Xəbər lenti
15/11/2019 [17:40]:
İstirahət günlərinin hava proqnozu açıqlandı
15/11/2019 [17:37]:
“Qəhrəmanlıq göstərən insanların daim yad edilməsinə böyük ehtiyac var”
15/11/2019 [17:35]:
Bolqarıstan Baş Nazirinin olduğu təyyarə qəza enişi etdi
15/11/2019 [17:32]:
ADNSU-nun rektoru Aberdin Universitetinin Mühəndislik Məktəbinin direktoru ilə görüşüb - FOTOLAR
15/11/2019 [17:26]:
Aygün Kazımova məhbəsdə ölüm ayağında olan qardaşına baş çəkdi - FOTO
15/11/2019 [17:24]:
Dövlət-din münasibətlərində Azərbaycan modelinin təntənəsi...
15/11/2019 [17:21]:
Məclisə girib zərflərə söyüş yazdı, nəmər qutularına atdı
15/11/2019 [17:19]:
Kişini toy gecəsi belə aldadırlarmış - Bakirə olmayan qızların yeni fırıldağı...
15/11/2019 [17:16]:
XİN Azərbaycanın Krımla bağlı BMT qətnaməsinin səsverməsində iştirak etməməsinin səbəbini açıqladı
15/11/2019 [17:15]:
"Ana əlinə zənbil alıb gedib küçələrdə meyvə-tərəvəz satmamalıdır"
15/11/2019 [17:13]:
İki rayonda zəlzələnin fəsadlarının aradan qaldırılmasına 6 milyon manat ayrılıb
15/11/2019 [17:10]:
İlham Əliyev Sultan Dadaşovu təltif etdi
15/11/2019 [17:08]:
Qızıl Xaç Komitəsi Dilqəmlə Şahbaza baş çəkdi
15/11/2019 [17:06]:
Putinin jurnalistlər üçün mətbuat konfransının vaxtı AÇIQLANDI
15/11/2019 [17:01]:
BSU-da Beynəlxalq Tolerantlıq Günü qeyd olunub
15/11/2019 [16:54]:
"Ürək xəstələrinin 70%-dən çoxunda şəkərli diabetə rast gəlinir"
15/11/2019 [16:53]:
FHN-in İdman-sağlamlıq mərkəzində sərbəst güləş üzrə çempionat keçirilib
15/11/2019 [16:42]:
Övladlarını gizlədən Elnarə Xəlilova: “Bir az səbr edin, görəcəksiz” -VİDEO
15/11/2019 [16:32]:
Şimali Kipr Türk Respublikası 36 yaşını qeyd edir- FOTOLAR
15/11/2019 [16:31]:
İlham Əliyev Şlomo Amarı qəbul etdi - FOTO
15/11/2019 [16:22]:
Abdullah Mətuq əl-Mətuq Tarix İnstitutunun fəxri doktoru oldu - FOTOLAR
15/11/2019 [16:11]:
Xidməti müqavilə üzrə işləyənlərin də icbari sığortaya cəlb edilməsi imkanları nəzərdən keçirilib
15/11/2019 [16:05]:
“Clarivate Analytics” şirkətinin nümayəndəsi BDU-da təlim keçib - FOTO
15/11/2019 [15:56]:
Prezident Bilal Əliyevə mənzil bağışladı
15/11/2019 [15:54]:
İlham Əliyev bir qrup din xadimini qəbul edib - FOTO
15/11/2019 [15:51]:
Bakıda Milli Qəhrəman Albert Aqarunovun heykəlinin açılışı olub - FOTO
15/11/2019 [15:48]:
"Bu bizneslə Əli Kərimli və Arif Hacılı məşğul olublar”
15/11/2019 [15:41]:
"Azərbaycan millisinin son oyunlarında inkişafını görmək olar"
15/11/2019 [15:38]:
Pivə oğurlayan kişiyə ölüm cəzası verdilər - FOTO
15/11/2019 [15:37]:
“Həyat yoldaşımın harda olduğunu bilirəm, hər dəfə zəng vurub soruşum ki, hardasan?”
15/11/2019 [15:33]:
"Konsertimə biletlər satılmadı, 20 min manat borca düşdüm"
15/11/2019 [15:30]:
İranda benzin bahalaşıb
15/11/2019 [15:28]:
Azərbaycanda avtomobillərə pərdə qadağası götürülür - Sürücülərə ŞAD XƏBƏR
15/11/2019 [15:25]:
Ermənistan hakimiyyət nümayəndələri  homoseksualların forumuna qatıldı...
15/11/2019 [15:23]:
Uğur devizi “Xəbər bizim işimizdir” olan agentlik - APA 15 yaşında
15/11/2019 [15:13]:
"Azərbaycan unikal qlobal dialoq və əməkdaşlıq məkanına çevrilib"
15/11/2019 [15:06]:
Bakıda Pakistan vətəndaşı həmyerlisinə qarşı dələduzluq edib
15/11/2019 [15:01]:
“Narkomanlığa qarşı mübarizədə gənclərin rolu” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib - FOTO
15/11/2019 [14:57]:
"Suriya neft oğurluğuna görə ABŞ-dan kompensasiya tələb edəcək"
15/11/2019 [14:55]:
Paşinyan xüsusi xidmət orqanına şeytanla bağlı göstəriş verdi
15/11/2019 [14:51]:
Məşhur aktyorun oriental şousu təəccübləndirdi - VİDEO
15/11/2019 [14:44]:
Regional Bərpa Mərkəzi əsaslı təmir və yenidənqurmadan sonra istifadəyə verildi - FOTO
15/11/2019 [14:37]:
“Dünyanın türkə, onun ədalət və əxlaqına ehtiyacı var”
15/11/2019 [14:37]:
Azərbaycan və Gürcüstan dəmir yolları rəhbərləri arasında görüş keçirildi - FOTOLAR
15/11/2019 [14:34]:
BDU-nun bütün əməkdaşlarına 100 illik yubiley münasibətilə mükafat veriləcək
15/11/2019 [14:30]:
Bərdədə yaşayış binasında yanğın olub, 3 nəfər tüstüdən zəhərlənib
15/11/2019 [14:27]:
“Vergiyə görə müğənniləri güdməsinlər, o qədər güdməli adamlar var ki...”
15/11/2019 [14:26]:
“Smart-kart” tipli sayğaclar barədə “Azəriqaz” İB-dən açıqlama
15/11/2019 [14:14]:
Hamilə qadın huşunu itirənə qədər döyüldü - VİDEO
15/11/2019 [14:03]:
Ekoloqdan hava dəyişkənliyi barədə: “Yeni buzlaq dövrünə qədəm qoymuşuq”
15/11/2019 [13:53]:
UNEC-də növbəti Tələbə-rektor seçkiləri keçirilib - FOTOLAR
15/11/2019 [13:51]:
Almaniya 61 nəfər Azərbaycan vətəndaşını deportasiya etdi
15/11/2019 [13:47]:
Dünya dini liderlərinin II Bakı Sammiti başa çatıb
15/11/2019 [13:45]:
DİN Balakəndəki qətl hadisəsi ilə bağlı məlumat yayıb
15/11/2019 [13:42]:
Bakıda qulaqları boynunda, ağzı olmayan uşaq necə doğulub? -VİDEO
15/11/2019 [13:36]:
Tahir Kərimli Milli Məclisdə özündən getməsindən danışdı - VİDEO
15/11/2019 [13:35]:
Arzuxan Əlizadə Avropadakı mühacir skandalı barədə: “Bunun bir adı var..."
15/11/2019 [13:33]:
“Bunlar 1-ci qrup mənəviyyat, vicdan əlilləridir...”
15/11/2019 [13:33]:
Şəmkir, Gədəbəy və Daşkəsən rayonlarından olan vətəndaşların qəbulu keçiriləcək
15/11/2019 [13:29]:
FHN Xətaidə baş verən yanğınla bağlı məlumat yayıb
15/11/2019 [13:26]:
“Fədayəyə oxumağı mən öyrətmişəm, bacısı İlahə Fəda nə danışdığını bilmir” - VİDEO
15/11/2019 [13:23]:
Bakıya yağış, rayonlara qar yağacaq
15/11/2019 [13:23]:
Qənirə Paşayeva kitaba, çap məhsullarına ƏDV-nin ləğv edilməsi və ya ciddi azaldılmasını təklif edib - VİDEO
15/11/2019 [13:20]:
"Nataşalar baş köşəyə keçdi, minnətdarlıqları üstümüzdən keçən tankları oldu..."
15/11/2019 [13:17]:
Bakıda yeni metro stansiyaları bu ərazilərdə olacaq (XƏRİTƏ)
15/11/2019 [13:15]:
Kran minik maşınını yolda belə sürüdü - ANBAAN VİDEO
15/11/2019 [13:14]:
"Gecələr içib deyirdi ki, dur oynayaq" - 40 yaşında evləndi, başına iş gəldi - TƏFƏRRÜAT
15/11/2019 [13:10]:
Gün ərzində törədilmiş 25 cinayətin üstü “isti izlər”lə açılmışdır
15/11/2019 [13:02]:
Rus hərbçiləri ABŞ bazasını nəzarətə götürdü - Video
15/11/2019 [12:56]:
Dəyərlər: sosial şəbəkələr, söz azadlığı və etika kontekstində
15/11/2019 [12:55]:
Dini liderlər dünya ictimaiyyətini Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə dəstək verməyə çağırıblar
15/11/2019 [12:55]:
Ərli qadın müəllim şagirdini evə çağırıb, onunla cinsi əlaqədə oldu - FOTO
15/11/2019 [12:54]:
Baş prokuror Abşeron rayonunda vətəndaşları qəbul edib
15/11/2019 [12:53]:
“Məhkəməyə müraciət etməliyik ki, həkimlər öz işlərində diqqətli olsunlar, əks halda...”
15/11/2019 [12:52]:
Bu gündən Bakıya istilik verilir
15/11/2019 [12:49]:
Onlayn ticarət, yoxsa alıcılara qarşı saxtakarlıq? - VİDEO
15/11/2019 [12:48]:
Azərbaycan iqtisadiyyatı 2%-dən çox böyüyüb
15/11/2019 [12:47]:
Bakı Slavyan Universitetində yazıçı Şərif Ağayarla görüş keçirilib - FOTO
15/11/2019 [12:43]:
Bakı Dövlət Universitetinin ilk müəllimləri...
15/11/2019 [12:36]:
Bakı məktəblisi erməni idmançıya qalib gələrək qızıl medal qazanıb
Bütün arxiv bir sırada
13/06/2019 [12:49] - Ədəbiyyat - ( 1234 dəfə baxılıb)

Hökmdarın hüzurunda olmaq...



Azadlığı olmayan yaradıcı insanın ağrısı balasını çətin doğan ananın sancısı kimidi!

Sənətkarın xoşbəxtliyi içindəkini sevərək gün işığına çıxarmaq azadlığındadı!

Faciə tək o deyil ki, istədiyini yaratmağa qoymurlar, hürriyyətin alınıb. Dərd odu, qəlbindəkinin əvəzinə sən başqasının tələb etdiyini yazmağa məcbur edilirsən – bir dəfə növbəti nəşrə hazırlayarkən Şoloxovun ”Sakit Don”u sosialist realizminə uyğun redaktə etməsindən yazmışdım.

Daha betərisə zamanla içində yoğurduğun əsəri özün öz əlinlə məhv etməyindi! Yazmaq istədiyini içində boğan, yazdığını qorxudan yandıran o qədər sənət adamı olub ki.

İctimai-siyasi anlamda insanmı önəmli şərtdi, yoxsa mühitmi? Bir növ ”yumurtamı əvvəl yaranıb, toyuqmu?” sualına bənzəyir. İnsanı mühit formalaşdırdığı kimi mühiti də insan yaradır. Belədisə, onda sualın cavabı nədi?

Bilmirəm! Bu dar macalda bu suala çətin cavab tapam. Əslində heç qəsdim də bu deyil.

Sadəcə, iki müxtəlif mühitdə fərqli rəftarın motivini anlamağa çalışıram. Zamanın şərtlərimi, insanın xarakterimi səbəbdi konkret əmələ? Məsələn, Səməd Vurğun ”Vaqif” dramını 1938-ci ildə sovet mühitində yox – təsəvvür edək, süqut etməyib, o vaxtacan yaşayıb – Cümhuriyyətin 20 yaşında necə yazardı?

Bu, Səməd Vurğunun “Vaqif” tamaşasının premyera tarixçəsindən bəhs edən “Sənət əbədidir, ömür amanat…” kitabını oxuyanda ağlıma gələn sualdı. Vurğun şah Qacarın hüzurunda şair Vaqifin durumunu və sonunu tarixi həqiqət kimi yox, partiya rəhbərinin istəyinə uyğun yazmağa məcbur olub.

Arif Əliyev arxiv sənədləri əsasında yazdığı bu povest də maraqlıdı. Diktator Mir Cəfər Bağırovun hüzurunda şair Səməd Vurğunun, rejissor Adil İsgəndərovun yaşadığı qorxunu təsvir edib.

Dünyada qorxu qədər insanı bitirən duyğu varmı?

Qorxu işğalçıdı!

Qorxu əvvəl insanın qəlbini işğal edir, sonra şüurunu. Sənin üzə çıxarmadıqlarını, hələ içinin ən dərin qatında saxladıqlarını da xəbərin olmadan işğal altına salır.

İnsan düşüncəsini total basqıda tutan azadlığa qapalı ölkələrdə ən acı həyatı yaradıcı sənərkarlar yaşayır.

Bu, dünən də belə idi, bu gün də belədi. Neft pulu təpəsindən tökülən məmləkətdə nə qədər istedadlı yaradıcı şəxs işsiz-gücsüzdü, nadanlar əlində əsir-yesirdi, cəlayi-vətəndi…

”Qara maşın dayanan yerdə nəm daşlara buta naxışlı kəlağayı yapışıb qalmışdı”. 

Bu cümlə söz açdığım povestdəndi. Səməd Vurğunla Adil İsgəndərov premyera günü teatrın qapısı ağzında dayanan NKVD-nin qara maşınına pəncərə pərdəsi dalından səksəkə içində baxırlar. Tamaşa bitib, hamı gedib, maşınsa gözləyir.

Təhlükə yan keçir. Bu dəfə teatrın gənc aktrisası Mədinəni aparmağa gəlibmişlər. Mədinəni apardıqları yerdə onun ”buta naxışlı kəlağayısı” düşüb qalıbmış.

…Azadlığı hamı istəyir, amma heç də hamı azadlıqla nə edəcəyini bilmir. Yaradıcı insanlardan savayı. Onlar bilirlər ki, azad mühitdə yaratdıqlarını heç bir ”qara maşın” apara bilməz. Yaratdıqları bax o ”buta naxışlı kəlağayı” kimi qalacaq.

Hökmdarların hüzurundan uzaq azad mühitdə ”buta naxışlı kəlağayı”lar arzusuyla!

Vahid Qazi

13 iyun 2019

P.S. Bu arada oxudum ki, şair Murad Köhnəqala aliment ödəyə bilmədiyinə görə həbs edilib.

loading...
loading...
“Fədayəyə oxumağı mən öyrətmişəm, bacısı İlahə Fəda nə danışdığını bilmir” - VİDEO
Mobil telefonu cibinizdə gəzdirməyin - KİŞİLƏRİN DİQQƏTİNƏ!...
Yatanda ayaqların arasına yastıq qoyun - 5 inanılmaz FAYDASI...
Gül kələminin 10 faydası - Bu xəstələr üçün çarədir...
Pulsuz benzin üçün bunu da etdilər - MARAQLI + FOTOLAR
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Həyat yoldaşımın harda olduğunu bilirəm, hər dəfə zəng vurub soruşum ki, hardasan?”
Cəmiyyət
“Məhkəməyə müraciət etməliyik ki, həkimlər öz işlərində diqqətli olsunlar, əks halda...”
Cəmiyyət
“Son illər otlaqların pambıq sahələrinə çevrilməsi heyvanların azalmasına gətirib çıxarıb...”
Gündəm
Bu gün Şuşa erməni teatrı Laçında “Tülkü və durna” kukla tamaşasını göstərəcək...
Dünya
Nazarbayevin qızı İrəvanda Mirzoyanla dostluq ağacı əkdi - FOTO
Həftənin ən çox oxunanları
"Bu o deməkdir ki, atam yaşadığı müddətdə hərəkət edə, danışa bilməyəcək..."
"Hələ 2015-ci ildə getmək istədim, prezident dedi ki, hələ işlə, sonra Rövnəq müəllimə də demişdi ki..."
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
Suriya və Rusiya generalları Ərdoğanın sarayına bomba zərbələrini müzakirə edib - ŞOK
Yanvardan pensiyalar bu qədər ARTACAQ
“Müharibə edəcəklərsə müharibə edəcəyik, döyüşəcəklərsə döyüşəcəyik” – “Qorxmuruq!”
PKK-çı kürdlərdən Rusiya-Türkiyə hərbi patrullarına VƏHŞİ HÜCUMUN VİDEOSU...
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
“Onlar rus ordusunun hücumunu önləməyə qadir deyil”
Talış kəndinə 42 erməni ailəsi qaytarıldı- Düşmən yeni savaşdan ehtiyatlanmır?..
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247