Xəbər lenti
03/12/2020 [13:55]:
Şəkidə yaşadığı ünvanı tərk edən COVID-19 xəstəsi barədə araşdırmalara başlanılıb
03/12/2020 [13:53]:
Buş, Klinton və Obama kamera qarşısında peyvənd olunacaqlar
03/12/2020 [13:52]:
Sabahın hava proqnozu
03/12/2020 [13:46]:
Azərbaycanda Zəfər Günü noyabrın 8-də qeyd ediləcək
03/12/2020 [13:42]:
Türk əsgəri şəhid oldu
03/12/2020 [13:40]:
Paşinyan daha bir məmuru işdən çıxardı
03/12/2020 [13:38]:
Suqovuşan və Talış kəndlərində sahə inspektorları təyin edilib, xidməti post qurulub - FOTO
03/12/2020 [13:21]:
Ev şəraitində koronavirusa yoluxma riski nəqliyyatda olduğundan daha yüksəkdir
03/12/2020 [13:17]:
“Dedi ki, ya qələbəylə qayıdacam, ya da məni kimlərsə qaytaracaq...”- Əlif Hacıyevin bacısı...
03/12/2020 [13:16]:
Zəngilanda yol qəzası olub, ölən var
03/12/2020 [12:55]:
Laçın rayonunun Hüsülü və Malıbəy kəndlərinin videogörüntüləri - VİDEO
03/12/2020 [12:53]:
AAYDA-nin qəhrəmanlarının bəzilərini siz də tanıyın... - VİDEO
03/12/2020 [12:48]:
100-dən çox əsgəri əməliyyat edən həkim: “Gözlərini açan kimi..."
03/12/2020 [12:47]:
Ülvi Mehdiyev ASAN əməkdaşları ilə görüşüb
03/12/2020 [12:46]:
Bakıda hərbi parada hazırlıq işləri görülür - VİDEO
03/12/2020 [12:45]:
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıya gələcək
03/12/2020 [12:40]:
"Öncə elə bildim gürcüdür, amma sonra məlum oldu ki, ermənidir, izah etməyə çalışdı ki..."
03/12/2020 [12:38]:
"Bilgisiz, cahil insanlarımızı da bu prosesə qoşmaq çox asanlaşıb"
03/12/2020 [12:33]:
Həftənin bu günü işlər dayandırılsın - Komitə sədrindən TƏKLİF
03/12/2020 [12:31]:
“Laçının işğaldan azad olunması Azərbaycanın tarixi Qələbəsinin təsdiqi və post-müharibə dövrünün başlanğıcıdır”
03/12/2020 [12:29]:
“Bu addım ölkə başçısının şəhid ailələrinə olan diqqət və qayğısının göstəricisidir”
03/12/2020 [12:25]:
Yevlaxda COVID-19 xəstəsi karantin qaydasını pozub
03/12/2020 [12:24]:
Ucarda müalicə aldıqları ünvanı tərk edən 2 nəfər aşkarlandı
03/12/2020 [12:21]:
"Camaatın işi-gücü yoxdur oturub sizin şəkillərinizi seçəcək?" - Azərtaşdan yeni layihə
03/12/2020 [12:10]:
İrina Vlax: "Azərbaycan Moldovanın Qaqauziya bölgəsinin sosial infrastrukturunun inkişafına böyük töhfə verir"
03/12/2020 [12:07]:
Laçında Ağoğlan məbədinin üzərində erməni dilində 26 saxta "tarixi" lövhə yerləşdirilib
03/12/2020 [12:01]:
Zakir Həsənov Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin komandanı ilə görüşüb
03/12/2020 [12:00]:
Dilqəmlə Şahbaz koronavirusa yoluxub? - AÇIQLAMA
03/12/2020 [11:59]:
İsmayıllıda koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
03/12/2020 [11:55]:
Xankəndi şəhəri Qarabağ Regional Ədliyyə İdarəsinin yurisdiksiyasına aiddir
03/12/2020 [11:53]:
“Bu qələbəyə ən çox sevinən elə şəhidlərimizdir...” - Milli Qəhrəmanın atası...
03/12/2020 [11:46]:
Avropa Trampın yenidən prezident seçilməməsinə sevinir
03/12/2020 [11:39]:
“Bu texnologiya rus sülhməramlılar və ya ermənilərin təxribatına imkan verməyəcək...” 
03/12/2020 [11:31]:
Əsir götürülmüş əsgərin anası: "Övladımın həsrətinə dözə bilmirəm"
03/12/2020 [11:27]:
Azərbaycan nefti 49 dollara qədər bahalaşıb
03/12/2020 [11:16]:
İvanka Tramp atasından sonra da siyasətdə qalacaq?
03/12/2020 [11:11]:
Əlilliyi olan şəxslər üçün 160-dan çox küçədə 2200-dən artıq pandus quraşdırılıb - FOTO
03/12/2020 [11:10]:
Reabilitasiya Müəssisələrində müharibədən zərər çəkənlərə sosial-psixoloji xidmətlər göstərilir
03/12/2020 [11:03]:
Zərdabda yaşayış yerini qanunsuz tərk edən COVID-19 xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
03/12/2020 [11:02]:
Oğuzda koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
03/12/2020 [11:02]:
Ermənilər indi də “Qarabağ-Rusiyadır” şüarı ilə mövcud olmağa çalışır...
03/12/2020 [11:00]:
Ermənistanda son sutkada 26 nəfər COVID-19-dan ölüb
03/12/2020 [10:59]:
“Hər bir evin qarşısına polis qoya bilmərik” - Polisdən əhaliyə XƏBƏRDARLIQ
03/12/2020 [10:58]:
Zəfər yürüşlərində Rusiya bayraqları niyə göründü - SƏBƏB...
03/12/2020 [10:42]:
Vəkil Adil İsmayılov koronavirusdan vəfat edib
03/12/2020 [10:30]:
Biri Şanlı aprel, digəri isə İkinci Qarabağ Savaşında şəhid oldu- İki şəhid qardaşın həyat hekayəsi...
03/12/2020 [10:09]:
Koronavirusla bağlı SON STATİSTİKA
03/12/2020 [10:08]:
Türkiyədə zəlzələ olub
03/12/2020 [10:07]:
“COVİD-19-la mübarizədə birlikdə güclüyük” vebinarı keçirilib
03/12/2020 [09:52]:
"10 noyabr atəşkəs müqaviləsi, işğalçının ibrətamiz aqibəti kimi dünya tarixinə keçdi"
03/12/2020 [09:49]:
Laçın şəhərinin görüntüləri - VİDEO
03/12/2020 [09:43]:
Ərdoğan Azərbaycanın Qələbə paradında iştirak edəcək
03/12/2020 [09:38]:
Moskvada Beynəlxalq Onkoloji Mərkəzdə yanğın: Ölənlər var
03/12/2020 [09:37]:
Dövlət Dəniz Agentliyinə yeni mətbuat katibi təyin olunub
03/12/2020 [09:37]:
“Bu gün Laçın şəhəri də daxil olmaqla, Laçın rayonu Azərbaycanın nəzarətindədir”
03/12/2020 [09:34]:
Bakı-İrəvan yekun sülh müqaviləsi: şərtləri yenə Azərbaycan diktə edəcək!
03/12/2020 [09:33]:
Fransanın sabiq prezidenti koronavirusdan öldü...-FOTO
03/12/2020 [09:30]:
Ürəyindən yaralanan Qazi Silahlı Qüvvələrin Baş Klinik Hospitalında əməliyyat olundu
03/12/2020 [09:27]:
Soyuqdəymədən tez qurtulmağın 3 əsas ÜSULU
03/12/2020 [09:26]:
Azərbaycan əslli eks-senatordan Rusiya-Türkiyə ittifaqının güclənməsi üçün ilginc təklif
03/12/2020 [09:24]:
Arvad fərasəti ilə ərini vəhşi fildən xilas etdi
03/12/2020 [09:20]:
Kürdəmirdə avtomobil su kanalına düşdü, xəsarət alan var
03/12/2020 [09:16]:
Ermənistan Paşinyanın yerinə namizəd müəyyənləşdirdi
03/12/2020 [09:13]:
Balasanyanın “Artsax Ordusu” planı, sülhməramlılar və bizim limitimiz haqqında...
03/12/2020 [08:29]:
İnsan niyə əbədi yaşaya bilməz?..
03/12/2020 [02:02]:
Suqovuşana çəkiləcək avtomobil yolu minalardan tamamilə təmizlənildi
03/12/2020 [01:58]:
Hacıqabulda koronaviruslu xəstə taksi fəaliyyəti ilə məşğul olub
03/12/2020 [00:50]:
İran kəşfiyyatı nüvə aliminin qətlində iştirakda şübhəli şəxsləri müəyyən edib
03/12/2020 [00:39]:
NATO Gürcüstana dəstəyini gücləndirəcək
02/12/2020 [23:40]:
Sabah Ermənistan müxalifəti özünün yeni “Paşinyan”ını açıqlayacaq
02/12/2020 [23:19]:
Parisin yaxınlığındakı məscid təhqir edilib
02/12/2020 [23:15]:
"Koronavirus müalicə olunduqdan sonra mütləq qaraciyərin vəziyyəti yoxlanmalı və...
02/12/2020 [23:11]:
“Şuşaya ermənilərin içindən keçib getdik, xəbərləri olmadı” - VİDEO
02/12/2020 [23:11]:
"Nurlan və Nurayın hər uğuru atalarının ruhunu şad edəcək..."
02/12/2020 [23:09]:
Bayrağımız Şuşa qalasında belə asıldı - FOTO
02/12/2020 [22:06]:
Türkiyənin Daxili İşlər naziri Soyludan İmamoğluna sui-qəsd iddiası ilə bağlı açıqlama
02/12/2020 [22:03]:
Türkiyədə koronavirusdan rekord sayda ölüm
02/12/2020 [22:01]:
Çavuşoğludan Pompeoya sərt reaksiya: “ABŞ və Fransa Ermənistana dəstək verdi”
02/12/2020 [21:45]:
"Qarabağ"ın daha bir futbolçusunda koronavirus aşkarlandı
02/12/2020 [21:42]:
Cüdoçularımızın qatılacağı Böyük Dəbilqə turnirinin vaxtı və yeri açıqlandı
Bütün arxiv bir sırada
20/01/2015 [11:00] - Araşdırma - ( 6239 dəfə baxılıb)

20 yanvar qətliamına həsr olunmuş xronologiya



Bu gün qanlı 20 yanvar hadisələrinin 25 ili tamam olur. 

Keçmiş döyüşçü Vaqif Əlisoy Moderator.az-da həmin qırğınla bağlı yaşadığı rayonda baş verənlərdən danışır:

Əvvəli burada---moderator.az/?xeber=67320

HÜZURUNA ALNIAÇIQ GƏLİRİK, CANIM CƏBRAYIL!

Camalın dalınca gedən adam hələ qayıtmamışdı. Qaraş nə qədər təkid etsə də, yeməyə oturmadıq. Dedim ki, evə zəng vuraq, üz-başımıza dəllək əl gəzdirsin, hamamlanaq, ona qədər Camalın adamı da gələr, sonra da rahat oturub çörək yeyərik. 
Rayona ”“ evimizə, anamgilə zəng vurduq. Gec olduğu üçün öz evimə zəng etmək istəmədim. Bir də ki, anamdan narahat idim, səsini eşitmək mənə bəs edərdi. Dəstəyi gəlinimiz Naibə götürdü, Qaraş onu muştuluqladı. Deyəsən, inanmamışdı. Dəstəyi özüm aldım. Səsimi eşidən kimi hönkürdü. Dəstəkdə anamın səsini aydın eşidirdim. ”“ Ay gəlin, sənə nə oldu, niyə ağlayırsan, a bala, bəlkə, Vaqifə bir şey olub? A bala, trubkanı ver mənə görüm! ”“ deyirdi.
HAŞİYƏ. Bütün analar kimidir mənim anam da. Bu hərakatda 1974-cü ildən varam. Bir dəfə də olsun məni bu qorxulu yoldan çəkindirmədi, əksinə, “yolun açıq olsun” ”“ dedı. Canım anam, ruhun şad olsun, bu yolda şəhid olana qədər varam. Rəhmətlik Mübariz İbrahimov demişkən, “bu şərəfsızlərin üstünə şəhid olana qədər gedəcəyəm”. Mübariz bunu ermənini nəzərdə tutub deyirdi. Amma mən deyirəm: “Bu dövlətə, bu millətə qarşı çıxan istənilən qüvvənin üstünə qardaşlarımla birgə şəhid olana qədər gedəcəyik. Azərbaycana zərbə vurmaq istəyən qüvvə qarşısında bizi görəcək. Haqqını halal et, ANA! İndi sən Haqq dunyasındasan. İnan, sənin yanına Şəhid kimi gələcəyəm. Əgər bunu etməsəm, südün mənə haram olsun!
- Ay bala, kimsən, danış, da. Alo”¦ Alo”¦
- Ana, canım anam, mənəm, Vaqifdir.
- Nə? Vaqif?
Qəhər məni boğur. Danışa bilmirəm. Qaraş əlimdən dəstəyi alib “Ə, kişisən, arvadın ürəyini üzmə” ”“ deyib anamla danışır:
- Ay Gülzar xala, mənəm, Qaraşdır. Gözün aydın, Vaqif bizdədir, Mamed və Xanış müəllim də burdadır. Onların da ailələrinə xəbər verin. Allah qoysa, özüm sabah günortaya qədər gətirib sizə təhvil verəcəyəm. Arxayın ol, lap yaxşıdırlar.
Qaraş dəstəyi yerə qoydu və mənə: ”“ Səni belə bilməzdim, ”“ dedi
- Yox, Qaraş, məni düz başa düş. Bu səs mənə bəs edər. Bizi aparanda vertolyotun dalınca anamın ayaqyalın, başıaçıq necə qaçdığını görsəydin, belə danışmazdın. Hələ yerə yıxıldığını demirəm. Bilirsən, bu bir ayda bizə nə cür əzablar veriblər? Sən bunu yalnız kinolarda görə bilərdin. Mən anama, bu millətə görə dözdüm bunlara. Mən deyəndə yekə çıxır, Mamed də, Xanış da bunu görüb. Camal, Vidadi və yüzlərlə qeyrətli Azərbaycan oğulları Rusiya həbsxanalarında nələr çəkir, Allah bilir. Onları rusa satanlar, balalarımızı al qana qərq edənlər bilsinlər, bu intiqam onlardan alınacaq. Buna əmin ol.
- Yaxşı, bəsdir, dəllək gəlib. Durun üz-başınızı qırxsın, hamam da yanır. Ona qədər də Camalın adamları gələr.
Üz-başımızı qırxanda dəllək xeyli əziyyət çəkdi. Laxtalanmış qan ona işini görməyə çətinlik törədirdi. Hərdən sual dolu nəzərlərlə yerə tökülmüş qanlı tüklərə baxıb, sanki Qaraşdan “bu nə deməkdir”, ”“ deyə soruşmaq istəyirdi. Qaraş da “Usta, narahat olma”, ”“ deyə onu sakitləşdirirdi. İşini qurtardıqdan sonra ona yaxşı hörmət elədi, bizim barəmizdə məlumat da verdi. 
Hamamdan çıxmışdıq ki, Camalgilin adamlarının gəldiyini dedilər. Biz onlara Camal haqqında ətraflı məlumat verdik. Ancaq çox təəssüf ki, onlar bu haqda Camalın ailəsinə xəbər verməmişdilər. Bu barədə mart ayının 23-də Camalı ziyarət etmək üçün Qərvəndə gedərkən onun özü danışdı. Bir də ki, bizim onunla görüşümüzə Ağdamda ən müxtəlif səviyyələrdə mane olmağa çalışırdılar. Həm cəbhədə, həm də Ağdamdakı müəyyən qüvvələr bizi saxlayanda Cəbrayıldan gəldiyimizi, həbsdə Camalla bir yerdə yatdığımızı, sonradan azad olduğunu eşidib onun görüşünə gəldiyimizi demişdik. Bu da ildırım sürəti ilə Ağdama yayılmışdı. Ancaq biz görüşə bildik. İstər Qərvənddə, istərsə də Ağdamda necə nüfuz sahibi olduğunu sadə adamlarla görüşlərdə gördük.
HAŞİYƏ. Camal birinci Qarabağ müharibəsində necə KİŞİ olduğunu sübut etdi və bu gün də həmin yoldadır. Millət faiqləri, namiqləri, aygünləri, brilyantları, ilhamələri yox, belə KİŞİLƏRİ tanımalıdır. Allah sənə ömür versin, Qərvənd Camal, Qarabağı azad görməyincə, Xankəndində o müqəddəs bayraq dalğalanmayınca ölmək yoxdur, qardaş! Söz verirsənmi?
Qərvəndliləri yola salandan sonra üçümüz də rahat olduq. Missiyamızın bir qismini yerinə yetirmişdik. İndi yeyib-içmək olardı. Doyunca yeyib-içib yatağa girdik. İsti yorğan-dösək: bu xəyal idimi? Yatmaqmı olardı?! Axı səhər Cəbrayıla gedəcəkdik”¦
Səhər Qaraşın səsinə oyandıq. Azad olduğumuza hələ də inanmırdıq. Hətta Mamed “Əlisoy, bu yuxudur, yoxsa gercək?”, ”“ deyə soruşdu. Yaxşı nahar etdik. Məsləhət oldu ki, Martuni yolu ilə yox, Horadiz yoluyla gedək, çünki Martuni yolu təhlükəli idi, eyni zamanda, Qaraş milis kapitanı olduğundan, ona problem yarana bilərdi. Sağollaşıb çıxmaq istəyəndə Qaraşın yoldaşı Nazilə xanım bir bağlama “qırmızı onluq” gətirib ona verdi. Qaraş da gözəyarı üç yerə bölüb dedi:
- Bu pulları halallıqla qəbul edin. Ağdam bazarına gedəcəyik. Ürəyiniz nə istəyir, alarsınız. Uşaq yanına gedirsiniz. Qoy elə bilsinlər ki, gəzməkdən gəlirsiniz. Ağdam bazarından yaxşıca bazarlıq edib, Qaraşın “Jiquli”sinə (VAZ-2103) oturub Cəbrayıla yola düşdük.
Horadizi keçdikdən sonra həyəcanımız daha da artırdı. Xanış Mərcanlıdan olsa da, onu Sarıcallıya (yoldaşı həmin kənddən idi, məktəb direktoru işləyirdi), Mamedi ısə Alıkeyxalı kəndinə aparmalı idik. Siqaret almaq üçün Mahmudlu dairəsində yerə düşdüm. Birdən kimsə: ”“ Ay camaat, Əlisoy, ”“ deyə qışqırdı. Bir anda yüzlərlə adam maşını dövrəyə aldı. Tanıyan da, tanımayan da bizi göyə atıb tuturdu. Ağlayanlar da vardı. Onlara təşəkkür edərək, əvvəl Xanışı, sonra da Mamedi evlərinə qoyub Cəbrayıla üz tutduq.

MÜBARİZƏ DAVAM EDİR

Tulusu keçəndə həyacanım daha da artdı. Qaraş isə məni sakitləşdirməyə çalışırdı. Bu da “El Yolu”. Qaraş üzünü mənə tutur:
- Nə deyirsən, sizə gedirik, yoxsa anangilə?
- Yox, anamgilə gedək. Onu görməmiş, ondan halallıq almamış evə gedə bilmərəm. Bir də “Äžörüs”də( Vəlixanov bulağı) saxlayarsan, doyunca o sudan içmək istəyirəm.
Bu da bulaq. Onu vaxtilə Cəbrayılda katib işləyən Vəlixanov tikdirdiyindən, camaat da onun adı ilə adlandırmışdı. 
Bulağın on beş gözü var idi. Suyu ətraf rayonlarda da məşhur idi. Maşından düşüb bulağa tərəf gedırəm. Qaraş da mənim arxamca gəlir. Bulağa çatıb ovuclarımı doldurub üzümə vururam. Dodaqlarımı su kranlarından birinə yaxınlaşdırıram. Göz yaşlarım bulağın suyuna qarışır Birdən kiminsə:
- Ay Həziyev, xoş gördük, sən hara ,bu hara. Sən də Ağdamlı olub getdin ki, ”“ dediyini eşitdim. Səs mənə tanış gəldi. Dönüb baxdım. Çörək zavodunun müdiri, B.Mərcanlıdan olan Pəli idi (çox qeyrətli kisilərdən biri idi. Allah rəhmət etsin) Məni görmürdü. Başı Qaraşla söhbətə qarışmışdı. Birdən məni gördü. Səmimi münasibətimiz var idi. Yazıq karıxıb qalmışdı. İrəli gəlib məni qucaqladı
- Boy, qadan alım, ay Əlisoy, bu sənsən? Ə, qağa, nə yaxşı sag- salamatsan. Xanışı da buraxdılar? Sən öl, sizi buraxan deyiləm. Qaraşı da çoxdandır görmürdüm.Uşaqlar Müseyibin yanında (“Turacda, bulağın arxasında) yaxşı stol açıblar, oturacağıq. Gəlin gedək. İndi deyəcəklər ki, Pəli harda qaldı. 
Ona təşəkkür edib ayrılmaq istəyirdik. Pəli rəhmətlik çox çörəkli adam idi. O olan yerdə heç kəs əlini cibinə sala bilməzdi. İndi təkidlə bizi stola dəvət edirdi. Birdən Pəlinin gəlmədiyindən narahat olan dostları çölə çıxdılar. Mən Pəlinin, Pəli də mənim qolumdan tutduğundan, onlara elə gəldi ki, biz mübahisə edirik. Üzüm Pəliyə tərəf olduğundan məni görmürdülər. Pəli bunu hiss edib onlara dedi:
- Ay Şamo (Mərcanlıdan olan muəllim), gəl gör kim gəlib. Ə, Əlisoydur, buraxıblar, Xanış da gəlib. Oturmaq istəmirlər. Ordan bir araq, bir də Əlidən (kababçı) bir şiş kabab al gətir, ayaq üstü qeyd edək.
Etiraz edə bilmədik. Bu səs-küyə “Turac”da oturanlar, başda Müseyib dayı olmaqla, hamı çölə çıxdı. Çərəkənə, Mahmudluya, rayon mərkəzinə gedənlər maşını saxlayıb görüşür, azad olmağımıza görə təbrik edirdilər. Kaş bu qələbəliyi görəydiniz. Gəlişimizi ayaqüstü qeyd etdik. Ordakı hər kəsə təşəkkürümüzü bildirib, maşına minərək avtovağzala tərəf yola düşdük. Mənim uşaqlıq və gənclik illərim burda keçib. Evimiz vağzalın üstündəki hökumət evi idi. 
Vağzalda bizi bir qələbəlik qarşıladı. Bizi “Turac”da görənlər vağzaldakılara xəbər vermişdilər, onlar da marşrutlardan düşüb bizimlə görüşmək istəmişdilər. Ətraf evlərdəki qonşular da burda idilər. Maşından düşüb hamıya təşəkkür etdim və bildirdim ki, rayonda fövqəladə vəziyyət davam edir. Bu üzdən də ehtiyatı əldən vermək olmaz. Komendant da bundan istifadə edə bilər. Qaraş maşınla, mən isə asağı qonşular Əliqulu, sürücü Tofiq və Nazimlə birlikdə piyada binamızın həyətinə daxil olduq. Bütün qonşular, uşaqlıq dostlarım, anam, gəlinimiz həyətdə idi. İrəli gedib anamı qucaqladım. ”“ Haqqını halal et, canım anam, nələr çəkdiyini yaxşı bilirəm, sənə bunları yaşatdığıma görə məni bağışla, ”“ dedim. Anam isə “Mən səninlə fəxr edirəm, südüm sənə halal olsun”, ”“ deyə cavab verdi.
Anamın bu sözlərini ətrafdakılar alqışlarla qarşıladılar. Gəlinimiz öz əli ilə toxuduğu xalçanı Qaraşa bağışladı. 
Köhnə qonşularla görüşüb, anam və gəlinimizlə birgə maşına oturaraq öz evimə yola düşdük. Mən müəllimlər evində yaşayırdım. Ora getmək üçün məşhur “Çinar”ın yanından keçməli idik. Bura mərkəz idi. Azadlıq meydanında, Ağakişi dayının qəzet budkasının yanında adamlar dəstə-dəstə durub söhbət edirdilər. Maşından hamıya əl etdim. Komendantlığa işarə edərək, dayana bilməyəcəyimi dedim. Onlar da mənə əl etməklə salamladılar.
Bu da müəllimlər evi. Həyətə girəndə gözlərimə inanmadım. Sanki mitinq idi. Maşından düşən kimi məni əllərinə alaraq atıb-tutmağa başladılar. Alqış səsləri kəsmək bilmirdi. Düşünürdüm ki, axı mən bu adamlar üçün nə etmişəm ki, bunlar məni belə qarşılayır. Xahiş etdim ki, məni yerə qoyub dinləsinlər. Aradan neçə il keçsə də dediyim sözləri bu gün də sözbəsöz xatırlayıram:
- Mən hamınıza təşəkkür edirəm. Biz sizin sayənizdə azad olduq. Bir daha inandım ki, Azərbaycan xalqı öz azadlığına qovuşacaq. Bizim heç kəşin törpağında gözümüz yoxdur. Bir qarış torpağımızı da güzəştə getməyəcəyik. İndi isə hər birinizi evə dəvət edirəm. Fövqəladə vəziyyətdir. Deyəsən, Yelovski də burdadır. Yəqin gəlişimizdən xəbər tutub. Ona bəhanə vermək olmaz. 
Evdə hər şey təşkil edilmişdi. Heyvan kəsilmiş, gəlib-gedənlər üçün lazım olan nə varsa alınmışdı. Elə bu vaxt isıqlar söndü. Ətrafa baxdım. Təkcə bizim binadan başqa hər yerdə işıq yanırdı. Hər şey aydın idi. Şəxsən şəbəkəyə zəng vurdum. Dedilər ki, komendantın əmridir. Lampa və şam gətirdilər. Gecə saat 12-yə qədər qonaqlar gəlib-getdilər. Başımıza gələnlərlə maraqlanırdılar. 
Qonaqlar yenicə getmişdilər ki, zəng gəldi. Dəstəyi götürdüm. Zəng edən adam nədənsə danışmaq istəmirdi. Dəstəyi yerə qoymaq istəyirdim ki, xəttin o başından səs gəldi:
- Əlisoy, mənəm.

Səsindən tanıdım. Rəis Rəşid Məmmədov idi.
- Salam, rəis, xoş gördük. Eşidirəm. Nə yaxşı gəlmədiniz. Mən onsuz da sabah görüşünüzə gələcəkdim. Buyurun, eşidirəm, ”“ dedim
Hiss edirdim ki, danışmaqda çətinlik çəkir. O, hirslənəndə bir az kəkələyirdi. Dedi:
- Bu düdük indi mənim yanımdaydı. Sən məni bağışla. Məni necə əsəbləşdiribsə, hec sənə “xoş gəldin” də demədim. Həmişə evində, eşiyində. Sən gedəndən sonra Fuad (İndi mayor rütbəsində Binəqədi PŞ-də işləyən oğlunu nəzərdə tuturdu. Mən ona 2 il fərdi qaydada evimdə dərs demişdim) bir həftə mənim üzümə baxmadı, mənimlə danışmadı. “Müəllimimi niyə tutdunüz”, ”“ deyib dururdu. Bir təhər basa saldim ki, bunlar mənlik deyil.
- Təşəkkür edirəm, rəis. Nə isə demək istəyirdiniz.
- Vallah, başımı itirmişəm, bu camaatın qınağı, bir də bu şərəfsiz ermənilərin basqıları olmasaydı tüpürərdim hər şeyə. Sənin və Mamedlə Xanış müəllimin gəlişini mənə Yelovski (komendant) dedi. Deyir ki, bu gün azad olub yol boyu Mahmudluda, “Turac”da, avtovağzalda, “Müəllimlər evi”nin qabağında mitinq təşkil edib. Sabah səni onun yanına aparmağımı tapşırıb. Bir az bundan qabaq dalınca əsgərləri göndərmək istəyirdi. Birtəhər başa salmışam ki, bu gün gəlib, onu indi bura gətirtsən, camaat yaxşı qarşılamayacaq. Səhər gəl, bir yerdə gedək, görək nə deyir.
- Rəis, gəlməyinə gələcəyəm. Amma onun dediyi yerlərdə mitinq və toplantı olmayib. Sadəcə camaat mənimlə gorüşmək istəyib, mən də görüşmüşəm. Evimin qabağında da danışmışam və bundan imtina etmirəm. 
- Yaxşı da, qurtaraq. Sabah görüşərik. Yəqin anan da sizdədır. Ona da salam de. Qeyrətli qadındır. Polyaniçkoya bir divan tutdu ki, gəl görəsən! Yaxşı, sağ ol.
Evdəkilərin başı yır-yığışa qarışdığından rəislə söhbətimi eşitmədilər, yoxsa narahat olacaqdılar. Evdə isə atam öləndən sönra nəslimizın ağsaqqalı hesab olunan əmioğlu Ələkbərov Məhəmməd və oğlu Fəxrəddin (Maxi), qardaşım Firudin, qaynatam Mustafa kişidən başqa heç kəs yox idi. Onlar da rəislə danışığımı eşidirdilər. Ancaq heç biri bir söz demədi. Məhəmməd əmim yalnız bir kəlmə dedi ki, ehtiyatlı ol. 
Səhər qonşum Yavərin (rəhmətlik Əmir Qasımovun yeznəsi. Əfəndilər kəndindən idi) maşını ilə milisə getdim. Bütün milis işçiləri ilə səmimi görüşdüm. Yeri gəlmişkən, deyim ki, Cəbrayıl polisi erməniyə qarşı döyüşən rayon polis şöbələri içərisində ad çıxarmışdı. Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları S.Aslanovu, K.Məmmədovu unutmaqmı olar? Xoşbəxtəm ki, onlara qəhrəman adının verilməsində mənim xüsusi rolum olub. Hələ Mirələmi, Nazim müəllimin oğlu Faiqi demirəm. Çox təəssüf ki, hakimiyyət dəyişikliyi onların Milli Qəhrəman adını almağa mane oldu. İndi Mubariz İbrahimovdan çox danışılır. Qeyrətli oğul idi. Ruhu qarşısında baş əyirəm. Amma bu sətirləri yazarkən Mirələmlə Faiqdən yazmasam, Allah bunu mənə bağışlamaz.Bu sətirləri oxuyan hər kəsdən üzr istəyirəm ki, bəzən mövzudan kənara çıxıram. Amma buna məcburam. Çünki o şəhidlərin qarşısında bir mənəvi borcum var. Tam məsulliyyətimlə deyirəm, Cəbrayılda 1988-ci ildən 1993-cü ilə qədər baş verən hadisələri mənim qədər bilən ikinci bir şəxs tanımıram. Buna görə Cəbrayıllılar qarşında məsuliyyətimi dərk edir, bu hadisələri ən xırda detallarına qədər sizlərə çatdırmaği özümə borc bilirəm. Kimsə də mənim yazdıqlarıma şübhə edirsə, fakt ortaya qoysun, O zaman mən ondan üzr istəməyə hazıram. Bu bir tarixdir və onu heç kəsin saxtalaşdırmağa haqqı yoxdur. Bir də ki, adları çəkilənlərin bəziləri dünyasını dəyişsə də, yaxınları sağdır və mən günaha bata bilmərəm.
Deməli, Mirələmlə Faiqin qəhrəmanlığından mənə ermənilərin özləri, konkret desək, erməni komandiri Edik danışmışdı. Cəbrayıllıların hamısı mənimlə efirdə bu adı eşidib. Çünki bizim istifadə etdiyimiz ratsiyaların çoxu kənd təsərrüfatı üçün idi. Danışıq bütün rayon ərazisində, hətta Beyləqanda eşidilirdi. O şəhidlərin hər birini mən qucağıma alıb gətirmişdim. Erməni vəhşiliyini, o uşaqların cəsədlərini nə günə qoymuşdular, bunu mən, yaxınları, bir də Yarəhmədlidən Seyfəddin dayı yaxşı bilir. 
Deməli, Şişqaya əməliyyatında 33 şəhid vermişdik. 200-dən artıq yaralı var idi. Şəhidlərin 25-nin cəsədi erməni tərəfdə qalmışdı. Əgər Mirələmlə Faiq olmasaydı, bu itki daha çox ola bilərdi. Həmin gün onlar başqa mövqedə olsalar da, əməliyyat keçirildiyini eşidib döyüşə atılmış və qəhrəmanlıqla şəhid olmuşdular. Boyları balaca olsa da, PK pulemyotunu və qumbara atanları məharətlə işlədirdilər. Onlar ayrılmaz dostlar idilər. 
Ediklə üzun danışıqdan sonra meyitlərin dəyişdirilməsı barədə razılıq əldə olundu. Füzulinin Qaradağlı kəndi yaxınlığında Köşbək deyilən yerə rəisin sürücüsü Rafiq və rəhmətlik Qəhrəman Həmidovla bir yerdə getdik. Meyitlərin dəyişdirilməsi prosesi başladı. Mən bizimkilərlə, Edik də ermənilərlə əlaqə saxlayırdı. Meyitləri qəbul edəndə məlum oldu ki, Mirələmlə Faiqin cəsədi yoxdur. Edik onların meyitlərini verməyəcəklərini bildirdi. Onunla mübahisə etməyə başladım. Bu zaman Levon (Hərəkül ermənisi idi. Cəbrayıllılar onu yaxşı tanıyırlar. Özü də yaxşı futbolçu idi. Rayon yığmasında da oynamışdı. Uşaqlıqdan bir-birimizi tanıyırdıq. Onun haqqında gələcəkdə bəhs edəcəyəm) mənə müraciətlə: 
- Vaqif, dediyin o adamlar dəli zad deyildilər ki? ”“ deyə soruşdu.
- Levoncan, indi gör nə günə qalıblar ki, döyüşə dəliləri göndərirlər, ”“ Edik dedi və özündən razı halda gülməyə başladı.
Mən onun üstünə yeridim. Heç nədən qorxmurdum. Ətrafımda onlarla silahlı erməni var idi. Bütün Cəbrayıl bilir ki, mən erməninin içinə dəfələrlə tək getmişəm və ya milli ordunun radistləri Valeh və Hüseyn də mənimlə gedərdi. Mühafizəmi kənardan, gizli yerlərdən hər an ölməyə və öldürməyə hazır olan milli ordunun hərbçiləri və polıslər təşkil edirdi. Üstümdə həmişə F-1 qumbarası və “Makar” tipli tapança da olardı. Bunu Qəhrəmanla Rafiq də bilirdi. Mühafizədə olan üşaqlara demişdim ki, başqa imkanınız olmasa, məni vurarsınız. Gözümə heç nə görünmürdü. Edikə yaxınlaşmşdım ki, Rafiq əlimdən tutdu. Qəhrəman da yaxınlaşıb dedi:
- Əlisoy, başın xarabdır? Rayonda nə qədər adam meyit gözləyir. Gəncədən meyit aparmağa gələnlər də var. Kəndlərdə çadırlar qurulub. Bayaq bura gələndə gəncəli atanın sənə dediyini unutmusan? Camaat uşağını səndən istəyir, başın xarab olub?
Bu sözlərdən sonra sanki ayıldim. Gəncəli Nərimanın (Bizdə xeyli gəncəli üşaq şəhid olmuşdu. Allah rəhmət eləsin) atasının heç gözləmədiyim halda yüzlərcə adamın qarşısında diz çökərək: “Əlisoy, oğul düşmən çəpəridir. Vətən sağ olsun. Amma balalarımızın meyitini al gətir. Hec olmasa, analarının, bacılarının gözü yoldan çəkilsin. Hamı da razıdir, nə qədər pul deyirlərsə verəcəyik. Ümidimiz sənədir” sözləri yadıma düşdü. Həmin insanların ümidi mənə idi. 
Artıq ayılmışdım. Nəsə etmək lazım idi. Bu işdə ancaq Levon mənə kömək edə bilərdi. Həmin an Nərimanın atasına milısin qabağında dediyim: “Ay ata, ayağa dur, şəhid atasına diz çökmək yaraşmaz. Orda mən də şəhid ola bilərdim. Mənim yaxın qohumum Mirələm də şəhid olub. Orda şəhid olan hər döyüşçü bizim qardaşımızdır. Bu qədər Cəbrayıllının qarşısında söz verirəm, onlarsız geri qayıtmayacağam. Haqqınızı halal edin” sözləri düşdü. Hadrutda Levonun sözünün qabağında söz deyən yox idi. Onu kənara çəkib dedim:
- Levon, əvvəla, dəli dediyin adamın biri sənin və mənim məşqçim olmuş Nazim müəllimin oğludur. İkincisi, yəqin 1989-cu ilin oktyabrı yadındadır. Rostovdan gəlib Hərəkülə gedərkən səni bizimkilərin əlindən alanda dedin ki, sənə bir can borcum var. İndi növbə sənindir. Bir də ki, o biri şəhid mənim ən yaxın qohumumdur.
Deyəsən, söz onu tutmuşdu. Dedi:
- Vaqif, bilirsən nə var? O uşaqlar, bilirsən, bizimkilərdən nə qədər qırıb? Hələ məlum olan 35 nəfərdir. Yaralı da var. Deməli, sizinkilər pusquya düşmüşdü. Birdən bunlar çıxdı. Onları mühasirədən çıxardılar. Axıra qədər döyüşdülər. Patronları qurtarandan sonra da “Qarabağ!” deyə bizim uşaqların üstünə cumublar. Bizimkilər deyir ki, nə qədər güllə atırdıqsa yıxılmırdılar. Ancaq dəli belə hərəkət edə bilərdi. Məni də yaman yerdən vurdun. Gözlə, Ediklə danışım. Nə bacarıramsa edəcəyəm.
Levon bizdən aralanıb Edikin yanına getdi. Əl-qolla danışırdılar. Birdən onun Edikin yaxasından tutduğunu gördüm. Ermənilər onları ayırmağa çalışırdı. Az keçmişdi ki, sakitləşdilər. Mənim yanıma gəlib:
- Gözlə, özüm gedirəm gətirəm, ”“ dedi. 
Çox keçmədi ki, uşaqların meyitini xərəkdə gətirib qarşımıza qoydular. Salafan örtüyü qaldıranda dəhşətə gəldim. Üzümü Levona tutub dedim:
- Bunu Allah götürməz. Bunun cavabını verəcəksiniz.
Meyitləri götürüb bizimkilərin yanına qayıtdıq. Burda bizi gözləyənlər arasında Mirələmin qardaşları Sovet və Hafiz, Faiqin əmiləri Kamran və Vaqif də var idi. Meyitləri açıb baxmaq istəyirdilər ki, dedim:
- Qurban olum, baxmayın!
Hafizlə Vaqif salafanı qaldırdılar. Bu zaman hər ikisinin birdən: ”“ Ay Allah, bunu necə göturürsən?! ”“ deyə bağırtısını eşitdim. Bu bağırtı dağ-daşı lərzəyə saldı. Meyitləri rayona gətirdik. Bütün Cəbrayıl əhli xəstəxananın qabağında idi. Meyitlərin hamısını Yarəhmədlidən olan Seyfəddin dayı, Faiqin əmisi Kamran, bir də tibb bacısı, Ramil Səfərovun anası rəhmətlik Nübar xanım rahatlayıb ailələrinə verdi. Hər bir ailəyə o vaxtkı daxili işlər naziri İsgəndər Həmidovun göndərdiyi puldan 2000 rubl məbləğində yardım edildi”¦
İndi isə rəis Rəşid Məmmədovla söhbətə qayıdıram. Onunla birlikdə komendantlığa gedərkən yolda xeyli adamla qarşılaşdıq. Hamı sağ-salamat qayıtmağıma sevinirdi. Yelovskinin kabinetinə girdik. Dünən rəisin dediklərini bir daha təkrarlayaraq xəbərdarlıq etdi. Siyasi fəaliyyətin qadağan olduğunu bildirdi. İmza atmağımı istədi. Qətı etiraz edərək dedim:
- Mən şözümü general Şafonova demişəm. Sənə deməyə ehtiyac yöxdur.
- Nə demisən ki? ”“ soruşdu.
- Biz azadlığa qovuşacağıq və bu yolda nələrin olacağını da yaxşı dərk edirik, ”“ dedim.

 (SON)

HAZIRLADI: Nəriman MAHMUD

 

loading...
“Bu gün Laçın şəhəri də daxil olmaqla, Laçın rayonu Azərbaycanın nəzarətindədir”
"Bayrağımız Xankəndidə, Xocalıda, Ağdərədə də dalğalanmalıdır, buna görə də..."
"Bunun üçün tək xalqla bir yerdə olmaq yox, xalqı üçün döyünən, “yanan ürək” lazımdır"
Qabığından tutmuş tumuna kimi faydalı olan möcüzə: Nar "Viaqra"nı əvəz edə bilər...
Damarları tıxayan, ürəyi öldürən... - Pis xolesterinlə necə mübarizə aparmalı?
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Dedi ki, ya qələbəylə qayıdacam, ya da məni kimlərsə qaytaracaq...”- Əlif Hacıyevin bacısı...
Cəmiyyət
“Bu qələbəyə ən çox sevinən elə şəhidlərimizdir...” - Milli Qəhrəmanın atası...
Cəmiyyət
Biri Şanlı aprel, digəri isə İkinci Qarabağ Savaşında şəhid oldu- İki şəhid qardaşın həyat hekayəsi...
Cəmiyyət
“Bu müharibədə başlıca psixoloji faktor bizim haqlı və ədalətli olmağımız idi...”
Cəmiyyət
“Bu günün tariximizə Zəfər Günü kimi yazılması əlbəttə ki, xalq olaraq bizim üçün böyük bir qürur qaynağıdır...”

Yazar
İlham İsmayıl
Laçın rayon mərkəzi və Zabux kəndi Ermənistana verilir?! -Paşinyanın şirin yuxusu
Həftənin ən çox oxunanları
"Nə sülhməramlı qüvvələrin mandatı var, nə müşahidəçilərin, Ağdərə-Kəlbəcər yolu isə..."
"Armenian Report"dan iddia: “Paşinyanın anası onu türkdən dünyaya gətirib..?”
"Onların gəlişi sanki ölüm mələyinin gəlişi kimiydi, gecələr ova çıxmış ac canavara bənzədirdik biz onları"
“Sülhməramlılar Azərbaycan hərbçilərinin harasa girişini qadağan edə bilməz”- Rus ekspert
“Bu son deyil, biz geri dönəcəyik”  - Laçının Zabux kəndindəki  silahlı erməni arvad-VİDEO
"Putinə dedim ki, Hadrutla razılaşsam da, Şuşanın təslim olma ehtimalını təsəvvür edə bilmirəm"
“Ermənilər Xankəndi və Xocalıda Azərbaycan vəsiqəsi ilə yaşamayacaqlar, çıxıb gedəcəklər”
Elxan Mehdiyevdən həyəcan siqnalı: "İndi Laçın, növbəti zəng Hadrut üçün olacaqmı?.."
“Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndlərindəki ermənilər öz evlərində qalıb yaşaya bilərlər...”
"Ermənilər Türkiyə və Azərbaycan bayraqlarının, üstəlik latın hərfləri ilə yazılmış “Şuşa” sözünün...”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247