Xəbər lenti
20/11/2019 [00:14]:
Bədənin bu nöqtəsi hər gün yuyulmalıdır - Amma heç kim buna əməl etmir...
20/11/2019 [00:12]:
Cinsi istəyinin qarşısını ala bilməyən qadınlar: Səbəbləri, əlamətləri, müalicəsi...
20/11/2019 [00:11]:
"Öz həyat yoldaşımı özüm öz evimdə evləndirdim" - VİDEO
20/11/2019 [00:08]:
Nəyə görə Tibet monaxları hər səhər onu isti-isti içir? - İnsanı gəncləşdirən möcüzə...
20/11/2019 [00:05]:
Həbib Nurməhəmmədovun atası: "Bir arvadım var, ikincisi planlaşdırılır, üçüncüsü isə..."
20/11/2019 [00:02]:
Akif Nağı Türkiyə BMM-də Rəcəb Tayyib Ərdoğanın nitq söylədiyi toplantıda iştirak etdi - FOTO
19/11/2019 [23:50]:
Ağstafada 6 aylıq körpə donaraq ölüb - DƏHŞƏT...
19/11/2019 [23:46]:
Qənirə Paşayevadan MM-də müzakirəyə çıxarılan məhkəmə və hakimlər haqqında qanuna təkliflər - VİDEO
19/11/2019 [23:34]:
Prezidentə yaxınlaşıb banka olan borcunun silinməsini xahiş etdi - VİDEO
19/11/2019 [23:31]:
Leyla Əliyevanın iştirakı ilə Bakıda parka 10 tutuquşu buraxıldı - FOTOLAR
19/11/2019 [23:27]:
Nizami rayonunda qazanxananın qazla daimi təchizatı həll edilir
19/11/2019 [23:25]:
CNG sistemləri üçün yeni qaz xətti çəkilib
19/11/2019 [23:21]:
Etirazlara rəhbərlik edənlər edam olunacaq
19/11/2019 [23:09]:
Bakıda avtobus sürücüsünü ürəyindən bıçaqladılar - FOTO
19/11/2019 [23:05]:
Səməd Seyidov ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndəsi ilə görüşüb
19/11/2019 [23:00]:
Azərbaycanın dövlət büdcəsində 840 milyon manat qalıq yaranıb
19/11/2019 [22:55]:
Qənirə Paşayeva cəmiyyəti narahat edən bir sıra problemlərin həlli istiqamətində bəzi qurumlara müraciət edib - VİDEO
19/11/2019 [22:26]:
Türkiyə Müdafiə Nazirliyindən dünyaya mesaj
19/11/2019 [22:14]:
"Bu dəfəki savaş sözün hər mənasında ermənilər üçün misilsiz fəlakət və faciə olacaq"
19/11/2019 [21:58]:
“Xəyanət" və "əxlaqsızlıq" kimi anlayışlar yalnız zəiflər üçün mövcuddur”
19/11/2019 [21:52]:
Gömrükdən qaçaq siqaret keçirmək istəyəni it yaxaladı - FOTO
19/11/2019 [21:50]:
"Əgər məhkəmələr bu məsələdə kifayət qədər ədalətli deyilsə..."
19/11/2019 [21:43]:
“Azərbaycanda yarımçıq doğulanların sayı...”
19/11/2019 [21:38]:
Suriyada məktəb atəşə tutuldu
19/11/2019 [21:23]:
Qonaqlar Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunu ziyarət ediblər - FOTOLAR
19/11/2019 [21:07]:
Ədliyyə orqanlarına qulluğa qəbul üzrə müsabiqədə iştirak edən namizədlərin nəzərinə
19/11/2019 [20:53]:
"Kişi müəllimlərin sayı buna görə azalır" - Millət vəkili
19/11/2019 [20:50]:
Orta pensiya məbləği 293 manat ətrafında olmalıdır
19/11/2019 [20:50]:
Metroda sıxlıq, sərnişinlərin çıxışında problem yarandı
19/11/2019 [20:48]:
Azərbaycan yığması Ukrayna ilə heç-heçə oynayıb
19/11/2019 [20:48]:
Korrupsiya haqqında məlumat verənlərə pul mükafatı: Bizdə bu norma varmı?
19/11/2019 [20:46]:
Nəhəng kobra dünyanın ən böyük ilanını uddu - VİDEO
19/11/2019 [19:59]:
BDU-nun rektorundan imkansız tələbələrə jest - FOTO
19/11/2019 [19:55]:
"Qarabağ münaqişəsinin həlli bizim üçün də mühüm məsələdir"
19/11/2019 [19:53]:
Salyanda dəm qazı faciəsi: 27 yaşlı qadın öldü
19/11/2019 [19:51]:
Özbəkistanın sabiq baş prokurorunun dəbdəbəli evi satışa çıxarılıb
19/11/2019 [19:24]:
Yerevan Psixiatriya Klinikasının pasiyentləri aclığa başladılar
19/11/2019 [19:22]:
"ABŞ-da təhsil alanların Azərbaycan hökumətində təmsil olunması sevindiricidir"
19/11/2019 [19:05]:
Elçinlə arvadından döyülmə xəbərinə reaksiya
19/11/2019 [18:50]:
Prezident Cavid Qurbanovun fəaliyyətini yüksək qiymətləndirdi - FOTO/VİDEO
19/11/2019 [18:45]:
Elçin Əlibəylinin arvadı tərəfindən döyülməsinin səbəbi bilindi
19/11/2019 [18:42]:
Oqtay Gülalıyev İstanbuldakı “Amerika xəstəxanası”na köçürüldü
19/11/2019 [18:38]:
Xəzərdə batan neftçinin meyiti tapıldı
19/11/2019 [18:16]:
Arvadı Elçin Əlibəylini döyüb xəstəxanalıq etdi
19/11/2019 [18:13]:
Bayram Nurlu da bələdiyyə seçkilərinə QATILIR
19/11/2019 [18:09]:
Babəkin abidəsi hazırlanır - Qafqazda ən hündür heykəl...
19/11/2019 [18:08]:
Azərbaycanda zəlzələ olub
19/11/2019 [18:04]:
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib
19/11/2019 [18:01]:
Prezident bu yolun yenidən qurulmasına beş milyon manat ayırdı
19/11/2019 [17:57]:
Balaca Gimnastımız Mina Abbasova Lüksemburqda 312 gimnast arasında 2-ci yerə çıxdı
19/11/2019 [17:51]:
ABŞ İrana növbəti zərbəyə hazırlaşır
19/11/2019 [17:50]:
BMqT-nin Azərbaycan nümayəndəliyi Gəncədə yerləşən sığınacaqda təmir işlərinə başladı - FOTO
19/11/2019 [17:50]:
Türkiyə Prezidenti: “Bağdadinin qohumlarından vacib kəşfiyyat məlumatları əldə edilib”
19/11/2019 [17:45]:
Ərdoğandan Trampa F-35 mesajı : "Ya verəcəksiniz, ya da başqa yollar axtaracağıq"
19/11/2019 [17:40]:
Qazilər deputatlara MÜRACİƏT ETDİ - Qarabağ əlillərinin sığorta pulu ödənilsin
19/11/2019 [17:40]:
Havanın temperaturu 5-8 dərəcə enəcək, yağış, qar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ
19/11/2019 [17:30]:
Özbəkistan ali məktəbləri ADNSU ilə əməkdaşlığa maraq göstərir - FOTO
19/11/2019 [17:18]:
Vilayət Eyvazov Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin yeni rəisini şəxsi heyətə təqdim edib
19/11/2019 [16:39]:
Lukaşenko oğluna vəzifə verdi
19/11/2019 [16:34]:
“Gedib, nəvələrini oynatsın...” – Partiya sədrindən səhiyyə nazirinə çağırış
19/11/2019 [16:25]:
“Siz məni yaman tez qabaqlayırsız” - Novruz Məmmədov prorektor təyinatından DANIŞDI
19/11/2019 [16:23]:
Fakt: Elçibəy “erməni havası”na oynayıb? - Video
19/11/2019 [16:22]:
2020-сi ildə ediləcək yardımlarda kəsintiyə getdilər- ABŞ-dan Türkiyə həmləsi...
19/11/2019 [16:17]:
Məcburi köçkünlər üçün əmək yarmarkası keçirilib - FOTO
19/11/2019 [16:12]:
Ermənistanda polis şöbəsinin rəisi tutulub
19/11/2019 [16:09]:
Bakı-Şamaxı-Yevlax avtomobil yolunda çat əmələ gəlib
19/11/2019 [16:05]:
DİN müsabiqə elan edir
19/11/2019 [16:01]:
Fəal yaşlanmanı və ahılların fəal iştirakçılığını təşviq edən məlumatlandırma kampaniyasına başlandı - FOTO
19/11/2019 [15:55]:
BSU-da İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinə və “Nəsimi ili”nə həsr olunmuş geniş tədbir keçirilib - FOTO
19/11/2019 [15:38]:
Müxalifət Gürcüstan parlamentinin iclas zalının qapısını qıfıllayıb - FOTO
19/11/2019 [15:36]:
İsgəndər Həmidov siyasətdən GETDİ
19/11/2019 [15:34]:
BNA havaların soyuması ilə əlaqədar dezinfeksiya işləri aparır
19/11/2019 [15:29]:
"Yerə yıxıb başını kəsmək istəyib"- xəstəxanada arvadını öldürən şəxsin işi
19/11/2019 [15:27]:
“Ali təhsilli kimya-biologiya müəlliyəm”
19/11/2019 [15:27]:
Donald Tramp: "ABŞ-da faiz dərəcəsi başqa ölkələrdən az olmalıdır"
19/11/2019 [15:24]:
Nazirlər Kabinetinin yeni sözçüsü: "Etimadı doğrultmağa çalışacağam"
19/11/2019 [15:21]:
Nazirlər Kabinetinə yeni mətbuat katibi təyin olundu
19/11/2019 [15:20]:
“Əgər istəmiriksə hakim rüşvət alsın, başqa yollara düşsün, onda...”
19/11/2019 [15:19]:
“2 rayon Dağlıq Qarabağı Ermənistanla birləşdirdiyi üçün danışıqlarda 5 rayon müzakirə edilir...”
19/11/2019 [15:18]:
“Ən son dodağımı...” - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
16/01/2018 [17:48] - Köşə - ( 4822 dəfə baxılıb)

Bəlkə orduya da Səfər Əbiyev kimi “oydu” deyək?...

Azərbaycan əsgərini bütün mənalarda yumşaltmaq yox, bərkitmək lazımdır, hörmətli dilçilər!..
Sultan Laçın

Xəbəriniz  var da xəbərdən?.. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda Orfoqrafiya Komissiyasının növbəti iclası keçirilib. İclasda Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalarının təlim və tərtib prinsipləri müzakirə olunub. Tədbirdə yeni “Orfoqrafiya lüğət”ində ediləcək bəzi dəyişikliklər də diqqətə çatdırılıb. “Əsgər” sözünün “əskər”, “alqı-satqı” sözünün “alğı-satqı” yazılması təklifi məqbul sayılıb. Həmçinin yeni lüğətdə süni, qondarma sözlərin yer almayacağı vurğulanıb.   

Tanınmış media eksperti Qulu Məhərrəmli məsələyə gözəl şərh verib:

“...Hər bir dəyişiklik ciddi elmi əsasa söykənməlidir. Orfoqrafiya lüğəti çox ciddi və sabit prinsiplərə əsaslanmalıdır. Bu olmasa, biz gündə orfoqrafiyada bir söz dəyişəcəyik. Bu, bir institutun, bir şuranın gəldiyi qərar olmamalıdır. Dil hamının ümumi məhsuludur....“Əsgər”, “əsginaz” sözlərində əsas gətirirlər ki, mənbə dildə bu söz belə yazılır. Mənbə dilə istinad etmək kökündən yanlışdır. Bu sözlərin yazılışı ilə bağlı irəli sürülən təkliflərdə mən ciddi prinsip görmürəm. Bu dəyişikliklərin Azərbaycan dilini hara aparacağını, hansı dolaşığı, xaosu yaradacağını təsəvvür edə bilmirəm. Mən əminəm ki, bu dəyişikliklər qəbul olunarsa, 5 ildən sonra tamam başqa dalğa gələcək. Ən başlıcası odur ki, bu gün Azərbaycan dilinin “Orfoqrafiya lüğəti”ni dəyişdirməyə heç bir lüzum və ehtiyac yoxdur. Dillə bu şəkildə davranmaq olmaz...”

Qulu müəllimin elmi-publisistik  şərhindən ruhlanaraq bəndəniz  Dilçilik İnstitutunun hoqqalarına bir ruhu-mənəvi şərh də vermək istəyir. Xanımlar və əfəndilər, öncə rəhmətlik ustad şairimiz Bəxtiyar Vahabzadənin “Ana dili” şeirindən bu misraları yadınıza salıram:

“...Bu dil bizim ruhumuz, eşqimiz, canımızdır,
Bu dil bir-birimizlə əhdi-peymanımız dır.
Bu dil tanıtmış bizə bu dünyada hər şeyi,
Bu dil əcdadımızın bizə miras verdiyi
Qiymətli xəzinədir”¦onu gözlərimiz tək
Qoruyub, nəsillərə biz də hədiyyə verək...”

... Gerçəkdən Bəxtiyar müəllim demiş, dilimiz birbaşa ruhumuza bağlıdır... Bəlkə kimsə hiss etmir.  Bir insan olaraq özümüz kimi hər bir sözümüzün, səsimizin də ruhu var. Rəhmətlik Xudu Məmmədov demiş, hətta səsin də rəngi var... Himnlər, marşlar nəyə görə xalqı, əsgəri mübarizəyə,  cəngə, döyüşə səsləyir? Sözlərindəki, musiqisindəki əzəmətə, vüqara görə... Bu baxımdam, əzizlərim,  digər hər bir sözümüz, kəlməmiz kimi “ordu”,  “əsgər”sözünün də bir ruhu, bir canı var... Bu sözlərdə bir əzəmət , bir vüqar var... Çünki əsgər, ordu ”“kişilik, igidlik rəmzidir. İkincisi də, məlumdur ki, dildəki qalın və cingiltili səslər dilə xüsusi rövnəq, ton verir. Bu samitlər olmasa, dilin musiqiliyi, şirinliyi, möhtəşəmliyi itər... Diqqət edirsiz, kişi adlarında adətən qalın saitlər və cingiltili, sonor samitlər iştirak edir. Qadın adlarına isə incə, kar səslər daha çox xasdır. Məsələn, Cabbar, Qadir, İpək, Çiçək və s. Bəzi kişi adlarının sonuna incə “ə” saiti artırıb qadın adına çeviririk: Kamil- Kamilə, Ramil- Ramilə...

Biz bu gün torpağı işğal altında olan bir ölkə kimi  kişini, əsgəri bütün mənalarda yumşaltmaq yox, bərkitməliyik. Şükür Allaha, son illər Milli Ordumuz, digər Silahlı Qüvvələrimiz  regiona səs salıb... Odur ki, bir yaxşı düşünək,  belə bir ordunun qulluqçusuna “əsgər”, desək, yaxşıdı, yoxsa əskər?.. “Əsgər” yazılanda deyilişdə söz nə qədər yumşalsa da,  “g” cingiltili samitinin tonu, bərkliyi qalır. Amma “əskər” yazanda “k” samiti kağız-kuğuz sözündəki kimi səslənir...   Çar Rusiyası və Sovet dövründə rus məmurları siyahıyaalmada-filanda özlərini əziyyətdən qurtarmaq üçün Peyğəmbərimizin(s) adından götürülmüş Məhəmməd adını qısaldıb “Mamed”, “Məmməd”, Məhəmmədəmini “Məmmmədəmin” və s. etdilər.  Əsgər adı isə rus dilində “Asker” kimi səslənir. Rus dili ilə bizim dilin fərq olmalıdır, yoxsa yox? İndi məqsəd kimlərin işini yüngülləşdirməkdi? Yoxsa Moskva, yaxud Vaşinqton dilimizlə də bağlı göstərişlər verir...  

Yəqin bu gün milli  ruhumuzun tam ölməsini istəyən düşmənlərimiz öncə əsgərimizi, ordumuzu da yumşaldıb muma döndərmək istəyirlər... Onda gəlin Lenin kimi “r” hərfini deyə bilməyən köhnə nazirimiz Səfər Əbiyev kimi orduya “oydu”, “əsgər”ə də “əskəy”  deyək? (Sabiq nazirə əsla istehza etmirəm. Olan faktı yazıram. Hələ 1990-2000-ci illərdə- özü nazir olan vaxtlarda da bu haqda lətifələr, satirik yazılar yazmışam)...

loading...
loading...
Cinsi istəyinin qarşısını ala bilməyən qadınlar: Səbəbləri, əlamətləri, müalicəsi...
Böyük alim ona hörmətsizlik edən həyat yoldaşını niyə cəzalandırmırdı?..
Rusiyalı aktyor qızını bu şəkildə cəzalandırdı - VİDEO
"Heç bir kişinin başı üçün deyil ki, desin Pərvinə maşın, ev və ya digər bahalı hədiyyə etmişəm"
Ilanla oynanan oyun şok yaratdı - MARAQLI...+ VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
2020-сi ildə ediləcək yardımlarda kəsintiyə getdilər- ABŞ-dan Türkiyə həmləsi...
Cəmiyyət
“Yanaşma əsasən texniki vəziyyətlə, istismara yararlılıqla, müasir standartlara uyğunluqla bağlı olacaq...”
Cəmiyyət
“Təhsilə ayrılan vəsait daha da çoxaldılmalıdır”
Cəmiyyət
“Bütün hallarda Mirzə Cəlilin heykəlini qoymaqla biz nəsə itirmərik, əslində udarıq...”
Dünya
Kreml Parisdə “sarı gödəkçələr”i, Almaniyada “Almaniya üçün alternativ”i idarə edir- Fotolar
Həftənin ən çox oxunanları
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
Aygün Kazımova məhbəsdə ölüm ayağında olan qardaşına baş çəkdi - FOTO
"Ölkədə bütün danaları kəssən, 10 şadlıq evinin tələbatını ancaq ödəyər, ancaq it və eşşək əti..."
"Sən dediyin kimi "mama roza" olsaydım, ən birinci xalan qızı Könül Əzizi çıxardardım..."
"Türkiyə bundan sonra Qarabağda lövbər salmış "PKK"-nın üzərinə getməlidir..."
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
Suraxanının yeni icra hakimiyyəti başçısından anoloqu olmayan kadr islahatı...
Yanvardan pensiyalar bu qədər ARTACAQ
Tərtərin icra hakimiyyəti başçısının başı dərddə... - Barəsində video yayıldı + VİDEO
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247