Vahid Qazi ilə Parisə virtual səyahət - FOTOLAR
Oxunub: 6891
21 Apr 2016 | 11:01
Vahid Qazi ilə Parisə virtual səyahət  - FOTOLAR







Dünyanın elə bir vaxtında yaşamaq qismət payımıza düşüb ki, müharibə, münqaişə ovqatı təkcə nankor qonşularımızla savaşda deyil,  ictimai-siyasi, sosial-humanitar günümüzdə də gərginliklərdən xilas olmaq üçün fürsət axtarır insan oğlu. Odur ki, virtual olaraq dünya səyahətinə çıxmaq və oxucularımızı da özümüzlə aparmaq qərarına gəlmişik. Özümüz gedə bilməsək də heç olmasa dünyanın müxtəlif tarixi məkanlarına baş çəkən soydaşlarımızın bələdçiliyi ilə oxucularımızı maraq dünyasına qonaq dəvət edirik...

İlk olaraq Avropada yaşayan tanınmış publisist Vahid Qazinin "Paris günləri"ni təqdim edirik...

(Fotoreportaj)

Tarix var, ölüdü, yalnızca olmuş hadisələrin toplusudu. Tarix də var, canlıdı, bu gün də yaşayır. Sahibinə tək mənəvi fəxarət hissi vermir, maddi qazanc da gətirir. Bax elə, Fransa tarixi kimi. Hər il Fransaya 75 milyondan çox adam səfər edir. Ölkənin turizmdən gəliri 33 milyard avroya yaxındı.

Paris uzun illərdi, dünyanın ən çox turist cəlb eləyən şəhəri, Eyfel qülləsi isə  diqqətçəkən məkanıdı. Şəhərdə YUNESKO-nun mühafizəsi altında olan üç mindən çox tarixi abidə var. Qısacası, hər tikilisi foroaparatın kadrına düşəsidi Parisin. Nə qədər şəkil çəkdiyimi bilmədim, bircə, ayırseç edəndə sildiyimi təxmin elədim, 500-dən çox kadr idi.

Parisə kimi inqilablar, kimi də sevgilər şəhəri deyir. XIX əsrin Parisini düşünəndə təsəvvürə barrikadalar gəldiyi kimi XX əsr Parisi göz önündə şanson sədaları altında sevgi dramları canlandırır. Bura gələn ya aşiq olub qalar, ya da inqilabçılıq eşqinə düşər. Bilmirəm, dərviş Parisi “partlatmasaydı”, Mirzə Fətəli Axundovun Şahbazı Qarabağdan Parisə gəlib hansından olacaqdı: aşiq, yoxsa inqilabçı?! Amma onu bilirəm ki, tanıdığım başqa iki qarabağlıdan biri aşiq olub burda qaldığı halda (rejissor dostum Şahin Sinariya sayaq), o biri vətənə dönüb şüurlarda inqilab eləməyə getmişdi (Əhməd Ağağolu kimi).

Əhməd Ağaoğlunun Sarbonnası

Parisdə gəzəcəyimiz yerləri şəhərin istiqamətləri üzrə qruplaşdırdığımdan hər gün bir tərəfə yön alırdıq. Birinci günün planında ilk dəyiləsi yer Sarbonna universitetiydi. Uşaqlar xəritəylə kəsə yolu asan tapırdı ”“ “Jardin de Luxembourg” bağından keçib sağa burulasıydıq. Onlara bura niyə gəldiyimizi universitetin qarşısındakı “Place de la Sorbonne” parkında əyləşəndə izah eləməyə başladım.sorbonna

Sarbonna universiteti

Paris də, Sarbonna universiteti də qaldı bir tərəfdə, Əhməd Ağaoğlu adlı bir şuşalının 120 il əvvəl 20 yaşındaykən Qarabağdan gəlib burda oxumağından, bu divarlar arasında aldığı təhsillə zəmanəsinin ən ünlü zəka sahiblərindən birinə çevrilməyindən, 1905-ci ildə başlayan erməni terroruna qarşı “Difai” adlı gizli silahlı təşkilat yaratmağından, 1919-cu ildə Paris Sülh Konfransında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini təmsil edən heyətdə yer almağından, bolşevik işğalından sonra Türkiyəyə köçüb Atatürkün siyasi müşaviri olmağından xeyli söhbət elədim.

Durub gedəndə Sabir Rüstəmxanlının “Difai fədailəri” kitabından sitat da gətirdim: “Difai” təşkilatının qorxusundan 1906-1909-cu illərdə Qafqazda bir dənə də erməni terroru olmayıb”. Uşaqların maraqla dinləməyindən anladım ki, ilk ziyarət yeri kimi Sarbonna universitetini seçməkdə və Əhməd Ağaoğlundan söz salmaqda düz iş tutmuşam.

Notrdamda Esmeralda sevdası

Notrdam kilsəsi şəhərin ən çox turist cəlb edən üç-dörd yerindən biridi. Notrdam, bizim dillə desək, Məryəm Ana kilsəsi Sena çayındakı Site adasında yerləşir. 1163-cü ildə özülü qoyulan kilsə iki yüz ilə tikilib. Səfər öncəsi uşaqlar “Notrdam qozbeli” filminə baxmışdılar deyə, elə hey filmi müzakirə edirdilər. Kvazimododan, Esmeraldadan danışırdılar. Giriş üçün uzun növbəyə durduğumuz vaxt girəvələyib onlara baxdıqları filmlə Hüqonun “Paris Notrdam kilsəsi” romanındakı fərqli yerlərdən danışdım.notrdamdaHüqonun bu romanda məqsədi fransızlara Parisin arxitekturasını sevdirmək olub. O, məqsədinə çatıb, Paris tək fransızların yox, onun əsərlərini oxuyan hər kəsin sevimli şəhərinə çevrilib. Bayırdan əzəmətli görünən kilsənin içərisi füsunkar gözəlliklə ilahi hüzurun qovuşduğu andı, elə bilirsən. Ayağının ucunda gedirsən, sanki kilsənin daş döşəməsi deyil, Kvazimodonun titrək ürəyidi yeridiyin yer. Burda dərk edirsən ki, dünyanın ən böyük dərdi qozbel Kvazimodo kimi doğulmaq yox, Esmeralda kimi gözəli sevməkdi.notrdamda”¦Kvazimodo Esmeraldanı sevməyində olsun, bizim turistlər üçün bir məlumatı yazım. Paris bahalı şəhərdi. Bizim ağız dadımıza və cibimizə uyğun türk yeməkləri arzulasanız elə bura gəlin, adanın sağ körpüsünü keçən kimi Petit Pont küçəsində “İstanbul” adlı sərfəli türk restoranı var. Braziliya yığmasının Almaniyaya faciəvi məğlubiyyət oyununa elə burda baxdım.

Bayırda qısa yağışdan sonra çıxan günəş altında Notrdam kilsəsi hüznlü görünürdü, elə bil braziliyalı katoliklərin kədərinə yas tuturdu.

İnsanlara ürək açan Hüqonun bağlı qapısı

Viktor Hüqonun ev muzeyinə getmək üçün, yalan olmasın, bəlkə 10 kilometr piyada yol gəzdik. Elə də uzaqda yerləşmir, sadəcə, yolboyu Sarbonna universiteti, Notrdam kilsəsi kimi xeyli yerə baş çəkdik, bağlar, parklar dolaşdıq. Uşaqlar əldən düşməsin deyə söhbətə tutsam da, özüm ayaqlarımı güclə sürüyürdüm, elə bil Jan Valjan kimi özümlə sürgün əzabı daşıyırdım. Amma qarşıma yepiskop Miriel çıxmadı ”“ muzeyin qapısı bağlı idi. Sən demə, bazar ertələri muzey işləmirmiş.huqonun“Place des Vosges” bağında dünya ədəbiyyat patriarxının bir vaxtlar əyləşdiyi skamyada oturub onun pəncərəsindən görünə biləcək yanakı evlərin pəncərələrinə baxırdım. Bu pəncərələrin birindən yazıçının yarım əsrlik bir sevgilisi baxarmış.

Deyirlər, Hüqo ailəli olmasına rəğmən sevdalısı Cülyetta Drueni də yaxında saxlayırmış. Harda yaşasa qonşuluqda ona ev tuturmuş. Bu o qadındı ki, Hüqoya görə aktrisa karyerasına son qoymuş, onu sürgündə belə tək buraxmamışdı.

Parkdan çıxanda özümə söz verdim ki, bir də gəlmək qismətim olarsa, ilk gedəcəyim iki yerdən biri Hüqonun bu ev muzeyi, o birisə Əlimərdan bəy Topçubaşovun Müqəddəs Kloud qəbiristanlığındakı qəbri olacaq. Sağlıq olsun!

Luvr ”“ muzeylər kralı, krallar evi

Səhəri gün Luvr muzeyinin girişindəki şüşə piramidanı uzaqdan görən kimi Den Braunun “Da Vinçi şifrəsi” romanını xatırladım. Elə bildim, onun qəhrəmanı Robert Lenqdon kimi bu piramidadan keçib müəmmalar dolu bir dünyaya girəcəm.luvrRəssamlıqdan, heykəltaraşlıqdan mənim kimi üzdən baş çıxaranlar Luvr muzeyini bir günə, lap istəsə yarım günə də dolanıb bitirər. Amma əsl incəsənət xiridarına onun hər bölməsini gəzməyə ən azından bir gün lazımdı.luvrdaAçığını deyim, məni burda gördüklərim nə qədər heyrətləndirdisə, bunca dünya sənət incisinin dəyərini bilib əsrlərlə qoruyan, nəsildən-nəslə ötürən xalqın fədakarlığı bir o qədər vəcdə gətirdi.luvrFransız krallarının qış sarayı olmuş Luvrun divar və tavanlarına çəkilmiş rəsmlər, salonlarını bəzəyən heykəllər bir vaxtlar burada yaşamış kral ailəsinin zövqündən xəbər verir. Bu qədər gözəllik sənəti yaratmış mədəniyyətə heyran qalırsan.

Lizanın təbəssümü

“Mona Liza” adlı bir rəsmin mövcudluğundan 7-ci sinifdə oxuyanda xəbər tutmuşdum. Asif müəllim onun dəyərindən danışanda deyirdi ki, dünya ekspertləri yığılıb bu əsərə qiymət qoya bilməyiblər.monoSovet vaxtı Leninqraddakı Ermitaj muzeyində sərgilənməyə gətiriləndə hava sərhədini keçərkən dörd sovet qırıcı təyyarəsi onu müşayət edib. Heç dövlət başçılarını belə qorumurlar. O vaxt yuxuma da girməzdi ki, bir gün dörd qırıcının qoruduğu o möhtəşəm “Mona Liza”nı üzbəsurət görəcəm.monaLuvrun simvolunu ayrıca guşədə, güllə keçirməz şüşə arxasında sərgiləyirlər. Muzeyin ən çox seyrçi yığan rəsmidir, qabağında basabas olur. Onu böyük tablo bilirdim, balacaymış, 77 x 53 santimetr. Özü də 4-5 metr aralıdan sədd qoyublar deyə, yaxınlaşa bilmirsən. Odur ki, dünya gözəli Cakondanın nə təbəssümünü duya, nə də “Da Vinçi şifrəsi”ni aça bildim.

Rənglər allahı Mone

İstəyirəm nə vaxtsa Parisə yolu düşəsi dostlar mənim görmək istədiyim, amma çatdırıb dəyə bilmədiyim yerlərə də getsinlər. Məsələn, Orse muzeyi kimi. Çox sevdiyim fransız rəssamı Klod Monenin rəsmləri əsasən bu muzeydə sərgilənir. Təzəcə bitirdiyim “Çöl Qala” adlı povestin qəhrəmanı da Moneni sevir. Onun haqqında belə deyir: “Sanki Allah onu Yer üzünə ona görə göndərib ki, vaxt eləyib yarada bilmədiyi rəngləri yaratsın”.autumn-monet-1873Fransız xalqı adı Fransayla qoşa çəkiləsi yüzlərlə, minlərlər şəxsiyyət yetirib. Moneni tərəddüd etmədən ilk onluğa salardım. Bu sətirləri yazanda öz Monemizi ”“ Toğrul Nərimanbəyovu xatırladım. Ömrünün son çağlarında Şuşa deyib, xiffət çəkən rəssamın qəbri də Parisdə ziyarət olunacaq məkanlardan biridi.

Eyfeldə Luvr qiymətinə şampan əyləncəsi

Səfərin üçüncü günü uşaqların ən çox can atdığı Eyfelə gəldik. Yayda Eyfel qülləsinə çıxmaq üçün saatlarla növbə gözləməlisən (elə bu növbələrə görə istədiyimiz xeyli yerə gedə bilmədik). Uşaqlar inad eləməsəydilər, bəlkə, saatlarca gözləməyə hövsələm çatmazdı. Həm də özündə canlı tarix yaşadan Paris muzeyləri, kilsələri, park və xiyabanlarından sonra Eyfel adama attraksion kimi gəlir. Bilmirəm, o qədər möhtəşəm tarixi yerlərin əvəzinə buranı niyə şəhərin simvolu sayırlar. Yəqin, hündürlüyü, hər yandan göründüyü üçün.

Hər il 7 milyon adam Eyfel qülləsini görməyə gəlir. Adamlar onunla müxtəlif pozalarda şəkil çəkdirirlər, elə bil yanlarındakı “dəmir yığnağı” yox, Sofi Lorendi.eyfelQüllənin lap yuxarı qatınacan qalxdıq, açığı, əvvəl-əvvəl hündürlükdən hürkdüm, lap Hiçkokun “Başgicəllənmə” filmindəki kimi. Sonra alışdım. Uzun saatların yorğunluğunu Eyfelin zirvəsinə qaldırmaq kimi,  elə o zirvədəcə Luvr muzeyinin bilet qiymətinə bir qədəh şampan almaq da adama səfehlik kimi görünə bilər, amma elə deyil, sadəcə, xoş əyləncədi.eyfelParisin “yeddinci qatı”nda ”“ 324 metrlik hündürlükdə 12 avroya fransız şampanı”¦  Heç Hitlerə də nəsib olmayıb bu əyləncə. Fransada belə deyim var: “Hitler Parisi tutsa da, Eyfeli fəth edə bilmədi”.  Şəhərin işğalından sonra bura səfər edən Hitler qülləyə qalxmaq istəyib. Qalxa bilməyib! Lift xarab imiş. Bəlkə də hansısa fransız vətənpərvəri onu qəsdən sıradan çıxarıbmış.

Senaya açılan “andeqraud” qapılar

Düz deyirmişlər, Parisin gözəllikdə tayı yoxdu. Düzdü, korpüləri qəşənglikdə Praqa körpülərinə çatmaz, amma tarixə şahidlik edən Paris körpülərinin altında “andeqraund” bir həyat var: pivələyən dostların yığnağı, öpüşən sevgililər, çaxır süfrəsi açan tələbələr, qaçışan idmansevərlər, mahnı çalan musiqiçilər və sair.nergizinBir körpünün altında rus, fransız və amerikan rəssamlar 30 avroya istəyənin portretini çəkir. Qabağa Nərgiz durdu, onun portreti çəkilincə rus rəssamları söhbətə tutdum. Məşhur sovet rejissorları Alov və Naumovun “Qaçış” filmində general Çarnotanın elə məhz bu körpünün altında dediyi tükürpədən monoloqunu xatırlatdım. Gənc rusun bu filmdən xəbəri yox idi. Saqqallı qoca rəssam isə sözümü göydə qapdı: “ Я опять богат, но почему мне грустно? Мне никогда не было так грустно, даже когда мне расстреляли”. Vətən həsrəti haqda eşitdiyim ən təsirli sözlərdən biridi.begYəqin Çarnotanın monoloqunu bu rus rəssamlara görə xatırladım. Əslində isə bütün günü fikrimdə məşhur Bakı milyonçuları Şəmsi Əsədullayevlə Musa Nağıyevin nəvəsi Ümmülbanu idi.

Bir vaxtlar vətəndən dərbədər düşən milyonlarla insan içində o da olub. 15 yaşlı qızcığaz Parisin bu gözəl küçələrində yaşamaq, ayaqda qalmaq, həyatın dibinə yuvarlanmamaq üçün məşəqqətli günlər yaşayıb, çabalar verib. Onun “Qafqaz günləri”, “Paris günləri” əsərlərini oxumayanlara tapıb oxumağı məsləhət görürəm. Körpülərin altından yol alan qayıqların birinə elə Baninə köklənmiş ovqatla mindim. Körpüləri, məhlə və küçələri keçdikcə elə bilirdim, gözüm indicə o 15 yaşlı bakılı Ümmülbanuya sataşacaq.20140708_202412Çay qırağı kilsə və evlərə tarixi vərəqləyirmiş kimi baxıb keçirsən. Qayıq da zaman kimidi, dayanmır. Sena boyu o baş-bu baş üzən qayıqlar elə bil fransız film və romanlarının qəhrəmanlarıdılar, Paris xiyabanlarında seyrəngaha çıxıblar, gəzişirlər.

Ağappaq balaca qayıq gözəllikdə sanki məşhur “Emmanuel” erotik filminin qəhrəmanıdı, ətrafa naz satır.

Uşaqlıq illərimin cazibədar müğənnisi Mirey Matyönün qayıqda səslənən füsünkar “Paris valsı” mahnısı ovqatıma bir başqa rəng qatır, qəribə duyğular yaşadır.

Eh Paris, Paris, sən nə qədər adamı sehrinə salıb sevdalı duyğular yaşatmısan!?

Napoleon türbəsi

Növbəti günə Fransa hərb tarixinə şahidlik edən “Des İnvalides”, bizim dildə “Əlillər Evi”nə baxmaqla başladıq.

Burada ordunun müxtəlif əsrləri əhatə edən döyüş ləvazimatı, hərbi geyimlər və silah-sursat sərgilənir. Kompleksin turistləri cəlb edən cəhəti Napoleonun burada basdırılmasıdı. Müqəddəs Yelena adasında dəfn olunan imperatorun qalıqlarını sonradan gətirib burda basdırıblar.

Mərmər döşəmə və divarlar, rəsmlər çəkilmiş hündür tavan əzəmətli memarlıq abidəsinə incə gözəllik qatır.napoleonunNapoleonun qəbrinə baxa-baxa Səmərqənddə Əmir Teymurun, İstanbulda Sultan Süleymanın türbələrini xatırlayıram. Tarixin özünü yaradan nəhəng şəxslərin aurası özlərindən sonra da qalır.

Böyük fatehlərin əzəmətli məqbərəsində qəribə hisslər keçirir, suallar düşünüb cavablar axtarırsan: insanlar bunca qanlar tökmüş adamları niyə sevir, adını yaşadır, qəbri üstə türbə, mavzoley tikir, ziyarət edirlər? Minlərlə adamın ölümünə bais olan bu insanları yaratmaqla Allah insanlara hansı mesajları ötürmək istəyir?

Onu da deyim ki, gördüyüm bu üç məqbərənin ən sadəsi Əmir Teymurundu, orada özünü elə Teymurun zamanında duyursan. Onun türbəsində yaşadığım ətürpədici qorxu duyğusunu Napoleonun məqbərəsində hiss eləmədim. Bəlkə Qarabağacan gələn Teymurdan genetik qorxu qalıb canımda, nə biləsən!

Zəfər Tağı

Napoleon Avstriya üzərində qələbə münasibətiylə Zəfər tağı tikmək əmri verəndə simvolik anlam daşısın deyə əvvəl onu daşı daş üstündə qalmayan Bastiliya qalasının yerində ucaltmaq istəyiblər, sonra şəhərin dörd bir tərəfinə yol gedən mərkəzi bir yer seçiblər.

On iki küçənin yol adlığı Şarl de Qoll meydanında yerləşən əzəmətli Zəfər tağına axşam çağı çıxdıq. Günəş batabatdaydı. Qürub edən günəşin şüaları Parisə bir başqa gözəllik verirdi.zeferTikintisi təxminən 30 il sonra bərpa edilən Zəfər tağı dahi sərkərdənin qələbə salnaməsidi. Abidə haqqında vikipediyadan ətraflı məlumat almaq olar deyə geniş yazmağa lüzum görmürəm. Sadəcə bir şeyi qeyd edim ki, Avropanın bir çox ölkəsində türklərlə döyüşü xatırladan abidəyə rast gəlmişəm.

Bir vaxt Varşavanın Lazienki parkında türkləri Vyana darvazası ağzında durduran Polşa kralı III Yan Sobolskinin at belində heykəli diqqətimi çəkmişdi. Atın ayaqları altında kraldan imdad diləyən iki nəfərin biri Atillanın hun döyüşçüsü, o birisə Osmanlı ordusunun əsgəriydi. O heykəl haqda hələ 10 il əvvəl “Ağ Rusiyanın qara taleyi” essesində yazmışdım. İndi burada da türklərin Napoleona məğlub olduğu Əbu-Kir döyüşünü əks etdirən barelyef vardı.napoleonunTarix təsadüflərlə doludu. 1785-ci ildə dünya səyahətinə çıxan fransız səyyahı Laperuz o vaxt Paris Hərbi Məktəbində oxuyan Napoleonu heyətə daxil eləmir. Ərizəsinə rədd cavabı verən səyyah onun yerinə astronomiyadan başı çıxan birini götürür. Tale elə gətirir ki, tarixə “Laperuz ekspedisiyası” adı ilə düşən bu heyət itkin düşür və geri qayıtmır. Napoleon da onlarla gedib itkin düşsəydi, Avropanın sonrakı tarixi necə olardı? Yalnız güman eləmək olar.

Yelisey çölləri

Zəfər tağından düşüb məşhur Şanzelize bulvarıyla, bizim dillə desək, Yelisey çölləriylə gəzəndə əvvəl adam özünü əsl kübarlar sayaq ədalı görkəmdə hiss edir. Amma fransız sadəliyi tezliklə adama hakim kəsilir.

Küçə boyu uşaqlara elə bundan bəhs edirəm. Koko Şanelin moda dünyasında inqilabından söz açıram. Dəbdəbəli, amma narahat qadın geyimləri yerinə müasir dövrün sadə və rahat dəbini gətirdiyindən danışıram.parisBura dünyanın ən bahalı prospektlərindəndi. Dünyaca məşhur “Lido” kabaresi (Cabaret Le Lido) önündən keçəndə Bakının “Lido” restoranı yada düşür. Bir dəfə olmuşdum o restoranda. Amma buranın “Lido”sunu Nadir Qafarzadə, Xumar Qədimova ilə təsəvvür eləmək olmur.kioskÜmumiyyətlə, dünyanın hər şəhəri Parisdən çox şey “oğur”layıb. Eyfel qülləsi, Zafər tağı kimi məşhur abidələri demirəm, arxitektura, moda bənzətmələrinə hər yanda rast gələrsən. Məsələn, Bakının yeni qəzet köşkləri formaca Paris köşklərinin eynidir. Təəssüf ki, yalnız formaca”¦

Bizimkindən fərqli olaraq burada köşk öz təyinatı üzrə fəaliyyət göstərir, yəni qəzet satır. Kaş, Bakı Parisi təkcə zahirən imitasiya eləməyəydi, məzmunca da ona oxşayaydı, bütün azadlıqları ilə birgə.YeliseyAzadlıq dedim, Parisin bu milyonçular küçəsində dilənməyin orijinal formasını tapan bir uşaqdan da danışım. Avropalılar bizim kimi hər dilənçiyə pul verən deyillər. Dilənçi gərək dilənməyin də kreativ yollarını tapa. Bax bu oğlan kimi. O, pul qabını iki mert uzunluğunda bir qarmağa keçirərək səkiyə uzadıb, sanki balıq tutacaqmış. Ötən hər üç adamın biri o qaba qəpik atmağı xoş əyləncə sayır.

Versal

Fransız krallarının qış sarayı Versal Parisdən 30 kilometr aralıdı. Səfərimizin son günü bura gəldik. Giriş üçün beş uzun cərgədə növbə vardı. Dünyanın dörd bir tərəfindən gəlmiş turistlərə baxa-baxa, uşaqlara 1919-1920-ci illərdə Versalda Azərbaycan nümayəndə heyətinin ölkənin müstəqilliyini tanıtmaq üçün etdiyi ağlasığmaz fədakarlıqdan danışa-danışa vaxtın necə keçdiyindən xəbərim olmadı.versalSarayın zal və otaqları, dəhliz və pilləkənləri Luvr sarayı kimi gözəl olsa da, onun təkrarı deyil. Mənisə divarlardakı şəkillər yox, əsrlər boyu bu divarlar arasında baş vermiş hadisələr daha çox düşündürürdü.

Bu divarlar ABŞ kimi Azərbaycanın da istiqlalının tanınmasına, sonralar bütün dünya azadlıqsevərlərinin mayakına çevriləcək Böyük Fransa İnqilabının baş sənədi ”“ İnsan və Vətəndaş Hüquqları Bəyannaməsinin qollanmasına şahidlik edib.

1871-ci ildə fransızları məğlub edən almanlar öz imperiyalarını burda elan etdiklər kimi, 1919-cu ildə alçaldıcı məğlubiyyət müqaviləsini də elə burda imzalamağa məcbur olublarversalSarayın park və bağlarının isə dünyada bənzəri yoxdu. Çox imperatorlar belə saray və bağa sahib olmaq istəsələr də təkrarını yarada bilməyiblər.

900 hektarlıq ərazidə ağac, kol və güllərdən, hovuz və fontanlardan, heykəl və fiqurlardan möcüzələr yaradıblar. Uzun-uzadı yazmıram, internetdən Versal haqda ətraflı məlumat oxuyub şəkillərinə baxmaq yetər ki, insanın yaratdığı gözəlliyə heyran qalasan.

***

Paris beş günə gəzilib qurtarası şəhər deyil. Həftələr, aylar gərəkdi. Elə bu beş gündə gəzib gördüklərim də bir məqaləlik deyil, silsilə yazılar istər.korpudeBu yazını yazmaqda da məqsədim oxucuya Parisi tanıtmaq yox, sadəcə, bunu deməkdi: “Mən də Parisə aşiq oldum!”

Vahid Qazi

Oxşar xəbərlər
N.Tusi adına Klinika
11:43, Bu gün
Füzuli-Ağdam avtomobil yolunun təməli qoyuldu - FOTO
11:42, Bu gün
Füzulinin Dövlətyarlı kəndində “Ağıllı kənd”in təməli qoyuldu - FOTO
11:34, Bu gün
İlham Əliyev Azərbaycan xalqını təbrik edib
11:32, Bu gün
"1 milyonadək işçinin maaşı və 130 minədək tələbənin təqaüdü artırılacaq"
11:29, Bu gün
“Bu müstəqilliyi bizə bəxş etmiş o tarixi şəxsiyyətlərin, qurucu babalarımızın xatirəsini yad etməliyik...”
11:27, Bu gün
Hacı Ələsgərov: “Heç bir xarici qüvvə xalqımızın milli birliyini poza bilməz”
11:20, Bu gün
Azərbaycanda tanınmış jurnalist vəfat etdi
11:20, Bu gün
“Ermənistanın dirçəlməsi, inkişafı qonşuları, xüsusilə Azərbaycan ilə sülh şəraitində yaşamasından asılıdır”
11:13, Bu gün
QALİB - ACİZ İNSAN
10:52, Bu gün
Bakıda qeyri-adi toy - Türkiyəli futbolçu azərbaycanlı qızla ailə qurdu - VİDEO
10:47, Bu gün
“Qapını hər açanda oğlumuzun məzarını görürük” - Şəhid ailəsi + Video
10:40, Bu gün
“Hayastan” Kəlbəcərin bu kəndinə su kəməri çəkdirməyə başladı...-Növbəti təxribat-VİDEO
10:37, Bu gün
Nadir Qafarzadə fəxri ad davası etdi: "Haqqımı tələb edirəm"
10:32, Bu gün
ADNSU-nun rektoru Moskvada beynəlxalq konfransda iştirak edib
10:30, Bu gün
Xocavəndə icazəsiz keçmək İSTƏDİLƏR
10:26, Bu gün
Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri NASA-nın müsabiqəsinə qatılacaq
10:22, Bu gün
DTX tərəfindən həbs edilən sabiq icra başçısı reanimasiyaya yerləşdirildi
10:09, Bu gün
Bu il Azərbaycanda 1 171 yol qəzası olub, 504 nəfər ölüb
09:47, Bu gün
Laçınla sərhəddəki seçkilərdə Paşinyanın, Meğridə isə Serjikin partiyası qalib oldu…
09:36, Bu gün
Qulu Məhərrəmli Tamilla Haşımovanın vəfatını televiziya üçün ağır itki kimi qiymətləndirdi
09:24, Bu gün
Maaşlar nə qədər artacaq? - Komitə sədri AÇIQLADI
09:18, Bu gün
3 ölkənin məxfi görüşü: İrana zərbə endirilsə... - Finkel
09:04, Bu gün
Gərginlik artır, T-90 tankları bölgəyə göndərilir...
09:01, Bu gün
Müstəqillik Aktına imza atmış sabiq deputat: “Parlamentdə hərc-mərclik yaranmışdı”
08:59, Bu gün
Putin meydan oxuyur - III Dünya savaşı qorxusu
08:28, Bu gün
Türkiyə səfiri 10 yaşlı bədii qiraətçi Zəhra İmranlı ilə görüşdən “tvit” paylaşdı
08:07, Bu gün
Əfqanıstanda qalan sonuncu yəhudi İsrailə yola düşdü?..-FOTO
07:55, Bu gün
Aİ-nin XİN rəhbərləri Şərq Tərəfdaşlığı sammitinə hazırlığı müzakirə edəcəklər
07:49, Bu gün
“Facebook” Avropada 10 min yeni iş yeri açacaq
07:43, Bu gün
“Google” Azərbaycanda Müstəqilliyin Bərpası Gününə dudl həsr edib
06:46, Bu gün
"Yalnız Allaha görə yaxşılıq edənlərin Allahın məhəbbətinə haqları var..."
00:23, Bu gün
ABŞ və İsrail İran üçün “B planı” hazırlayır… - Rəsmi Tehranın getdikcə daha az vaxtı qalır...
17 Oct 2021 | 23:41
"Utancaq tələbə idim, Vaqif müəllim dedi ki, Zümrüd, sən deyəsən kursda qalacaqsan..."
17 Oct 2021 | 23:16
Rusiyalı ermənipərəst deputatdan sərsəm təklif: Subay rus qızlarına Türkiyədə istirahət qadağan edilsin
17 Oct 2021 | 23:07
"Hacıbaba Bağırov əmimdir, o, nənəmin birinci nikahdan oğlan oğludur..."
17 Oct 2021 | 22:48
Bərdədə ağır yol qəzası baş verib: Beş nəfər yaralanıb - FOTO
17 Oct 2021 | 22:44
Mehriban Əliyeva Füzuli səfəri ilə bağlı paylaşım edib - FOTO
17 Oct 2021 | 22:02
Zəngilanda qurulan “Ağıllı kənd”dən - VİDEO
17 Oct 2021 | 21:31
"Hərbi Qənimətlər Parkında uşaqdan da pul soymağı qənimət bilirlər"
17 Oct 2021 | 21:20
Kosmosa uçan aktrisa evinə qayıtdı
17 Oct 2021 | 21:19
Qətərin XİN başçısı Azərbaycana gəlir
17 Oct 2021 | 21:12
Mehriban Əliyeva Vətən Müharibəsi Qəhrəmanları ilə görüşü haqqında paylaşım edib - FOTO
17 Oct 2021 | 20:46
"Ölkə üzrə 1 milyon 800 min vətəndaşın rifahının yaxşılaşdırılması nəzərdə tutulur..."
17 Oct 2021 | 20:42
İranın Baş Qərargah rəisinin Rusiyaya səfəri başlayıb
17 Oct 2021 | 20:11
Atom bombası haqqında Sovet İttifaqına məlumat sızdıran ABŞ casusları - FOTOLAR
17 Oct 2021 | 19:20
Vilayət Eyvazov polkovnik-leytenantı yüksək vəzifəyə təyin etdi
17 Oct 2021 | 19:09
"İsveçrədən Bakıya gedən azərbaycanlı ailə gileylənir ki, dəhşətli dərəcədə bahaçılıqdır..."
17 Oct 2021 | 19:04
Kürdəmirdə 22 yaşlı gənc məktəbin həyətində özünü asıb
17 Oct 2021 | 18:55
Dünən havası təmiz gün yaşadıq - Zeytuna and olsun
17 Oct 2021 | 18:48
Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh müqaviləsi hansı şərtlərlə imzalana bilər? - “Paşinyan bəyan edib ki...”
17 Oct 2021 | 18:43
“Heydər Əliyev qoymadı ki, Naxçıvanda Sovet İttifaqının saxlanmasına dair referendum keçirilsin”
17 Oct 2021 | 18:38
QMİ-nin şöbə müdiri koronavirusdan vəfat edib
17 Oct 2021 | 18:36
“18 oktyabr gününü böyük təmtəraqla qeyd etmək tamamilə yersizdir”
17 Oct 2021 | 18:33
Prezident Füzuli Memorial Kompleksinin layihələndirilməsi və tikintisi ilə bağlı Sərəncam imzalayıb
17 Oct 2021 | 18:32
İlham Əliyev: "Mənə güc verən məhz xalqımızın əzmkarlığı idi"
17 Oct 2021 | 17:44
Prezident İlham Əliyev: "Zəngilan, Qubadlı, Kəlbəcər və Laçının baş planları hazırlanır"
17 Oct 2021 | 17:40
"İran ilə Azərbaycan qardaşdır, ancaq İsrail qardaşların arasına girərək onları düşmən edib"
17 Oct 2021 | 17:35
Son sutkada peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
17 Oct 2021 | 17:34
Azərbaycanda son sutkada koronavirusa yoluxanların sayı açıqlanıb
17 Oct 2021 | 17:24
“Füzuliyə gələn hər bir insan erməni vəhşiliyini görür və bunu artıq heç kim inkar edə bilməz”
17 Oct 2021 | 17:22
Prezident: “Füzuli nəzarətimizə keçəndən sonra Şuşa istiqamətinə getmək üçün daha geniş imkanlar açıldı”
17 Oct 2021 | 17:21
Prezident İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Füzulidə səfərdə olublar
17 Oct 2021 | 17:14
Almaniyanın nüvə enerjisindən imtina etməsi səhv idi - Almanları rekord bahalı qış gözləyir...
17 Oct 2021 | 16:45
“Azərbaycan dövlətinin həyata keçirdiyi sosial siyasətin mərkəzində insan amili dayanır”
17 Oct 2021 | 16:22
8 Noyabrda AMNİSTİYA gözləntisi - AÇIQLAMA
17 Oct 2021 | 16:19
Qazaxıstanda təyyarə qəzaya uğradı
17 Oct 2021 | 15:39
“Tarixi torpaqlarımızın işğaldan azad olunması hər bir azərbaycanlının qəlbində sonsuz sevinc hissi oyadıb”
17 Oct 2021 | 15:30
Əsgərimizə atəş açan erməni futbolçu öldü
17 Oct 2021 | 15:16
Laçından qaçan erməni qadın: "Bizə 2 gün vaxt verilib" - VİDEO
17 Oct 2021 | 15:05
Neslihan "Eşkiya dünyaya hükümdar olmaz"a gəlir?
17 Oct 2021 | 15:00
Kəbədə sosial məsafəsiz ilk namaz - VİDEO
17 Oct 2021 | 14:54
Ukrayna Ali Radasının nümayəndələri Gəncədə - FOTO
17 Oct 2021 | 14:23
İctimai Birlik müstəqilliyimizin ildönümündə şəhid ailələriylə birgə - FOTOLAR
17 Oct 2021 | 14:20
ABŞ-dan “F-35”-in əvəzinə "F-16" təklifi
17 Oct 2021 | 14:13
"Füzulinin azad edilməsi ilə Ordumuz cənub cəbhəsində hücumların miqyasını genişləndirdi"
17 Oct 2021 | 13:38
Atası ölümcül xəstə olan uşağı üçün dərman yaratdı
17 Oct 2021 | 13:35
Samuxda “Təmiz hava” aylığı ilə əlaqədar tədbirlər davam etdirilir - FOTO
17 Oct 2021 | 13:23
Ermənilərin təşvişdə olduğu Arazdəyən kəndi - FOTOLAR
17 Oct 2021 | 12:52
Nurəddin Mehdixanlının 65 illik yubileyinə həsr olunan "Ölülər" tamaşası nümayiş olunub
17 Oct 2021 | 12:46
Sabah Bakıda yağış, dağlıq ərazilərdə qar yağacaq
17 Oct 2021 | 12:45
Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalını təqdim edib - VİDEO
17 Oct 2021 | 12:15
Danışırlar, amma əməl etmirlər - II Yelizaveta dünya liderlərinin hərəkətsizliyinə əsəbləşir...
17 Oct 2021 | 11:58
Azərbaycanda əməkhaqlar və pensiyalar nə qədər artacaq? - AÇIQLAMA - VİDEO
17 Oct 2021 | 11:52
Samirə və Rilaya dodaq-dodağa öpüşdü - VİDEO
17 Oct 2021 | 11:46
Sevda Ələkbərzadə: “Atamı şərləyib tutdurdular”
17 Oct 2021 | 11:41
“Əsgərim snayperlə çənəsindən vuruldu, amma...” - Füzulini azad edənlər danışır+VİDEO
17 Oct 2021 | 11:35
Hikmət Hacıyev: “Ötən ilin bu günündə ermənilərin Füzulidəki əsas qalası darmadağın edildi”
17 Oct 2021 | 11:34
Goranboyda şadlıq evinin rəhbərliyi məsuliyyətə cəlb olunub
17 Oct 2021 | 11:26
“Ən yaxşı filmimdə hələ çəkilməmişəm...” - Mikki Rurk üçün yalnız bir Allah, bir cənnət var...
17 Oct 2021 | 10:51
Ermənipərəst  Volskini Şuşa, Laçın, Kəlbəcərdən deputat seçəndə də susduq və...
17 Oct 2021 | 10:51
Dünənki yanğından təkcə Polad Həşimovun şəklini çıxartdı - VİDEO
17 Oct 2021 | 10:41
Dünyanı sarsıdacaq iddia! Eynşteyn 5 yadplanetli cəsədi yarıb? - FOTO
17 Oct 2021 | 10:24
Türkiyədə kursda iştirak edən Azərbaycan hərbçilərinin buraxılış mərasimi keçirilib - FOTO
17 Oct 2021 | 10:14
Eldar Mahmudovla bandasının ifşasından 6 il ötür - TƏFƏRRÜAT
17 Oct 2021 | 10:06
“Qızıl Amnistiya” gəlir: Zəfər günü ərəfəsində məhbus ailələri ikiqat sevinc yaşayacaq...
17 Oct 2021 | 10:05
Ukraynalı deputatlar Azərbaycanın qələbə sevincini paylaşmağa gəldilər - FOTOLAR
17 Oct 2021 | 10:03
Müharibə başlayanda erməni xanımını boşayan azərbaycanlı milyonçu barədə - İnanılmaz faktlar
17 Oct 2021 | 09:59
Bəhram Bağırzadə: "50 yaşıma az qalmış bu cür mükafat almaq... "
17 Oct 2021 | 09:54
İranın ən böyük qorxusu: Güney Azərbaycan türklüyü - VİDEO
17 Oct 2021 | 09:52
Zeynəb Xanlarova HARALARDADI...
GÜNLÜK
17 Oct 2021 | 12:15
Danışırlar, amma əməl etmirlər - II Yelizaveta dünya liderlərinin hərəkətsizliyinə əsəbləşir...
17 Oct 2021 | 17:14
Almaniyanın nüvə enerjisindən imtina etməsi səhv idi - Almanları rekord bahalı qış gözləyir...
17 Oct 2021 | 11:58
Azərbaycanda əməkhaqlar və pensiyalar nə qədər artacaq? - AÇIQLAMA - VİDEO
17 Oct 2021 | 23:07
"Hacıbaba Bağırov əmimdir, o, nənəmin birinci nikahdan oğlan oğludur..."
17 Oct 2021 | 19:09
"İsveçrədən Bakıya gedən azərbaycanlı ailə gileylənir ki, dəhşətli dərəcədə bahaçılıqdır..."
17 Oct 2021 | 15:16
Laçından qaçan erməni qadın: "Bizə 2 gün vaxt verilib" - VİDEO
17 Oct 2021 | 14:13
"Füzulinin azad edilməsi ilə Ordumuz cənub cəbhəsində hücumların miqyasını genişləndirdi"
17 Oct 2021 | 13:23
Ermənilərin təşvişdə olduğu Arazdəyən kəndi - FOTOLAR
00:23, Bu gün
ABŞ və İsrail İran üçün “B planı” hazırlayır… - Rəsmi Tehranın getdikcə daha az vaxtı qalır...
08:28, Bu gün
Türkiyə səfiri 10 yaşlı bədii qiraətçi Zəhra İmranlı ilə görüşdən “tvit” paylaşdı
HƏFTƏLİK
15 Oct 2021 | 07:33
Xankəndində xəstəxananın qarşısı... - Bu gecəki  atışmadan sonra...-FOTO
12 Oct 2021 | 20:17
35 qız bakirəliyini hərraca çıxartdı - Əksəriyyəti tələbədir - FOTO
17 Oct 2021 | 00:11
“Uşaq-muşağa fəxri ad, bizə isə işgəncə verib sənətdən küsdürürlər, günahdır, utanmırsınız?”
15 Oct 2021 | 13:18
“Zəngilanda üç böyük nəslin gəliniyəm, arzum idi ki, o yerlərə gedim...” - VİDEO
14 Oct 2021 | 21:22
Erməni terrorçuları Ağdərə-Kəlbəcər yolunda polis mayorunu necə qətlə yetirdi?..
12 Oct 2021 | 14:31
"Vəli məndən xoşu gəldiyini bildirdi, mən də ona sevgi münasibətində ola biləcəyimizi dedim”
14 Oct 2021 | 00:48
"7 ildir evliyəm, indi də deyirlər ki, yalandan ailə qurub, çoxdan boşanıb..."
13 Oct 2021 | 12:58
Şuşa rayonuna daha bir erməni Maral gəldi və kasıblara inək payladı... - FOTOLAR
15 Oct 2021 | 01:19
"Almaniyada bağladığım müqaviləyə görə bir müddət toya getməyə icazəm yox idi, hətta..."
13 Oct 2021 | 00:35
"Şah İrandan qovulanda Ququş qohumlarından sığınacaq istəyib, amma heç kim verməyib..."
AYLIQ
17 Oct 2021 | 12:15
Danışırlar, amma əməl etmirlər - II Yelizaveta dünya liderlərinin hərəkətsizliyinə əsəbləşir...
17 Oct 2021 | 17:14
Almaniyanın nüvə enerjisindən imtina etməsi səhv idi - Almanları rekord bahalı qış gözləyir...
17 Oct 2021 | 11:58
Azərbaycanda əməkhaqlar və pensiyalar nə qədər artacaq? - AÇIQLAMA - VİDEO
17 Oct 2021 | 23:07
"Hacıbaba Bağırov əmimdir, o, nənəmin birinci nikahdan oğlan oğludur..."
17 Oct 2021 | 19:09
"İsveçrədən Bakıya gedən azərbaycanlı ailə gileylənir ki, dəhşətli dərəcədə bahaçılıqdır..."
17 Oct 2021 | 15:16
Laçından qaçan erməni qadın: "Bizə 2 gün vaxt verilib" - VİDEO
17 Oct 2021 | 14:13
"Füzulinin azad edilməsi ilə Ordumuz cənub cəbhəsində hücumların miqyasını genişləndirdi"
17 Oct 2021 | 13:23
Ermənilərin təşvişdə olduğu Arazdəyən kəndi - FOTOLAR
00:23, Bu gün
ABŞ və İsrail İran üçün “B planı” hazırlayır… - Rəsmi Tehranın getdikcə daha az vaxtı qalır...
08:28, Bu gün
Türkiyə səfiri 10 yaşlı bədii qiraətçi Zəhra İmranlı ilə görüşdən “tvit” paylaşdı