” öz xidmətlərini Türkiyədən çəkə bilər
15/12/2019 [19:38]:
Türkiyə parlamenti Liviya ilə müdafiə müqaviləsini müzakirə edəcək
15/12/2019 [19:15]:
Boşanma cəhdi ailəvi davaya çevrildi: 12 yaralı var - VİDEO
15/12/2019 [18:59]:
Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunda 1/4 final mərhələsinə start verilib
15/12/2019 [18:27]:
8 yaşlı uşaq kodlaşdırma dərsi keçir - MARAQLI
15/12/2019 [18:27]:
"Onda həyat yoldaşım olma potensialını görmədim" - VİDEO
15/12/2019 [18:23]:
“Əməkdar jurnalist” Ləman Ələşrəfqızının özünə arzuları
15/12/2019 [18:14]:
İradə Cavadova namizədliyini irəli sürdü - FOTO
15/12/2019 [18:10]:
Pornoçarxı yayılan azərbaycanlı model danışdı - Düşmənləri yayıbmış
15/12/2019 [18:07]:
Dünya şöhrətli aktrisa vəfat etdi
15/12/2019 [18:05]:
Evinə çağırdığı adamı seks oyuncağı ilə öldürdü - AĞLASIĞMAZ...
15/12/2019 [17:54]:
YANĞIN, TƏXRİBAT, ŞANTAJ! ...və ya məsuliyyətsizliyin “uğurları”...
15/12/2019 [17:52]:
Mahsun Kırmızıgüldən 14 sonra bir ilk - VİDEO
15/12/2019 [17:43]:
Azərbaycan əsilli müğənni Ərdoğana təşəkkür etdi
15/12/2019 [17:42]:
Azərbaycanlı bəstəkar Ukraynada qəzaya düşdü - FOTOLAR
15/12/2019 [17:37]:
Ələkbər Yasamallı Aqşin Fatehi söhbətə çağırdı - VİDEO
15/12/2019 [17:31]:
"Gec gəlir, evdə yemir" - Könül oğlundan gileyləndi
15/12/2019 [17:27]:
Azərbaycandakı “qanuni oğru” və “avtoritet”lərlə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
15/12/2019 [17:25]:
Bu portret Meksikada ortalığı bir-birinə vurdu - MARAQLI
15/12/2019 [17:08]:
Türk ordusu meydan sulayacaq: Yeni kamikadzelər...
15/12/2019 [16:58]:
“İŞİD-in hücumları nəticəsində 600-ə yaxın mülki vətəndaş həyatını itirib” - FOTOLAR
15/12/2019 [16:56]:
Qubada dairəni dönə bilməyən TIR qəza törətdi: Yaralı var - FOTO
15/12/2019 [16:50]:
7 yaşlı uşağa verilən işkəncə görüntüləri bir ölkəni ayağa qaldırdı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
15/12/2019 [16:44]:
Kürdəmir sakini “Mercedes”i aşırıb gölməçəyə saldı - FOTO
15/12/2019 [16:35]:
Bundesliqanın yeni rekordçusu odur
15/12/2019 [16:18]:
Aziz Sancar istefa verdi
15/12/2019 [16:13]:
General deputatlığa namizədliyini irəli sürdü - FOTO
15/12/2019 [16:09]:
Çinin dövlət telekanalı Özilə görə "Arsenal" - "Mançester Siti" matçını yayımlamayacaq
15/12/2019 [16:03]:
Türkiyədə ölən azərbaycanlı tələbə görün hansı məşhurun nəvəsidir - FOTOLAR
15/12/2019 [15:59]:
Xalq artisti Rəfael Dadaşov xəstəxanadan evə buraxılıb
15/12/2019 [15:32]:
Ermənilər “Qarabağın müstəqilliyi”ni “növbəti dayanacaq” elan etdi...  
15/12/2019 [15:29]:
“Şiə hilalı”nın aqibəti necə olacaq? - İranın Yaxın Şərqdən qovulma prosesi ekspertlərin gözüylə
15/12/2019 [15:16]:
İtaliyada 54 min sakin bomba təhlükəsinə görə təxliyyə edilib
15/12/2019 [15:12]:
Dünyanın ən uzun ayaqlı qadını üsyan etdi - FOTOLAR
15/12/2019 [15:06]:
Kürdəmirdə bələdiyyə sədrinin oğulları həmkəndlilərini bıçaqlayıb - VİDEO
15/12/2019 [15:03]:
“Namuslunu niyə apardılar, namussuz isə öz keyfindədir?” - Şirməmməd Hüseynovla internetdə olmayan
15/12/2019 [15:00]:
Mahsun 14 il sonra bu mahnını oxudu - VİDEO
15/12/2019 [14:59]:
Dünyanın ən gözəli seçildi - FOTO/VİDEO
15/12/2019 [14:48]:
ATP seçki ilə əlaqədar səlahiyyətli nümayəndələr təyin etdi
15/12/2019 [14:40]:
"Əgər keçmiş həyat yoldaşım boşanmağa ərizə verməsəydi, bir yox, iki 8 il də dözərdim"
15/12/2019 [14:38]:
Harvard Universitetinə qəbul olunan Nigar məşhur komandirin QIZIDIR
15/12/2019 [14:37]:
Bakıda iş adamı oğluna dəbdəbəli toy etdi - VİDEO
15/12/2019 [14:14]:
Türk donanması İsrail gəmisini qovdu - Gərginlik
15/12/2019 [14:08]:
DİN-dən həbs edilən polkovniklə bağlı - Açıqlama
15/12/2019 [14:02]:
Metroda sərnişinin relslərin üstünə yıxılması ilə bağlı - RƏSMİ AÇIQLAMA
15/12/2019 [13:59]:
SSRİ-nin sabiq İnformasiya və Mətbuat naziri vəfat edib
15/12/2019 [13:45]:
Sabah Bakıda hava dumanlı olacaq, şimal və qərb rayonlarına yağış yağacaq
15/12/2019 [13:42]:
Masallıda zəlzələ olub
15/12/2019 [13:19]:
"Onun Azərbaycan intellektual mühitini necə zənginləşdirdiyini müşahidə edirəm"
15/12/2019 [13:04]:
MDTF-nin təşkilatçılığı ilə məktəblilər arasında intellektual yarışın final mərhələsi keçirilib
15/12/2019 [12:58]:
Bakı metrosunda qorxulu anlar: Sərnişin relslərin üstünə yıxıldı - FOTO
15/12/2019 [12:56]:
Sutka ərzində 900-dən çox qaçqın Suriyaya qayıdıb
15/12/2019 [12:54]:
Nepalda dəhşətli avtobus qəzası: 14 ölü, 16 yaralı
15/12/2019 [12:42]:
“Ən böyük xoşbəxtlik odur ki, sənin bu qədər sevənlərin var və öz yerində dura bilmisən...”
15/12/2019 [12:25]:
Evli qadına mesaj yazan şəxs pusquya düşdü - FOTOLAR
15/12/2019 [12:18]:
"Nə yaxşı ki, parlament özü - özünü buraxdı..."
15/12/2019 [12:15]:
Oksana Murad Dadaşovun heykəlini öpməkdən doymadı - VİDEO
15/12/2019 [12:12]:
Rusiyada transgenderlərin nikahı qeydə alınıb
15/12/2019 [12:08]:
Növbəti metrostansiyada tikinti işləri yekunlaşdı - AÇILIŞ vaxtı bəlli oldu
15/12/2019 [11:23]:
İslamofobiya zəminində 187 cinayət hadisəsi qeydə alınıb – Almaniyada
15/12/2019 [11:21]:
Azərbaycan bayrağını Lələtəpəyə sancan polkovnik həbs olundu
15/12/2019 [11:16]:
Küçədə qışlayanlar - Nazirlik neçə nəfərə sahib çıxıb?
15/12/2019 [11:14]:
Ağ Ev ABŞ ordusunun bir hissəsini Əfqanıstandan çıxarmaq niyyətindədir
15/12/2019 [11:12]:
Azərbaycanlı sərxoş sürücü İstanbulda qəza törətdi
15/12/2019 [11:03]:
Abşeronda kənddən əl qumbarası tapıldı - FOTOLAR
15/12/2019 [10:59]:
Mingəçevirdə qardaş qardaşı bıçaqladı
15/12/2019 [10:18]:
Soyqırım eyforiyasının astar üzü...
Bütün arxiv bir sırada
30/04/2018 [21:06] - Köşə - ( 5883 dəfə baxılıb)

"Yaltaqlıq saray əxlaqının bir elementi və “dadlı zəhər” kimi uzun əsrlər boyu içimizdə yaşayıb"

Qulu Məhərrəmli

Bir ölkədə yaltaqlığın qazancı dürüstlüyün qazancından artıq
olarsa, həmin ölkə batar...
Şarl Lui Monteskyö

Yurdu bürümüş qabalıq, yaltaqlıq,
Yüksəliş varsa, səbəb alçaqlıq!!
Hüseyn Cavid

“Yaltaq” sözünü oxuyan kimi, təbii ki, dərhal xəyalınıza tanıdığınız, ekranlarda gördüyünüz yaltaq sifətlər gələcək. Gözünüzün önündən öz işinin xatiri üçün alçalaraq yalan danışan, kiminsə şəninə təmənnalı təriflər deyən, utanmadan həqiqəti təhrif edən, xüsusən vəzifəli şəxslərin xoşuna gəlmək üçün dəridən-qabıqdan çıxan bir xeyli yaltaq adam gəlib keçəcək. Əlbəttə, bu məsələdə fantaziyaya xüsusi güc verməyə gərək yoxdur, bədbəxtlikdən indi yaltaqların sayı o qədər çoxalıb ki, sanki gözümüzün qabağında qaynaşırlar. İş yerində, qonşuda, televiziya ekranlarında, sosial şəbəkələrdə, demək olar ki, hər gün rəngarəng yaltaqlara, üzü bu yolda bərkimiş vücudlara rast gəlirik.

Təbii ki, bütün normal insanlarda ikrah hissi doğuran ən peşəkar yaltaq da sözün mənfi yükünə görə özünü bu əməlin sahibi hesab eləmir. Amma hara qaçsan da, bu hərəkətin adı “yaltaq” kəlməsində həkk olunub. Bütün sözlüklərdə, o cümlədən Azərbaycan dilinin izahlı lüğətində də “yaltaqlığ”ın mükəmməl izahı verilib, bu əməl “öz şəxsi xeyri və ya birinin yanında öz qiymətini artırmaq üçün başqasının qabağında alçalaraq onun istədiyinə uyğun hərəkətlər etmə, onu riyakarcasına tərifləmə” kimi səciyyələndirilib. Yəni hörmətli Tağı müəllim demişkən, burada burcutmağa yer yoxdur: sən şəxsi maraq güdərək nəyisə və kimisə yalandan tərifləyirsənsə, onu layiq olmadığı şəkildə öyürsənsə, öz təmənnan üçün həqiqəti tapdalayıb riyakarlıq edirsənsə, YALTAQSAN!
* * *

Azərbaycan cəmiyyəti üçün yaltaqlıq yeni şey deyil, məşhur “Şərq yaltaqlığının” bir qolu kimi hələ qədimdən insanların şüuruna və psixologiyasına hopub. Yaltaqlıq saray əxlaqının bir elementi və “dadlı zəhər” kimi uzun əsrlər boyu içimizdə yaşayıb. Sovet dövründə də bu, çoxlarının çörək ağacı olub. Amma müstəqillik illərində yaltaqlıq bizdə görünməmiş bir miqyas alıb. Bəlkə onun “çiçəklənməsi” üçün daha əlverişli şərait yaranıb, bəlkə yayım vasitələri çoxaldığından indi yaltaqlıq və onun “naibləri” daha çox gözə girir.Təbii, bunun səbəblərini hərə bir cür yoza bilər, amma danılmaz faktdır ki, yaltaqlıq cəmiyyətdə təhlükəli sosial bəlaya çevrilib və əxlaqı ciddi şəkildə zədələməkdə davam edir.

Hərdən adama elə gəlir ki, bu gün bütün sahələrdə — mediada, təhsildə, mədəniyyətdə, siyasətdə və s. əməlli-başlı yaltaqlar ordusu yetişib. Görün, ətrafımızda çörəyi yaltaqlıqdan çıxan, ictimai sferada təlxəyə çevrilmiş nə qədər zəhlətökən yaltaq sürüsü var. Aralarında akademikdən tutmuş müəllimə kimi ütülü danışan oxumuşa da, xüsusi istedad və fəhmlə nitq irad edən təhsilsiz pambıqçıya da də rast gələrsiniz. Təbii ki, savadı olan, necə deyərlər “intellektual yaltaqlar” daha qorxuludur, çünki onlar bəzən mötəbər görünərək adamları, qısa müddətə olsa da, yalanlara inandıra bilirlər. Bunlar bir parça çörək və mənsəb üçün və ya sahib olduqlarını əllərində saxlamaq naminə nə oyundan çıxır, hansı yalanları uydurur, həqiqəti necə tapdalayır, ana dilimizin ən gözəl və ülvi sözlərinə necə divan tuturlar-bunu bir Allah bilir.

Şübhəsiz ki, yalmanaraq tikə qazanmağa, mövqeyini qorumağa çalışan yaltaq adam əxlaqsız, ikiüzlü, hiyləgər, əsl buqəlamundur. İslam peyğəmbəri “yaltaqların gözünə torpaq sovurun” deyə cəmiyyəti bu adamlardan uzaq durmağa çağırırdı. Çünki bu adamlar ictimai mühit üçün təhlükədir, sağlam düşüncə və əxlaq üçün qrip virusu qədər qorxuludur. Bu yerdə insanlıq adına ləkə olan həmin çağdaş yaltaqları “vəsf” edən böyük şairimiz Musa Yaqubun misraları yadıma düşür:

Yalmana-yalmana tikə qazanan,
Ah, bu it payına ortaq adamlar!
Tülküyə ayrılmış ruzudan yeyir,
Bu hiylə adamlar, yaltaq adamlar.

Bəli, əxlaqı ayaqlar altına salan yaltaqlar o kəslərdir ki, umacaqlı gözləri həmişə yalandan tərif etdikləri ixtiyar sahiblərinin süfrəsindədir. Həmin umacaq onlar üçün həyat və yaşayış stimuludur, onun xatirinə utanmadan hər cür alçaqlığa və yaramazlığa getməyə hazırdırlar. Yəni bu adamlar vicdan və əxlaq sarıdan axsayanlardır, əslində onlar üçün heç əxlaq və abır-həya anlayışı da yoxdur. Olsaydı, zatən niyə yaltaqlıq edirdilər ki?!
* * *
Xalq arasında yaltaqlığın “ona-buna yarınmaq” kimi tutarlı adı var. Və bu yarınmaq birbaşa nəfsin təhriki ilə, qazanmaq üçün olur. İnsan ləyaqətini alçaldan bu üsulla qazanmaq əxlaqa zidd olduğundan normal cəmiyyətlərdə yaltaqlıqla əxlaq bir arada yaşaya bilmir. Çünki yaltaqlıq əxlaq və mənəviyyat üçün gizli düşməndir. Bu qorxulu düşmən yaşayarsa və cəmiyyəti idarə edənlər yaltaqlığa rəvac verib ondan zövq almağa başlayarlarsa, o zaman insan şərəfi və ləyaqət deyilən dəyər həmişə ayaqlar altında tapdalanar.

Sağlam cəmiyyət həmişə yaltaqlığa qarşı olub, çünki yalan və riyakarlıqdan qidalanan yaltaqlıq, ilk növbədə cəmiyyətin minillik dəyərlərinə və ictimai əxlaqa zərbə vurur. Yaltaqların tirajladığı yalanlar mahiyyət etibarilə beyinləri dumanlandıra, gerçəyi təhrif edə, insanları doğru yoldan azdıra bilir. İngilislərin dahi Şekspir qədər dəyər verdikləri Con Milton hələ XVII əsrdə “Mətbuat azadlığı” (“Areopagitika”) əsərində Britaniya parlamentinə müraciət edərək deyirdi ki, yerində olmayan tərif yaltaqlıqdır, şəxsi təmənna üçün yalan danışıb yaltaqlıq etmək, həm də ölkənin bu günü və gələcəyi üçün təhlükəlidir. Məncə, Miltonun bu xəbərdarlığı yaltaqlıq girdabında çabalayan bizim kimi cəmiyyətlər üçün hələ də öz aktuallığını saxlayır…(Ayna.az)

loading...
loading...
Polkovnik Cəlil Xəlilovun Milli Məclisə namizədliyi irəli sürülüb
8 yaşlı uşaq kodlaşdırma dərsi keçir - MARAQLI
Evinə çağırdığı adamı seks oyuncağı ilə öldürdü - AĞLASIĞMAZ...
Bu portret Meksikada ortalığı bir-birinə vurdu - MARAQLI
7 yaşlı uşağa verilən işkəncə görüntüləri bir ölkəni ayağa qaldırdı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Onun Azərbaycan intellektual mühitini necə zənginləşdirdiyini müşahidə edirəm"
Siyasət
Soyqırım eyforiyasının astar üzü...
Dünya
Yüzlərlə ailənin yaşadığı Bamyan vadisindəki mağaralar- FOTOLAR
Maraqlı
Bu olmasaydı, insan ömrü at ömrü qədər qısa olardı: Alimlərdən maraqlı araşdırma...
Maraqlı
"Təhlükəsizlik Xidməti polisi, polis də  öz növbəsində bu qurumu izləyəcək...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Gəlin qardaşının qayınatası ilə bir yataqda yaxalandı" - Bakıda ŞOK OLAY - VİDEO
Pərvin Abıyeva: “Mənim üçün sevgidə yataq...” - VİDEO
Tolik Damla ilə bağlı şok video yaydı: “Bəlkə də buna görə mənimlə düşmən olacaqsan” - VİDEO
Deputat keçmiş baş nazirin qızını 3 dəfə zorladı - atası susmağı tələb etdi...- RƏZALƏT
"Zaur məni çağırmışdı oxumağa, çağırmamışdı ki, deyə ki, Elnarə ev tikdirir..." - İRAD
Xoşqədəm ATV və ANS-dəki - MƏVACİBİNİ AÇIQLADI
"Fərhad Əhmədov Azərbaycana dönəndə hiss etmişdim ki, bu, xoşniyyətli dönüş deyil..."
Təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüdən daha bir kobudluq - VİDEO
“O, törətdiyi əməllərə görə qanun qarşısında cavab verməli olacaq”
Türk mediası günlərdir azərbaycanlı cərrahın uğurundan bəhs edir...
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247