Xəbər lenti
04/06/2020 [00:36]:
"Yalanlar ifşa olunmayanda, həqiqət olur..." - VİDEO
03/06/2020 [23:18]:
Azərbaycanda koronavirusdan ölənlərin dəfni xüsusi qaydalara uyğun həyata keçirilir - VİDEO
03/06/2020 [23:15]:
Tramp tibbi müayinədən keçdi
03/06/2020 [23:11]:
“Paşinyan istefa verməlidir, yoxsa fəlakət olacaq...”
03/06/2020 [23:08]:
Məşhur yutuber uşağını çinli bir ailəyə övladlıq verdi - FOTO
03/06/2020 [22:40]:
"Həyatım boyunca belə bir şeylə qarşılaşmadım" - MARAQLI... + VİDEO
03/06/2020 [22:28]:
Qaxın kəndinə dolu yağıb
03/06/2020 [22:23]:
Nənəsinin cəsədini yeyərkən yaxalandı - QANDONDURAN HADİSƏ
03/06/2020 [22:20]:
190 manat məsələsinə yenidən baxılacaq
03/06/2020 [22:19]:
İki ay ərzində küçəyə çıxma qadağası təklif edilib - RƏSMİ
03/06/2020 [22:18]:
Növbəti həftədən qadağalar bütün ölkəni əhatə edəcək
03/06/2020 [22:16]:
“Ondan-bundan dilənə-dilənə, güc-bəla ilə yaşayırlar” - İlham Əliyev
03/06/2020 [22:06]:
"Vikipediya"nın Azərbaycan dili bölməsində məqalələrin sayı 160 mini keçib
03/06/2020 [21:44]:
Həftəsonu imtahanlar olacaq? - Açıqlama
03/06/2020 [21:35]:
Türkiyədə koronavirusdan ölüm sayı 4600-ü keçib
03/06/2020 [21:31]:
"Geosiyasi vəziyyət elə olmalıdır ki, bizim bütün əməliyyatlarımız uğurla nəticələnsin..."
03/06/2020 [21:15]:
Fransızlar dörd il əvvəl öldürülmüş qaradərili üçün ayağa qalxıb VİDEO
03/06/2020 [21:12]:
İlham Əliyev: "Avropa Şurası anti-Azərbaycan mövqedədir"
03/06/2020 [21:11]:
Bu qadağa bəzi jurnalistlərə aid edilməyəcək
03/06/2020 [21:08]:
Məhkəmə fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi üzrə tədbirlər davam etdirilir
03/06/2020 [21:05]:
Beynəlxalq uçuşlarla bağlı məsələyə - Münasibət
03/06/2020 [21:02]:
Şənbə və bazar günləri bu şəxslərə qadağalar olmayacaq
03/06/2020 [21:02]:
ABŞ-dakı etirazlara dəstək verən aktrisa təyyarədən endirildi - FOTO
03/06/2020 [20:55]:
Belarus Prezidenti hökuməti buraxdı
03/06/2020 [20:47]:
Donald Tramp öldürülən polis məmurunun fotosu paylaşdı - FOTO
03/06/2020 [20:28]:
UEFA "Trabzonspor"u avrokuboklardan kənarlaşdırdı - RƏSMİ
03/06/2020 [20:20]:
Azərbaycan hərbçiləri Moskvada keçiriləcək hərbi paradda iştirak edəcək
03/06/2020 [20:18]:
Maska qıtlığı yaradanlara SƏRT XƏBƏRDARLIQ
03/06/2020 [20:15]:
İbrahim Məmmədov: “Məhdudlaşdırmanı hökumət də istəmir, amma...”
03/06/2020 [20:07]:
Bütün ölkə ərazisində məhdudiyyətlərin tətbiq ediləcəyi vaxt açıqlandı - RƏSMİ
03/06/2020 [19:57]:
TƏBİB sədri: "İnsanlar diqqətli olmalıdır"
03/06/2020 [19:56]:
Metroda karantini pozan 5 nəfər barəsində cinayət işi başlanıldı
03/06/2020 [19:54]:
Operativ Qərargah: Vətəndaşlar həftəsonları üçün ərzaqlarını əvvəlcədən ala bilərlər
03/06/2020 [19:53]:
Həftəsonu keçiriləcək imtahanlarla bağlı açıqlama
03/06/2020 [19:52]:
Ramin Bayramlı: "Həftəsonu məhdudiyyətləri mətbuat sahəsinə də şamil ediləcək"
03/06/2020 [19:52]:
Azərbaycanda işçilərin işdən müxtəlif saatlardan çıxması ilə bağlı təklif verilib
03/06/2020 [19:50]:
Rayonlara gediş-gəlişin açılmamasının səbəbi açıqlandı
03/06/2020 [19:50]:
Azərbaycanda bəzi xəstəxanalar viruslu xəstələri qəbul etmək üçün tam boşaldılıb
03/06/2020 [19:49]:
Maskaların vahid qiyməti ilə bağlı - Açıqlama
03/06/2020 [19:48]:
Həftəsonları dükan və apteklər də bağlana bilər
03/06/2020 [19:47]:
Xankəndidə keçmiş təcridxananın zirzəmisindən adam skeletləri tapıldı...-Bəlkə bizim əsirlərinkidir?..
03/06/2020 [19:43]:
Azərbaycanda yeni QADAĞALAR
03/06/2020 [19:40]:
Mağazalar bağlanacaq, iş saatları qısaldılacaq
03/06/2020 [19:36]:
Corc Floyda dəstəyini nümayiş etdirən futbolçularla bağlı qərar verildi - Almaniyada
03/06/2020 [19:33]:
“Azərxalça” ASC-nin Tərtər filialı açılıb - FOTO + YENİLƏNİB
03/06/2020 [19:31]:
3 gün ərzində küçəyə çıxma qadağası tətbiq ediləcək - RƏSMİ
03/06/2020 [19:29]:
TƏBİB sədri həyəcan təbili çalır: “Normal həyata dönə bilmirik”
03/06/2020 [19:26]:
Aylarla gizlədilən koronavirus hesabatı ortaya çıxdı - MARAQLI
03/06/2020 [19:24]:
Azərbaycanda daha beş nəfər koronavirusdan öldü: 325 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb - RƏSMİ
03/06/2020 [19:24]:
UNEC-in tələbələrinə imtahan sessiyasında əlavə güzəştlər olunub
03/06/2020 [19:22]:
Karantinin yumşaldılması dayandırılır, məhdudlaşdırma olacaq
03/06/2020 [19:19]:
“Yazılan məlumatların hamısı şər və böhtan xarakterlidir” - Səfir danışdı
03/06/2020 [19:15]:
BDU-da “Riyaziyyatın tətbiqi problemləri” mövzusunda Respublika virtual elmi konfransı keçirilir
03/06/2020 [19:10]:
Bir neçə dəqiqəyə 48 nüvə raketi: Səmadan gələn “cəhənnəm”!
03/06/2020 [19:08]:
Əbülfəz Qarayev pulları Panama, Malta, Litva və Rusiyaya daşıyıb...
03/06/2020 [19:05]:
Dövlət başçısı Tərtər Olimpiya İdman Kompleksinin açılışında - FOTOLAR
03/06/2020 [18:55]:
Prezident icra başçısına irad bildirdi
03/06/2020 [18:55]:
Boyanı qatıq hesab edərək yedi, canından oldu - FOTO
03/06/2020 [18:52]:
"Firuz müəllim canlı klassikdir"
03/06/2020 [18:45]:
“Kim işdən çıxarılırsa, altından çoxlu pullar, milyonlar çıxır” - Əli Məsimli
03/06/2020 [18:40]:
Şuradan yeni elektron tətbiq: SƏLİS müqavilə
03/06/2020 [18:39]:
Karantini pozan obyektlər bağlandı - FOTOLAR
03/06/2020 [18:33]:
Ölümü ilə ABŞ-ı ayağa qaldıran, Trampı bunkerdə gizlənməyə məcbur edən Corc Floyd
03/06/2020 [18:29]:
Ağcabədi şəhərinin içməli su təchizatı və kanalizasiya sistemləri istismara verilib
03/06/2020 [18:08]:
"Dava saldı ki, mən dura-dura Mələkxanım "Leyli" olmamalıdır"
03/06/2020 [18:05]:
Prezident Ağcabədidə “ASAN xidmət” mərkəzinin açılışında
03/06/2020 [18:01]:
Ramzan Kadırov məsciddə ağladı - VİDEO
03/06/2020 [17:59]:
Azərbaycan hərbçiləri Moskvada keçiriləcək hərbi paradda iştirak edəcək
03/06/2020 [17:51]:
Prezident taxıl zəmisində olub - FOTO
03/06/2020 [17:49]:
Ermənistan ordusu Qarabağda itki verdi: Ölən və yaralananlar var
03/06/2020 [17:45]:
Prezident İlham Əliyev Ağcabədi rayonuna səfər edib
03/06/2020 [17:37]:
ABŞ-dakı mitinqlərdə Rusiya izi varmı?
03/06/2020 [17:34]:
Koronavirusa yoluxan jurnalist: “İnanmayanlara demək istəyirəm ki…”
03/06/2020 [17:29]:
Ramiz Mehdiyevdən yeni təyinat
03/06/2020 [17:24]:
Ermənistan parlamentinin keçmiş sədri öldü
03/06/2020 [17:19]:
"Bu cür qlobal yardım təşəbbüsləri ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu gücləndirib"
03/06/2020 [17:14]:
ABŞ-da etirazlar nəzarətdən çıxdı: polis rəisi öldürüldü
03/06/2020 [17:05]:
“Əbülfəs müəllimdə günah görmürəm, bu günə kimi neyləyib, günahı öz boynuna...”
03/06/2020 [16:58]:
Gəncədə oğul 85 yaşlı anasını döyüb
03/06/2020 [16:49]:
Su kanalına atılan heyvan leşləri məhv edilib
Bütün arxiv bir sırada
16/07/2014 [08:46] - Köşə - ( 6667 dəfə baxılıb)

Niderlandın bənzərsiz təhsil sistemi...

Azərbaycan təhsili və beynəlxalq təcrübə...
Ataxan Əbilov

Niderlandda yaşayan beynəlxalq hüquq üzrə tanınmış mütəxəssis  Ataxan Əbilov Azərbaycan təhsil sisteminin çatışmazlıqları və yaşadığı ölkənin unikal təhsil sistemiylə bağlı silsilə yazmaq niyyətini Moderator.az-a ifadə edib və saytımız bu təklifi məmnunluqla qarşılayıb. İndi A. Əbilovun birinci yazısını təqdim edirik:

“İslamın hazırkı vəziyyətindən doğan narahatçılıqla bağlı əvvəlki yazımda "çıxış üçün bütün yollar təhsilə aparır" nəticəsi hasil olmuşdu. Məlumdur ki, təhsil hər bir cəmiyyətin sabahının necəliyini müəyyən edən əsas faktordur. Bu sahədə Azərbaycanda işlərin heç də ürəkaçan olmaması bəllidir. Təhsilin necəliyində forma-məzmun kateqoriyasının düzgün uzlaşması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanda təhsil sisteminin forması keçmiş SSRİ-dən qalan ənənələr üzərində qurulsa da, onun məzmununda əndrabadi gəlişmələr baş verib. Heç kəsə sirr deyil ki, ölkəmizdə qəribə ənənələr hökm sürür: təhsil sahəsindəki məmurun əvəzedilməz "pedaqoq"luğu, təhsil nazirinin dərsliklər müəllifi olması, əlahəzrətin ən böyük dahi kimi qələmə verilməsi, rütbəlilərin mütləq dahi istedad olması (ifadə Xəlil Rzanındır)... ənənələri. 

Təhsilimiz sınaqdan çıxan təcrübələrlə deyil, əlahəzrətlərin istəklərinə uyğun yönləndirilir. Müstəqilliyin ilk illərində ali məktəblərə qəbul imtahanlarıyla bağlı müəyyən edilən test üsulunu nəzərə almasaq təhsildə mahiyyət kəsb edən heç bir islahata rast gəlinməyib. Islahat adıyla görülən işlərin əksəriyyəti "məcbüri məktəbli formasının müəyyən edilməsi" kimi təhsilə heç bir aidiyyəti olmayan məsələlərlə bağlı olub. Nəticədə özfəaliyyət kursları olmadan təhsildə ardıcıllığın təminatı qeyri-mümkün olub. Ali məktəbə daxil olmaq üçün orta məktəblərdəki dərslər kifayət etmir, mütləq xüsusi hazırlıq kurslarına yazılmalı, əlavə olaraq müəllim yanına təşrif buyurmalısan. Pillələrarası uyğunsuzluq, uzlaşmanın olmaması Azərbaycanda təhsilə kompleks yanaşmadan danışmağı istisna edir. Kompleks yanaşma təhsilin maddi texniki bazasından (normal məktəb binası, onun lazımi avadanlıqla təchizatı, müvafiq kitab-dərslik və ləvazimatların mövcüdluğu və s.) tutmuş, professional kadr ehtiyatı da daxil olmaqla təhsilin sağlam planlaşdırılmasına qədər bütün elementləri əhatə edir. Dünyanın inkşaf etmiş ölkələrin təhsil sistemlərinə, onlardan hansısa formada yararlanmaq üçün baş vurma, onların təcrübəsini öyrənmə bu mənada cəlbedici görünür. 

Qeyd edilənlərdən irəli gələrək Niderland təhsil sistemi, pillələri, onun forma və məzmunu, habelə təhsilin inzibati idarəçiliyi barədə Moderator.az-ın oxucularını məlumatlandırmaq istəyirəm.

Niderlandda sanki Məhəmməd (s.ə.s.) peyğəmbərin "beşikdən qəbrə qədər öyrən" kəlamını əsas tutan bir təhsil sistemi mövcüddür. Burada mövcüd olan dörd pilləli təhsil sistemini aşağıdakı sistem üzrə xarakterizə edilir: 

1) ibtidai (əsas) təhsil; 

2) orta təhsil: 
peşə təhsilə hazırlıq;
ali təhsilə hazırlıq;
elmi təhsilə hazırlıq;

3) peşə təhsili;
 
4) ali təhsil:
ali peşə təhsili;
universitet təhsili.

İbtidai (əsas) təhsil. Niderland Krallığında ibtidai (əsas) təhsil 4 yaşdan başlayır. 4-cü doğum günün səhərisi uşaq məktəbə gedə bilər. 5-ci doğum gününü qeyd edən uşağın isə "məcburi təhsil alma" vəzifəsi yaranır. İbtidai təhsil 8 il davam edir. Buna müvafiq olaraq ibtidai təhsildə 8 qrup ("sinif" anlayışına uyğun gəlir) mövcüddür. Birinci iki il alt ibtidai təhsil, 3-5-ci illər orta ibtidai təhsil, 6-8-ci illər üst ibtidai təhsil illəri adlanır. 

Şagirdin əməyi ildə 3 dəfə hesabat formasında qiymətləndirilir. Hər bir qiymətləndirmə valideynlə fərdi müzakirəyə çıxarılır və rəsmiləşdirilir. Qiymətləndirmə 5 və 10 (100) ballıq sistemlə aparılır. Hər bir hesabat 8 bölümdən ibarət olur. Uşağın sosial-emossional inkişafı (1), dil aktivliyi (2), oxu (3), yazı (4), hesab (5), dünyagörüş (6), creativ (yaradıcılıq) inkişaf (7), fiziki inkişaf (8) qiymətləndirmə bölümləridir. Hər bir bölüm bir neçə element üzrə dəyərləndirilir. Məsələn, dünyagörüş bölümü coğrafiya, tarix, biologiya, yol hərəkəti, informatika fənlərini əhatə edir. 

Uşaqlar aşağı siniflərdə ev tapşırığı almırlar. Dərslər bütün qruplar (siniflər) üçün eyni vaxtda başlayır, eyni vaxtda qurtarır. Şagird həftədə 5 gün olmaqla, gündə beş saat aktiv və planlı şəkildə məktəbdə işləyir. Bütün dərsliklər və dərs ləvazimatları məktəb hesabına təmin edilir. Yuxarı siniflərdə ev tapşırığı materialları istisna olmaqla dərsliklər istifadə üçün evə verilmir, şagird onlardan yalnız məktəbdə olduğu müddətdə istifadə edir. Müsbət hesabatlar şagirdin qrupdan-qrupa (sinifdən-sinfə) keçməsi üçün əsasdır. Mənfi hesabat alan şagird qrupda qalır, və yaxud əqli zəif inkişaf etmiş uşaqlar üşün nəzərdə tutulan xüsusi məktəblərə keçirilir.

İbtidai məktəblərin ictimai, əlahiddə və xüsusi növləri mövcüddür. İctimai ibtidai məktəblər hər uşaq üçün əlçatandır. Əlahiddə məktəblərdə uşağa hansısa din və onun fəlsəfi inancları tədris olunur. Burada təhsil din və etiqad əsasında aparılır. Xüsusi məktəblərdə təhsil özünəməxsus xüsusi metodlarla aparılır. Nümunə kimi Montessori məktəbləri göstərmək olar. 

İbtidai təhsil tamamilə pulsuzdur. Məktəblər yalnız əlavə tədbirlər üçün (məsələn, qrup şəklində səyahət etmək, bayramı bir yerdə qeyd etmək və s.) valideynlərdən kömək istəyə bilər. Belə aksiya hər bir halda könüllülük prinspinə əsaslanır.

Məktəb binaları, onların tədris və təlim prosesinə uyğun olmasına cavabedehlik bələdiyyələrin üzərindədir. Məktəb binasının təmiz və formada (təmiz hava şəraiti) saxlanılması məsuliyyətini isə məktəbin idarə orqanı daşıyır. Buna görə hər bir məktəbin büdcəsi hökümət tərəfindən müəyyən edilir.

İbtidai məktəblər keyfiyyətli təhsili təmin etməlidir. Buna Təhsil Müfəttişliyi nəzarət edir. Təhsilin keyfiyyətinin qaldırılmasında hökümət çox maraqlıdır və bu istiqamətdə xüsusi investisiyalar ayırır.

Şagirdlər il boyu 5 dəfə (payız, yeni il (kerst), yaz, may və yay) tətilə buraxılır. Yay tətili cəmi 42 gün (bir ay 12 gün) davam edir.

Qısa şəkildə də olsa, Niderlandda ibtidai (əsas) təhsili xarakterizə etməyə cəhd göstərdim. Növbəti yazım isə orta təhsil haqqında olacaq.

Ardı var...


"Yalanlar ifşa olunmayanda, həqiqət olur..." - VİDEO
Məşhur yutuber uşağını çinli bir ailəyə övladlıq verdi - FOTO
"Həyatım boyunca belə bir şeylə qarşılaşmadım" - MARAQLI... + VİDEO
Nənəsinin cəsədini yeyərkən yaxalandı - QANDONDURAN HADİSƏ
ABŞ-dakı etirazlara dəstək verən aktrisa təyyarədən endirildi - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Xankəndidə keçmiş təcridxananın zirzəmisindən adam skeletləri tapıldı...-Bəlkə bizim əsirlərinkidir?..
Gündəm
“Orta məktəblərdə hərbi dərslərin keçirilməsi bərpa edilməli və gücləndirilməlidir”
Cəmiyyət
“Fədayə yaxşı sənətkardı, insandı, dostcanlıdır, yüz yaşını qeyd etsin...”
Cəmiyyət
“Könül xanım səbirli olsun, həyatın qanunu budur...”
Cəmiyyət
“Bundan sonra ancaq yarımçıq işləri ömür möhlət verdiyi qədər tamamlamağı düşünürəm...”
Yazar
Seymur Verdizadə
"Donuza güllə atan adamın başını donuz kimi kola soxub, şalvarını əynindən çıxarırdılar..."
Sultan Laçın
“Elə bildim, qaçqınlar “Qaçqınkom”un qarşısında  Qarabağın azadlığı tələbilə aksiya keçirir...”
Həftənin ən çox oxunanları
İranda pulun üzərinə Azərbaycan haqda görün nə yazıldı - FOTO
Azərbaycan Respublikasıının 20 faizində  təhlükəsizlik atası azərbaycanlı olan generala tapşırıldı... 
Valentina Tereşkova ilə Vilyam Hacıyevi nə bağlayır?
Elçibəyin Klintona Kəlbəcərlə bağlı yazdığı məxfi məktub: Prezident amerikalı həmkarından nə istəyib?
ABŞ hər iki ölkəni “bombalayacaq”: Pentaqon sülhə “razı deyil”!
"Ay it uşaqları, Ramil Markaryanı yatdığı yerdə öldürməyib..."
Niyə Əbülfəs Qarayevin işdən qovulmasına ən çox sevinən Bərdə camaatıdır...?
Rusiyaya səs salan azərbaycanlı müğənni: “Gəncədə dörd manata ofisiant işləyirdim” - VİDEO
“Heç biriniz məndən nə ağıllı, nə də tərbiyyəli ola bilməzsiniz...”
"Qarayevin qonağı olan Jerar Depardye gördüklərindən o qədər heyrətə gəlmişdi ki..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247