Xəbər lenti
05/06/2020 [16:14]:
Braziliya СOVID-19 virusundan ölənlərin sayına görə İtaliyanı keçdi
05/06/2020 [16:10]:
Rusiya “Armata” tanklarının ixracına hazırlaşır
05/06/2020 [16:09]:
Komitə sədri dövlət büdcəsi ilə bağlı maraqlı TƏKLİFLƏR irəli sürdü
05/06/2020 [16:09]:
Bir daha 4 iyun haqqında...
05/06/2020 [15:45]:
Ərdoğan küçəyə çıxma qadağasını LƏĞV ETDİ
05/06/2020 [15:43]:
“Sosial məsafəni gözləməklə, “imtahan verənin sağlamlıq bəyannaməsi” təqdim edən bütün şagird və abituryentlərin imtahan vermələrinə şərait yaradılmalıdır”
05/06/2020 [15:41]:
“Google”: “Trampa Çindən, rəqibinə isə İrandan olan hakerlər hücum edib”
05/06/2020 [15:36]:
Deputat Rabitə Nazirliyini “VURDU”
05/06/2020 [15:20]:
Çimərliklərə getməyin! - XƏBƏRDARLIQ
05/06/2020 [15:20]:
“Ümumiyyətlə, istirahət mərkəzlərinə peyğəmbərimiz və onun səhabələrinin adını vermək haramdır...”
05/06/2020 [15:17]:
"Utanmırsınız, səhər məni 10 dəqiqəlik efirə çağırırsınız?" - Rəhim Rəhimli
05/06/2020 [15:11]:
“Vətəndaşı narazı salan hakim məsuliyyətə cəlb edilməlidir” - Siyavuş Novruzov
05/06/2020 [15:09]:
Sabir Rüstəmxanlı Neftçalanın su problemini gündəmə gətirdi
05/06/2020 [15:06]:
Qarabağ münaqişəsinə aid məxfiliyi götürülmüş yeni sənədlər dərc edilib
05/06/2020 [15:01]:
Cozef Baydenə xəbərdarlıq - Polisin səsini itirə bilər...
05/06/2020 [15:01]:
Azay Quliyev Milli Məclisdə seçicilərinin problemlərini qaldırıb
05/06/2020 [15:00]:
ABŞ-ın baş prokuroru ittiham etdi, Rusiyadan cavab gəldi
05/06/2020 [14:57]:
Yay imtahan sessiyasının ləğvi ilə bağlı rəsmi açıqlama
05/06/2020 [14:50]:
“Sumqayıt kimi şəhərdə bir Şəhidlər Xiyabanına nəzarət edə bilmirlər...” - FOTOLAR
05/06/2020 [14:46]:
"Azəriqaz"dan smart-kart sayğacları olanlara xəbərdarlıq - Qazsız qala bilərsiniz
05/06/2020 [14:42]:
Qənirə Paşayevadan etiraz: “Burada hansısa şəffaflıqdan danışa bilmərik”
05/06/2020 [14:41]:
Tələbələrin təhsil haqqı ilə bağlı müraciətlərinə nə vaxt cavab veriləcək? - Nazirlikdən açıqlama
05/06/2020 [14:41]:
"Azərsu" həftəsonu xüsusi rejimdə işləyəcək
05/06/2020 [14:40]:
Deputatdan Şamaxıda kənd adının dəyişdirilməsinə ETİRAZ: “O kənd türk adıdır”
05/06/2020 [14:40]:
Siyavuş Novruzovdan həmkarlarına: “Ayrılan pullar xərclənib, bitib, gedib”
05/06/2020 [14:39]:
Deputat uşaqpulunun bərpasını İSTƏDİ
05/06/2020 [14:38]:
Deputat parlamentdə su problemini qaldırdı: “Taxıl zəmisi susuzluqdan yandı”
05/06/2020 [14:34]:
Avropa Komissiyası Aİ ölkələrindən sərhəd nəzarətinin ləğvini istəyir
05/06/2020 [14:33]:
İranın yük gəmisi İraq sularında batdı: Ölənlər var
05/06/2020 [14:25]:
“Hərbçilərimizin Qələbə paradında iştirakı xalqımızın bu tarixi zəfərdəki rolundan xəbər verir”
05/06/2020 [14:23]:
DSX Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə cavab verdi
05/06/2020 [14:22]:
Təhsil Nazirliyi tədris ilinin sonunu qarışdıranlara aydınlıq gətirdi
05/06/2020 [14:22]:
IWF prezidenti Azərbaycanın yarım milyonunu mənimsəyib
05/06/2020 [14:21]:
Ali məktəblərə sənəd verən abituriyentlərin sayı AÇIQLANDI
05/06/2020 [14:21]:
“Biz Qərbi Azərbaycan Ordusunun komandanını gözləyirik” – BƏDRƏDDİN QULİYEV
05/06/2020 [14:16]:
Azərbaycanda təhqiqatçılara yeni səlahiyyətlər verilir
05/06/2020 [14:15]:
“Prezidentin maskadan istifadə etməsi, hər kəs üçün nümunə olmalıdır” - Spiker
05/06/2020 [14:13]:
Səfir: “Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllinə dair əla söhbətimiz oldu” - FOTO
05/06/2020 [14:07]:
Nikol Paşinyanın reytinqi kəskin düşüb
05/06/2020 [14:05]:
Azərbaycanda prokurorların səlahiyyəti artırılır
05/06/2020 [14:04]:
Azərbaycanda bir sıra dövlət qurumlarının fəaliyyətinə fasilə verildi
05/06/2020 [14:03]:
Azərbaycan Texniki Universiteti Azərbaycan UNESCO klubları şəbəkəsinə üzv oldu
05/06/2020 [14:03]:
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı açıqlanıb
05/06/2020 [14:02]:
Azərbaycanın səbri tükənməz deyil - Bakıdan Yerevana CAVAB
05/06/2020 [14:01]:
Cinayət-Prosessual Məcəlləsinə bu dəyişikliklər edilir - SİYAHI
05/06/2020 [13:54]:
ABŞ daxilində “Vyetnam savaşı” ? - Son ümid “yaşıl beretlilər”ə qaldı...
05/06/2020 [13:51]:
Həftəsonu iki günlük qadağada zibil də atmaq olmaz - RƏSMİ
05/06/2020 [13:47]:
“Gərək yumşalmadan bir gün sonra sərtləşdirmə yenidən tətbiq olunaydı, çünki...”
05/06/2020 [13:24]:
ÜST-ün hiyləgər planı və Çinin nüfuzlu kommunistlərlə əlaqələri - VİDEO
05/06/2020 [13:19]:
Qüdsdə 2,5 aydan sonra ilk cümə namazı başladı… –VİDEO- CANLI
05/06/2020 [13:19]:
Diaspor fəallarımız arasında koronavirusdan ölənlər var - RƏSMİ
05/06/2020 [13:15]:
Deputat Eldar Mahmudovun Britaniyadakı mülklərindən danışdı: “Geri qaytarılmalıdır”
05/06/2020 [12:59]:
Kürdəxanıda film kimi oğurluq - Qarovulçunu öldürüb 51 min pul apardılar...
05/06/2020 [12:47]:
DİM buraxılış imtahanının iştirakçılarına müraciət etdi
05/06/2020 [12:45]:
At çapması ilə fenomenə çevrilən Gülaydan üzücü xəbər - VİDEO
05/06/2020 [12:39]:
Bakıda 18 mərtəbəli binada yanğın
05/06/2020 [12:36]:
Narıncı yarış maşını...
05/06/2020 [12:33]:
Bakıda tələbə qız özünü 18-ci mərtəbədən bu səbəbə görə atıbmış
05/06/2020 [12:25]:
İcaze.e-gov.az portalı yenidən aktivləşdirildi - RƏSMİ + VİDEO
05/06/2020 [12:17]:
"Azərişıq" gücləndirilmiş iş rejiminə keçdi
05/06/2020 [12:15]:
“SOCAR Polymer” tibbi maskalar üçün 600 ton polimer istehsal edib
05/06/2020 [12:13]:
Bakıda xəstəxanada daha iki ölüm - Koronavirus şübhəsi
05/06/2020 [12:11]:
Milli Məclis büdcənin icrası haqqında qanun layihəsini müzakirə edir
05/06/2020 [12:10]:
Poçt şöbələrinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılır
05/06/2020 [12:05]:
Tahir Mirkişili: “Bank sektorunda sağlamlaşma prosesi bu gün də davam edir”
05/06/2020 [12:04]:
Müəllimlərin sertifikasiyadan keçirilməsinin vaxtı açıqlandı
05/06/2020 [12:03]:
Əli Hüseynli: "Qiyamı törədənlərlə qiyamın qarşısını almağa çalışan qüvvələr eyni cinayəti törədib"
05/06/2020 [12:01]:
Azərbaycanın oğurlanan xalq mahnısı ilə bağlı "Youtube"a müraciət edildi
05/06/2020 [12:00]:
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 5,5 mini ötdü
05/06/2020 [11:58]:
“Həyatımda düşmənimə belə bu xəstəliyi arzu etmirəm...”- Əməkdar artistin səhhəti qəfil pisləşdi...
05/06/2020 [11:57]:
ASCO Kurık-Ələt istiqamətində yükdaşıma qiymətlərinə dəyişiklik edib
05/06/2020 [11:56]:
İcra başçısı həbs edilən rayonun polis rəisi işdən çıxarıldı
05/06/2020 [11:39]:
Şuşanın yaranmasının 270 illiyi ilə bağlı tədbir keçirilməsi təklif olunur
05/06/2020 [11:38]:
TƏBİB alış-veriş edənlərə müraciət etdi
05/06/2020 [11:37]:
Siyavuş Novruzov: “Surət Hüseynov dar ağacları qurmuşdu ki, Əli Kərimli və İsa Qəmbəri assın”
05/06/2020 [11:36]:
Bu şəxslər Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyanın üzvləri təyin edildi - SİYAHI
05/06/2020 [11:34]:
Spiker deputatlara xəbərdarlıq etdi
05/06/2020 [11:29]:
İran gəmisi batdı, 5 nəfər itkin düşdü
05/06/2020 [11:28]:
Prezident Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinə 3,1 milyon manat ayırıb
05/06/2020 [11:28]:
Azərbaycanda yoluxanların sayı niyə artır? – ÜST rəsmisindən CAVAB
Bütün arxiv bir sırada
30/10/2019 [13:21] - Müsahibə - ( 942 dəfə baxılıb)

"Görünən mənzərə bu oldu ki, həqiqətən də bu mənfi gözləntilər reallaşdı..."



Moderator.az Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri, millət vəkili Zahid Orucun Axar.az-a müsahibəsini təqdim edir:

- Prezident İlham Əliyev oktyabrın 15-də iqtisadi müşavirə keçirdi və yeni islahatlar anonsu verdi. Prezidentin iqtisadi islahatlarla bağlı anonsundan sonra nələr oldu və nələr gözlənilir?

- Ölkə rəhbəri 2019-cu ilin əvvəlindən başlayaraq, qeyd etdiyiniz istiqamətdə çox mühüm addımlar atmaqdadır. Birinci növbədə ölkənin sosial həyatını əhatə edən və ən mühüm maliyyə tutumlarına malik olan qərarlar verildi. Bu, çox önəmli idi, çünki 2015-ci ildə məcburən gedilmiş devalvasiyanın vurduğu ziyanları, yəni ortaya çıxan mənzərəni mütləq həll etmək, problemləri çözmək lazım idi. Bu, şübhəsiz ki, sadə məsələ deyildi. 2005-2015-ci illər ərzində ölkənin müəyyən bir iqtisadi inkişaf göstəriciləri formalaşmışdı. Bunlar inkarolunmazdır ki, iri neft vəsaitlərinin Azərbaycana daxil olması ölkənin bütün sahələrində mühüm dəyişikliklər doğurdu. Birincisi, Azərbaycan infrastruktur yenilənmələrinə getdi, ikincisi, müharibənin ağır humanitar fəlakətini çözməyə şərait yarandı, üçüncüsü isə qaçqın və məcburi köçkünlərin problemlərinin həlli ilə paralel bundan sonrakı dövrdə normal iqtisadi sabitləşmə üçün müxtəlif investisiya proqramları reallaşdırıldı. Həmin illər ərzində, xüsusilə də 2008-2013-cü illərdə neft hasilatı özünün pik nöqtəsinə çatdı.

Daha sonra dövlət rəhbəri söylədi ki, neft amilindən asılı qalmamaq üçün biz digər sektorları güclü bir şəkildə inkişaf etdirməliyik. Biz artıq bu dönəmdə Azərbaycan dövlətinin rəhbərinin məramını təyin etməkdə çətinlik çəkmirdik. Yəni Prezidentin ehtimalları dünya bazarında neftin qiymətinin kəskin dəyişə biləcəyi ilə bağlı idi. Görünən mənzərə bu oldu ki, həqiqətən də bu mənfi gözləntilər reallaşdı. Yəni dünya bazarında neftin qiymətinin 4 dəfə aşağı düşməsi fonunda Azərbaycanın büdcə gəlirləri, xüsusilə də məlum ticarət balansı pozulduqdan sonra dövlət manatın dəyərinin aşağı düşməsinə getdi və bundan sonrakı mənzərə də sizə bəllidir.

Mən bu detalları ondan ötrü xatırladıram ki, 2015-ci ildən paralel şəkildə neftdən əldə olunan gəlirlərin nisbətən azalması fonunda hökumətin həqiqi gücü və imkanları məsələsi sınağa çəkildi. Bu dönəmdə milli təhlükəsizlik orqanlarının rəhbərliyinin dəyişdirilməsi addımı atıldı, ardınca vergi orqanlarında, rabitə sistemində rəhbər dəyişikliklərinə gedildi. Nəticədə, 2018-ci ilin prezident seçkisindən sonra dövlətin 60 faizindən çoxu yeni simalardan ibarət oldu. Ölkə rəhbəri o zaman bəyan etdi ki, 2019-cu ildə qarşıdakı dövr üçün biz islahatlar yönündə daha genişmiqyaslı addımlar atacağıq. Bunun başlıca səbəblərindən biri ondan ibarət idi ki, əgər prezidentin ilk illərində transmilli layihələri həyata keçirərək, Azərbaycanın regional və beynəlxalq yerini möhkəmlətmək istəkləri birinci yerdə dayanırdısa, ondan sonrakı dövrdə artıq neft vəsaitlərinin şaxələnmiş formada iqtisadiyyata qoyulması, həqiqi menecer keyfiyyətli insanların hökumət strukturlarına daşınması, regional və beynəlxalq prosesləri bilən, onlardan baş çıxaran insanların öndə tutulması, komandada müəyyən nəsil dəyişimlərinə gedilməsi və s. reallaşdı. Yəni görmək olur ki, ölkə rəhbəri bu prosesləri strateji xətt üzrə əvvəlcədən beynində, düşüncəsində, dünyagörüşündə daşıdığı hazır bir konsepsiya və doktrina kimi həyata keçirmək qərarında idi.

- Yəni islahatların artıq daha dərin qatlara enişi başlayıb...

- 2019-cu il yanvarın 1-də keçirilən müşavirə özünün çəkisinə, irəliyə sürülən fikirlərin əhatəliyinə və milli miqyaslı olduğuna görə əvvəlki illərdən çox-çox fərqləndi. Ona qədər də islahatlar aparılırdı. Bu inkarolunmazdır.

Hesab edirəm ki, dərinlik əmsalına, əhatəlilik dərəcəsinə görə daha böyük islahatlar 2019-cu ilin yanvarından başladı. Ölkə rəhbəri birinci növbədə sosial cəhətdən həssas əhali qüvvəsini, dövlətçilik mövqeyini qoruyub saxlamaqla iqtisadi və artıq göründüyü kimi siyasi, bir müddət sonra ümid edirəm ki, hüquq-məhkəmə sistemini əhatə edən islahatların alt bazasını, fundamentini tam formalaşdırmış oldu. Gördüyümüz kimi, artıq islahatlar özünün daha böyük fazasına daxil olub.

Azərbaycan nəinki hər ay, artıq demək olar ki, hər gün, bəzən hər saat dəyişir. Keçirilən müşavirələrin formatı belə yenidir. Ölkə rəhbəri öz kabinetini Azərbaycan cəmiyyəti üzərinə açıb və uzun onilliklər ərzində bağlı qapı arxasında ölkənin cari həyatına, strateji mövqeyinə bağlı olan addımlarını və qərarlarını, hökmlərini, sərəncamlarını, göstərişlərini məhz o otaqdan verib. Ancaq dövlət işi, dövlətin birinci şəxsinin missiyası yalnız ayrı-ayrı şəxslərin təyinatı və ümumiyyətlə, işdən çıxarılması ilə bağlı keçirdiyi qəbullardan ibarət deyil. Bizə bəllidir ki, dövlət rəhbəri olmağın daha böyük məsuliyyəti var. Elə hesab edirəm ki, İlham Əliyevin 15 oktyabrda keçirdiyi müşavirə, iştirak edən insanlar, oradakı tənqidi ruh, bir-birinin ardınca verilən mesajlar hər bir Azərbaycan insanın daxili aləmində gəzdirdiyi mövqelərin dilə gətirilməsidir. Ən ucqarda yaşayan insan da dövlətin Birinci şəxsinin onun simasında danışdığının fərqindədir.

- Bunun keçid olduğunumu nəzərdə tutursunuz?

- Bu, bir dinc keçiddir. Məhz yuxarılardan başlayan dəyişikliklər çox önəmlidir. Çünki islahatların müxtəlif ölkələrdə aparılan tarixi nümunələri var və biz belə görürük ki, bir sıra hallarda o, çox böyük problemlərlə üz-üzə qalmış olur. Yəni bir tərəfdən iqtisadi və siyasi elitada parçalanmalar gedir, müxtəlif qarşıdurmalar meydana çıxır, maraqlar konfliktlərini tənzimləmək olmur. Bəzən həssas vətəndaş qruplarını onların hətta xeyrinə olan dəyişiklərdə yanında görmürsən və bu, ziyana işləyir. Bir sıra hallarda o ölkələrdə islahatlar uğurla nəticələnmir. Ona görə mən bunu “dinc” adlandırdım ki, İlham Əliyevin İstiqlaliyyət küçəsi 19, kabinet nömrə 1-dən verdiyi qərarlar, qələminin mürəkkəbi ilə imzaladığı sənədlər ölkənin həyatına bütün başqa xarakterli aksiyalardan, vətəndaş toqquşmalarından və sairədən yuxarıda dayanaraq, Azərbaycan insanının, ölkənin həyatını dəyişir. Bu, çox vacibdir. Çünki bilirsiniz ki, dünyada bunun sərt şəkildə baş verməsi ilə bağlı mövqelər var və yaxud ayrı-ayrı ölkələrdə görürük ki, bu keçid qanla müşayiət olunur.

- 2015-ci il islahatlarından bəhs etdiniz. Siz də yaxşı bilirsiniz, o zaman əsas müzakirə mövzularından biri dövlət şirkətləri, dövlətin yükünü daşımalı olduğu bəzi müəssisələrin özəlləşdirilməsi və ya özünümaliyyələşməyə keçməsi, eləcə də icraedici hakimiyyətin idarəçilikdə yükünün azaldılmasından ibarət idi. İndi 2019-cu ildir və Prezident islahatlar anonsu verib. Sizcə, indi bu məsələlər reallaşdırıla bilərmi?

- İlk növbədə onu qeyd edim ki, 2015-ci il həqiqətən mühüm mərhələdir. Qeyd etdiyimiz kimi, iqtisadiyyata kobud, qanunsuz, cinayətkarcasına müdaxilələrin daha miqyaslı formada azaldılması məhz həmin dövrə düşür. Ardınca biznes strukturundakı yoxlamaların kəskin şəkildə dayandırılması da məhz ondan sonra başladı. Təhlükəsizlik oqranlarının indi həbsdə olan, cinayət törədən şəxsləri bildiyiniz kimi sahibkarlar üzərində bir neçə qatdan ibarət müxtəlif yağmalama əməliyyatlarını həyata keçirməkdə idilər. Şübhəsiz ki, bunlar da insanlar tərəfindən narahatlıqla qarşılanmaqda idi və bu, bir yandan da ölkənin təhlükəsizlik sisteminin özünün ziyanına işləməkdəydi. “Gözəgörünməz qüvvə” adlandırılan o adamlar əslində gözə girirdilər. Şübhəsiz ki, bu, mundiri ləkələmək idi. Sizə bəllidir ki, Azərbaycanın müasir dövr qurucusu və banisi Heydər Əliyev təhlükəsizlik sistemindən böyük siyasətə daxil olmuşdu. Bu orqanlar millətin nəzərində, gözündə böyük güvənc mənbəyi idi. Təəssüf ki, dediyimiz o dövr ərzində bu sistemə daxil olan naşı əllər təkcə təhlükəsizliyi yox, eyni zamanda iqtisadi-sosial həyatı da zəhərləmişdilər. Şükür ki, dövlət o yükdən və hökumət içərisində hökumətə çevrilmək istəyən adamlardan xilas oldu.

Ardınca vergi sistemində bütövlükdə cəmiyyət və sahibkarlar üçün obraz dəyişdi. İndi artıq onu qorxu və narahatlıqla qarşılayan insanlardan fərqli olaraq, şəffaflıq, anlaşma, sahibkarın fəaliyyətinə geniş meydan vermə və s. kimi fəaliyyətləri görürük. Sizin dediyiniz məsələnin üçüncüsü və ən mühüm qollarından biri institusional tədbirlər idi. Yanvarın 11-də ölkə rəhbəri qeyd olunan məsələ ilə bağlı çox mühüm mesajlarını vermişdi. O söyləmişdi ki, bir sıra hallarda bəzən fərqinə varmadan hansısa strukturların tərkibində müxtəlif agentliklər, hansısa kiçik komitələr və qurumlar yaradılmasına gedilir, sonra isə şişmiş aparatların şahidi oluruq və belə olan təqdirdə hökumət strukturları daha artıq dərəcədə dövlət büdcəsindən asılı vəziyyətə düşürlər. Bu, rəqabətin qarşısını alır, şəffaflığa mane olur, digər tərəfdən isə həmin sahələrdə fəaliyyət imkanlarını əngəlləyir. Məsələn, mən parlamentdə uzun illər deyirdim ki, hər bir kənddə bir tibb məntəqəsi var. Bizə bəllidir ki, onlar minimum ilk təcili yardım funksiyasını yerinə yetirir. Bunun nə önəmi var ki, onu dövlətin boğazında yük kimi saxlayırsınız? Dünyanın hər yerində bunlar özəlləşməyə açılırlar. Bu funksiyanı da zərurət olduğu təqdirdə, yerli ictimai mənafe naminə kimlərsə həyata keçirir. Hətta siz tələb qoya bilərsiniz ki, bu tibb məntəqələri təyinatı dəyişdirilmədən özəlləşdirilsin və s. Və yaxud da uşaq bağçaları ilə bağlı məsələni dövlət niyə çiyinlərində daşımalıdır?! Bu, özəl sistemdə çox uğurla işləyə biləcək sahədir. Dövlət niyə buna vəsait ayırmalıdır?

Beləliklə, dövlət rəhbəri yanvarda da müəyyən qurumların ləğvinə getmişdi və funksional səlahiyyətləri bir-birinə yaxın olan və paralellik təşkil edən, təkrarlayan qurumların bir qismindən xilas olmuşdu.

Artıq gördüyünüz kimi, iqtisadiyyat, vergi, əmlak sistemi arasında birləşməyə gedildi. Bunun da çox ciddi önəmli iqtisadi səbəbləri var. Burada önəmli odur ki, Azərbaycan mülkiyyətçisinin heç də hamısı torpaq və əmlak üzərində öz hüquqi səlahiyyətlərini sona qədər rəsmiləşdirə bilməyib. Bu, sizə də bəllidir. Media orqanı olaraq, vətəndaşlardan aldığınız müraciətin bir qismi bununla bağlıdır.

İkinci məsələ: dövlətin sərəncamı altından olan müxtəlif dövlət mülkiyyətli obyektlər var. Bu, hansısa zavodlar, müxtəlif təyinatlı idarələr ola bilər. Hesab edirəm ki, təyinat dəqiqləşdirilmələrinə gedilməli və bəziləri icarəyə verilməlidir. Yəni qeyd etdiyimiz kimi, dövlətin nəzarəti altında olan müxtəlif qurumların təyinatı ilə bağlı daha dəqiq hesablanmış qərarlar verilməlidir. Əminəm ki, 51%-in 49%-ə nisbətində olan, nəzarət paketi dövlətin əlində olan qurumlarla bağlı bundan sonrakı dövrdə daha intensiv, daha sürətli, hesablanmış qərarların şahidi olacağıq.

- Bəs struktur dəyişikliyi?

- Dövlət idarəetmə sistemində kadrların sayını artırmaq iş yerlərinin açılması sayılmamalıdır. Bu, düzgün yanaşma ola bilməz. Çünki dünyada əhalinin 100 min nəfərinə düşən məmur sayı ilə bağlı kvotalar var. Bu bizdən əvvəl kəşf olunub qurtarıb və biz burada yenilik edə bilməyəcəyik. Necə ki 20 şagirdə bir müəllim düşməsi normaldır, necə ki əhalinin üzərinə düşən tibb bacılarının və həkimlərin sayı ilə bağlı kvota var, eləcə də məmur sayı ilə bağlı çox önəmli düsturlar var. Ölkə rəhbərinin atdığı addımlar hesab edirəm ki, bizim nəzərimizdə dövlət idarəetmə sistemində optimallaşdırma qərarlarıdır, məmur sayının qeyd etdiyiniz ictimai mənafelərə uyğun qurulmasıdır. O biri yandan isə bürokratik sistem məsələsindən danışanda bir çoxu bunları Qərbdəki nümunələrdən çıxış edib deyir. Yəni bürokratik sistemləri heç kim sındırmır, dağıtmır. Bu yanaşmada həqiqət var. Amma nə qədər sayı çox olan hökumət strukturları olacaqsa, o qədər də səlahiyyət istəyəcəklər. Bu da vətəndaşın üzərində əngəlləmələrə səbəb olur. Baxın, vaxtilə lisenziyalaşdırılan sahələr nə qədər idi? Sayı 500-dən çox idi, amma indi bildiyim qədər, 130-dan artıq deyil. Yaxud da taksi xidməti, nəqliyyat sistemində müvafiq nazirlik mövcud idi və onda nə qədər problemlər ortaya çıxır. Hesab edirəm ki, İqtisadiyyat Nazirliyinin vahid bir qurum kimi yaradılması bir tərəfdən vergi sistemini daha çevik etməyə şərait yaradır.

Bilirsiniz ki, Saakaşvili dövrü Gürcüstanı nümunələrindən Azərbaycan insanı da bir sıra hallarda bəhs edir. Çünki qonşu ölkələrik, tez-tez səfərlər edirik, orada gördüklərini gözlərində və beyinlərində bəzən daşıyıb ölkəmizə gətirirlər, bəzən nəyisə nümunə göstərirlər və yaxud da bizdə nəyisə tərifləyib, onlardan irəlidə olduğumuzu söyləyirlər. Bu məsələdən danışanda mən deyirəm ki, Gürcüstanda iqtisadi nailiyyətlərin banisi, müəllifi Saakaşvili deyil, Kaxa Bendukidze idi. Sözügedən şəxsə həmişə mən simpatiya ilə baxmışdım və onun bütün fəaliyyətini izləmişəm. O deyirdi ki, mən Saakaşviliyə “əgər vergi dərəcələri və sayı azaldılmasa, iqtisadiyyatda durğunluq, tormozlanma yaranacaq” demişdim. Bu həqiqətdir. Qara dövriyyə, ikili mühasibatlıq nə zaman meydana çıxır? Dediyimiz qanunlar effektli işləməyəndə. Cənab Prezident qeyd etdiyimiz insanları qəbul edərkən, konkret olaraq Mikayıl Cabbarovu təyin edərkən vurğuladı ki, artıq kölgədən 100 mindən artıq insanın işləməsi ilə bağlı məsələlər çıxıb, yəni rəsmiləşib, onların əmək müqaviləsi tərtib olunub. Bu o deməkdir ki, artıq onların aldığı rəsmi maaşlar gələcəklərinə, yəni pensiyalarına təsir edəcək. Beləliklə, institusional islahatlar bütövlükdə hökumətin daha optimal çəkiyə malik olmasını meydana çıxaracaq.

Ümumiyyətlə, biz hökumətdən danışırıqsa, deməliyik ki, bu, ölkə rəhbərliyi tərəfindən verilən qərarların, xüsusilə də iqtisadi maliyyə yüklü qərarların yerinə yetirilməsinə məsul bir təchizatdır. Biz artıq ölkə rəhbərliyinin bildirdiyi kimi, yeni hökumətdən danışa bilərik. Birinci növbədə tələb odur ki, artıq biz köhnə hökumətin kölgəsindən çıxmalıyıq. Bəzi məmurlar özlərinin çevrəsində yaratdıqları qurumlarla iqtisadiyyatda iştirak edirlər. Bu, məmur biznesinə rol açır. Bu isə bir tərəfdən qanun pozuntusudur, o biri yandan başqalarının haqsız şəkildə rəqabətdə uduzmasına, onlara qarşı qanunsuz hərəkətlərə səbəb olur.

Üçüncü məsələ ondan ibarətdir ki, hakimiyyətin digər qollarında çalışanlar öz sahələri ilə bağlı fəaliyyət aparırlarsa, iqtisadiyyat bundan tamamilə ayrı fəaliyyət göstərirsə, bu, şübhəsiz ki, yaxşı münasibətlərə səbəb olur, iqtisadiyyat öz qanunları ilə çalışır. Burada artıq kənar və yaxud kobud müdaxilələrə ehtiyac olmur.

Yekun olaraq, qarşıdakı dönəmdə digər strukturların da birləşməsinin və ya paralelliyin ləğvi yönündə dövlət rəhbərliyi tərəfindən verilən qərarları gözləyə bilərik. Bu, ən azı indiki dövrdə prezident tərəfindən atılan addımların məntiqindən doğur və mümkündür ki, baş versin.

- Qarşıdan bələdiyyə seçkisi gəlir. Siz də dəyişikliklərdən bəhs etdiniz. Etiraf edək ki, bu gün ölkədə bələdiyyələr normal vəziyyətdə deyil. İcra hakimiyyətlərinin statusunun azaldılıb, bələdiyyələrin səlahiyyətinin artırılması mümkün ola bilərmi? İcraedici hakimiyyət bunda nə dərəcədə maraqlıdır?

- İcra hakimiyyətləri ilə bağlı səlahiyyət dəyişikliklərinə yaxın zamanda gedilməsi gözlənilmir. Ən azından bu məsələ birinci növbədə müvafiq dövlət strukturlarında müzakirə olunmalı idi və ona bağlı hansısa mərkəzlər, institutlar araşdırma aparmalıydılar. Yalnız o tədqiqatlardan sonra qərar verilə bilər. Doğrudur, bələdiyyə sistemi 1999-cu ilin hadisəsidir. Bu həm də Qərb idarəçiliyində özünə geniş yer ayırmış institutdur. Habelə Azərbaycan Avropa Regional Xartiyasını imzalayıb və müəyyən öhdəliklərimiz var. Lakin başa düşüləndir ki, bələdiyyə sisteminin formalaşmasında böyük təcrübəyə malik ölkələrlə Azərbaycanı müqayisə etmək olmaz. Məsələn, Türkiyədə bələdiyyələr siyasi hakimiyyət məsələsini həll edir. Bələdiyyə sistemində yer tutan partiyalar sonra parlamentdə və prezidentlik uğrunda mübarizədə üstün bir baza, imkanlar qazanırlar. Azərbaycanda bələdiyyə institutu müəyyən qədər siyasi olsa da, orada partiyalar iştirak edir. Amma nəticə etibarilə bu, ölkənin taleyinə o dərəcədə də təsir etmir. Bizdə bu yerli özünüidarə institutu kimi düşünülmüşdü ki, sərt mərkəzləşmə azalsın, demərkəzləşmə getsin, yəni bölgələr daha çox səlahiyyət alsın. Bunda məqsəd həm də o idi ki, yerli demokratiya gücləndirilsin, vətəndaşlar öz idarəçiliklərində, həyatının müəyyənləşməsində və yerli problemlərin həllində iştirak etsinlər. Lakin bunu həyata keçirmək o qədər də asan olmadı. Çünki bütün hallarda yerlərdə hər hansı bir qurum, hər hansı bir təchizat öz səlahiyyətlərini asanlıqla əldən verməyəcək. İkinci tərəfdən bələdiyyə institutu malik olduğu əmlak və ya mülkiyyətlə bağlı dəqiq xəritəyə malik deyil. Hələ də bu, problem olaraq qalır. Üçüncüsü, bələdiyyələr öz maliyyələrini tam formalaşdıra bilmədilər. Maliyyə müstəqilliyi olmadığı üçün bu institut xalqın gözündə bəzən yalnız icra hakimiyyətlərinin tapşırığı ilə torpaq haqlarını verən quruma çevrilmiş oldu.

(Ardı var)

Yaşlıların köməyinə çatan tennisçi könülləri fəth etdi - MARAQLI...+ FOTOLAR
Bələdiyyə sədrinin köməkçisi mətbuat konfransında ayaq əzələlərini göstərdi - FOTO
Sevgilisinin evlənmək istəmədiyi aparıcı intihar etdi - FOTOLAR + VİDEO
Millət vəkilləri Atatürkün imzası olan maskaları zibil qutusuna atdılar - FOTO + VİDEO
Hamilə fili bu şəkildə öldürdülər - İnsanlığın bitdiyi an...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
ABŞ-ın baş prokuroru ittiham etdi, Rusiyadan cavab gəldi
Gündəm
“Hərbçilərimizin Qələbə paradında iştirakı xalqımızın bu tarixi zəfərdəki rolundan xəbər verir”
Cəmiyyət
Kürdəxanıda film kimi oğurluq - Qarovulçunu öldürüb 51 min pul apardılar...
Cəmiyyət
Mikayıl Müşfiq sovet rejiminə qarşı...
Gündəm
“İrəvan məsələsi təbliğat maşınımızın, hücum diplomatiyamızın tərkib hissəsi olmalıdır”
Yazar
Seymur Verdizadə
"Donuza güllə atan adamın başını donuz kimi kola soxub, şalvarını əynindən çıxarırdılar..."
Sultan Laçın
“Elə bildim, qaçqınlar “Qaçqınkom”un qarşısında  Qarabağın azadlığı tələbilə aksiya keçirir...”
Həftənin ən çox oxunanları
Elçibəyin Klintona Kəlbəcərlə bağlı yazdığı məxfi məktub: Prezident amerikalı həmkarından nə istəyib?
"Əli Nağıyev istədiyinin 10 faizini hələ həyata keçirə bilməyib, çünki..."
Niyə Əbülfəs Qarayevin işdən qovulmasına ən çox sevinən Bərdə camaatıdır...?
“Əvvəllər Yaşarla bağlı etiraf məsələsinə gələndə hardasa əsəbiləşirdim, amma indi..”
Rusiyaya səs salan azərbaycanlı müğənni: “Gəncədə dörd manata ofisiant işləyirdim” - VİDEO
“İyunun 2-də Pənah Hüseynə bildirmişəm ki, bunu etmək olmaz, nəticəsi sizin üçün pis olacaq”
"Qarayevin qonağı olan Jerar Depardye gördüklərindən o qədər heyrətə gəlmişdi ki..."
“Qarabağ probleminin həlli sazişi imzalanmışdı, lakin Gəncə qiyamını eşidən ermənilər dedilər ki...”
ABŞ-dakı etirazçılardan türk dünyasına töhfə: Fərqində olmadan elə bir şey etdilər ki...
“Səhiyyə sistemimiz artıq çökməkdədir-  sutkada 697 yoluxma!..”- PAŞİNYAN DALANA DİRƏNDİ......-VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247