Xəbər lenti
29/02/2020 [13:59]:
Türkiyənin İdlibdə verdiyi şəhid sayı 36-ya çatdı
29/02/2020 [13:52]:
"Pul, imkan, əlaqə, bəs ruh necə, o da yoxmu, bu ümidsizlik heç kəsin vicdanını oyatmırmı?"
29/02/2020 [13:52]:
“Türklərlə tarixdə 16 dəfə üz-üzə gəlmişik və hamısında da...”- Kreml təəssübkeşi qan-qan deyir...
29/02/2020 [13:45]:
Burak Yılmazdan hərbi mesaj: "Bir ölüb, min dirilərik"
29/02/2020 [13:43]:
Sabahın hava proqnozu - güclü külək, yağış, qar...
29/02/2020 [13:37]:
"Türkiyə bu sınaqdan dostlarını qürurlandıracaq, düşmənlərini məyus edəcək şəkildə çıxacaq"
29/02/2020 [13:22]:
Polis qadağan olunmuş yerlərdə siqaret çəkən 453 şəxsi 137 min 290 manat cərimələdi...
29/02/2020 [13:10]:
Türkiyə PUA-ları Əsədin iki generalını məhv etdi - FOTOLAR
29/02/2020 [13:05]:
"Ölkələrinin şanlı keçmişini canlandırmağa çalışan iki güclü və dikbaş lider elə mərhələyə gəlib çatdılar ki..."
29/02/2020 [13:00]:
Ədalət Vəliyev Arif Hacılıya da dəvət göndərdi
29/02/2020 [12:57]:
“Yatanda da, səhər oyanan kimi də telefonuna baxır ki...” - PROBLEM
29/02/2020 [12:53]:
“Atamdan qısa məktub aldım, hamıya salam deyir...”
29/02/2020 [12:52]:
"Müharibə istədiyimiz kimi bitəcək"
29/02/2020 [12:45]:
Hamamda ad günü faciə ilə bitdi: Ölənlər var - VİDEO
29/02/2020 [12:32]:
Tramp 4 nəhəngi bir araya toplamağa çalışır
29/02/2020 [12:28]:
"”Sumqayıt qurbanları”na xüsusi status verilsin!” – Düşməndən yeni təxribat
29/02/2020 [12:28]:
Neftçalada aprel şəhidinin küçəsi niyə bu günə kimi təmir olumayıb?- Vaxtında icra başçısına deyilib-FOTOLAR
29/02/2020 [12:26]:
Koronavirusun qripdən əsas fərqi nədədir?
29/02/2020 [12:19]:
“Hər türk əsgər doğulur”- Türk hakerlər Rusiya MN-in rəsmi saytını dağıdıb bu şüarı yazdılar...
29/02/2020 [12:03]:
DTX yüksək vəzifəli məmurları rüşvətə görə saxladı
29/02/2020 [12:01]:
Bu qəza görənləri heyrətə saldı - VİDEO
29/02/2020 [11:56]:
Samirə “Eurovision”da nə oxuyacaq? - FOTOLAR
29/02/2020 [11:53]:
Bakıdan Ankaraya uçan təyyarə geri qayıtdı
29/02/2020 [11:52]:
Ədalət Vəliyev İlqar Məmmədovu da görüşə çağırdı
29/02/2020 [11:49]:
Qorxunc infeksiyaların yayılmasında pul əsginaslarının rolu - İDDİA
29/02/2020 [11:38]:
Ordumuz genişmiqyaslı təlimlərə başlayır
29/02/2020 [11:31]:
Gürcüstan prezidenti tibbi maska taxdı - FOTO
29/02/2020 [11:29]:
İran parlamentinin yeni deputatı virusdan öldü
29/02/2020 [11:24]:
Koronavirusa tutulan 23 yaşlı xəstənin vəziyyəti ilə bağlı - Rəsmi açıqlama
29/02/2020 [11:20]:
“Türkiyənin özünümüdafiə sistemi istiqamətində atdığı bütün addımlarını dəstəkləməliyik...”
29/02/2020 [11:18]:
Martda 15 gün iş olmayacaq
29/02/2020 [11:16]:
Özündən 80 yaş kiçik qadınla ailə qurdu
29/02/2020 [10:54]:
“Bu gün Suriyada baş verənlər daha çox Qərbin marağına uyğun gəlir”
29/02/2020 [10:43]:
“Türkiyə Qarabağda genişmiqyaslı əməliyyatlara rəvac verə bilər” - İŞĞALÇI TƏŞVİŞDƏ...
29/02/2020 [10:36]:
“Hücumu bizim hərbi təyyarələr həyata keçirib...”- Rus mediası...
29/02/2020 [10:35]:
Azərbaycanlı modelyer boşandığı polkovnik ərindən danışdı
29/02/2020 [10:31]:
Həbs edilən icra başçısı hind və Qarabağ atları saxlayırmış...
29/02/2020 [10:25]:
Dükan-bazarlardakı qiymətlərə koronavirus təhdidi - satıcılar deyir ki...
29/02/2020 [10:24]:
Qarabağ üçün itirilən daha 2 ay - sülh əlçatmaz olur, savaş isə...
29/02/2020 [10:23]:
"Yaxın 1 ayda neftin qiymətlərinin 30 dollara qədər ucuzlaşması mümkündür" - PROQNOZ
29/02/2020 [10:10]:
İcra başçılarına pis xəbər: Maaş kartları şəxsən təhvil veriləcək
29/02/2020 [10:05]:
Azərbaycanın Xalq artisti vəfat etdi
29/02/2020 [10:04]:
“Tək nəfəsliyimiz İran bazarı idi...” - yeni problemlə üzləşən Biləsuvardan reportaj
29/02/2020 [10:01]:
Konstitusiya Məhkəməsi seçki üçün toplanacaq
29/02/2020 [10:00]:
Suriyada türk əsgərinə xain hücumun pərdəarxası - Putinlə Ərdoğan nədən danışıb?
29/02/2020 [09:57]:
Keçmiş nazir İsmət Abbasova cinayət işi açıla bilər – hüquqşünas şərhi
29/02/2020 [09:46]:
İrandan qayıdan Ağdaş sakini karantinə alındı
29/02/2020 [09:44]:
Doqquzuncu sinif şagirdi qızı binanın girişində zorladı
29/02/2020 [09:44]:
Fransanın səhiyyə nazirindən koronavirus çağırışı: “Əl sıxmaqdan qaçının”
29/02/2020 [09:43]:
Paşinyan sadə erməni ailələrinə baş çəkməyə başladı... - Növbəti şou - FOTO
29/02/2020 [09:43]:
Daha bir ölkədə koronavirus aşkarlandı
29/02/2020 [09:40]:
Son 1 gündə Çindən kənarda koronavirusa yüzlərlə insan yoluxub
29/02/2020 [09:39]:
Rusiyada helikopter qəzaya uğrayıb: Ölən var - VİDEO
29/02/2020 [08:37]:
Mollalar keşişlərlə futbol oynadı...-FOTOLAR
29/02/2020 [08:05]:
"Sağlamlığı qorumağın ən səmərəli üsulu bədəni hərəkətsizlik halından çıxarmaqdır..."
29/02/2020 [07:44]:
Müəllim sinifdə “Məsti Xumar” mahnısını qoşaraq əndamını oynatmaqla rəqs etdi - VİDEO
29/02/2020 [07:36]:
11 yaşlı "ağıl dəryası" Albert Eynşteynin rekordunu təzələdi
29/02/2020 [07:34]:
Putinlə Ərdoğan arasında Moskvada kritik görüş baş tutacaq: Peskovdan açıqlama...
29/02/2020 [07:28]:
Sükana nəzarəti itirən sürücü avtomobili aşırdı - VİDEO
29/02/2020 [07:25]:
Türk ordusu kimyəvi silah təsisatını bu cür məhv etdi - VİDEO
29/02/2020 [07:20]:
ABŞ-da yalnız 1 koronavirus xəstəsi qaldı
29/02/2020 [07:18]:
Baş infeksionist: "Hazırda məktəb və bağçalarda dezinfeksiya işləri aparılır"
29/02/2020 [07:16]:
Tramp Milli Kəşfiyyatın rəhbəri vəzifəsinə namizədini irəli sürüb
29/02/2020 [07:15]:
Xərçəngə səbəb olan məhsul açıqlandı
29/02/2020 [07:14]:
Son sutka ərzində Çindən kənarda koronavirusa mindən artıq insan yoluxub
29/02/2020 [07:10]:
Cavan qalmaq istəyən əkiz bacılar qocalmadan öləcəkdilər - FOTO
29/02/2020 [07:07]:
İtaliyada koronavirusun qurbanlarının sayı 20 nəfəri ötdü
29/02/2020 [07:06]:
Koronavirus ən zənginləri də “vurdu” – 444 milyard dollar itirdilər
29/02/2020 [00:45]:
Türkiyə İdlibdə daha bir şəhid verdi: Ankara Dəməşqə müharibə elan edəcəkmi..?
29/02/2020 [00:38]:
BBC-dən şok iddia: "İranda koronavirusdan 210 nəfər ölüb..."
29/02/2020 [00:20]:
Türkiyənin bu partiyaları ortaq bəyanat yaydı
29/02/2020 [00:17]:
Nərimanovda helikopter yerə çırpıldı - Yeniləndi
29/02/2020 [00:13]:
Türk dronları darmadağın edir, ruslar isə mane olmur - VİDEO
29/02/2020 [00:02]:
Koronavirus ABŞ-da pivə satışına təsir etdi
28/02/2020 [23:59]:
Azərbaycan millisinin yoxlama oyunları ləğv edilə bilər
28/02/2020 [22:58]:
Azərbaycanda koronavirusa yoluxmuş şəxsin yerləşdirildiyi xəstəxana məlum oldu
28/02/2020 [22:54]:
Pakistanda avtobusun qatarla toqquşması nəticəsində 15 nəfər ölüb
28/02/2020 [22:36]:
Kürdəmirdə zəncirvari yol qəzası
28/02/2020 [22:34]:
"Xəzərdəki ən böyük donanma bizə məxsusdur"- İlham Əliyev
28/02/2020 [22:27]:
Prezident: "Dünya Bankı “Doing Business” hesabatında Azərbaycanı ən islahatçı 20 ölkədən biri hesab edir"
Bütün arxiv bir sırada
19/01/2020 [10:33] - Hadisə - ( 4478 dəfə baxılıb)

Generala tüpürən Vahabzadə, partiyanı lənətləyən Şıxlı və hakimiyyətdən imtina edən Şeyxulislam...



Sabah 20 Yanvar faciəsinin 30 ili tamam olur. Bu illər ərzində Azərbaycan xalqı özünü ölkənin azadlığı uğrunda qurban vermiş Şəhidlərimizin əziz xatirəsini daim uca tutdu, bu qanlı qırğının səbəbkarlarını lənətlədi.

Müstəqil Azərbaycanın siyasi tarixinin çox mühüm və şərəfli səhifəsini təşkil edən 20 yanvar gecəsi xalq onun önündə gedən ictimai-siyasi xadimlərinin qorxmaz və cəsarətli çıxışlarını özünün yaddaşına əbədi yazdı.

Bakıya yeridilmiş sovet ordusunun muzdlu hissələrinin törətdiyi vəhşi qətliam keçmiş Sovet İttifaqının tarixinin rüsvayçı səhifəsidir.

Bu gün həmin qanlı tarixi xatırladıqca SSRİ-nin qorxunc repressiya maşınından qorxmayaraq bu qırğına öz etirazını ucaldan, onu lənətləyən, vəhşi hucumu dünyaya yayan  Azərbaycan xalqının oğullarının adları bu gün də yaddaşlardan silinmədiyinin şahidi olursan.

1989-cu ilin sonu 1990-cı ilin yanvarında Azərbaycan SSR-də yaşanan siyasi böhranın səbəbi Qarabağa uzanan xain erməni əllərinə qarşı xalq etirazının Kreml tərəfindən görməməzliyə vurulması idi. Naməlum yollarla silahlanmış erməni hərbi bandaları Qarabağda törətdikləri cinayətlər, Dağlıq Qarabağın zorla qoparılması cəhdləri və Moskvanın buna olan qərəzli yanaşması Azərbaycan xalqının səbrini tükədən amilə çevrilmişdi. Yanvar ayında Bakıda yaranmış son dərəcə gərgin siyasi atmosfer Moskvadan tam müti asılılıq halında olan Azərbaycan rəhbərliyinin, onun rəhbəri Əbdürrəhman Vəzirovun iflasını labüd etmişdi. Azadlıq meydanında gecə-gündüz davam edən izdihamlı etiraz mitinqlərində xalq Moskvadan Qarabağla bağlı qərəzli siyasətinə son qoymağı tələb edir, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün pozulmasına qəti etirazını bildirirdi.  Hakimiyyət böhranının hökm sürdüyü, vəziyyətin tükdən asılı qaldığı həmin günlərdə xalqın ayrı-ayrı ziyalıları, ictimai xadimləri  kommunist rəhbərliyi ilə görüşlər keçirərək vəziyyətin faciəvi şəkil almaması üçün var gücü ilə səy göstərirdilər.

Həmin dövrdə SSRİ-nin rəhbəri Mixail Qorbaçovun Bakıya göndərdiyi Sov.İKP Siyasi Bürosunun üzvlərinə, SSRİ müdafiə nazirinə, DİN rəhbərinə əsas tələb kimi Azərbaycanda nəyin bahasına olursa olsun nufuzdan düşmüş partiya rəhbərliyinin fəaliyyətini təmin etmək, vəziyyəti nəzarət altına almaq tapşırığı verilmişdi. Bunun üçün bütün vasitələrədən, o cümlədən təxribatlardan da istifadə olunması istisna edilməmişdi. Şəhərin girəcəyində durmuş sovet ordu hissələrini qarşısını kəsmiş minlərlə azərbaycanlı hər  an baş verə biləcək hucumun əsas qurbanları ola bilərdi.

Belə bir vəziyyətdə SSRİ-nin və Azərbaycanın kommunist rəhbərliyi ilə ölkənin nufuzlu ziyalılarının, ictimai xadimlərinin görüşü, təması faciənin qarşısını almaq üçün hava-su qədər vacib məsələyə çevrilmşdi.  Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin, xalq yazıçısı İsmayıl Şıxlının,  görkəmli bəstəkar Arif Məlikovun, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Allahşükür Paşazadənin və digərlərinin o günlərədə faciəni önləmək üçün göstərdikləri səylər bunu bir daha təsdiq edir.

Həmin ağır günlərdə qan-qadaya yol verməmək üçün hər kəs bacardığı qədər fəaliyyət göstərmişdi.

 Vəzirovun kabinetində dava

17 yanvar 1990 –cı ildə  SSRİ Ali Soveti İttifaq sovetinin sədri Y.Primakov və Sov.İKP MK katibi A.Girenko partiya rəhbərləri, AXC nümayəndələri və ziyalılarla görüşərək  qoşunların şəhərə girməyəcəyi barədə vədlər vermişdilər. Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadə 1997-ci ildə “Respublika” qəzetinə verdiyi müsahibədə həmin görüş barədə ətraflı danışıb: “Bir qrup ziyalı – rəhmətlik İsmayıl Şıxlı, mən, Nurəddin Rzayev, Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə və Həsən Həsənov yanvarın 17-də Əbdürrəhman Vəzirovun yanına getdik. Kabinetə girəndə Primakovla Girenkonu da orada gördük. Mən dərhal Primakovun üstünə hücum çəkdim ki, bizdən nə istəyirsiz, niyə əl çəkmirsiz? Sizə nə pisliyimiz keçib?

Bunu görən Vəzirov qalxıb məni sakitləşdirməyə çalışdı. Bu zaman Allahşükür Paşazadə məndən də kəskin şəkildə Primakova hücum çəkdi və sərt şəklidə “xalqıma qarşı təhlükə olan yerdə mən heç kəsi tanımıram. Düzünü de görüm, ordu şəhərə girəcək? Qırğın olacaq, ya yox?” dedi. Onlar bizi sakitləşdirməyə çalışdılar ki, qırğın olmayacaq. Amma Vəzirov bilirdi ki, şəhərə hücum olacaq. Bunu biz də hiss etdiyimiz üçün kabinetdən çıxanda Həsən Həsənov dedi ki, qırğın olacaq. Şeyx də o fikirdə olduğunu bildirdi”.

Yanvarın 18-də Moskvadan gələn nümayəndələr başda olmaqla rəhbərlik Mərkəzi Komitənin qarşısında keçirilən mitinqdə çıxış edərək demişdi ki, Bakı şəhərində fövqəladə vəziyyət tətbiq edilməyəcək və şəhər ətrafında toplanmış ordu Bakıya yeridilməyəcək.

Bütün cidd-cəhdlərə baxmayaraq sovet rəhbərliyinin ictimai xadimlərlə olan görüşləri nəticəsiz qaldı.  1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet ordusunun hissələri heç bir xəbərdarlıq etmədən Bakıya soxuldular və qanlı qətliam törətdilər.

Dünənə qədər özlərini sovet vətəndaşı hesab edən azərbaycanlılar öz dövlətinin ordusunun bu qəddarlığından şoka düşmüşdülər. İndi bu dəhşətli faciəni ört-basdır etməyə çalışan, süni informasiya vakkumu yaradan Moskvanın bütün təsir imkanlarını qırıb Azərbaycan xalqının faciəsini bəşəriyyətə çatdırmaq lazım gəldi.

İsmayıl Şıxlı, Mirzə Xəzər, rabitəçi Oruc və efirdəki güllə səsləri

Ölkəni atıb qaçan siyasi rəhbərliyin yerini yenə ictimai xadimlər və vətənpərvər insanlar doldurmağa çalışdılar. İnformasiya boşluğunda çapalayan  Azərbaycanın haqq səsini dünyaya çatdırmaq həmin günlərin adlı və adsız qəhrəmanlarına nəsib oldu.  “Azadlıq” Radiosu ilə Azərbaycanın üzləşdiyi bu qanlı faciəini dünyaya çatdıran Mirzə Xəzər cinayəti gizlətməyə çalışan sovet rəhbərliyinin arzusunu ürəyində qoydu.  “Azərbaycandan səslər” proqramı ilə canlı efirdə, atəş səsləri altında danışan ölkənin hörmətli ziyalıları, ictimai xadimləri dünya birliyini SSRİ rəhbərliyinin törətdiyi bu alçaq cinayətə etiraz səsini qaldırmağa çağırırdılar.

Tanınmış telerejissor, xalq artisti Vasif Babayev xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin Bakıya girmiş Sovet Ordusunun baş senzoru, general-leytenant Ovçinnikovun  üzünə tüpürməsinin şahidlərindəndir.

O yazır ki, 20 Yanvar günü səhəri AZTV-nin  həyətində general-leytenant Ovçinnikovla danışdığı zaman xalq şairi onlara yaxınlaşıb:  “Həyəcan içində gözləri dolmuş xalq şairi Baxtiyar Vahabzadə bizə yaxınlaşdı, radio ilə efirə çıxmaq və bəyanat vermək istəyirdi. Bəxtiyar müəllim nifrətlə Ovçinnikova baxıb “Okuppantı, İşqalçılar !” deyə-deyə, onun üstünə tüpürdü. Ətrafda duran silahlı əsgər dərhal avtomatlarını hazır vəziyyətə gətirdilər. Mən və Fuad tez hərəkətə gəlib aralarına girdik: “Bu bizim hörmətli xalq şairimizdir, millətimizin sevimlisidir, deputatdır”. Nələr baş verə bilərdi? Fuad Tarverdiyevlə birlikdə bir təhər vəziyyəti sabitləşdirdik”.

Yanvarın 21-də çağırılmış Ali Sovetin iclasının aparıcıları İsmayıl Şıxlı, Bəxtiyar Vahabzadə və Tofiq Bağırov olmuşdu. Bütün gecə davam edən iclasda  bəyanat hazırlanıb və spiker Elmira Qafarova Ali Sovetin sədri kimi rəsmi olaraq bəyanatı imzalamışdı.  Bununla da Ali Sovetin sədri Elmira Qafarovanın  verdiyi bəyanat faciəyə dair  Azərbaycan hakimiyyətinin rəsmi mövqeyini ifadə edən mühüm sənəd olaraq tarixə düşdü.

Xalq yazıçısı İsmayıl Şıxlı 24 yanvar 1990-cı ildə Mərkəzi Komitənin Plenumunun iclasında iştirak edən Siyasi Büronun üzvü Yevgeni Primakovu baş verənlərə görə ağır formada ittiham etmişdi: “Heç zaman bu cür qanlı, vəhşi hərəkətə rast gəlməmişəm. Dinc əhaliyə öz qoşunlarının belə əzazil, vəhşi hücumu heç vaxt olmamışdır. Bütün bu işlərə görə “qanlı perestroykanın” başçısı Qorbaçov, onun əlaltıları cəllad Yazov və Primakov, sapı özümüzdən olan balta, fərari Vəzirov tarix qarşısında, xalq qarşısında, məhkəmə qarşısında cavab verəcəklər.

Azərbaycan televiziyasını partlatsanız da, verilişləri qadağan etsəniz də, dünya törətdiyiniz qanlı cinayətlərdən xəbərdardır.

Cənab Primakov, yanvar ayının 17-də, Azərbaycanın ağsaqqal ziyalılarından bir qrupu sizin yanınıza gəldik. Əvvəlcə, siz bizi çox nazla qəbul etdiniz. Özünüzü canişin Vorontsov-Daşkov kimi apardınız, kommunist kimi yox. Bizi dinləmək əvəzinə, özünüzü çox yekəxana və laqeyd göstərib nağıl danışmağa başladınız. Buna dözməyən Bəxtiyar Vahabzadə sözunuzu ağzınızda qoydu. Biz – Bəxtiyar Vahabzadə, Ziya Bünyadov, şeyxülislam Allahşükür Paşazadə, Nurəddin Rzayev sizdən tələb etdik ki, qırğın törətməyin, günahsız qan axıtmayın, vecinizə almadınız. Moskvadakı qaçqın ermənilərin halından söhbət açdınız. Çünki siz də Qorbaçov kimi ermənilərin əlində oyuncaqsınız! Siz ölkəni idarə edən siyasi xadimlər yox, siyasi meyitlərsiniz! Ona görə ki, öz ağlınız, öz iradənizlə işləmirsiniz.

 Partiya Qorbaçov və sizin kimi rəhbərlərin ağlı ucundan öz mahiyyətini dəyişib, faşist partiyasından da dəhşətli “SS” partiyasına çevrilib. Mən sizinlə bir sırada dayanmaq və belə bir partiyanın üzvü olmaq istəmirəm”– deyə mərhum yazıçı öz çıxışını bitirmişdi.

Xalqımız həmin gecə heç nədən qorxmayaraq bu adamları radioya qoşmuş Rabitə Nazirliyinin beynəlxalq danışıqlar şöbəsinin rəisi mərhum Oruc Şirinovun adını uzun illərdən sonra tanıya bildi.  1990-cı ildə Rabitə Nazirliyinin beynəlxalq danışıqlar şöbəsinin rəisi olan Oruc  20 Yanvar qanlı qırğınının dünyaya çatdırılımasında əvəzsiz rol oynamışdı. O, SSRİ DTK-dan qorxmayaraq bütöv bir rabitə xəttini Azadlıq Radiosuna birbaşa zəng vurmaq üçün açmışdı. 20 Yanvarla bağlı Mirzə Xəzərin məşhur proqramının iştirakçıları məhz Oruc  Şirinovun qəhrəmanlığı sayəsində Amerika radiosundan sovet rejiminin qanlı qırğınını dünyaya çatdıra, informasiya blokadasını yara biliblər.

Bütün baş verənlərin içində hamını mat qoyan isə bu beynəlmiləl şəhər kimi tanınan Bakıdakı qanlı qırğına həyasızcasına dini rəng qatılması oldu. Kreml öz cinayətinə haqq qazandırmaq üçün ən ağlagəlməz vasitəyə  əl atmışdı. Sovet rəhbərliyi dünya birliyini çaşdırmaq üçün Azərbaycanda islamçı fundamentalistlərin hakimiyyəti ələ keçirdikləri  haqda məlumat yayırdı. Yanvar ayından etibarən mərkəzi sovet mətbuatında azərbaycanlıların islam fundamentalizminə yuvarlandıqları barədə materiallar dərc olunmağa başlamışdı.

Azərbaycanda “islam təhlükəsi” barədə iddialar elə xalq hərəkatının başlandığı vaxtdan etibarən səsləndirilirdi. Bu tipli ittihamlar hətta Mərkəzi Komitənin dəhlizlərində müzakirə olunurdu. Məsələn, Mixail Qorbaçovun köməkçisi olmuş Çernyayev özünün memuarlarında yazırdı ki, “Bakıda küçələrə yaşıl bayraqlarla və Xomeynin portretləri ilə çıxırlar”.   Moskva beləcə Azərbaycandakı etirazlara dini rəng verməklə respublikamızı SSRİ-də başlanmış demokratik hərəkatdan təcrid etməyə çalışırdı.

Hadisələrin episentrinə düşən Allahşükür Paşazadə

20 yanvar faciəsindən sonra bütün bu böhran dönəmində proseslərin qaynar yerində olmuş Qafqaz  Müsəlmanları İdarəsinin gənc sədri Allahşükür Paşazadə birdən-birə hadisələrin episentrinə düşmüşdü. Yanvar qırğını ərəfəsində SSRİ-nin rəhbərlərindən sayılan Yevgeni Primakovun Şeyxulislama hakimiyyəti götürmək təklifi bu baxımdan sovet rəhbərliyinin hazırladığı təxribatın hansı miqyasda olmasını göstərir.

“Primakov mənə belə bir təklif etdi ki, biz Qorbaçovla danışmışıq, məsləhət eləmişik, ançaq bir şərtlə biz bura girməyə bilərik. Əgər sən respublikaya rəhbərliyi öz üstünə götürsən, onda biz söz verirk ki, hər cəhətdən həm sizə dövlətinizi saxlamaq üçün köməklik edərik, həm də qoşunlar bura girməyəcək”, – deyə Şeyxülislam illər sonra verdiyi müsahibəsində qeyd etmişdi.

Allahşükür  Paşazadə  Primakovun bu təkilfini sərt şəkildə rədd cavabı verib: “Mən sizin  məqsədinizi  anladım, ona  görə  qəti  deməliyəm  ki, təklif  etdiyiniz  vəzifəni  tuta  bilməyəcəyəm. Mənim 2  rükət  namazım  sizin  təklif  etdiyiniz  hakimiyyətdən qat–qat  üstündür! Mən Buxaradakı  Mir-Ərəb mədrəsəsinə daxil  olmuşam, Moskvadakı Ali  Komsomol məktəbinə yox!”.

Allahşükür Paşazadə 30 yanvar 1990-cı ildə “Azərinform”a açıqlamasında  Sovet dövləti tərəfindən Azərbaycan xalqına qarşı irəli sürülən, qoşunların yeridilməsi üçün guya səbəb olan üzdəniraq “islam amili”ni “fitnəkar ittiham” adlandırmışdı: “Zaqafqaziya müsəlman ruhaniləri siyasi mübarizədə və millətlərarası münaqişələrdə dini ideyalardan istifadə olunmasını yolverilməz hesab edirlər. Regionda vəziyyətin hətta ən gərgin anlarında biz zəkaya, dincliyə, mehriban qonşuluğa çağırmışıq. Məhz buna görə də sabitliyi guya “islam amilinin” pozduğunu iddia etmək xüsusilə hiddət doğurur. Açıq-aşkar görünür ki, bunu iddia edənlər tamamilə məlum bir niyyət güfürlər – müsəlmanları xristianlara qarşı qoymaq. Belə bir vəziyyət millətlərarası münaqişəni daha da şiddətləndirər. Bütün Azərbaycan xalqının iradəsini ifadə edərək mən qoşunların Bakıdan təxirə salınmadan çıxarılmasını tələb edirəm. Heç bir xalqla, o cümlədən Azərbaycan xalqı ilə silahla danışmaq olmaz”.

Tale elə gətirmişdi ki, Şeyxulislam və onun Ruhani İdarəsi sanki siyasi hakimiyyətlə kütlələr arasında əlaqəni yaradan əsas həlqəyə çevrilmişdi. A.Paşazadənin qanlı qırğınla bağlı Mixail Qorbaçovu ittiham edən bəyanatı bütün dünyada böyük rezonans verdi. Bu, SSRİ tarixində din xadiminin sovet rəhbərini ittiham edən ilk belə bəyanat idi. BMT-nin baş katibi Pers de Kuelyara ünvanladğı məktubunda isə A.Paşazadə dünyanı Bakıda baş vermiş vəhşiliyə və qırğına biganə qalmamağa səsləmişdi.

QMİ sədri SSRİ müdafiə naziri marşal Yazov və SSRİ daxili işlər naziri Bakatinlə görüşü zamanı bu qırğına görə onları sərt şəkildə tənqid edir və onlardan Azərbaycan xalqı qarşısında üzr istəməyi tələb edirdi.

Yanvar Şəhidlərinin dəfn mərasimi dini ritualdan çıxaraq, xalqın Moskvaya qarşı etirazının nümayişinə çevrildi. 20 yanvar günü milyonlarla insan həlak olanların xatirəsini anmaq və onları dəfn etmək üçün Bakı küçələrinə çıxdı. Bu nəhəng izdihamı idarə edən Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə ilə yanaşı, sovet təcavuzunə qarşı digər dini konfessiyaların nümayəndələri – rus pravoslav kilsəsi və yəhudi icması da addımlayırdı. Onlar matəm mərasimində çıxış edərək sovet rəhbərliyini, və ordusunun bu cinayətini açıq mətnlə pislədilər. Kremlin arzu etdiyi dini təfriqə baş tutmadı.

1990-cı ilin yanvarında – qanlı qırğından cəmi bir neçə gün sonra Roma Papası II İohann Pavelin xüsusi tapşırığına əsasən, Moskvaya ezam olunmuş İtaliyanın məşhur «Reppublika» qəzetinin əməkdaşı Etsio Mauro nəyin bahasına olursa-olsun Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə ilə telefon əlaqəsi yaratmalı, Bakıda baş verənləri ətraflı araşdırmalı idi. Çətinliklə olsa da, italiyalı jurnalist Vatikan başçısının tapşırığını yerinə yetirir və Şeyxülislamla 40 dəqiqə davam edən telefon danışığı əsasında hazırladığı müsahibəni «Reppublika» qəzetində çap etdirir. Etsio Mauro həmin günlər ətraf aləmdən təcrid edilmiş Azərbaycanın haqq səsini dünyaya yayan ilk əcnəbi jurnalist olur. Şeyxin çox ağır və mürəkkəb günlərdə nümayiş etdirdiyi qətiyyətli mövqeyi ilə o zaman dünyanın diqqətini Azərbaycana yönəldə bildi, informasiya blokadasını yarmağa nail oldu.

1990-cı ilin mart ayında Mixail Qorbaçovun prezident seçilməsinə etiraz edən Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə  SSRİ Xalq deputatı mandatından imtina etməklə Mixail Qorbaçovun Azərbaycan xalqı qarşısında məsuliyyətini bir daha dünyaya xatırlatdı. Bu, SSRİ rəhbərliyinə qarşı cəsarətli demarş idi.

Yanvar qırğını Azərbaycan xalqını qəddini əysə də, sındırmadı.  Xalqı qorxutmaq cəhdi iflasa uğradı. Şəhidlərin dəfnində 1 milyon adamın küçəyə çıxması onu subut etdi ki, Moskvanın Bakını ram etmək cəhdi tam iflasa uğrayıb.

Bu faktlar isə bir həqiqəti ortaya qoyur: Yumruq kimi birləşən Azərbaycan cəmiyyətinin hər bir üzvü statusundan asılı olmayaraq vətənin ağır günündə öz köməyini əsirgəməmişdi. (Azpost.info)

Polis qadağan olunmuş yerlərdə siqaret çəkən 453 şəxsi 137 min 290 manat cərimələdi...
"Çinlini, hindlini gətirib yanımıza qoyublar" - Astara xəstəxanasında dəhşət - VİDEO
Koronavirusa qarşı effektiv türkəçarə və qidalar - SİYAHI
Bir barmağından istifadə edərək kitab yazdı - MARAQLI
Dənizin altında nəfəs aldıran yeni bir alət icad etdi - MARAQLI... + VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
"Pul, imkan, əlaqə, bəs ruh necə, o da yoxmu, bu ümidsizlik heç kəsin vicdanını oyatmırmı?"
Gündəm
“Bu gün Suriyada baş verənlər daha çox Qərbin marağına uyğun gəlir”
Dünya
“Hücumu bizim hərbi təyyarələr həyata keçirib...”- Rus mediası...
Siyasət
Paşinyan sadə erməni ailələrinə baş çəkməyə başladı... - Növbəti şou - FOTO
Cəmiyyət
“Həkimlər deyir ki, bu xəstəlik ömrünün sonuna qədər səninlə olacaq...”
Yazar
İlham İsmayıl
“Yaxın onilliklərə nə Azərbaycanın Qarabağı almaq fikri var, nə də bizim Qarabağı vermək”
Seymur Əliyev
DSX-nın bu torpaqdan pay umanlara verəcəyi yeganə hədiyyə budur: Ölüm!
Seymur Verdizadə
Sən hər gün əliəyrilik edirsən, o, beş ildə bir dəfə...
Sultan Laçın
Azərbaycanda ədalət naminə vəzifədən imtina edə bilən neçə məmur var?..
Leyla Namazova
“28 il öncə Xocalıda təkcə Xocalı sakinləri qətlə yetirilmədi...”
Həftənin ən çox oxunanları
Türk ordusu Əsəd qüvvələrini darmadağın edir - VİDEO
Ərdoğanın Qarabağla bağlı bəyanatı Ermənistanı qorxuya salıb
ABŞ-ın növbəti prezidenti Qarabağı qaytaracaq
“Azərbaycan Qarabağı unutsa, yaxşıdır”- “Meşə tülküsü” belə dedi...
“Lazım gəlsə, Paşinyanı güllələyərəm!..”- Erməni general
Ermənilər Yerusəlimə iddialarını rəsmən bildirdilər: Yəhudi-erməni davası ola bilərmi?
Azərbaycanlı İrəvanda meydan oxudu: "Erməni xüsusi xidmət orqanları..." - VİDEO
Ermənilərlə gürcülər arasında yeni qalmaqal başlandı...
"Əlimdə çox ciddi və təkzibolunmaz faktlar var, onlar bundan qorxmalı, mən deyil..."
Qorxduğumuz başımıza gəldi: Koronavirus Azərbaycanda - İLK YOLUXMA FAKTI...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247