Xəbər lenti
15/12/2019 [22:29]:
Polkovnik Cəlil Xəlilovun Milli Məclisə namizədliyi irəli sürülüb
15/12/2019 [22:04]:
Türkiyəli iş adamı Azərbaycan yol polisindən görün nə yazdı - FOTO
15/12/2019 [21:58]:
Kanada sakini lotoreyada 6,8 milyon dollar udub
15/12/2019 [21:52]:
Fransanın cənubunda həyat iflic oldu - VİDEO
15/12/2019 [21:44]:
Sibir dağları üzərində qeyri-adi buludlar - FOTOLAR
15/12/2019 [21:37]:
Bakıda təcili yardım avtomobili qəzaya uğrayıb - FOTOLAR
15/12/2019 [21:26]:
Bakıda 9 yaşlı uşağın qarnına oxlov batıb
15/12/2019 [21:06]:
Ərdoğan məşhur aşpazın qonağı oldu
15/12/2019 [20:30]:
Kütləvi məzarlıq tapıldı: 3 il əvvəl itkin düşən tayfa üzvləri...
15/12/2019 [20:06]:
Türkiyəyə qanunsuz miqrant axını artıb
15/12/2019 [20:02]:
Lalə küsülü olduğu Brilliant haqqında: "Onu görəndə, qabağına qaçıb salam verirdim" - VİDEO
15/12/2019 [19:55]:
Maşınınız üçün etibarnaməni elə telefonunzdan verəcəksiniz - Dünyada ilk dəfə Azərbaycanda
15/12/2019 [19:45]:
Britaniyalı alim Qarabağdan yazdı: Şizofrenik Ermənistan
15/12/2019 [19:42]:
“Google” öz xidmətlərini Türkiyədən çəkə bilər
15/12/2019 [19:38]:
Türkiyə parlamenti Liviya ilə müdafiə müqaviləsini müzakirə edəcək
15/12/2019 [19:15]:
Boşanma cəhdi ailəvi davaya çevrildi: 12 yaralı var - VİDEO
15/12/2019 [18:59]:
Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunda 1/4 final mərhələsinə start verilib
15/12/2019 [18:27]:
8 yaşlı uşaq kodlaşdırma dərsi keçir - MARAQLI
15/12/2019 [18:27]:
"Onda həyat yoldaşım olma potensialını görmədim" - VİDEO
15/12/2019 [18:23]:
“Əməkdar jurnalist” Ləman Ələşrəfqızının özünə arzuları
15/12/2019 [18:14]:
İradə Cavadova namizədliyini irəli sürdü - FOTO
15/12/2019 [18:10]:
Pornoçarxı yayılan azərbaycanlı model danışdı - Düşmənləri yayıbmış
15/12/2019 [18:07]:
Dünya şöhrətli aktrisa vəfat etdi
15/12/2019 [18:05]:
Evinə çağırdığı adamı seks oyuncağı ilə öldürdü - AĞLASIĞMAZ...
15/12/2019 [17:54]:
YANĞIN, TƏXRİBAT, ŞANTAJ! ...və ya məsuliyyətsizliyin “uğurları”...
15/12/2019 [17:52]:
Mahsun Kırmızıgüldən 14 sonra bir ilk - VİDEO
15/12/2019 [17:43]:
Azərbaycan əsilli müğənni Ərdoğana təşəkkür etdi
15/12/2019 [17:42]:
Azərbaycanlı bəstəkar Ukraynada qəzaya düşdü - FOTOLAR
15/12/2019 [17:37]:
Ələkbər Yasamallı Aqşin Fatehi söhbətə çağırdı - VİDEO
15/12/2019 [17:31]:
"Gec gəlir, evdə yemir" - Könül oğlundan gileyləndi
15/12/2019 [17:27]:
Azərbaycandakı “qanuni oğru” və “avtoritet”lərlə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
15/12/2019 [17:25]:
Bu portret Meksikada ortalığı bir-birinə vurdu - MARAQLI
15/12/2019 [17:08]:
Türk ordusu meydan sulayacaq: Yeni kamikadzelər...
15/12/2019 [16:58]:
“İŞİD-in hücumları nəticəsində 600-ə yaxın mülki vətəndaş həyatını itirib” - FOTOLAR
15/12/2019 [16:56]:
Qubada dairəni dönə bilməyən TIR qəza törətdi: Yaralı var - FOTO
15/12/2019 [16:50]:
7 yaşlı uşağa verilən işkəncə görüntüləri bir ölkəni ayağa qaldırdı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
15/12/2019 [16:44]:
Kürdəmir sakini “Mercedes”i aşırıb gölməçəyə saldı - FOTO
15/12/2019 [16:35]:
Bundesliqanın yeni rekordçusu odur
15/12/2019 [16:18]:
Aziz Sancar istefa verdi
15/12/2019 [16:13]:
General deputatlığa namizədliyini irəli sürdü - FOTO
15/12/2019 [16:09]:
Çinin dövlət telekanalı Özilə görə "Arsenal" - "Mançester Siti" matçını yayımlamayacaq
15/12/2019 [16:03]:
Türkiyədə ölən azərbaycanlı tələbə görün hansı məşhurun nəvəsidir - FOTOLAR
15/12/2019 [15:59]:
Xalq artisti Rəfael Dadaşov xəstəxanadan evə buraxılıb
15/12/2019 [15:32]:
Ermənilər “Qarabağın müstəqilliyi”ni “növbəti dayanacaq” elan etdi...  
15/12/2019 [15:29]:
“Şiə hilalı”nın aqibəti necə olacaq? - İranın Yaxın Şərqdən qovulma prosesi ekspertlərin gözüylə
15/12/2019 [15:16]:
İtaliyada 54 min sakin bomba təhlükəsinə görə təxliyyə edilib
15/12/2019 [15:12]:
Dünyanın ən uzun ayaqlı qadını üsyan etdi - FOTOLAR
15/12/2019 [15:06]:
Kürdəmirdə bələdiyyə sədrinin oğulları həmkəndlilərini bıçaqlayıb - VİDEO
15/12/2019 [15:03]:
“Namuslunu niyə apardılar, namussuz isə öz keyfindədir?” - Şirməmməd Hüseynovla internetdə olmayan
15/12/2019 [15:00]:
Mahsun 14 il sonra bu mahnını oxudu - VİDEO
15/12/2019 [14:59]:
Dünyanın ən gözəli seçildi - FOTO/VİDEO
15/12/2019 [14:48]:
ATP seçki ilə əlaqədar səlahiyyətli nümayəndələr təyin etdi
15/12/2019 [14:40]:
"Əgər keçmiş həyat yoldaşım boşanmağa ərizə verməsəydi, bir yox, iki 8 il də dözərdim"
15/12/2019 [14:38]:
Harvard Universitetinə qəbul olunan Nigar məşhur komandirin QIZIDIR
15/12/2019 [14:37]:
Bakıda iş adamı oğluna dəbdəbəli toy etdi - VİDEO
15/12/2019 [14:14]:
Türk donanması İsrail gəmisini qovdu - Gərginlik
15/12/2019 [14:08]:
DİN-dən həbs edilən polkovniklə bağlı - Açıqlama
15/12/2019 [14:02]:
Metroda sərnişinin relslərin üstünə yıxılması ilə bağlı - RƏSMİ AÇIQLAMA
15/12/2019 [13:59]:
SSRİ-nin sabiq İnformasiya və Mətbuat naziri vəfat edib
15/12/2019 [13:45]:
Sabah Bakıda hava dumanlı olacaq, şimal və qərb rayonlarına yağış yağacaq
15/12/2019 [13:42]:
Masallıda zəlzələ olub
15/12/2019 [13:19]:
"Onun Azərbaycan intellektual mühitini necə zənginləşdirdiyini müşahidə edirəm"
15/12/2019 [13:04]:
MDTF-nin təşkilatçılığı ilə məktəblilər arasında intellektual yarışın final mərhələsi keçirilib
15/12/2019 [12:58]:
Bakı metrosunda qorxulu anlar: Sərnişin relslərin üstünə yıxıldı - FOTO
15/12/2019 [12:56]:
Sutka ərzində 900-dən çox qaçqın Suriyaya qayıdıb
15/12/2019 [12:54]:
Nepalda dəhşətli avtobus qəzası: 14 ölü, 16 yaralı
15/12/2019 [12:42]:
“Ən böyük xoşbəxtlik odur ki, sənin bu qədər sevənlərin var və öz yerində dura bilmisən...”
15/12/2019 [12:25]:
Evli qadına mesaj yazan şəxs pusquya düşdü - FOTOLAR
15/12/2019 [12:18]:
"Nə yaxşı ki, parlament özü - özünü buraxdı..."
15/12/2019 [12:15]:
Oksana Murad Dadaşovun heykəlini öpməkdən doymadı - VİDEO
15/12/2019 [12:12]:
Rusiyada transgenderlərin nikahı qeydə alınıb
15/12/2019 [12:08]:
Növbəti metrostansiyada tikinti işləri yekunlaşdı - AÇILIŞ vaxtı bəlli oldu
15/12/2019 [11:23]:
İslamofobiya zəminində 187 cinayət hadisəsi qeydə alınıb – Almaniyada
15/12/2019 [11:21]:
Azərbaycan bayrağını Lələtəpəyə sancan polkovnik həbs olundu
15/12/2019 [11:16]:
Küçədə qışlayanlar - Nazirlik neçə nəfərə sahib çıxıb?
15/12/2019 [11:14]:
Ağ Ev ABŞ ordusunun bir hissəsini Əfqanıstandan çıxarmaq niyyətindədir
15/12/2019 [11:12]:
Azərbaycanlı sərxoş sürücü İstanbulda qəza törətdi
15/12/2019 [11:03]:
Abşeronda kənddən əl qumbarası tapıldı - FOTOLAR
15/12/2019 [10:59]:
Mingəçevirdə qardaş qardaşı bıçaqladı
15/12/2019 [10:18]:
Soyqırım eyforiyasının astar üzü...
Bütün arxiv bir sırada
26/12/2014 [10:22] - Köşə - ( 4806 dəfə baxılıb)

Məscid, yoxsa maddiyyata çağırış?

Allaha qovuşmağın Azərbaycan variantı
Seymur Əliyev
[email protected]

Bakının Binəqədi rayonu ərazisində inşa edilən Heydər məscidinin malik olduğu texniki parametrlər, xüsusilə də bu parametrlərin ictimaiyyətə təqdimat forması böyük marağa səbəb olub. Rəsmi medianın təqdim etdiyi məlumatlardan bəlli olur ki, bu məscid 12 min kvadratmetr sahəni əhatə edir və hər biri 72 metr olan 4 minarədən ibarətdir. Məscidin əsas özəlliklərindən biri də onun “Qafqazın ən böyük məscidi” olması və inşasında ən bahalı materialların istifadəsidir.

Şübhəsiz, özlüyündə ölkədə yeni bir məscidin inşası təqdirəlayiq və alqışlanması gərəkən bir məsələdir. Bu baxımdan sözügedən məscidin inşası müsbət bir olay kimi dəyərləndirilməlidir. Lakin Azərbaycanda məscid və ona yanaşmanın özündə cidid problemlər mövcuddur ki, bu problemlər açılışa hazırlanan Heydər məscidinin timsalında özünü daha aydın surətdə göstərir. Birincisi, İslam dini məscidlərin təmtaraqlı formada inşasını qadağan edir ki, bu yasaq Məhəmməd peyğəmbərin “məscidlərinizi sadə tikin” çağırışında öz əksini tapır. Bəli, məscid Allahın evidir və Allah bu evi sadə, bəzəksiz, hər cür dəbdəbədən uzaq görmək istəyir. Məscid sadə tikilməli və öz sadəliyi ilə insanlara bu dünyanın faniliyini, keçiciliyini təlqin etməli, habelə, məhz bu sadəliyi ilə insanı özünə cəlb etməli, onu sadə və pak həyata səsləməlidir. Başqa sözlə desək, məscidin həm daxili, həm də xarici görünüşü insanda maddiyyata, dəbdəbəyə maraq oyatmamlıdır. Lakin təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda məscidlərin bir çoxu həm tikilişi, həm də daxili avadanlığı ilə insanları nəinki maddiyyatdan uzaqlaşdırmır, əksinə, onlarda cah-cəlala, dəbdəbəli yaşama maraq oyadır ki, bu da dinin tələblərinə ziddir. Bu baxımdan Heydər məscidinin dəbdəbəli surətdə inşası, xüsusi oyma naxışlarla bəzədilməsi, zahiri möhtəşəmliyi hər şeydən öncə dini aspektdən qəbul edilə bilməz.

Biz minarəninin hündürlüyünü  72 metr deyil, 750 metrə çatdırsaq belə, bu, yenə də Allaha qovuşmaq, onunla ünsiyyət saxlamaq anlamında heç bir şey ifadə etməyəcəkdir. Çünki Allah hər cür ucalıqdan daha ucadır və onun hüzuruna nərdivan qoymaq və ya minarə ucaltmaqla yetişmək mümkünsüzdür. Hər cür elmi-məntiqi və dini yanaşmanı rədd edən belə bir cəhd yalnız Azərbaycan gerçəkliyində baş verə bilər ki, bu da Allaha qovuşmağın Azərbaycan variantı kimi dəyərləndirilə bilər.

İkincisi, tikintisi milyonlarla vəsait tələb edən məscidin inşasında bahalı materiallardan istifadə olunub ki, bu da əhalinin böyük əksəriyyətinin sosial baxımdan acınacaqlı vəziyyətdə yaşadığı Azərbaycan üçün xoşagələn hal deyil. Minlərlə iman əhlinin aclıq və səfalətdən əziyyət çəkdiyi bir zamanda tikintisi milyonlar tələb edən məscid inşası heç bir halda məntiqli hesab edilə bilməz. Çünki heç bir məscid insandan daha üstün deyil, ən azından ona görə ki, məscidin memarı insan, insanın memarı isə Allahdır.

Biz, məscidlərimizi daha bahalı materialdan inşa etməklə onu Allah üçün daha dəyərli edə bilmərik. Biz insanlardan fərqli olaraq, Allahın maddi anlamda “bahalı” və ya “ucuz” deyə hansısa marağı, zövq və seçimi yoxdur. Bir məscidin Allah qatındakı dəyərini yenə də oradakı insanlar, onların niyyət və əməli müəyyən edir. Əks təqdirdə, məscid özü-özlüyündə bir dəyər kəsb edə bilməz, necə ki, başsız bədən heç bir dəyər kəsb etmir. Məscid inşasında bahalı materiallara olan hədsiz meyl isə həm də israfçılıq kimi dəyərləndirilə bilər ki, bu da Allahın bəyənmədiyi əməllərdən biridir.

Habelə, məscidin texniki parametrlərini ictimaiyyətə əlahiddə bir uğur kimi, nümayişkəranə şəkildə təqdim etmək də həm dini, həm də əxlaqi baxımdan doğru hesab edilə bilməz. Ən azından ona görə ki, söhbət Allahın evindən gedir və Allaha bağlı bir şeydən təkəbbürlü formada bəhs etmək, bunu siyasiləşdirmək, hakimiyyətin uğuru kimi təbliğat vasitəsinə çevirmək İslami dəyərlərə ziddir. Məscid hər yerdə məsciddir və bu gün Bakıda inşa olunan “Qafqazın ən böyük məscidi” ilə ucqar bir dağ kəndindəki məscid arasında dini-mənəvi baxımdan heç bir fərq yoxdur, ola da bilməz.

Dördüncüsü, paytaxtdakı məscidlərin bir ucdan qapadılması fonunda milyonluq məscidin inşası absurd və qeyri-məntiqidir. Əgər hökumətin məqsədi cəmiyyətin inanclı kəsiminin ibadəti üçün şərait yaratmaqdırsa, o zaman bağlanan məscidləri açmaq bu yolda ən böyük addım olardı, nəinki külli miqdarda vəsait hesabına yeni ad və görkəmdə məscid inşa etmək.

Məscid inşasından daha vacib bir məsələ isə cəmiyyətin inanclı kəsiminə olan münasibəti dəyişmək, onlara qarşı olan inamsızlığa, təzyiq və təqiblərə son qoymaq, günahsız insanları həbsdən azad etməkdir.

Beşincisi və ən əsası, hökumətin yalnız Azərbaycan xalqı, İslam ümməti qarşısında deyil, həm də Allah qarşısında ən böyük xidməti yeni məscidlər açmaq deyil, ölkədəki əxlaqi-mənəvi tənəzzülün qarşısını almaq, əxlaqlı cəmiyyətin formalaşdırması olardı. Çünki İslam özlüyündə əxlaq və mənəviyyat dinidir. Əxlaqsızlığın, kütləvi simasızlığın və mənəviyyatsızlığın hökm sürdüyü bir cəmiyyətdə məscidlərin inşası insanları inanclı edə, onlarla Allah arasında körpü yarada bilməz. Bu cür cəmiyyətlərdə məscidlər Allah evi, sevgi və ibadət məbədi deyil, sadəcə heç bir anlam ifadə etməyən adi daş binalardır və insanları bu cür binaların divarındakı naxışlar içindən daha çox cəlb edir.

Bəli, məscidlərin inşası təqdirəlayiqdir. Lakin bu, Allahın istədiyi, Məhəmməd peyğəmbərin məsləhət bildiyi formada inşa edilməlidir. Habelə, insanların mənəvi baxımdan kamilləşməsinə məscid inşasından yüz dəfə, min dəfə daha artıq diqqət yetirmək lazımdır. Çünki qəlbində iman olan, Allaha sevgi bəsləyən birisi üçün öz sevgi və bağlılığını ifadə etmək üçün məkan hər zaman tapılacaqdır. Allaha ibadət edən insan üçün hər yer məscid, hər yer ibadətgahdır. İmandan, inamdan, sevgi və paklıqdan uzaq insanı isə ən böyük məscid, ən möhtəşəm ibadətgah belə Allaha bağlaya bilməz. Çünki Allah da şeytan kimi ürəklərdədir və bir insanın Allaha bağlılığı üçün onun öncə öz qəlbindəki şeytanı məğlub etməsi, bu qəlbi bütünlüklə Allaha məxsus etməsi zəruridir.

 

Seymur Əliyev

e-mail: [email protected]

 

loading...
loading...
8 yaşlı uşaq kodlaşdırma dərsi keçir - MARAQLI
Evinə çağırdığı adamı seks oyuncağı ilə öldürdü - AĞLASIĞMAZ...
Bu portret Meksikada ortalığı bir-birinə vurdu - MARAQLI
7 yaşlı uşağa verilən işkəncə görüntüləri bir ölkəni ayağa qaldırdı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
"Əgər keçmiş həyat yoldaşım boşanmağa ərizə verməsəydi, bir yox, iki 8 il də dözərdim"
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Onun Azərbaycan intellektual mühitini necə zənginləşdirdiyini müşahidə edirəm"
Siyasət
Soyqırım eyforiyasının astar üzü...
Dünya
Yüzlərlə ailənin yaşadığı Bamyan vadisindəki mağaralar- FOTOLAR
Maraqlı
Bu olmasaydı, insan ömrü at ömrü qədər qısa olardı: Alimlərdən maraqlı araşdırma...
Maraqlı
"Təhlükəsizlik Xidməti polisi, polis də  öz növbəsində bu qurumu izləyəcək...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Gəlin qardaşının qayınatası ilə bir yataqda yaxalandı" - Bakıda ŞOK OLAY - VİDEO
Pərvin Abıyeva: “Mənim üçün sevgidə yataq...” - VİDEO
Tolik Damla ilə bağlı şok video yaydı: “Bəlkə də buna görə mənimlə düşmən olacaqsan” - VİDEO
Deputat keçmiş baş nazirin qızını 3 dəfə zorladı - atası susmağı tələb etdi...- RƏZALƏT
"Zaur məni çağırmışdı oxumağa, çağırmamışdı ki, deyə ki, Elnarə ev tikdirir..." - İRAD
Xoşqədəm ATV və ANS-dəki - MƏVACİBİNİ AÇIQLADI
"Fərhad Əhmədov Azərbaycana dönəndə hiss etmişdim ki, bu, xoşniyyətli dönüş deyil..."
Təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüdən daha bir kobudluq - VİDEO
“O, törətdiyi əməllərə görə qanun qarşısında cavab verməli olacaq”
Türk mediası günlərdir azərbaycanlı cərrahın uğurundan bəhs edir...
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247