Rusiya ərazisini necə genişləndirir - Son 20 ildə ələ keçirilən 5 bölgə
Oxunub: 1917
16 Oct 2021 | 11:27
Rusiya ərazisini necə genişləndirir - Son 20 ildə ələ keçirilən 5 bölgə

Krım yarımadası istisna olmaqla Rusiyanın son illərdə bir çox ərazilər ələ keçirməsi əksər KİV-lərin diqqətindən kənarda qalıb. Halbuki son illərdə bu ölkənin sərhədləri Arktikada, Oxot və Xəzər dənizində əhəmiyyətli dərəcədə genişlənib. Rusiya XXI əsrdə hansı əraziləri əldə edib?

Bununla bağlı hazırladığı yazını təqdim edirik.

Oxot dənizində anklav

Oxot dənizi Rusiya və Yaponiya sərhədlərini yuyan yarımqapalı su hövzəsidir. Beynəlxalq hüquq baxımından bu dəniz daxili sulara, ərazi dənizinə, müstəsna iqtisadi zonaya, şelfə və açıq dənizə bölünüb.

Açıq dəniz – su hövzəsinin düz mərkəzində yerləşən və 52 min km² ərazini əhatə edən və heç kimə məxsus olmayan bir ərazidir. Rusiya 2001-ci ildə öz mövqeyini bu anklavın rus kontinental şelfinin davamı olması ilə arqumentləşdirərək bu əraziyə iddia edib.

Müraciətə 13 il ərzində baxılır və 15 mart 2014-cü ildə BMT Baş Məclisi tərəfindən təsdiq edilir. Nəticədə anklavla birlikdə ölkə 1 milyard tondan çox neft, 2 trilyon kubmetr qaz olan yataqlar və bioloji resurslar – xərçəngkimilər və mollyusklar ovlamaq üçün müstəsna hüquq əldə edir.

Anklavın ilhaqının Yaponiyanın razılıq verməsindən sonra mümkün olması qəribə deyil. Ancaq Yaponiyanın mübahisəli sularla bağlı bu qədər asanlıqla güzəştə getməsi bu günədək bir müəmmma olaraq qalmaqdadır.

Xəzər dənizi

Beynəlxalq hüquqa görə, Xəzər nə dəniz, nə də göl olan daxilikontinental su hövzəsidir. Ərazi suları, iqtisadi zona və sair anlayışlar burada tətbiq edilmir.

Sovet dövründə – Azərbaycan, Qazaxıstan və Türkmənistan SSRİ-nin tərkibində olanda Xəzər dənizinin böyük hissəsi yalnız bir ölkəyə məxsus idi. İran su hövzəsinin yalnız 14%-nə sahib idi.

Dövlətin dağılması ilə zəngin resurslara malik su hövzəsinin delimitasiyası keçmiş müttəfiqlər arasında qızğın fikir ayrılığına səbəb olur. Rəsmi olaraq Xəzər dənizinin dibi 1998-ci ildə 5 dövlət arasında bölünüb, amma bu qərar müqavilənin bütün tərəfləri tərəfindən faktiki olaraq yalnız 2003-cü ildə təsdiqlənib.

Müqavilə nəticəsində Rusiya Xəzər dənizinin 19%-ni ələ keçirməyə və nəhayət, dənizin özünə məxsus hissəsində qaz yataqlarının işlənməsinə başlamağa nail olur.

Krım yarımadası

Rusiyanın nə Ukrayna, nə də Qərb dövlətləri tərəfindən hələ də tanınmayan 2014-cü ildəki bu ilhaqı yəqin ki, XXI əsrdə ən məşhur ərazi ələ keçirməsidir.

Bir tərəfdən Krım Rusiya xəzinəsinə ağır bir yük kimi düşür. Digər tərəfdən isə ölkə həm Qara dənizdə, həm də beynəlxalq arenada geosiyasi mövqelərini gücləndirir. Rusiyanın bərpa olunduğunu yüksək səslə bəyan edir və yenidən supergüc adına iddia etdiyini ortaya qoyur. Krımla birlikdə ölkənin ərazisi 27 min km² artır.

Barents dənizində akvatoriya

Rusiya-Norveç sərhədinin 2010-cu ildəki demarkasiyası kifayət qədər birmənalı olmayan razılaşmadır. SSRİ Frans-İosif torpağından Şpitsbergen sahilinə qədər olan bütün əraziləri öz suları hesab edirdi.

Norveçlilər bununla razılaşmayıblar, ancaq Moskva ilə aktiv mübahisə etməyə də qərar vermədilər. Dövlətin dağılması ilə Barents dənizində diplomatik qarşıdurma başlayır – mübahisəli dəniz dib karbohidrogenlərlə zəngindir.

Nəticədə Prezident Dmitri Medvedyev 2010-cu ildə suların bir hissəsini Norveçə güzəştə gedir, sərhəd xətti Frans-İosif adaları ilə Şpitsbergen arasında çəkilir.

Belə alınır ki, sanki Rusiya ərazisinin bir hissəsini itirib. Ancaq bu ərazi heç vaxt Rusiyanın olmayıb. Sərhədlərin tənzimlənməsi ilə bağlı məsələ açıq qaldığı üçün Rusiya oradakı resursları istismar edə bilməyib. İndi rəsmi olaraq dövlətin yurisdiksiyası altında 87,5 min km² ərazi suları keçib.

Arktikada yeni adalar

2014-cü ildən Rusiya gözlənilmədən Arktikada ümumi sahəsi 2 min km²-dən çox olan onlarla yeni ada əldə edir. Bu “hədiyyə” təbiətin özü tərəfindən edilir: əbədi don geri çəkilir, buzlar əriyir və tədqiqatçılar üçün yeni torpaqlar açır.

Eyni zamanda, hətta məktəblilər də yeni adalar kəşf edirlər. 2018-ci ildə yeniyetmələr Artyom Makarenko və Valeriya Sayenko peyk görüntülərini təhlil edərək Novaya Zemlya arxipelaqı yaxınlığında 0,19 km² sahəsi olan bir ada kəşf ediblər.(Teleqraf.com)

Oxşar xəbərlər
N.Tusi adına Klinika
13:08, Bu gün
Günəşin qarşısını almayın! - Alimlər Bill Qeytsin iqlimi idarə etməsinə qarşı çıxırlar...
13:05, Bu gün
"Anar Məmmədxanova "Şuşa"nın adını dəyiş desəydilər..."
12:48, Bu gün
Rusiyanın məşhur aktyoru vəfat edib
12:46, Bu gün
Ukrayna böhranı: Daha bir güc hədəfdədir – TƏHLİL
12:06, Bu gün
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
12:02, Bu gün
Masallıda qanunsuz ov edən şəxs saxlanılıb
11:50, Bu gün
Tacir Şahmalıoğlu: “Fədayə Laçınla duet oxuduğum üçün həyat yoldaşım intihara cəhd etdi”​​ – VİDEO
11:48, Bu gün
“Kreml Qarabağ müharibəsinin bu qədər operativ və səmərəli olacağını gözləmirdi”
11:30, Bu gün
Türkiyədə avtobus qəzalarında 4 nəfər ölüb, onlarla yaralı var - YENİLƏNİB
10:50, Bu gün
Yeni Zelandiyanın Baş naziri koronavirusa görə toyunu təxirə salıb
10:46, Bu gün
Hərbi vəzifəlilərlə təlim toplanışı davam edir - VİDEO
10:35, Bu gün
Qara dənizdə rus dənizçilərin olduğu tanker yandı
10:15, Bu gün
Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyevanın doğum günüdür - VİDEO
10:13, Bu gün
"Şuşa" adını dəyişdirib, "Buta" etdilər - Utancverici hadisənin təfərrüatı - VİDEO
10:05, Bu gün
Koronavirusla bağlı son STATİSTİKA
09:54, Bu gün
“Qazaxıstan inqilabı” bayraqdarının kimliyi bilindi... -Komadan çıxdı-FOTOLAR+VİDEO
09:34, Bu gün
Türkiyədə 3+3 formatında görüş planlaşdırılır
09:33, Bu gün
Bu gün Xarici İşlər Nazirliyində xidmətə qəbul üçün test imtahanı keçiriləcək
09:32, Bu gün
Yaponiyada güclü zəlzələlər barədə XƏBƏRDARLIQ
00:07, Bu gün
Ermənilər Fransada cinayət törətdilər
22 Jan 2022 | 23:52
Şamaxı sakinindən qanunsuz odlu silah götürülüb
22 Jan 2022 | 23:47
Pərviz bu gündən “Survivor”a qoşuldu
22 Jan 2022 | 23:09
Alimlər insan ölümünü 3, 5 ilədək dəqiqliklə qabaqcadan proqnozlaşdırmağı ÖYRƏNDİ...
22 Jan 2022 | 23:00
Mingəçevirdə ana və azyaşlı övladları dəm qazından zəhərlənib, ölən var
22 Jan 2022 | 22:59
Azərbaycanlı musiqiçi intihar etdi - FOTO
22 Jan 2022 | 22:15
Ərdoğan və Rəisi telefonla danışdılar
22 Jan 2022 | 21:59
Uşağın doğulmasından öncə valideynlərin cavab tapmalı olduğu 10 SUAL - MARAQLI 
22 Jan 2022 | 21:43
Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçusu həlak olub - RƏSMİ
22 Jan 2022 | 21:35
Qazaxıstan Nazarbayevin dağıdılmış abidəsini bərpa etməyi planlaşdırmır
22 Jan 2022 | 21:24
Paşinyan Putinə niyə zəng etdi? - “Göstərmək istəyir ki...”
22 Jan 2022 | 21:12
Gəncənin icra başçısı yeni rəis təyin etdi
22 Jan 2022 | 21:08
“Tərəf müqabili kimi qardaşım İlhamdan yoxdur”
22 Jan 2022 | 20:59
Bərdədə 31 yaşlı kişi güllələnib
22 Jan 2022 | 20:56
"Ukraynaya PUA tədarükünə görə Türkiyəni günahlandırmaq olmaz" - Akar
22 Jan 2022 | 20:41
Koronavirusdan daha qorxunc: peyvənd edilmədən bəşəriyyəti nə gözləyir- Bill Qeyts
22 Jan 2022 | 20:39
İnsanlar 130 ilə qədər yaşayacaq - Şok araşdırma
22 Jan 2022 | 20:34
Kişi orqanizminə Viaqra kimi təsir edən məhsullar
22 Jan 2022 | 20:27
"Uğurlarımıza sevinməyənlərin çoxu..." - Millət vəkilinin qızı söz atdı
22 Jan 2022 | 20:19
Azərbaycanlı tiktokerlər arasında canlı yayımda qalmaqal - VİDEO
22 Jan 2022 | 20:17
Heydər Əliyevin çətin günlərindən danışdığı - Nadir videosu
22 Jan 2022 | 20:07
Erməni kilsəsi Qarabağda mövqelərini gücləndirməyə başladı - Təhlükəli gediş...
22 Jan 2022 | 19:49
“Paşinyan sındırılıb, özünü də sakit aparır, amma heç nə öyrənməyib”
22 Jan 2022 | 19:45
"Belə davam etsə, bir gün Sünik İrəvanın mərkəzində partlayacaq"
22 Jan 2022 | 19:44
Nəyə görə yeməkdən sonra çimmək olmaz?
22 Jan 2022 | 19:42
Blinken kanadalı həmkarı ilə Ukrayna ətrafındakı vəziyyəti müzakirə edib
22 Jan 2022 | 19:03
Gömrük Akademiyası növbəti ISO standartı üzrə audit prosesindən uğurla keçib - FOTO
22 Jan 2022 | 18:53
Rəşad Dağlının dostunu güllələyən şəxs hökmdən narazıdır
22 Jan 2022 | 18:41
Çin lideri Putindən Ukraynaya “hücum”u təxirə salmasını istəyib
22 Jan 2022 | 18:20
Texnoblogerdən valideynlərə xəbərdarlıq: “Azyaşlılar bank kartlarınızla tiktokerləri “yemləyir”
22 Jan 2022 | 18:18
Saatlıda qanunsuz ov edən şəxs saxlanılıb
22 Jan 2022 | 18:05
Çin dövlət televiziyası “Alibaba” şirkətinin rəhbərini korrupsiyada ittiham edib
22 Jan 2022 | 18:01
“Rusiya Qarabağda yeni “sürpriz” hazırlayır” - ŞOK İDDİA
22 Jan 2022 | 18:00
İnfeksionistdən xəbərdarlıq: "Yeni virusun simptlomları..."
22 Jan 2022 | 17:57
DİM imtahan keçirdi
22 Jan 2022 | 17:55
Kreml  tarixdən dərs ALMALIDIR
22 Jan 2022 | 17:47
Sərhədlərin açılması: Qars sakinləri səbrsizliklə gözləyir, Yerevanda isə...
22 Jan 2022 | 17:42
Bu yol 30 ilə yaxındır ki, keçilməz haldadır - VİDEO
22 Jan 2022 | 17:38
“Soyqırımının ildönümündə Xocalını azad etməliydik - Əfsus ki, təxribatlar...”
22 Jan 2022 | 17:38
DİN rəsmisindən gənclərə çağırış: “Narkotik maddə istifadəçilərinin özləri də istintaqa cəlb edilə bilərlər”
22 Jan 2022 | 17:35
Günorta yuxusunun inanılmaz faydaları: Yüksək təzyiqi olanlar...
22 Jan 2022 | 17:33
"Xəngəlin dadına doya bilmədik" - Məşhur türkiyəli sənətçilər Bakıda
22 Jan 2022 | 17:24
Ebru Gündeşin sirr kimi saxladığı qızı ilk dəfə üzə çıxdı – FOTO
22 Jan 2022 | 17:22
Göyçayda evin zirzəmisində çətənə yetişdirən şəxs TUTULDU – FOTO+VİDEO
22 Jan 2022 | 17:18
“Legiya” Mahir Emreli üçün 400 min avroluq təklifə “yox” dedi
22 Jan 2022 | 17:17
“Lavrovu tənqid etməyim mənə qarşı təqiblərə səbəb oldu” - Eldar Həsənovun son sözü...
22 Jan 2022 | 17:17
Zaxarova hiddətləndi: “İkinci Dünya Müharibəsinin təbliğatını xatırladır”
22 Jan 2022 | 17:15
Ötən gün 23 yanğına çıxış olub, 10 nəfər xilas edilib
22 Jan 2022 | 17:07
Azərbaycan millisi Avropa çempionatındakı ilk oyununa çıxır - VİDEO
22 Jan 2022 | 17:04
AMEA-nın çarəsiz qərarı - "Mübarizəmi bu sistemin öz daxilində aparacağam" - Kərim Şükürovdan istefası ilə bağlı açıqlama
22 Jan 2022 | 16:58
"Memati"nin həyat yoldaşı görənləri heyran etdi - FOTO
22 Jan 2022 | 16:53
Ölkədə bu gün peyvənd olunanların sayı AÇIQLANDI
22 Jan 2022 | 16:42
Azərbaycanda un və çörəyin qiyməti ilə bağlı mühüm addım - VİDEO
22 Jan 2022 | 16:39
Bakıda narkotacirlər və narkokuryerlər saxlanılıb - VİDEO
22 Jan 2022 | 16:38
Azərbaycanda daha 1614 nəfər koronavirusa yoluxub, 16 nəfər ölüb
22 Jan 2022 | 16:37
60 yaşlı qadın intim hislərinə qurban getdi
22 Jan 2022 | 16:36
Anarın “800 cüt ayaqqabı açıqlaması”na cavab: “Bunlar mənəvi baxımdan zəngin olmayan insanlardır”
22 Jan 2022 | 16:33
Hadisə və sevgilisinin videosunu lağa qoydular - VİDEO
22 Jan 2022 | 16:27
“Trendyolun hədəfi Azərbaycan deyil” - Mütəxəssislər Türkiyə nəhəngi haqda
22 Jan 2022 | 16:25
"Yeri gələndə nəvələrim döyülür də" - Mehriban Xanlarova
22 Jan 2022 | 16:25
Türk ordusu hərəkətə keçdi: Dronlar hədəfləri məhv etdi
22 Jan 2022 | 16:20
“Atamın evini əxlaqsızlıq yuvasına çevirmisən” deyib qohumunu öldürdü - Bir qətlin TƏFƏRRÜATI
22 Jan 2022 | 16:17
“Hesab edirəm ki, bundan sonra karantin qaydalarını sərtləşdirməyə ehtiyac yoxdur...”
22 Jan 2022 | 15:47
“Atam xəstəxanaya çatdırılanda liftdə keçindi, heç bir xəstəliyi də yox idi...”
22 Jan 2022 | 15:42
Qurban Qurbanov: "Mən də bundan razı qaldım" - VİDEO
22 Jan 2022 | 15:39
“Caliber”: Əzablı yollarla və ya iranlı sürücülər Görus-Qafan magistralı barədə - VİDEO
22 Jan 2022 | 15:34
Komando hərbi hissəsində təlim məşqləri keçirilib - VİDEO
22 Jan 2022 | 15:28
Prokuror köməkçisi həbs edilən ilahiyyatçının ailəsindən də 50 min alıb - Cəzasını azaldacaqmış
22 Jan 2022 | 15:24
Azərbaycanda karantin nəzarətinə götürülmə qaydası dəyişdi
22 Jan 2022 | 15:20
Le Figaro: "NATO Rusiya ilə müharibəyə hazırlaşır"
22 Jan 2022 | 15:15
“Malikanəsində həftədə 5 dəfə qrup seks təşkil edilir, qadınlar donuza bənzədilirdi” - FOTO
22 Jan 2022 | 15:14
Bakıda yarımtikilidə güclü yanğın - VİDEO
22 Jan 2022 | 15:13
Polisin üstünə avtomobil sürən narkotacir saxlanıldı - VİDEO+FOTO
22 Jan 2022 | 15:03
Aparıcıdan hamını heyrətləndirən açıqlama: "Döşlərim sərvət dəyərindədir, əllətmirəm" - FOTOLAR
22 Jan 2022 | 14:58
Azərbaycanda sürətlə yayılan xəstəliklər: “Omikron”, yoxsa “influenza”?
22 Jan 2022 | 14:57
Rumıniya Rusiyanı “dəmir pərdə” yaratmaqda suçladı
22 Jan 2022 | 14:50
“Rusiyaya toya gedəndə bildim ki, qayıdanda atamı görməyəcəm, vidalaşıb getdim”
22 Jan 2022 | 14:47
DSX əsgərinin intiharı ilə bağlı cinayət işi başlandı
22 Jan 2022 | 14:40
Ötən il Bakıda yol qəzalarında 197 nəfər həlak olub
22 Jan 2022 | 14:37
Agentlik: “Azad olunmuş ərazilərin qış turizm potensialı genişdir”
22 Jan 2022 | 14:34
Sumqayıt sakini Bakıda maşın oğurlayıb aeroporta apardı
GÜNLÜK
22 Jan 2022 | 15:03
Aparıcıdan hamını heyrətləndirən açıqlama: "Döşlərim sərvət dəyərindədir, əllətmirəm" - FOTOLAR
22 Jan 2022 | 15:47
“Atam xəstəxanaya çatdırılanda liftdə keçindi, heç bir xəstəliyi də yox idi...”
22 Jan 2022 | 17:38
“Soyqırımının ildönümündə Xocalını azad etməliydik - Əfsus ki, təxribatlar...”
22 Jan 2022 | 13:52
Ukraynadakı ağlasığmaz inflyasiyada koronavirus və Putin günahkardır...
22 Jan 2022 | 17:17
“Lavrovu tənqid etməyim mənə qarşı təqiblərə səbəb oldu” - Eldar Həsənovun son sözü...
22 Jan 2022 | 14:50
“Rusiyaya toya gedəndə bildim ki, qayıdanda atamı görməyəcəm, vidalaşıb getdim”
22 Jan 2022 | 16:37
60 yaşlı qadın intim hislərinə qurban getdi
22 Jan 2022 | 15:15
“Malikanəsində həftədə 5 dəfə qrup seks təşkil edilir, qadınlar donuza bənzədilirdi” - FOTO
22 Jan 2022 | 14:18
“Gənclərimizin əksəriyyəti tara bağlıdır, ona qarşı özlərində məhəbbət yaradıblar...”
22 Jan 2022 | 20:07
Erməni kilsəsi Qarabağda mövqelərini gücləndirməyə başladı - Təhlükəli gediş...
HƏFTƏLİK
19 Jan 2022 | 11:16
"Üç həftəyə Azərbaycanda qırğın günlər başlayacaq" - Vasif İsmayıldan xəbərdarlıq...
16 Jan 2022 | 13:33
Sərhədə yaxın bazada 24 bombardmançı göründü, ”İsgəndər”lər də gedir...
16 Jan 2022 | 14:23
20 Yanvardan öncə Bakının yarıdan çoxu erməniləşibmiş...-XƏRİTƏ
19 Jan 2022 | 19:15
“Putin Lavrovu Bakıya göndərəcək, Azərbaycan Süniki işğal edəcək, sonra isə...” - ŞOK SSENARİ
21 Jan 2022 | 14:07
"Laçın dəhlizində qayda müəyyənləşdirmək səlahiyyətini ölü daşıyan rus generalına kim və nə zaman verib?"
22 Jan 2022 | 15:03
Aparıcıdan hamını heyrətləndirən açıqlama: "Döşlərim sərvət dəyərindədir, əllətmirəm" - FOTOLAR
17 Jan 2022 | 12:50
“Səlcuq Bayraktara burada təhsil verdiyimiz üçün utanıram”
17 Jan 2022 | 09:55
"Hesab edin ki, Qırğızıstanın prezidenti onu xilas edib..."
16 Jan 2022 | 16:38
Fransa qırıcıları Rusiyanın Su-35-lərini “vurdular”
16 Jan 2022 | 16:25
“Tabutunu həyətə gətirəndə dedi ki, yox bu Arif deyil, hələ də yoldaşı inanmır ki, o yoxdur”
AYLIQ
22 Jan 2022 | 15:03
Aparıcıdan hamını heyrətləndirən açıqlama: "Döşlərim sərvət dəyərindədir, əllətmirəm" - FOTOLAR
22 Jan 2022 | 15:47
“Atam xəstəxanaya çatdırılanda liftdə keçindi, heç bir xəstəliyi də yox idi...”
22 Jan 2022 | 17:38
“Soyqırımının ildönümündə Xocalını azad etməliydik - Əfsus ki, təxribatlar...”
22 Jan 2022 | 13:52
Ukraynadakı ağlasığmaz inflyasiyada koronavirus və Putin günahkardır...
22 Jan 2022 | 17:17
“Lavrovu tənqid etməyim mənə qarşı təqiblərə səbəb oldu” - Eldar Həsənovun son sözü...
22 Jan 2022 | 14:50
“Rusiyaya toya gedəndə bildim ki, qayıdanda atamı görməyəcəm, vidalaşıb getdim”
22 Jan 2022 | 16:37
60 yaşlı qadın intim hislərinə qurban getdi
22 Jan 2022 | 15:15
“Malikanəsində həftədə 5 dəfə qrup seks təşkil edilir, qadınlar donuza bənzədilirdi” - FOTO
22 Jan 2022 | 14:18
“Gənclərimizin əksəriyyəti tara bağlıdır, ona qarşı özlərində məhəbbət yaradıblar...”
22 Jan 2022 | 20:07
Erməni kilsəsi Qarabağda mövqelərini gücləndirməyə başladı - Təhlükəli gediş...