Xəbər lenti
05/06/2020 [22:10]:
“Azərsu” və Yasamal İcra  Hakimiyyəti Şəhid Bulağını niyə susuz qoyub?..-FOTOLAR
05/06/2020 [22:00]:
Ay tutulması başladı
05/06/2020 [21:53]:
Cahangir Əsgərov Prezidentə müraciət etdi
05/06/2020 [21:27]:
"26 dövlət proqramının dövlət büdcəsində öz əksini tapmamasının səbəbi nədir?" - VİDEO
05/06/2020 [21:22]:
Gecə klubuna gedən 12 yaşlı qızı zorladılar - Bakıda dəhşət
05/06/2020 [21:18]:
Koronavirusa yoluxma bu dövrdə arta bilər - VİDEO
05/06/2020 [21:15]:
Küləkli hava şəraiti koronavirusa yoluxmanı artıra bilər? - AÇIQLAMA
05/06/2020 [20:56]:
Koronavirus banklardakı pulları necə “yeyir”? – “Ağ günlər”dən “qara günə” qalanlar...
05/06/2020 [20:55]:
"Paşinyanın həyat yoldaşının qeyri-səmimi sülh çağırışları etməklə olmur bu işlər..."
05/06/2020 [20:51]:
Azərbaycanda dolu yağıb - FAKTİKİ HAVA + VİDEO
05/06/2020 [20:40]:
İngiltərədə hansı heyvan cinsinə aid olduğu bilinməyən canlı görünüb...
05/06/2020 [20:38]:
ABŞ Corc Floydla vidalaşır...
05/06/2020 [20:20]:
“Avropa Şurasından bu günə qədər “Ermənistan işğalçıdır” sözünü eşitmədik”
05/06/2020 [20:12]:
“Bombardier” 2,5 min işçisini ixtisar edir
05/06/2020 [19:54]:
Ermənistanda bu günədək 100-ə yaxın polis işçisi koronavirusa yoluxub
05/06/2020 [19:48]:
Bakıda yük maşını yandı
05/06/2020 [19:33]:
İlk dəfə vəkilliyə namizədlərin onlayn andiçmə mərasimi keçirilib
05/06/2020 [19:16]:
Avropadan dəyərlərə SAYĞISIZLIQ: “Bizə ağıl öyrətməsinlər” – Partiya sədri
05/06/2020 [19:14]:
Karantin qaydalarını pozan futbolçular cərimələndi
05/06/2020 [19:13]:
Bozbaş ola qazan-qazan...
05/06/2020 [19:01]:
Rusiyanın Xalq artisti vəfat etdi
05/06/2020 [18:55]:
Deputatlar Diaspor Komitəsinin pandemiya dövründəki fəaliyyətindən danışdılar
05/06/2020 [18:48]:
Qadın qonşusunu evinə çağırıb, qızının gözü önündə baltaladı - Dəhşətli qətl
05/06/2020 [18:44]:
"Qarabağ" türkiyəli futbolçuya 2-ci dəfə təklif göndərəcək
05/06/2020 [18:42]:
"Hər kəs özünü koronavirusdan qorumaqla ailəsini və bütün ətrafını xilas etmiş olacaq"
05/06/2020 [18:40]:
Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı - RƏSMİ
05/06/2020 [18:39]:
"Dedi ki, mən sənin yerində olsaydım, burada ayda 200-300 min manat pul qazanardım..."
05/06/2020 [18:33]:
Azərbaycanda koronavirusdan sağalanların sayı 3 871 nəfərə çatdı
05/06/2020 [18:32]:
Azərbaycanda daha 338 nəfər koronavirusa yoluxub, 4 nəfər ölüb
05/06/2020 [18:32]:
“Kəndlərin problemlərinin həllinə əlavə vəsait ayrılsın” 
05/06/2020 [18:09]:
“Çingiz Əhmədov mükafat almadığına görə belə danışır”
05/06/2020 [18:05]:
Bakı ilə Kiyev arasında birbaşa uçuş həyata keçiriləcək
05/06/2020 [17:55]:
Erməni ağırlıqqaldırandan dopinq tapıldı
05/06/2020 [17:53]:
Azərbaycan dilinin qaydalarına riayət etməyən 6 028 obyekt aşkarlanıb
05/06/2020 [17:49]:
AZAL daha 144 ölkə vətəndaşını vətənə qaytarıb
05/06/2020 [17:47]:
Azərbaycanda turizm şirkətlərinin otellərə olan borcu 1 milyon manatı ötüb
05/06/2020 [17:44]:
Ukraynada istefası tələb edilən  erməni nazir “şeytan” adlandırıldı...-VİDEO
05/06/2020 [17:34]:
“Hazırkı məqamda Qarabağda hərbi əməliyyatların bərpası ehtimalı çox realdır”
05/06/2020 [17:31]:
Rusiyada yeddi kilometr məsafədə hədəfi vura biləcək snayper hazırlanır
05/06/2020 [17:04]:
Akif Təvəkküloğlu Milli Məclisə QAYITDI
05/06/2020 [17:03]:
İki uşaq anasına aşiq olan gənc onu bıçaqlayaraq öldürdü -FOTOLAR
05/06/2020 [16:55]:
Mehman Hüseynov üçün 140 min manat TOPLANDI
05/06/2020 [16:54]:
Qapı açıq olanda...
05/06/2020 [16:54]:
Kürdə burulğana düşənlərin adları bilindi - YENİLƏNİB
05/06/2020 [16:52]:
Türkiyədən daha 143 vətəndaşımız ölkəmizə gətirildi
05/06/2020 [16:48]:
Karantin Vəkillər Kollegiyasının üzvlərinə də şamil olunacaq
05/06/2020 [16:48]:
"Parni iz Baku"nun aktyoru vəfat etdi — FOTO
05/06/2020 [16:46]:
Azərbaycanda futbolçulardan müsahibə götürmək mümkün olmayacaq
05/06/2020 [16:14]:
Braziliya СOVID-19 virusundan ölənlərin sayına görə İtaliyanı keçdi
05/06/2020 [16:10]:
Rusiya “Armata” tanklarının ixracına hazırlaşır
05/06/2020 [16:09]:
Komitə sədri dövlət büdcəsi ilə bağlı maraqlı TƏKLİFLƏR irəli sürdü
05/06/2020 [16:09]:
Bir daha 4 iyun haqqında...
05/06/2020 [15:45]:
Ərdoğan küçəyə çıxma qadağasını LƏĞV ETDİ
05/06/2020 [15:43]:
"İlk dəfə imtahan verən yeniyetmələrdə gərginlik səbəbindən temperaturun dəyişməsi ola bilər"
05/06/2020 [15:41]:
“Google”: “Trampa Çindən, rəqibinə isə İrandan olan hakerlər hücum edib”
05/06/2020 [15:36]:
Deputat Rabitə Nazirliyini “VURDU”
05/06/2020 [15:20]:
Çimərliklərə getməyin! - XƏBƏRDARLIQ
05/06/2020 [15:20]:
“Ümumiyyətlə, istirahət mərkəzlərinə peyğəmbərimiz və onun səhabələrinin adını vermək haramdır...”
05/06/2020 [15:17]:
"Utanmırsınız, səhər məni 10 dəqiqəlik efirə çağırırsınız?" - Rəhim Rəhimli
05/06/2020 [15:09]:
Sabir Rüstəmxanlı Neftçalanın su problemini gündəmə gətirdi
05/06/2020 [15:06]:
Qarabağ münaqişəsinə aid məxfiliyi götürülmüş yeni sənədlər dərc edilib
05/06/2020 [15:01]:
Cozef Baydenə xəbərdarlıq - Polisin səsini itirə bilər...
05/06/2020 [15:01]:
Azay Quliyev Milli Məclisdə seçicilərinin problemlərini qaldırıb
05/06/2020 [15:00]:
ABŞ-ın baş prokuroru ittiham etdi, Rusiyadan cavab gəldi
05/06/2020 [14:57]:
Yay imtahan sessiyasının ləğvi ilə bağlı rəsmi açıqlama
05/06/2020 [14:50]:
“Sumqayıt kimi şəhərdə bir Şəhidlər Xiyabanına nəzarət edə bilmirlər...” - FOTOLAR
05/06/2020 [14:46]:
"Azəriqaz"dan smart-kart sayğacları olanlara xəbərdarlıq - Qazsız qala bilərsiniz
05/06/2020 [14:42]:
Qənirə Paşayevadan etiraz: “Burada hansısa şəffaflıqdan danışa bilmərik”
05/06/2020 [14:41]:
Tələbələrin təhsil haqqı ilə bağlı müraciətlərinə nə vaxt cavab veriləcək? - Nazirlikdən açıqlama
05/06/2020 [14:41]:
"Azərsu" həftəsonu xüsusi rejimdə işləyəcək
05/06/2020 [14:40]:
Deputatdan Şamaxıda kənd adının dəyişdirilməsinə ETİRAZ: “O kənd türk adıdır”
05/06/2020 [14:40]:
Siyavuş Novruzovdan həmkarlarına: “Ayrılan pullar xərclənib, bitib, gedib”
05/06/2020 [14:39]:
Deputat uşaqpulunun bərpasını İSTƏDİ
05/06/2020 [14:38]:
Deputat parlamentdə su problemini qaldırdı: “Taxıl zəmisi susuzluqdan yandı”
05/06/2020 [14:34]:
Avropa Komissiyası Aİ ölkələrindən sərhəd nəzarətinin ləğvini istəyir
05/06/2020 [14:33]:
İranın yük gəmisi İraq sularında batdı: Ölənlər var
05/06/2020 [14:25]:
“Hərbçilərimizin Qələbə paradında iştirakı xalqımızın bu tarixi zəfərdəki rolundan xəbər verir”
05/06/2020 [14:23]:
DSX Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə cavab verdi
05/06/2020 [14:22]:
Təhsil Nazirliyi tədris ilinin sonunu qarışdıranlara aydınlıq gətirdi
05/06/2020 [14:22]:
IWF prezidenti Azərbaycanın yarım milyonunu mənimsəyib
Bütün arxiv bir sırada
27/09/2019 [18:50] - Siyasət - ( 1208 dəfə baxılıb)

Ərdoğan dünya liderlərini niyə danladı: Türkiyə yeni superdövlətə çevrilməyə çalışır



Nüvə silahına da sahiblənərsə, Rusiya ilə eyni siyasi qütbdə yer alacaq Türkiyənin gücü dünyada qüvvələr nisbətinin dəyişməsinə yol aça bilər...

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın BMT-nin Baş Assambleyasındakı son çıxışı beynəlxalq siyasət məkanında kifayət qədər ciddi çalxantı yaradıb. Hazırda bu çıxış həm ümumilikdə və həm də Türkiyə liderinin ayrı-ayrı mesajları qismində ciddi şəkildə müzakirə edilməkdədir.

Onu da qeyd edək ki, R.T.Ərdoğanın mesajlarından məmnun qalan siyasi dairələr kifayət qədərdir. Amma bununla yanaşı, həmin çıxışın məzmunundan qıcıqlananlar da olmamış deyil.

Əslində, bu, qətiyyən gözlənilməz deyil. Çünki R.T.Ərdoğanın mesajlarından həm məmnun qalanlar, həm də qıcıqlananlar üçün kifayət qədər səbəblər var.

Məsələ ondadır ki, Türkiyə prezidenti çıxışına diplomatik don geyindirməyə qətiyyən ehtiyac duymayıb. Nə demək istəyirdisə, elə açıq məzmunla söyləyib. Kimin sevinəcəyinə, kimin isə qəzəblənəcəyinə heç əhəmiyyət belə, verməyib.

Əslində, R.T.Ərdoğan bəlkə də ən doğru çıxış üslubunu seçmişdi. Çünki onun söylədiklərini demək olar ki, dünyada hər kəs bilirdi. Sadəcə, heç kəs cəsarət edib, dilə gətirmirdi. Dilə gətirənlərsə, ən yaxşı halda diplomatik eyhamlarla kifayətlənməyə üstünlük verirdilər.

Картинки по запросу bmt baş assambleyası
Ancaq R.T.Ərdoğan açıq məzmunla dedi ki, BMT-nin mövcud fəaliyyət mexanizmləri artıq çox köhnəlib, dünya üçün faydalı deyil, əksinə, əksər hallarda zərərlidir. Örnək olaraq da BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasını önə çəkdi. Bu önəmli qurumu dünyada sülhün və əminamanlığın bərqərar olması qarşısında “təhlükə şurası” kimi xarakterizə etdi.

Xüsusilə də, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvün girovuna çevrilməsinə diqqət çəkdi. Haqlı olaraq, bu mexanizmin dünyada ədalətsizliyə və 5 özəl imtiyazlı dövlətin maraqlarına boyun əydirilməsinə yol açdığını vurğuladı. Və dünyanın bu 5 dövlətdən daha böyük olduğunu qabartdı. Çıxış yolunu qərarların BMT-yə üzv olan bütün dövlətlər tərəfindən konsensus əsasında qəbul edilməsində gördüyünü qeyd etdi.

Maraqlıdır ki, buradan da birbaşa Fələstin böhranına keçid edərək, İsrailə yükləndi. Rəsmi Təl-Əvivi BMT-nin qətnamələrinə əhəmiyyət verməməkdə suçladı.

Картинки по запросу bmt baş assambleyası ərdoğan
Sonrasa, heç kimin gözləmədiyi bir davranışla hər kəsi şoka saldı. İsrailin 4 versiyada xəritəsini açaraq, nümayiş etdirdi. Yaradılarkən bu dövətin ərazisinin nə qədər olduğunu, daha sonrakı mərhələlərdə Fələstin torpaqlarının işğalı hesabına hansı səviyyəyə qədər böyüdüldüyünü izah etdi.

Davamında Türkiyə lideri İsrailin əsas hədəfinin Fələstinin geri qalan ərazilərini də ələ keçirərək, onu yer üzündən silmək olduğunu vurğuladı. Və bütün bu beynəlxalq hüquq pozuntularının əsas günahkarının Fələstinin hüquqlarını müdafiə etməkdən yayınan BMT-də olduğunu dedi: “Əgər, hüququ pozulanı belə müdafiə edəcəksə, onda belə BMT heç kimə lazım deyil”.

Sözün qısası, Türkiyə prezidenti BMT-ni və onun bütün üzvlərini açıq mətnlə danladı. Səs tonu və seçdiyi ifadələrsə, aşağılayıcı keyfiyyətdəydi.

Hətta belə cəsarətin dünyada, xüsusilə də müəllifinin ölkəsində hansı nəticələrə yol aça biləcəyini proqnozlaşdırmaq qabiliyyətində olanlar Türkiyə liderinin mümkün olandan daha da irəli getdiyini düşünə bilərlər. Və bu halda, tamamilə haqlı olarlar.

Məsələ ondadır ki, BMT-də analoji sərt çıxış örnəklərinə qətiyyən tez-tez rast gəlinmir. Adətən, öz narazılığını çıxışlarında biruzə verən dövlət liderləri öz mesajlarını, ittihamlarını müəyyən çərçivədə məhdudlaşdırırlar. Yəni, nə şişi yandırırlar, nə də kababı...

Amma R.T.Ərdoğan deyəsən, bu cəsarətli çıxışıyla “həm şişi, həm də kababı yandırdı”. Və böyük ehtimalla “yanmış kababın qoxusu” yaxın gələcəkdə Türkiyə sərhədləri içərisində hiss oluna bilər.

Ola bilsin ki, R.T.Ərdoğan vaxtilə müəlliflik etdiyi “one minute” olayının nəticələrindən xüsusi ilham alaraq, artıq bütün dünyanı danlaya biləcəyi qənaətinə gəlib. Amma bunun nə qədər təhlükəli davranış olduğunu təxmin eləmək o qədər də çətin deyil. Bə heç şübhəsiz ki, bunu özü də bilir.

Sadəcə, ehtimal etmək olar ki, indiki situasiyada onu belə bir siyasi riskə daha ciddi səbəblər sövq edib. Və bu riskin ona növbəti prezident seçkilərində uğur gətirib-gətirməyəcəyi ilə bağlı isə hələlik qəti fikir söyləmək çox çətindir.

Картинки по запросу gezi olayları
Yalnız onu qeyd etmək olar ki, vaxtilə buna bənzər cəsarəti SSRİ-nin dövlət lideri Nikita Xruşşov göstərmişdi. O da BMT-də çıxış edərkən üzv ölkələri qınamışdı və dövlət liderlərini sərt, həm də təhqiramiz ifadələrlə danlamışdı. Çıxışının sonundasa, ayaqqabısını çıxardıb, tribunaya vuraraq, “Biz sizin hamınızı məzara qoyarıq” deməklə, bütün dünyanı hədələmişdi.

Nəticəsi N.Xruşşov üçün olduqca acınacaqlı oldu. Gözlənilmədən, səhnəarxası mexanizmlər işə salınmışdı və həmin çıxışdan bir müddət sonra N.Xruşşovu səssiz-səmirsiz devirmişdilər.

Türkiyəyə qarşı da müəyyən təzyiqlərin olacağı, maliyyə-iqtisadi və sosial-ictimai əməliyyatlara start veriləcəyi qətiyyən şübhə doğurmur. “One minute” qalmaqalından sonra yaşananları, kənardan idarə olunduğu artıq şübhə doğurmayan “Gəzi olayları”nı xatırlayanda belə düşünməyə əsaslar yaranır.

Ancaq Türkiyə liderinin davranışları onun heç nədən narahat olmadığını sezdirir. Hətta onun özündən əmin olduğu da müşahidə edilir. R.T.Ərdoğan Türkiyənin yeni missiyasını, dünyada və regionda yeni güc mərkəzi olaraq, siyasi iradəsini bütün dünyaya qəbul etdirmək niyyətində tamamilə ciddidir. Və bu niyyətin qarşısında ola biləcək bütün riskləri gözə aldığını açıq-aşkar sezdirir.

Eyni zamanda, R.T.Ərdoğan Türkiyənin yaxın gələcəkdə dünyanın superdövlətlərindən birinə çevrilməsi istiqamətində qəti addımlar atmağı planlaşdırdığının mesajını da verib. Belə ki, o, nüvə silahı ilə bağlı dünyada “ədalətsiz və yazılmamış qanun”un hökm sürdüyünü bəyanlayıb. Onun fikrincə, hər hansı beynəlxalq böhranın həlli zamanı ədalət tələb edənlərə qarşı nüvə silahı təhdid vasitəsi kimi istifadə edilir. Və bu, yolverilməzdir. R.T.Ərdoğan hesab edir ki, bu ədalətsiz durumdan çıxış yolu isə ya nüvə silahının hamı üçün qadağan edilməsi, ya da hər bir dövlətə bu silaha sahiblənmək haqqının tanınmasıdır.

Картинки по запросу nüvə silahı
Bu isə Türkiyənin nüvə silahına sahiblənmək ideyasına biganə olmadığı kimi də yozula bilər. Üstəlik, Türkiyənin artıq bu ideyanı reallaşdırması üçün müəyyən imkanlar qazanmaq üzrə olduğu da bir reallıqdır. Hər halda, Rusiyanın yardımı ilə Türkiyədə AES-in tikintisinə başlanması rəsmi Ankaraya belə bir imkan aça bilər.

Məsələ ondadır ki, AES-in tikintisinin başa çatmasından sonra Türkiyə və Rusiya arasında nüvə texnologiyası ətrafında daha sıx əməkdaşlıq qaçılmazdır. Və bu, nüvə silahının yaradılmasına qədər inkişaf edə bilər.

Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Türkiyə-Rusiya münasibətləri son illərdə ən yüksək səviyyəyə çatıb. Hətta bu münasibətlərin inkişaf tempi ABŞ və Qərbi ciddi şəkildə narahat etməkdədir. Çünki Rusiya ilə eyni siyasi qütbdə yer alacaq Türkiyənin gücünün dünyada qüvvələr nisbətinin dəyişməsinə yol aça biləcəyini ABŞ və Qərb çox gözəl anlayır.

Bütün bunları nəzərə aldıqda, R.T.Ərdoğanın öz mesajları ilə bəzi beynəlxalq siyasi iradə mərkəzlərini çıxılmaz vəziyyətə salaraq, seçim qarşısında qoyduğu qətiyyən şübhə doğurmur. ABŞ və Qərbin bu mesajlardan hansı nəticələri çıxaracağı isə yəqin ki, yaxın gələcəkdə aydınlaşmağa başlayacaq.

İngiltərədə hansı heyvan cinsinə aid olduğu bilinməyən canlı görünüb...
ABŞ Corc Floydla vidalaşır...
İki uşaq anasına aşiq olan gənc onu bıçaqlayaraq öldürdü -FOTOLAR
"İri miqyaslı hərbi əməliyyatlar başlasa, erməni tərəfi davam gətirə bilməyəcək..."
Yaşlıların köməyinə çatan tennisçi könülləri fəth etdi - MARAQLI...+ FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
ABŞ-ın baş prokuroru ittiham etdi, Rusiyadan cavab gəldi
Gündəm
“Hərbçilərimizin Qələbə paradında iştirakı xalqımızın bu tarixi zəfərdəki rolundan xəbər verir”
Cəmiyyət
Kürdəxanıda film kimi oğurluq - Qarovulçunu öldürüb 51 min pul apardılar...
Cəmiyyət
Mikayıl Müşfiq sovet rejiminə qarşı...
Gündəm
“İrəvan məsələsi təbliğat maşınımızın, hücum diplomatiyamızın tərkib hissəsi olmalıdır”
Yazar
Seymur Verdizadə
"Donuza güllə atan adamın başını donuz kimi kola soxub, şalvarını əynindən çıxarırdılar..."
Sultan Laçın
“Elə bildim, qaçqınlar “Qaçqınkom”un qarşısında  Qarabağın azadlığı tələbilə aksiya keçirir...”
Həftənin ən çox oxunanları
Elçibəyin Klintona Kəlbəcərlə bağlı yazdığı məxfi məktub: Prezident amerikalı həmkarından nə istəyib?
"Əli Nağıyev istədiyinin 10 faizini hələ həyata keçirə bilməyib, çünki..."
“Əvvəllər Yaşarla bağlı etiraf məsələsinə gələndə hardasa əsəbiləşirdim, amma indi..”
Niyə Əbülfəs Qarayevin işdən qovulmasına ən çox sevinən Bərdə camaatıdır...?
Rusiyaya səs salan azərbaycanlı müğənni: “Gəncədə dörd manata ofisiant işləyirdim” - VİDEO
“İyunun 2-də Pənah Hüseynə bildirmişəm ki, bunu etmək olmaz, nəticəsi sizin üçün pis olacaq”
Vilyam Hacıyevin bağlamaları kimə çatacaqmış? - 2 başçını bitirən bir "əməliyyat"...
"Qarayevin qonağı olan Jerar Depardye gördüklərindən o qədər heyrətə gəlmişdi ki..."
“Qarabağ probleminin həlli sazişi imzalanmışdı, lakin Gəncə qiyamını eşidən ermənilər dedilər ki...”
ABŞ-dakı etirazçılardan türk dünyasına töhfə: Fərqində olmadan elə bir şey etdilər ki...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247