Xəbər lenti
06/08/2020 [00:22]:
"Türk ordusu Qafqazda separatizmin kökünü kəsmək, bölgədə barışı təmin etmək üçün Azərbaycanda qalmalıdır"
05/08/2020 [23:42]:
KİVDF-nin icraçı direktoruna AĞIR İTKİ...
05/08/2020 [23:13]:
“Orient Queen” Beyrutdakı partlayışdan sonra batıb - 2 ölü, 7 yaralı + Video
05/08/2020 [23:09]:
Baş Prokurorluq Milli Məclisdə ictimai asayişi pozaraq həbs olunanların görüntülərini yaydı - VİDEO
05/08/2020 [23:01]:
Avropa Liqası: Türkiyə çempionu mübarizəni dayandırdı
05/08/2020 [22:59]:
Beyrutdakı partlayış ölkəyə 15 milyard dollar maddi ziyan vurub
05/08/2020 [22:57]:
ÜST: Bir gündə COVID-19-dan 5 mindən çox insan ölüb
05/08/2020 [22:43]:
Ramin Bayramlı: “Modul tipli xəstəxanaların fəaliyyətə başlaması üçün heyət yox idi” - VİDEO
05/08/2020 [22:37]:
Peşə ixtisasını təsdiq edən sənədin verilməsi qaydası təsdiqlənib
05/08/2020 [22:32]:
Zaqatalanın asfalt zavodunda bədbəxt hadisə: Fəhlənin qolu amputasiya edildi
05/08/2020 [22:31]:
Süleyman Kərimovun ailəsi “Forbes Russia”nın ilk pilləsində qərarlaşdı
05/08/2020 [22:28]:
Qənirə Paşayeva aztəminatlı ailələrə dəstək proqramlarının artırılmasına çağırdı...
05/08/2020 [22:17]:
“MDB-nin bizim üçün o qədər də böyük əhəmiyyəti yoxdur, çünki...”
05/08/2020 [22:14]:
Azərbaycanda reanimasiyada olan xəstələrin sayı açıqlandı - FOTO
05/08/2020 [21:51]:
Rüsvayçılıq ömürdən uzun olur, Nikol Paşinyan! - VİDEO
05/08/2020 [21:51]:
"Rayonlar arası qadağa götürülsə, yoluxma sayı yenə 600-ə çatacaq..." - VİDEO
05/08/2020 [21:49]:
"Çimərliklərdəki yoluxma riski digər kütləvi toplanma yerlərindən daha yüksəkdir...”
05/08/2020 [21:42]:
Gürcüstan XİN: “Hərbi yüklərlə bağlı bütün beynəlxalq normalara ciddi riayət edirik”
05/08/2020 [21:40]:
Qlobal istiləşmə 23 milyon nəfərə təsir edəcək - VİDEO
05/08/2020 [20:58]:
"Biz bu prosesə mütəxəssislərlə yanaşı tələbələrimizi də qoşacağıq..."
05/08/2020 [20:54]:
Plastik əməliyyat zamanı dünyasını dəyişdi, bir il sonra səbəbkar həkim də stressdən öldü...
05/08/2020 [20:47]:
Azərbaycan Livana 1 milyon ABŞ dolları maliyyə yardımı göstərəcək
05/08/2020 [20:44]:
Azərbaycanda hüquqi şəxslərə və fərdi sahibkarlara icarə haqqı ilə bağlı güzəşt edildi - QƏRAR
05/08/2020 [20:25]:
Dəhşətli partlayış toy gününə təsadüf etdi: Bəylə gəlinin qaçma görüntüləri - VİDEO
05/08/2020 [20:24]:
Haaqada Xocalı abidəsi daha münasib yerə köçürülüb
05/08/2020 [20:19]:
Nadir şah Əfşarın Azərbaycanın xristian əhalisi ilə münasibətlərinə dair kitab nəşr olunub
05/08/2020 [20:14]:
“Nə tez məni xalq düşməni etdiniz?”- Elnarə Xəlilova
05/08/2020 [20:12]:
Şəbnəm dəbdəbəli villasını Könül Kərimovaya satıb?
05/08/2020 [20:10]:
QHT Şurası 7 qrant müsabiqəsinin nəticələrini elan etdi
05/08/2020 [20:08]:
Mingəçevir su anbarında daşlaşmış ağac parçası tapılıb - FOTO
05/08/2020 [20:06]:
Ədalət Vəliyev Azərbaycan Xalq Demokratik Partiyasının sədri Rafiq Turabxanoğlu ilə görüşüb
05/08/2020 [20:05]:
«Atılan addımlar ölkə iqtisadiyyatının möhkəm təmələ söykəndiyini əminliklə söyləməyə əsas verir"
05/08/2020 [20:02]:
Ermənistan xarici telekanalların yayımını məhdudlaşdırır
05/08/2020 [19:59]:
Beynəlxalq Qarabağ Forumu müharibə çağrışı ilə Prezidentə müraciət etdi
05/08/2020 [19:54]:
Milli Məclisin sabahkı iclasının gündəliyi açıqlanıb
05/08/2020 [19:52]:
Bakıda qan donduran cinayət: Ata körpəsinin boğazını kəsdi, sonra intihar etdi
05/08/2020 [19:50]:
Somalidə hərbi hissəyə hücum: 6 hərbçi ölüb, çoxlu sayda əsgər yaralanıb
05/08/2020 [19:48]:
Beyrutdakı partlayışdan sonra 70 metr diametrində krater əmələ gəlib - FOTO
05/08/2020 [19:47]:
Şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə 109 mənzil verilib
05/08/2020 [19:44]:
Müdafiə Nazirliyi müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət keçmək istəyənlərə müraciət edib
05/08/2020 [19:43]:
Bakıda masaj salonunun fəaliyyəti dayandırıldı, sahibi və işçiləri cərimələndi
05/08/2020 [19:29]:
Polad Həşimovun adı bu küçəyə verildi - FOTO
05/08/2020 [19:01]:
Azərbaycanda benzin bahalaşdı - FOTO
05/08/2020 [18:37]:
Baş nazirin iqamətgahı BƏRBAD HALA DÜŞDÜ...- FOTO
05/08/2020 [18:35]:
“Ədəbiyyat da, incəsənət də qəhrəmanlarımızla bağlı öz sözünü deməlidir”
05/08/2020 [18:30]:
Arda Turan "Qalatasaray"a qayıtdı
05/08/2020 [18:24]:
“Amerika vətəndaşıyam, orada evim var” – Yaqub Zurufçu
05/08/2020 [18:22]:
Azərbaycanda karantin rejiminin pozulmasına görə 45 nəfər həbs olunub
05/08/2020 [17:55]:
Ukrayna MDB-nin daha bir sazişindən çıxıb
05/08/2020 [17:52]:
Baş Prokurorluğun idarəsində struktur dəyişiklikləri aparılıb, yeni şöbələr yaradılıb
05/08/2020 [17:51]:
Maskotlar vətəndaşları məlumatlandıracaq - FOTO
05/08/2020 [17:47]:
İranda müxalifət nümayəndəsi edam olunub
05/08/2020 [17:44]:
“Əlbəttə, karantin rejiminin yumşaldılması bizim arzumuzdur...”
05/08/2020 [17:35]:
Koronavirus payızda daha təhlükəli ola bilər - Ramin Bayramlı
05/08/2020 [17:32]:
Beyrut bu silahla vuruldu? – Şok video
05/08/2020 [17:30]:
Dövlət qulluğuna müsahibə elan edilib
05/08/2020 [17:26]:
“TurAz Qartalı - 2020” təlimlərinə döyüş helikopterləri də cəlb edilib - VİDEO
05/08/2020 [17:24]:
Beyrutu dağıdan partlayıcı maddə rus gəmisindən boşaldılıbmış
05/08/2020 [16:50]:
Deputatlar İnzibati Xətalar Məcəlləsinə dəyişikliyi TƏSDİQLƏDİ
05/08/2020 [16:47]:
Livanda dünyanı silkələyən partlayış - yeni siyasi böhran
05/08/2020 [16:43]:
"İran Türkiyəyə qarşı sağlam və dürüst siyasət yürüdərsə..."
05/08/2020 [16:39]:
Xüsusi karantin rejim qaydalarını pozanlar cərimələndilər - FOTO
05/08/2020 [16:32]:
"Məmurlar yaxşı edib sizin pulunuzu yeyir” - Nadir Qafarzadə
05/08/2020 [16:28]:
Emmanuel Makron Livana səfər edəcək
05/08/2020 [16:24]:
“O, həm təbabətin, həm də ədəbiyyatın vicdanı idi...”
05/08/2020 [16:23]:
"Daxili işlər orqanları ilə birgə keçmiş illərdən bağlı qalmış 241 cinayətin açılması təmin edilmiş..."
05/08/2020 [16:16]:
“Pik saatlarda avtobusların sayı maksimuma çatdırılmalıdır”
05/08/2020 [16:12]:
Azərbaycanda son sutkada 492 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 193 nəfər yoluxub, 3 nəfər vəfat edib
05/08/2020 [16:09]:
Prokurorluqda özünüidarəetmə funksiyasını yerinə yetirən ad hoc qurumlar yaradılıb
05/08/2020 [16:07]:
Bakıda onlayn yolla narkotik vasitələrin alqı-satqısını həyata keçirən şəxs saxlanılıb
05/08/2020 [16:04]:
Partlayan amonium nitrat deyil – Sabiq kəşfiyyatçı
05/08/2020 [16:02]:
Sabah Milli Məclisin növbəti iclası keçiriləcək
05/08/2020 [15:59]:
Təhsil Nazirliyindən yeni tədris ilinin başlaması ilə bağlı AÇIQLAMA
05/08/2020 [15:58]:
Baş Prokurorluqda “İşin Təşkili Qaydaları” təsdiq olundu, 100-dən artıq əmr ləğv edildi
05/08/2020 [15:51]:
Prezident İlham Əliyev Livan Prezidentinə başsağlığı verib
05/08/2020 [15:44]:
TƏBİB sədri koronavirusdan vəfat edənlərin yaş göstəricisini açıqlayıb
05/08/2020 [15:43]:
Azərbaycan-Türkiyə birgə genişmiqyaslı taktiki təlimlərin növbəti mərhələsi icra olunub - VİDEO
05/08/2020 [15:41]:
"Biz 600 min şəxsə 190 manatın verilməsini nəzərdə tutmuşuq, ancaq imkansız vətəndaş sayı daha çoxdur"
05/08/2020 [15:37]:
Mərhum jurnalistin istifadə etdiyi mobil telefonu "Yeni klinika"da yoxa çıxdı - Ailəsindən etiraz...
05/08/2020 [15:33]:
"Bəzi hallarda hətta fiziki təzyiq də edirlər ki, qadın alimentdən imtina etsin..."
Bütün arxiv bir sırada
25/06/2020 [10:19] - Müsahibə - ( 2642 dəfə baxılıb)

"Əgər yazacağının mayası həyatın özəyindən götürülübsə, “əldəqayırma” deyilsə..."



Moderator.az saytının müsahibi yazıçı Mübariz Örəndir. 

– Koronavirusun yayıldığını eşidəndə ilk ağlınıza gələn nə oldu?

– Əvvəl həmişəki kimi, elə bilirdik hardasa, bizə aidiyyəti olmayan xəstəlikdi. Arealını genişləndirib qulağımızın dibinə, İrana, sonra isə sərhədləri aşıb ölkəmizə çatandan sonra kürkümüzə birə düşdü. Həyəcan artdı. Aydın oldu ki, hər bir insana təhlükə gətirən, əlacı hələ tapılmayan bir bəladı. Ondan sonra gərginlik daha da artdı, hələ də davam edir.

– Karantin rejimi yazmaq əhvalınıza mənfi təsir etmədi ki?

– Yazmaq əhvalıma yox, ümumiyyətlə əhvalıma təsir elədi, hamı kimi, depressiyanın ilkin simptomları üzə çıxdı: bir az bədbinlik, ümidsizlik, əhval-ruhiyyənin azalması, tənbəllik... Xüsusən ilin ən gözəl aylarında səyahət inkanlarımızın əlimizdən alınması mənə çox pis təsir eldi. Bu il qanqal, yemilik yeyə bilmədik. Lalələrin görüşünə gedə bilmədik. Yazmaq məsələsində isə, əksinə, bu aylar daha məhsuldar oldu. İki hekayə bitirdim, romandan bir az qımıldatdım. Düzdü, yaşadığımız gərginlik, depressiv ab-hava o yazılara nə dərəcədə hopdu, hopmadı, bilmirəm.    

– Uzun müddət Rusiyada yaşamısınız. Şimal ölkəsindən baxanda bu yerlər necə görünür?

– Qıraqdan baxanda bu yerlər Vətən görünür. Gənclik illərində bunu hiss eləmirsən, yaşa dolduqca başa düşürsən ki, vətən var; ruhunun cövlan etdiyi, ən sadə hüceyrələrinin belə “qol açıb” oynadığı, canının rahatlandığı bir yer. Bu quru sözlər deyil. Son vaxtlar Azərbaycana gələndə qayıda bilmirdim... Gedəndə də, fikrim burda qalırdı. 

– Sizi ilk dəfə oxuyanda 1960-cı illər nəsrinin yeni nümayəndəsini tanıdım sanki. Yaradıcılığınızda diqqət çəkən məqam çoxdu, ancaq... Sabir Əhmədli, Əkrəm Əylisli, Seyran Səxavət, Mövlud Süleymanlı... Elə bil ötən əsrin havası var yazdıqlarınızda.

- Mən bu suala cavab verə bilməyəcəm. Çünkisini deyə bilmərəm. Hesab edirəm ki, sualın özündə cavab var və mən bu cavabla həm razıyam, həm də yox. Təkcə onu deyə bilərəm ki, sadaladığınız adların hamısı Azərbaycan nəsrinin, dilinin yaradıcılarıdı. 

– Məişət mövzusunda qələmə aldığınız hekayələrdə faciənin dramatizmini yaratmaqla yanaşı mətnin alt qatındakı süjetə mifoloji məna vermək meyli də hiss olunur. Adi mövzunu alt qata çəkməklə elə bil sonu yenidən başlamağa çalışırsınız. Elə buna görə də, "Ağ buludlar" istisna olmaqla, sizin əsərlərinizdə mütləq sonluq yoxdur. Və bir oxucu kimi deyim ki, bu sizdə uğurlu alınır.

– Hər şey öz-özünə alınır. Əgər yazacağın mətn mayasını həyatın mahiyyətindən, özəyindən götürübsə, “əldəqayırma”, qondarma deyilsə, mütləq hansısa bir miflə bağlı olacaq; minilliklərin daşından süzülmüş mifoloji süjetlərdə həyatın hər üzünə, hər sirrinə, hər sualına cavab var və müəllifin o miflərə bələdliyi kifayət edir ki, mətn axıb öz süjetinə qovuşsun. Belə olanda, düz deyirsiz, mətn sanki sonsuz-intəhasız olur, özünü orbitində hiss edir, oxucunun fantaziyasından asılı olaraq sonsuz sayda “modifikasiyalara” rəvac verir.  

– Hekayələrinizdə bəzi ifadələr mənə bir az qəribə gəlir. Sanki süjetin ab-havasına uyğun bilərəkdən köntöy obraz adları və ifadələr işlədirsiniz. "Qarımış" sözünün "qartımış"la əvəzlənməsi, yaxud da "Ot" hekayəsindəki "ot mövsümü" ifadəsi. "Qartımış qızlar" ifadəsi üzərində çox durmayacam. Gəlin "ot mövsümü" deyimindən danışaq. Axı el içində daha çox "ot göyərəndə", "ot qalxanda" və "biçin mövsümü", hətta "ot biçini" deyimlərini eşitmişik...

– Onu deyim ki, “Ot” hekayəsi mənim ilk hekayələrimdəndi və mən o hekayəni ən zəif hekayələrimdən biri sayıram. O hekayə əslində mənim dillə davranma, təhkiyə axınını idarə etmə baxımından, belə demək mümkündüsə, test, sınaq mətni idi. Qaldı ki, konkret hansısa sözlərə, ifadələrə... siz dediyiniz sözlər də daxil olmaqla mənim istifadə etdiyim sözlər heç biri göydəngəlmə deyil, nə vaxtsa nənədən-babadan eşitdiyim sözlərdi. Elə ifadələr, sözlər də var ki, mən onu məhz elə görürəm: Ot mövsümü! Əjdər üçün ilin iki mövsümü vardı: Ot mövsümü və başqa avaraqulu vaxtlar. Ümumiyyətlə isə yazıçı söz yaratmaqdan qorxmamalıdı. Təzə söz yaratmaq, yaddan çıxmış hansısa arxaik sözü tapıb üzə çıxarmaq, ona pasport - təzə həyat vermək... Yazıçı eləməsə, kim eləyəcək ki, bunu? 

– "Qar Tanrısı" hekayəsinin ideyası necə yarandı?

– “Qar Tanrısı”nı Tanrı özü mənə göndərdi, əlimdən tutub yazdırdı. Şimali Qafqazda olarkən, Avropanın ən hündür dağı sayılan Elbrusu ziyarət edərkən bələdçi qız Elbrusun fəthi ilə bağlı çox maraqlı bir tarix danışdı. Söhbət Elbrusun zirvəsinə ilk ayaq basan, tarixə düşən, qəhrəman elan edilən, ölümündən sonra abidəsi ucaldılan çoban Kilardan gedirdi. Amma hekayətin içində bir sirli məqam da vardı ki, bələdçi qız sanki o sirrin üstünü həm açmaq istəmirdi, eyni zamanda, gizlədə də bilmirdi. Sən demə, Kiların fəth etdiyi zirvə Elbrusun ən yüksək zirvəsi deyilmiş, ikincisi isə... Zirvəyə - və şöhrətə! - ən yaxın olan qoca Kilar deyil, cavan Yexiya Sattayev imiş. “Qonağı darda qoymaq dağlıya yaraşmaz”, - zirvənin “beşaddımlığında” xəstələnən dəstə üzvlərindən birini düşərgəyə qaytarmaq üçün Kilar və Yexiya arasında seçim olur və dağlı adətinə görə Yexiya öz gələcək şöhrətindən imtina edir, o şöhrəti özündən yaşca böyük olan Kilara öz əliylə verir. Ədalətsizlik! Mən “Qar Tanrısı” hekayəsini o müqəddəs ədaləti bərpa etmək üçün yazdım, gec də olsa, zirvəni öz həqiqi sahibinə - Yexiya Sattayevə qaytarmaq istədim. Hekayəni bitirəndə üstümdən sanki bir dağ götürüldü. Burda bir maraqlı məsələ də var. Hekayədəki obrazların – iki qəhrəman çobanın – həyatda real prototipləri olub və bu fəth məsələsində onların qohum-əqrəbaları arasında indinin özündə də mübahisələr, versiyalar səngimir... Odur ki, xəbər tutsalar, Yexiya Sattayevin tərəfdarları üçün mənim hekayəm çox maraqlı olardı...

– Nədən yığcam bir romanı - "Ağ buludlar"ı povest adlandırdınız?

– İlk dəfə o roman “Azərbaycan” jurnalında çap olundu, orda məsləhət bilinmişdi ki, povest kimi getsin, elə də oldu. Həm də bu, bir az mənim yazıçı təvazökarlığımdan irəli gəlirdi: həcmcə nisbətən kiçik olduğu üçün roman kimi verməyə utanırdım. Əslində isə “Ağ buludlar” romandı və bütövlükdə müasir roman anlayışlarına cavab verir. Yeri gəlmişkən, bu il Fransada işıq üzü görəcəyi planlaşdırılan “Ağ buludlar” roman kimi və “Sadomor” adıyla çap olunacaq. 

– Labirint hekayələrin ardı olacaqmı?

– Hekayə özü-özünü yaradır, hansı formaya, qəlibə, yaxud qəlibsizliyə düşüb-düşməyəcəyi isə sirli yazı prosesindən asılıdı. Olacaqsa, olacaq!

– "Skayp" hekayəsi digər hekayələrinizlə müqayisədə daha az xatırlanır...

– “Skayp” hekayəsi mənin ən çox sevdiyim hekayələrimdəndi. Evdə dəcəl uşaq olur e, aləmi bir-birinə qatsa da, hamı tərəfindən sevilir, bax elə. 

– Roman yazmağa elə də həvəsli görünmürsünüz...

– Ciddi roman ciddi araşdırmalar, geniş mütaliə, eyni zamanda, enerji, vaxt, zəhmət və sağlamlıq tələb edir. Romançı gərək sağlam olsun, buz baltası kimi! Hər halda, bir roman başlamışam, görək...

– Hələlik bu qədər... Yazıçının vaxtını almaq ədəbiyyata düşmənçilikdir. Uğurlar, Mübariz bəy, sizdən yeni, maraqlı əsərlər gözləyirik.

– Sağ olun ki, yayın bu cırhacırında zəhmət çəkib əsərlərimi oxumusuz, suallardan belə görünür, bu da yazıçı üçün böyük sayğıdır.

Söhbətləşdi: Oqtay Qorçu

loading...
"Çimərliklərdəki yoluxma riski digər kütləvi toplanma yerlərindən daha yüksəkdir...”
"Biz bu prosesə mütəxəssislərlə yanaşı tələbələrimizi də qoşacağıq..."
“Əlbəttə, karantin rejiminin yumşaldılması bizim arzumuzdur...”
"Biz 600 min şəxsə 190 manatın verilməsini nəzərdə tutmuşuq, ancaq imkansız vətəndaş sayı daha çoxdur"
Ailə qurmağa hazırlaşırdılar, yan yana dəfn olundular - DƏHŞƏT...
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Plastik əməliyyat zamanı dünyasını dəyişdi, bir il sonra səbəbkar həkim də stressdən öldü...
Araşdırma
Nuran Abdullayevin 4 ay əvvəl koronavirusla bağlı dediyi elmi tədqiqatlar təsdiqlənir...
Cəmiyyət
"Bloklanmış kartlar problemi nə qədər tez həll olunsa, Nazirliyin imici üçün bir o qədər yaxşı olar"
İqtisadiyyat
“Kənd təsərrüfatı məhsullarının qiyməti fantastik dərəcədə artıb” – “Görün qışda nə olacaq”
Cəmiyyət
“Yaşadığım ömür yolumda çalışmışam ki, xalqıma sədaqətli olum...”
Yazar
İlham İsmayıl
"İsti iyul bitdi, amma Qarabağın işğaldan azad edilməsinin isti günləri qarşımızda..."
Seymur Verdizadə
"Bir kiloqram ətə görə insanları kamera qarşısında utandırmaq əxlaqsızlıqdır..."
Sultan Laçın
“Dildə Ana Dilimizi, Ana Vətənimizi sevib – əməldə anamızı ağladanlar...”
Həftənin ən çox oxunanları
Avqust ayında bu bürclər üçün göydən pul yağacaq - Vanqadan proqnoz
Moskva Paşinyanın yerinə adamını tapdı...
Gürcüstan Rusiyadan Ermənistana göndərilən partlayıcı dolu yük maşınlarını saxladı...
Hədəfimiz türk ordusunu mühasirəyə almaqdır - General
"Biz həmişə Ermənistanın yanındayıq..."
Ermənilər Lavrova babalarının qəbrini göstərdi - VİDEO
"Görünür, ermənilər son hadisələrdə Rusiyanın bir qədər neytral qalmasından narahat olublar"
“Ermənilərin Rusiyadan  kütləvi deportasiyası gözlənilir...”  -Erməni nəşri...
“Onlar burunlarını hər yerə soxurlar – Qafqaza da, Orta Asiyaya da, Ukraynaya da...”
"Vaxtilə onun qarşısında ikiqat əyilənlər, əlini öpənlər bu gün danışmağa başlayıb..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247