Xəbər lenti
25/05/2020 [20:40]:
“Əri ölən qadına 800 manat təklif etdilər ki, koronavirusdan öldüyü ilə razılaşsın”
25/05/2020 [20:37]:
"Bədənini satılıq əşya kimi nümayiş etdirirsən"
25/05/2020 [20:19]:
Həmkəndlisinin qoyunlarını oğurlayan şəxs saxlanıldı
25/05/2020 [20:12]:
“Bu hansı zehniyyətin məhsuludur ki, ər arvadını zəncirlə itin yerində bağlayır...?”
25/05/2020 [20:09]:
“Tarixdə ilk dəfəydi ki, Məkkədə bayram namazı qılınmadı...”
25/05/2020 [20:04]:
Faiq Əmirli 15 sutkalıq həbs olundu
25/05/2020 [20:02]:
Naxçıvanın daimi nümayəndəliyinin rəhbərindən Operativ Qərargaha MÜRACİƏT...
25/05/2020 [19:52]:
Koronavirusdan sağalan Peskov xəstəxanadan buraxılıb
25/05/2020 [19:45]:
"Türkiyənin Azərbaycana Rusiyanın Ermənistana verdiyi qədər hücum xarakterli dəstək verməsini istərdik"
25/05/2020 [19:16]:
Azərbaycanın arxeoloji materiallar əsasında yazılmış ilk elmi əsəri hansıdır? - VİDEO
25/05/2020 [19:00]:
"İrəvanın bu addımları təkcə beynəlxalq birliyə deyil, erməni xalqına qarşı da provakasiyadır"
25/05/2020 [18:56]:
Bəzi rayonlarda şimşək çaxıb, yağış yağıb - FAKTİKİ HAVA
25/05/2020 [18:41]:
Aleksandr Lukaşenko Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
25/05/2020 [18:40]:
“Roma”nın gənc futbolçusu ürək tutmasından vəfat etdi
25/05/2020 [18:17]:
Ermənistanda uşaq evində 15 nəfər koronavirusa yoluxdu
25/05/2020 [18:12]:
Azərbaycanlı professordan xəbərdarlıq: Belə getsə, pandemiya daha da artacaq!
25/05/2020 [18:06]:
Daşnaklar Qarabağdakı  yeni “hökumət”dən üz döndərdi...
25/05/2020 [18:04]:
Gürcüstanın səhiyyə naziri erməni həmkarından izahat tələb edəcək
25/05/2020 [18:02]:
Gömrük Akademiyasında semestr daxili imtahanlar onlayn qaydada keçirilir
25/05/2020 [17:48]:
"Antikorrupsiya ümumxalq işi olunca rüşvətxorlar sıradan çıxacaq"
25/05/2020 [17:45]:
Gömrük Akademiyasının tələbələri üçün sınaq onlayn imtahan keçirilib
25/05/2020 [17:42]:
Ermənistan Tehranı hədələdi: "İran ermənilərə görə ayaq üstə qalıb, "təşəkkür"ümüz bu oldu"
25/05/2020 [17:41]:
"İnstaqram yoldaşım..." -VİDEO
25/05/2020 [17:38]:
Jurnalistlər karantini ləğv etmək istəyən baş naziri hədəfə alıblar
25/05/2020 [17:35]:
Prezident Pir Ömər Sultan ziyarətgahında aparılan işlərə baxdı -FOTOLAR
25/05/2020 [17:31]:
“AXC qurucuları milli mətbuatın şinelindən çıxan ziyalılar olub”
25/05/2020 [17:29]:
Prezident Şamaxıda tikilən yeni bina ilə tanış oldu
25/05/2020 [17:16]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şamaxıda körpələr - evi uşaq bağçasının açılışında
25/05/2020 [17:07]:
"Teleməkanımızın inkişafı üçün həmişəki kimi bu gün də yorulmadan çalışırıq, odur ki..."
25/05/2020 [17:06]:
Azərbaycanda karantinə alınan icra başçısı danışdı: “Heç kimlə təmasda olmamaq...” - VİDEO
25/05/2020 [17:05]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Pirsaat Baba ziyarətgahında - FOTO
25/05/2020 [17:03]:
Beynəlxalq Türk Akademiyası bu gün 10 yaşını qeyd edir - FOTO
25/05/2020 [17:00]:
Azərbaycanda icra başçısı koronavirusa görə karantinə alındı - RƏSMİ
25/05/2020 [16:53]:
Türkiyə Azərbaycanla uçuşları bu tarixdən bərpa edir – RƏSMİ AÇIQLAMA
25/05/2020 [16:46]:
İstanbul körpüləri Azərbaycan bayrağının rənglərilə işıqlandırılacaq
25/05/2020 [16:44]:
“Bəzən pul hər şey demək deyil” - Brankadan Messi açıqlaması
25/05/2020 [16:42]:
“Liviyadakı türk dronları rusları və Həftərin digər tərəfdaşlarını utandırdı...” – “Vaşinqton Post"
25/05/2020 [16:34]:
“Ərdoğan başınızı əzəcək” deyən yəmənli aktivist: “ Allahin izni ilə gələcək türklərindir!”
25/05/2020 [16:30]:
Heydər Əliyev Fondu vətənin dəyərli insanlarıyla BAYRAMLAŞDI
25/05/2020 [16:26]:
“Bəzən pul hər şey demək deyil” - Brankadan Messi açıqlaması
25/05/2020 [16:21]:
Bayramı qana bulayacaqlarıdı, son anda qarşısı alındı - FOTO
25/05/2020 [16:19]:
Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı - RƏSMİ
25/05/2020 [16:17]:
Prezident açıqladı: “Koronavirusa uğurla qalib gəldik”
25/05/2020 [16:09]:
“ABŞ-ın Ayı özəlləşdirməsinə imkan verilməyəcək” - Dmitri Roqozin
25/05/2020 [16:06]:
Azərbaycanda daha 149 nəfər koronavirusa yoluxub, 134 nəfər sağalıb, iki nəfər vəfat edib
25/05/2020 [16:01]:
Prezident İlham Əliyev Şamaxı rayonunda səfərdədir
25/05/2020 [15:59]:
“Azərbaycan bizim üçün yalnız strateji tərəfdaş deyil, həm də dost ölkədir”
25/05/2020 [15:51]:
Koronavirusu fürsətə çevirən yaponlar baxın nə istehsal etdi - MARAQLI
25/05/2020 [15:43]:
Rusiyada iki mindən çox hamilə qadın koronavirusa yoluxub
25/05/2020 [15:37]:
Aysel Əlizadə: “Həyatımda heç kim yoxdur” - VİDEO
25/05/2020 [15:36]:
Bakı-Naxçıvan aviareysinin açılmasına ehtiyac var
25/05/2020 [15:31]:
Məşhur model kilo tənqidlərinə seksual pozları ilə cavab verdi - FOTOLAR
25/05/2020 [15:25]:
Lukaşenko xəbərdarlıq etdi: “Koronavirusun ikinci dalğasına hazırlaşın”
25/05/2020 [15:14]:
Onlayn platformada “Türk Dünyası Muzeylər Həftəsi”nin bağlanış mərasimi keçirildi -FOTOLAR
25/05/2020 [15:11]:
İran ABŞ-a meydan oxudu, Maduroya benzin çatdırmağa başladı
25/05/2020 [15:07]:
Azərbaycanda yüksək vəzifəli məmur koronavirusa yoluxdu - YENİLƏNİB
25/05/2020 [15:05]:
“Dərs vaxtı”nın 26 may cədvəli
25/05/2020 [15:02]:
İçəri maskasız girən qadın baxın nə etdi - VİDEO
25/05/2020 [14:57]:
İsveçrədə qadınlar azərbaycanlı kişiləri belə təəccübləndirir... - MARAQLI
25/05/2020 [14:57]:
Qar uçqununun altında qalmış avtomobillər aşkar olundu - VİDEO
25/05/2020 [14:50]:
İtaliyanın dövlət başçısı Azərbaycan Prezidentini təbrik edib
25/05/2020 [14:35]:
Məşhur iqtisadçıdan dünyanı narahat edəcək xəbərdarlıq: "Ən az 10 il davam edəcək"
25/05/2020 [14:23]:
Elza Seyidcahan atasını axtarır - VİDEO
25/05/2020 [14:16]:
Azərbaycanın ABŞ-dakı Səfirliyinin təşkilatçılığı ilə brifinq keçirilib
25/05/2020 [14:05]:
Türkiyəli nazir canlı yayımda göz yaşlarına hakim ola bilmədi - MARAQLI... + VİDEO
25/05/2020 [14:03]:
Bakıda gənc kuryer “30 dəqiqəlik” kampaniyanın qurbanı oldu - FOTO
25/05/2020 [13:53]:
Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna edilən ianələrin məbləği açıqlanıb
25/05/2020 [13:43]:
Sevgilisini öldürən boksçudan ilginc mesaj: "Gözünüz aydın"
25/05/2020 [13:42]:
İlham Əliyev Zurabişviliyə məktub göndərdi
25/05/2020 [13:35]:
Bu dəfəki Ramazan bayramı "qar sovqatı" ilə gəldi...
25/05/2020 [13:30]:
Şamaxının icra başçısı karantinə alındı
25/05/2020 [13:25]:
“Türk ordusunun anti-terror əməliyyatı bütün bəşəriyyətin təhlükəsizliyinə xidmət edir”
25/05/2020 [13:14]:
Koronavirus dünyanın məşhur sənət otelini iflasa uğratdı...
25/05/2020 [13:08]:
Gəncədə avtoxuliqan həbs edildi - FOTO
25/05/2020 [12:43]:
“Elə "zapravka"lar var ki, orda sürücüləri qarşılama və yola salma məsələsi ilk şərtdir”
25/05/2020 [12:38]:
Rusiya kosmosa 20 siçan göndərir
25/05/2020 [12:35]:
Xalq artisti: “Amaliya Pənahovanı teatrdan incik saldılar” - VİDEO
25/05/2020 [12:33]:
Karantini pozan “Kəlbəcər” restoranında 32 nəfər saxlanıldı - FOTO
25/05/2020 [12:30]:
"Dişini xaricdə düzəldən baş nazirin müavini yox, dişi tökülmüş Hafiz Hacıyev hakimiyyətə gəlməlidir”
25/05/2020 [12:29]:
Şəkidə “Xaş-xaş” əməliyyatı - 1 ton narkotik məhv edildi
Bütün arxiv bir sırada
26/12/2014 [10:22] - Köşə - ( 4853 dəfə baxılıb)

Məscid, yoxsa maddiyyata çağırış?

Allaha qovuşmağın Azərbaycan variantı
Seymur Əliyev
[email protected]

Bakının Binəqədi rayonu ərazisində inşa edilən Heydər məscidinin malik olduğu texniki parametrlər, xüsusilə də bu parametrlərin ictimaiyyətə təqdimat forması böyük marağa səbəb olub. Rəsmi medianın təqdim etdiyi məlumatlardan bəlli olur ki, bu məscid 12 min kvadratmetr sahəni əhatə edir və hər biri 72 metr olan 4 minarədən ibarətdir. Məscidin əsas özəlliklərindən biri də onun “Qafqazın ən böyük məscidi” olması və inşasında ən bahalı materialların istifadəsidir.

Şübhəsiz, özlüyündə ölkədə yeni bir məscidin inşası təqdirəlayiq və alqışlanması gərəkən bir məsələdir. Bu baxımdan sözügedən məscidin inşası müsbət bir olay kimi dəyərləndirilməlidir. Lakin Azərbaycanda məscid və ona yanaşmanın özündə cidid problemlər mövcuddur ki, bu problemlər açılışa hazırlanan Heydər məscidinin timsalında özünü daha aydın surətdə göstərir. Birincisi, İslam dini məscidlərin təmtaraqlı formada inşasını qadağan edir ki, bu yasaq Məhəmməd peyğəmbərin “məscidlərinizi sadə tikin” çağırışında öz əksini tapır. Bəli, məscid Allahın evidir və Allah bu evi sadə, bəzəksiz, hər cür dəbdəbədən uzaq görmək istəyir. Məscid sadə tikilməli və öz sadəliyi ilə insanlara bu dünyanın faniliyini, keçiciliyini təlqin etməli, habelə, məhz bu sadəliyi ilə insanı özünə cəlb etməli, onu sadə və pak həyata səsləməlidir. Başqa sözlə desək, məscidin həm daxili, həm də xarici görünüşü insanda maddiyyata, dəbdəbəyə maraq oyatmamlıdır. Lakin təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda məscidlərin bir çoxu həm tikilişi, həm də daxili avadanlığı ilə insanları nəinki maddiyyatdan uzaqlaşdırmır, əksinə, onlarda cah-cəlala, dəbdəbəli yaşama maraq oyadır ki, bu da dinin tələblərinə ziddir. Bu baxımdan Heydər məscidinin dəbdəbəli surətdə inşası, xüsusi oyma naxışlarla bəzədilməsi, zahiri möhtəşəmliyi hər şeydən öncə dini aspektdən qəbul edilə bilməz.

Biz minarəninin hündürlüyünü  72 metr deyil, 750 metrə çatdırsaq belə, bu, yenə də Allaha qovuşmaq, onunla ünsiyyət saxlamaq anlamında heç bir şey ifadə etməyəcəkdir. Çünki Allah hər cür ucalıqdan daha ucadır və onun hüzuruna nərdivan qoymaq və ya minarə ucaltmaqla yetişmək mümkünsüzdür. Hər cür elmi-məntiqi və dini yanaşmanı rədd edən belə bir cəhd yalnız Azərbaycan gerçəkliyində baş verə bilər ki, bu da Allaha qovuşmağın Azərbaycan variantı kimi dəyərləndirilə bilər.

İkincisi, tikintisi milyonlarla vəsait tələb edən məscidin inşasında bahalı materiallardan istifadə olunub ki, bu da əhalinin böyük əksəriyyətinin sosial baxımdan acınacaqlı vəziyyətdə yaşadığı Azərbaycan üçün xoşagələn hal deyil. Minlərlə iman əhlinin aclıq və səfalətdən əziyyət çəkdiyi bir zamanda tikintisi milyonlar tələb edən məscid inşası heç bir halda məntiqli hesab edilə bilməz. Çünki heç bir məscid insandan daha üstün deyil, ən azından ona görə ki, məscidin memarı insan, insanın memarı isə Allahdır.

Biz, məscidlərimizi daha bahalı materialdan inşa etməklə onu Allah üçün daha dəyərli edə bilmərik. Biz insanlardan fərqli olaraq, Allahın maddi anlamda “bahalı” və ya “ucuz” deyə hansısa marağı, zövq və seçimi yoxdur. Bir məscidin Allah qatındakı dəyərini yenə də oradakı insanlar, onların niyyət və əməli müəyyən edir. Əks təqdirdə, məscid özü-özlüyündə bir dəyər kəsb edə bilməz, necə ki, başsız bədən heç bir dəyər kəsb etmir. Məscid inşasında bahalı materiallara olan hədsiz meyl isə həm də israfçılıq kimi dəyərləndirilə bilər ki, bu da Allahın bəyənmədiyi əməllərdən biridir.

Habelə, məscidin texniki parametrlərini ictimaiyyətə əlahiddə bir uğur kimi, nümayişkəranə şəkildə təqdim etmək də həm dini, həm də əxlaqi baxımdan doğru hesab edilə bilməz. Ən azından ona görə ki, söhbət Allahın evindən gedir və Allaha bağlı bir şeydən təkəbbürlü formada bəhs etmək, bunu siyasiləşdirmək, hakimiyyətin uğuru kimi təbliğat vasitəsinə çevirmək İslami dəyərlərə ziddir. Məscid hər yerdə məsciddir və bu gün Bakıda inşa olunan “Qafqazın ən böyük məscidi” ilə ucqar bir dağ kəndindəki məscid arasında dini-mənəvi baxımdan heç bir fərq yoxdur, ola da bilməz.

Dördüncüsü, paytaxtdakı məscidlərin bir ucdan qapadılması fonunda milyonluq məscidin inşası absurd və qeyri-məntiqidir. Əgər hökumətin məqsədi cəmiyyətin inanclı kəsiminin ibadəti üçün şərait yaratmaqdırsa, o zaman bağlanan məscidləri açmaq bu yolda ən böyük addım olardı, nəinki külli miqdarda vəsait hesabına yeni ad və görkəmdə məscid inşa etmək.

Məscid inşasından daha vacib bir məsələ isə cəmiyyətin inanclı kəsiminə olan münasibəti dəyişmək, onlara qarşı olan inamsızlığa, təzyiq və təqiblərə son qoymaq, günahsız insanları həbsdən azad etməkdir.

Beşincisi və ən əsası, hökumətin yalnız Azərbaycan xalqı, İslam ümməti qarşısında deyil, həm də Allah qarşısında ən böyük xidməti yeni məscidlər açmaq deyil, ölkədəki əxlaqi-mənəvi tənəzzülün qarşısını almaq, əxlaqlı cəmiyyətin formalaşdırması olardı. Çünki İslam özlüyündə əxlaq və mənəviyyat dinidir. Əxlaqsızlığın, kütləvi simasızlığın və mənəviyyatsızlığın hökm sürdüyü bir cəmiyyətdə məscidlərin inşası insanları inanclı edə, onlarla Allah arasında körpü yarada bilməz. Bu cür cəmiyyətlərdə məscidlər Allah evi, sevgi və ibadət məbədi deyil, sadəcə heç bir anlam ifadə etməyən adi daş binalardır və insanları bu cür binaların divarındakı naxışlar içindən daha çox cəlb edir.

Bəli, məscidlərin inşası təqdirəlayiqdir. Lakin bu, Allahın istədiyi, Məhəmməd peyğəmbərin məsləhət bildiyi formada inşa edilməlidir. Habelə, insanların mənəvi baxımdan kamilləşməsinə məscid inşasından yüz dəfə, min dəfə daha artıq diqqət yetirmək lazımdır. Çünki qəlbində iman olan, Allaha sevgi bəsləyən birisi üçün öz sevgi və bağlılığını ifadə etmək üçün məkan hər zaman tapılacaqdır. Allaha ibadət edən insan üçün hər yer məscid, hər yer ibadətgahdır. İmandan, inamdan, sevgi və paklıqdan uzaq insanı isə ən böyük məscid, ən möhtəşəm ibadətgah belə Allaha bağlaya bilməz. Çünki Allah da şeytan kimi ürəklərdədir və bir insanın Allaha bağlılığı üçün onun öncə öz qəlbindəki şeytanı məğlub etməsi, bu qəlbi bütünlüklə Allaha məxsus etməsi zəruridir.

 

Seymur Əliyev

e-mail: [email protected]

 

"Teleməkanımızın inkişafı üçün həmişəki kimi bu gün də yorulmadan çalışırıq, odur ki..."
Bayramı qana bulayacaqlarıdı, son anda qarşısı alındı - FOTO
Koronavirusu fürsətə çevirən yaponlar baxın nə istehsal etdi - MARAQLI
Məşhur model kilo tənqidlərinə seksual pozları ilə cavab verdi - FOTOLAR
İçəri maskasız girən qadın baxın nə etdi - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Bu hansı zehniyyətin məhsuludur ki, ər arvadını zəncirlə itin yerində bağlayır...?”
Dünya
Məşhur iqtisadçıdan dünyanı narahat edəcək xəbərdarlıq: "Ən az 10 il davam edəcək"
Dünya
Bu dəfəki Ramazan bayramı "qar sovqatı" ilə gəldi...
Dünya
Türk partiya liderindən Tramp haqqında sərt sözlər: “Əxlaqsız insandır!”
Cəmiyyət
“Ölkədə işbazlar antikoronaviruslu çörək istehsalına başlayıblar...”
Yazar
İlham İsmayıl
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzərinə: Ermənilər yeni paytaxtlarını elan edəcəklər...
Sultan Laçın
"Qeyrəti olan hər vətəndaş bu gün Ali Baş Komandanın Şuşa ilə bağlı əmrini gözləyir…"
Həftənin ən çox oxunanları
Meşədə 50-yə yaxın təzə “Toyota Camry” tapıldı...- FOTO
Emin Ağalarov üçüncü dəfə evlənir - FOTO
Qənirə Paşayeva Əbülfəs Qarayevi quru yuyub yaş sərdi: "Sən demə, çirkin əməllərlə məşğul olurmuş..."
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzərinə: Ermənilər yeni paytaxtlarını elan edəcəklər...
“Əminliklə demək olar ki, müharibə olacaq, ancaq...” 
"Flora xanım cinsiyyəti bəlli olmayan tulalarına, küçə uşaqlarına desin ki..."
“Türkiyə İdlibi itirsə, Ərdoğan Rusiyaya  Qarabağda savaş ilə cavab verə bilər...”
Rusiya Dağlıq Qarabağı mavi örtüklü sinidə Azərbaycana təqdim etməyəcək...
"Qeyrəti olan hər vətəndaş bu gün Ali Baş Komandanın Şuşa ilə bağlı əmrini gözləyir…"
Şuşada erməni “prezident”in andiçməsi başlandı- Hanı bizim raketlərimiz?..-VİDEO-CANLI
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247