Xəbər lenti
24/02/2020 [15:15]:
Rusiya İdlibi bombaladı - 5 ölü
24/02/2020 [15:12]:
Cəlilabadda koronavirusun yayılması xəbəri ilə bağlı - RƏSMİ AÇIQLAMA
24/02/2020 [15:05]:
Kürdəmirdə ana və körpənin müəmmalı ölümünün TƏFƏRRÜATI
24/02/2020 [15:02]:
Abdullah Avcı “Fənərbaxça”ya, Ərsun Yanal Azərbaycan millisinə keçə bilər
24/02/2020 [14:37]:
Paşinyan elə də kasıb deyil...
24/02/2020 [14:33]:
Koronavirusdan “iqtisadi bombardman”: Dünya yeni böhranla üz-üzə...
24/02/2020 [14:31]:
Ailənin tək oğlu, Şəhid qardaşı cəbhə bölgəsinə göndərilməsin - TƏKLİF
24/02/2020 [14:29]:
“Azərbaycanda koronavirusa yoluxma halı qeydə alınmayıb”
24/02/2020 [14:29]:
Təqaüdə göndərilən yeddi hakimin adı bəlli oldu - SİYAHI
24/02/2020 [14:18]:
İtaliyanın məşhur geyim firması fabriklərini bağladı
24/02/2020 [14:16]:
Naxçıvan Ali Məclisinə sədr seçildi
24/02/2020 [14:10]:
Davamlı inkişafın təmin edilməsi aspektindən müasir çağırışlar...
24/02/2020 [14:10]:
Millət vəkili yubiley doğum gününü qeyd etmədi - şəhid ailəsinin yanında olmağı vacib saydı...
24/02/2020 [14:06]:
Şəhidin nəşi döyüş bölgəsindən çıxarılmayıb - QOHUMLARI
24/02/2020 [14:05]:
Dövlət Mükafatları Komissiyasının sədri Əli Əsədov oldu
24/02/2020 [14:03]:
İranda 12 nəfər koronavirusdan ölüb
24/02/2020 [14:02]:
İlham Əliyev bu komissiyanın yeni tərkibini təsdiq etdi
24/02/2020 [14:02]:
"Qanun" Nəşriyyatında İsa Nəcəfovun "Acı Həqiqət" kitabı çapdan çıxıb
24/02/2020 [13:53]:
TƏBİB Cəlilabadda koronavirus şübhələrinin olması xəbərinə münasibət bildirdi
24/02/2020 [13:51]:
BSU-da tələbələrin pedaqoji və istehsalat təcrübəsinə həsr olunmuş konfrans keçirilib -FOTOLAR
24/02/2020 [13:50]:
Gəlişi kimi gedişi də müəmma dolu "qılınc və qələm adamı": Andropovu tanıyırıqmı..?
24/02/2020 [13:42]:
Suriya Türkmən Məclisinin sədri: Türkiyə İdlibdə nə edirsə, insanlıq naminə edir
24/02/2020 [13:39]:
Rus politoloq sözün həqiqi mənasında sarsaqladı: “Liviyada ölən türk əsgərləri şəhid deyil”
24/02/2020 [13:36]:
Misirin dövlət televiziyasında Azərbaycanla bağlı geniş məlumat verilib
24/02/2020 [13:32]:
Türkiyədə zəlzələ anı canlı yayıma düşdü - ANBAAN VİDEO
24/02/2020 [13:27]:
Dövlət səfərinin rəsmi səfərdən fərqi nədir?
24/02/2020 [13:23]:
Türkiyə ordusu İdlibə daxil oldu - VİDEO
24/02/2020 [13:18]:
İranlı deputat: "Qumda koronavirusdan 50 nəfər ölüb"
24/02/2020 [13:10]:
Ermənilər Qazax istiqamətindəki döyüş barədə MƏLUMAT YAYDI - VİDEO
24/02/2020 [13:08]:
Hafiz Hacıyev xəstəxanaya yerləşdirilib
24/02/2020 [13:04]:
Saakaşvili oğlunu koronavirusdan qoruması üçün Gürcüstan iqtidarına müraciət etdi...
24/02/2020 [13:03]:
Qarabağdakı işğalçı ordu döyüşə hazır vəziyyətə gətirildi – Cəbhədə nə baş verir?
24/02/2020 [13:02]:
“Dağın üstündən boylanıb geri baxanda gördüm ki, Xocalı od tutub yanır” - Soyqırım şahidi...
24/02/2020 [12:58]:
Sabiq icra başçısının komandasını gözləyən cəzalar - SİYAHI
24/02/2020 [12:50]:
İlham Əliyev Azərbaycan idmançılarının Olimpiya oyunlarına hazırlığına dair sərəncam imzalayıb
24/02/2020 [12:47]:
Ali Attestasiya Komissiyasına elm adamlarından etirazlar - Araşdırma
24/02/2020 [12:44]:
Qərbi Kaspi universitetində Kimya-Bialogiya müəlimlərinin forumu keçirilib
24/02/2020 [12:41]:
Prezident İqor Ponomaryovu təltif etdi
24/02/2020 [12:40]:
"Azərbaycanda koronavirus yayılıb" xəbərini yayan həkim saxlanılıb? - RƏSMİ AÇIQLAMA - YENİLƏNİB
24/02/2020 [12:39]:
MSK-nın ləğv etdiyi dairə və məntəqələr - DAVAM EDƏCƏK?
24/02/2020 [12:36]:
İrandan "Sədərək"ə mal gətirilməsi dayandırıldı
24/02/2020 [12:34]:
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
24/02/2020 [12:32]:
İrandan koronavirusla bağlı ziddiyyətli xəbərlər gəlir
24/02/2020 [12:31]:
Bakıdan Ankara və İstanbula 1 avroya uçmaq mümkün olacaq
24/02/2020 [12:30]:
"Naxçıvanın zərər çəkməməsi üçün əlimizdən gələn səyləri göstərəcəyik” -Erkan Özoral
24/02/2020 [12:29]:
Gürcüstanda etnik zəmində ayrı-seçkilik halları artıb
24/02/2020 [12:21]:
Vilayət Eyvazovdan yeni TƏYİNAT
24/02/2020 [12:20]:
Koronavirus bu insanlar üçün təhlükəli deyil: Genetik çoxmaskalılığın üstünlüyü...
24/02/2020 [12:17]:
Azərbaycanın dini icmaları dünya ictimaiyyətinə müraciət etdi: “Xocalı cinayətini soyqırımı kimi tanıyın”
24/02/2020 [12:11]:
Azərbaycanda koronavirus olması ilə bağlı səs yazısını yayan şəxs tutulub? - RƏSMİ
24/02/2020 [12:08]:
Erməni təxribatı ilə şəhid olan əsgərimizin FOTOSU
24/02/2020 [11:59]:
BSU-da “FRED” platformasının təqdimatı keçirilib
24/02/2020 [11:33]:
“Qarabağ məktəbi”nin müəllimi: “Son 3-4 ildə Polşaya gələn azərbaycanlıların sayında inanılmaz artım var”
24/02/2020 [11:26]:
AzTV-dən Xocalı soyqırımı ilə bağlı yeni VİDEOÇARX + VİDEO
24/02/2020 [11:23]:
"Koronavirus paltar alanda da keçə bilər, çünki geyimlərin çoxu Çindən gəlir...”
24/02/2020 [11:10]:
Azərbaycan-İran sərhədi hələ də açılmayıb - Təkcə bu şəxslər keçə bilər
24/02/2020 [11:05]:
Azərbaycanda “koronavirus-maska” işbazlarının kefi vurdu..
24/02/2020 [10:59]:
“Məcburi köçkün qadınların ədalət çağırışı müstəsna əhəmiyyətə malikdir” - Ombudsman
24/02/2020 [10:56]:
I sinfə qəbul üçün müsahibələr başladı
24/02/2020 [10:49]:
Bakıda dəhşətli qəzada yanaraq ölən gəncin FOTOSU
24/02/2020 [10:48]:
Pakistan da İranla sərhədlərini bağladı - Koronavirus təhlükəsi...
24/02/2020 [10:48]:
Koronavirus təhlükəsi sovuşur: “Toyota” Çində fəaliyyətini bərpa etdi
24/02/2020 [10:46]:
“Biz yalnız öləndən sonra xəstəliyimizdən "xəbər tuturuq"...”
24/02/2020 [10:30]:
“BMT TŞ-nin qətnamələri icra edilənə qədər qüvvədədir” - Hikmət Hacıyev
24/02/2020 [10:29]:
Leyla Əliyeva şiddətə məruz qalan qadınlara dəstək oldu - VİDEO
24/02/2020 [10:26]:
"İsgəndər Həmidovu xaricə aparmağın əhəmiyyəti yoxdur" - HƏKİMİ DANIŞDI
24/02/2020 [10:23]:
"Bu dəfə təhsilin hər xırda uğuruna sevinən Cəsarət müəllimin də səsi eşidilmədi..."
24/02/2020 [10:15]:
44 yaşlı qadın 22-ci uşağını dünyaya gətirməyə hazırlaşır - FOTO
24/02/2020 [10:13]:
“Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazi bütövlüyü təsbit edilir”
24/02/2020 [10:09]:
Bakı-Quba-Rusiya yolunun tikintisi nə vaxt başa çatacaq?
24/02/2020 [10:09]:
Bakıda dəhşət: Sürücü maşında diri-diri yanaraq öldü - VİDEO
24/02/2020 [10:01]:
Bakı-Sumqayıt yolunda hərəkət dayanıb - FOTO
24/02/2020 [09:57]:
Xərçəng hüceyrələrini öldürən ən təsirli QİDA
24/02/2020 [09:57]:
“Gərək dünyada bütün azərbaycanlıları öldürəsən ki, Şuşa işğalda qala”
24/02/2020 [09:53]:
İran koronavirusla mübarizəyə ordunu da cəlb edir
24/02/2020 [09:48]:
İran parlamentinə iki erməni deputat seçildi
24/02/2020 [09:46]:
ABŞ-ın növbəti prezidenti Qarabağı qaytaracaq
24/02/2020 [09:46]:
Şagirdlərimiz ABŞ-da 5 milyon dollar uğrunda yarışacaqlar -FOTOLAR
24/02/2020 [09:41]:
"Çelsi" "Ayaks"ın futbolçusunu 40 milyon avroya transfer etdi - RƏSMİ
24/02/2020 [09:32]:
İranda koronavirusla mübarizəyə silahlı qüvvələr də cəlb ediləcək
Bütün arxiv bir sırada
13/06/2019 [12:49] - Ədəbiyyat - ( 1278 dəfə baxılıb)

Hökmdarın hüzurunda olmaq...



Azadlığı olmayan yaradıcı insanın ağrısı balasını çətin doğan ananın sancısı kimidi!

Sənətkarın xoşbəxtliyi içindəkini sevərək gün işığına çıxarmaq azadlığındadı!

Faciə tək o deyil ki, istədiyini yaratmağa qoymurlar, hürriyyətin alınıb. Dərd odu, qəlbindəkinin əvəzinə sən başqasının tələb etdiyini yazmağa məcbur edilirsən – bir dəfə növbəti nəşrə hazırlayarkən Şoloxovun ”Sakit Don”u sosialist realizminə uyğun redaktə etməsindən yazmışdım.

Daha betərisə zamanla içində yoğurduğun əsəri özün öz əlinlə məhv etməyindi! Yazmaq istədiyini içində boğan, yazdığını qorxudan yandıran o qədər sənət adamı olub ki.

İctimai-siyasi anlamda insanmı önəmli şərtdi, yoxsa mühitmi? Bir növ ”yumurtamı əvvəl yaranıb, toyuqmu?” sualına bənzəyir. İnsanı mühit formalaşdırdığı kimi mühiti də insan yaradır. Belədisə, onda sualın cavabı nədi?

Bilmirəm! Bu dar macalda bu suala çətin cavab tapam. Əslində heç qəsdim də bu deyil.

Sadəcə, iki müxtəlif mühitdə fərqli rəftarın motivini anlamağa çalışıram. Zamanın şərtlərimi, insanın xarakterimi səbəbdi konkret əmələ? Məsələn, Səməd Vurğun ”Vaqif” dramını 1938-ci ildə sovet mühitində yox – təsəvvür edək, süqut etməyib, o vaxtacan yaşayıb – Cümhuriyyətin 20 yaşında necə yazardı?

Bu, Səməd Vurğunun “Vaqif” tamaşasının premyera tarixçəsindən bəhs edən “Sənət əbədidir, ömür amanat…” kitabını oxuyanda ağlıma gələn sualdı. Vurğun şah Qacarın hüzurunda şair Vaqifin durumunu və sonunu tarixi həqiqət kimi yox, partiya rəhbərinin istəyinə uyğun yazmağa məcbur olub.

Arif Əliyev arxiv sənədləri əsasında yazdığı bu povest də maraqlıdı. Diktator Mir Cəfər Bağırovun hüzurunda şair Səməd Vurğunun, rejissor Adil İsgəndərovun yaşadığı qorxunu təsvir edib.

Dünyada qorxu qədər insanı bitirən duyğu varmı?

Qorxu işğalçıdı!

Qorxu əvvəl insanın qəlbini işğal edir, sonra şüurunu. Sənin üzə çıxarmadıqlarını, hələ içinin ən dərin qatında saxladıqlarını da xəbərin olmadan işğal altına salır.

İnsan düşüncəsini total basqıda tutan azadlığa qapalı ölkələrdə ən acı həyatı yaradıcı sənərkarlar yaşayır.

Bu, dünən də belə idi, bu gün də belədi. Neft pulu təpəsindən tökülən məmləkətdə nə qədər istedadlı yaradıcı şəxs işsiz-gücsüzdü, nadanlar əlində əsir-yesirdi, cəlayi-vətəndi…

”Qara maşın dayanan yerdə nəm daşlara buta naxışlı kəlağayı yapışıb qalmışdı”. 

Bu cümlə söz açdığım povestdəndi. Səməd Vurğunla Adil İsgəndərov premyera günü teatrın qapısı ağzında dayanan NKVD-nin qara maşınına pəncərə pərdəsi dalından səksəkə içində baxırlar. Tamaşa bitib, hamı gedib, maşınsa gözləyir.

Təhlükə yan keçir. Bu dəfə teatrın gənc aktrisası Mədinəni aparmağa gəlibmişlər. Mədinəni apardıqları yerdə onun ”buta naxışlı kəlağayısı” düşüb qalıbmış.

…Azadlığı hamı istəyir, amma heç də hamı azadlıqla nə edəcəyini bilmir. Yaradıcı insanlardan savayı. Onlar bilirlər ki, azad mühitdə yaratdıqlarını heç bir ”qara maşın” apara bilməz. Yaratdıqları bax o ”buta naxışlı kəlağayı” kimi qalacaq.

Hökmdarların hüzurundan uzaq azad mühitdə ”buta naxışlı kəlağayı”lar arzusuyla!

Vahid Qazi

13 iyun 2019

P.S. Bu arada oxudum ki, şair Murad Köhnəqala aliment ödəyə bilmədiyinə görə həbs edilib.

Tutulan damarları açmaq, qan dövranını tənzimləmək üçün nə etmək lazımdır?
Seks zamanı ölən məşhurlar - FOTO
"Sözümüz Akademiyanın və digər əlaqədar qurumların rəhbərlərinədir" - Professor iradı...
"Jaləyə təcavüz edən Azadə Kərimova seçki məntəqəsinə xüsusi təyinatla gətirilib"
"Onların yardımından imtina etdik, yalnız 2-3 nəfər siyasətçi gəlib atamla maraqlanıb" - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Araşdırma
Gəlişi kimi gedişi də müəmma dolu "qılınc və qələm adamı": Andropovu tanıyırıqmı..?
Köşə
Koronavirus bu insanlar üçün təhlükəli deyil: Genetik çoxmaskalılığın üstünlüyü...
Gündəm
Azərbaycanda “koronavirus-maska” işbazlarının kefi vurdu..
Cəmiyyət
“Biz yalnız öləndən sonra xəstəliyimizdən "xəbər tuturuq"...”
Hadisə
Çinin dövlət başçısı koronavirusla bağlı durumu "qorxunc və qarışıq" adlandırdı...
Yazar
Seymur Əliyev
Koronavirus bu insanlar üçün təhlükəli deyil: Genetik çoxmaskalılığın üstünlüyü...
Seymur Verdizadə
Sən hər gün əliəyrilik edirsən, o, beş ildə bir dəfə...
İlham İsmayıl
Növbədənkənar məğlubiyyət...
Həftənin ən çox oxunanları
“Türkiyə ilə oynamaq yanlış idi” – “Bütün rus diplomatlarını qovun!”
İcra hakimiyyəti başçıları "Qara siyahı"ya düşən rayonlar: PA rəsmisi açıqladı...
Viaqranı qadına içirdikdə nə baş verir? - Uroloqdan fəsadlarla bağlı xəbərdarlıq...
DTX-dən şok əməliyyat: Azərbaycanda icra başçısı rüşvət alarkən tutuldu - FOTO
Dostlarını da, düşmənlərini də haqlı çıxaran general...
Qorbaçovun tarixi müraciəti: Qarabağ Azərbaycanındır! – Video
İran islam inqilabı rəhbərinin xəstəxanada ölüm anını göstərən nadir kadrlar... - VİDEO
"Torpaqlar qaytarılır, Bakı ilə razılıq var" - Tarasov
"Təhsil Nazirliyi Neftçalada bütün məktəb direktorlarını ƏM-nin 70-ç bəndi ilə işdən azad etməlidir"
“Suriyanın Qabbar Sinqxi”nin ölüm xofu: Türklər gəldi, ruslar “əkildi”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247