Xəbər lenti
26/10/2020 [22:05]:
Təlxəyin arvadı 13 nəfərlik dəstəsi ilə üstümüzə gəlir...
26/10/2020 [21:46]:
“Qarabağa muzdlu döyüşçülər göndərirlər” - "Təlxək" yenə Türkiyə ilə Pakistana iftira atdı...
26/10/2020 [21:28]:
Prezidentin köməkçisi: “Ermənistan real hərbi itkilərini erməni xalqından gizlətməyə çalışır” - FOTO
26/10/2020 [21:26]:
Erməni əsgərlər arasında mübahisə - Mövqeləri tərk etdilər - VİDEO
26/10/2020 [21:05]:
Erməni əsgərlər aclıq içərisində - VİDEO
26/10/2020 [20:56]:
Sabiq deputatdan İlham Əliyevlə bağlı maraqlı təklif...
26/10/2020 [20:39]:
"Zəli kimi torpaqlarımızı işğalda saxlayanlar layiq olduqları cəzanı alırlar..."
26/10/2020 [20:15]:
Hərb tariximizin humanitar aspektləri
26/10/2020 [20:10]:
20 yaşında həyatına son qoyan modelin intihar səbəbi ortaya çıxdı...+ FOTOLAR
26/10/2020 [19:59]:
Paşinyan erməni əsgərlərin döyüş meydanından qaçdığını etiraf etdi
26/10/2020 [19:53]:
Müdafiə Nazirliyi qəhrəman hərbçilərimizi tanıdır - VİDEO
26/10/2020 [19:51]:
Qubadlının işğaldan azad olunan Padar kəndinin görüntüsü - VİDEO
26/10/2020 [19:49]:
Şamaxıda zəlzələ olub
26/10/2020 [19:41]:
Tarixi əsəri yerindən çıxararaq fransızları oğurluqda günahlandırdı - VİDEO
26/10/2020 [19:15]:
Canlı yayımdakı uğursuzluğundan bütün dünya danışdı -Yanağına qonan milçəyi bu cür uddu... + VİDEO
26/10/2020 [19:09]:
Ermənistanın atdığı mərmilər nəticəsində Daşkəsəndə meşəlik ərazidə baş vermiş yanğın söndürülüb - VİDEO - YENİLƏNİB
26/10/2020 [19:06]:
Hikmət Hacıyev: "Bu gün Azərbaycanın yaşayış məntəqələrinə 200-dən artıq mərmi atılıb"
26/10/2020 [19:04]:
MN: Düşmən Tərtəri “Smerç” ilə atəşə tutub
26/10/2020 [19:02]:
“Ermənistana göstərilən hərbi yardımlar müharibənin taleyinə təsir etməyəcək”
26/10/2020 [18:46]:
Atəşkəsi pozan ermənilər Ağdam rayonunda körpələr evini artilleriya atəşinə tutub - FOTO
26/10/2020 [18:38]:
Başını itirmiş separatçı-terrorçu “komandan”ın hərbi müşavirəsi bu abırda keçdi... - FOTO
26/10/2020 [18:31]:
Ermənistan əsirlərin azad edilməsi, meyitlərin qaytarılması təkliflərinə cavab vermir
26/10/2020 [18:23]:
"Bütün hallarda Qarabağda son sözü Azərbaycan Ordusu deməli olacaq"
26/10/2020 [18:18]:
Tərtər şəhəri və rayonun kəndləri atəşə tutulur - Atəşkəs yenə də kobud şəkildə pozulur...
26/10/2020 [18:17]:
Pakistandan Azərbaycana növbəti DƏSTƏK
26/10/2020 [18:17]:
“Bibim deyirdi ki, ermənilər gözümün qabağında qaynanamı doğramışdılar...” - VİDEO
26/10/2020 [18:15]:
Baş Nazir Təhsil Nazirliyi ilə bağlı qərarını DƏYİŞDİRDİ
26/10/2020 [18:12]:
"Prezident İlham Əliyev ermənilərə dəstək verən qüvvələri fakt qarşısında qoydu"
26/10/2020 [17:56]:
Özündən 30 yaş kiçik tələbəsinə aşiq oldu, 4 dəfə evləndi, övladı vəhşicəsinə qətlə yetirildi
26/10/2020 [17:50]:
Düşmən kvadrokopteri məhv edilib - RƏSMİ
26/10/2020 [17:45]:
"Makron davranışı və yürütdüyü siyasəti ilə Fransanın beynəlxalq imicinə zərbə vurdu"
26/10/2020 [17:44]:
Qərbi Kaspi Universitetində respublika elmi konfransı keçiriləcək
26/10/2020 [17:42]:
"Siz bunları etdikcə Şuşada Qarabağ şikəstəsi yüksələcək, Təbrizdə Xətainin, Nadir Şahın..."
26/10/2020 [17:28]:
"Xocalı qatillərinin məhv edilməsi ilahi və tarixi ədalətin bərpasıdır"
26/10/2020 [17:26]:
"ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri kimi Fransanın çirkin əməlləri riyakarlığının göstəricisidir"
26/10/2020 [17:24]:
Ermənistanın sərhəd qoşunları komandanı işdən çıxarıldı
26/10/2020 [17:23]:
İlham Əliyev İtaliyanın Rai-1 televiziya kanalına müsahibə verib
26/10/2020 [17:22]:
“Ali Baş Komandanı Atatürklə müqayisə edərdim, o da həm hərbçi, həm də siyasətçi idi”
26/10/2020 [16:49]:
İşğalçılar Ağdamda məktəbi atəşə tutdu - FOTO
26/10/2020 [16:48]:
“Epidemiyanın yayılmasını əngəlləmək üçün müəyyən məhdudlaşdırıcı tədbirlər görülə bilər”
26/10/2020 [16:46]:
"Bu, onu göstərirdi ki, Ermənistan bu humanitar atəşkəsə da riayət etməyəcək"
26/10/2020 [16:43]:
Azərbaycan Ordusu mülki əhalini atəşə tutmur - RƏSMİ
26/10/2020 [16:27]:
Azərbaycanda son sutkada 527 nəfər COVID-19-a yoluxub, 131 nəfər sağalıb, 8 nəfər vəfat edib
26/10/2020 [16:18]:
"Qarabağ gec-tez azad olacaq" - İbrahim Kalın
26/10/2020 [16:14]:
Ərdoğan Fransa mallarını boykot etməyə çağırdı
26/10/2020 [16:12]:
Vladimir Putinin mətbuat katibi: “Ölkəmiz düşmən kimi təqdim olunur”
26/10/2020 [16:11]:
Prezident Qubadlıya görə bu komandirləri təbrik etdi
26/10/2020 [16:10]:
Tərtər şəhəri atəşə tutulub - Müdafiə Nazirliyi
26/10/2020 [16:08]:
Hikmət Hacıyevdən Daşkəsəndəki meşə yanğını ilə bağlı AÇIQLAMA
26/10/2020 [15:58]:
Pakistan Baş Naziri Fransa prezidentini “terrorçu” adlandırdı...
26/10/2020 [15:56]:
Qırğızıstanın keçmiş prezidenti aclıq elan edib
26/10/2020 [15:55]:
Türkiyədə konsert vermək istəyən Mətanət İsgəndərli linç edildi - VİDEO
26/10/2020 [15:26]:
Qarabağın enerjiyə olan tələbatını ödəmək imkanı olacaq
26/10/2020 [15:22]:
Şəhid Milli Qəhrəmanın atası: “Şükür Həmidovun qanı doğulduğu torpağa tökülüb” - VİDEO
26/10/2020 [15:18]:
Türk lirəsinin məzənnəsi tarixi minimumu yeniləyib
26/10/2020 [15:14]:
MN: Ağcabədi rayonu yenidən atəşə tutulub
26/10/2020 [15:13]:
Polşada aborta qadağaya görə etirazlar başladı - FOTO/VİDEO
26/10/2020 [15:07]:
“Rusiya dərhal sülhməramlılarını  Laçın dəhlizinə yeritməlidir...” -Ermənipərəst politoloq
26/10/2020 [14:52]:
Ermənilər Tərtərə top mərmiləri atdı, evlər dağıldı - FOTOLAR
26/10/2020 [14:49]:
Azərbaycan Ordusunun şəhid hərbçisi Dmitri Solnsevin cənazəsi kilsəyə aparılıb - YENİLƏNİB
26/10/2020 [14:29]:
Qubadlıdan bir qrup ziyalının Ali Baş Komandan İlham Əliyevə MÜRACİƏTİ...
26/10/2020 [14:27]:
“İndi əsas odur ki, başladığımız işi sona çatdıraq, bizə mane olub yenə “tələ”yə salmasınlar”
26/10/2020 [14:18]:
F-16 məsələsi Rusiya və İrana mesaj idi... - Politoloq
26/10/2020 [14:13]:
"Azərbaycan ordusunun gücü və döyüş taktikası inkişaf etmiş ölkələr tərəfindən oyrənilir"
26/10/2020 [14:12]:
"Nə "beşinci kolon", nə də Avropadakı bəzi qurumların hazırladığı ssenarilər işə yaramır"
26/10/2020 [14:08]:
ADU-nun erməni terroru haqqında beynəlxalq təşkilatlara yazdığı məktublara cavablar gəlməkdədir
26/10/2020 [14:06]:
Hərbçilərimizdən koronavirusla mübarizəyə dəstək - VİDEO
26/10/2020 [14:01]:
“Mən onlara sübut etdim ki, kürdlərin bir nömrəli düşməni ermənilərdir...”
26/10/2020 [13:45]:
Prezident: “Beş rayonun azad edilməsi deyilirdi, artıq onun dördü bizdədir”
26/10/2020 [13:43]:
Prezident düşmənin məhv edilmiş və hərbi qənimət kimi götürülmüş texnikalarını açıqlayıb - SİYAHI
26/10/2020 [13:38]:
“Bizə qarşı kənardan aqressiya olarsa, onlar o F-16-ları görəcəklər” - İlham Əliyev
26/10/2020 [13:17]:
ADU-nun erməni terroru haqqında beynəlxalq təşkilatlara yazdığı məktublara cavablar gəlməkdədir
26/10/2020 [13:16]:
Azərbaycan Prezidenti: “Atəşkəsi istəyən niyə Ermənistana silah göndərir?”
26/10/2020 [13:16]:
Ermənistanın hərbi cinayətləri Səudiyyə və Misir mətbuatında
26/10/2020 [13:05]:
Prezident işğaldan azad olunan yeni yaşayış məntəqələrinin adını açıqladı - Son Dəqiqə...
26/10/2020 [13:05]:
Ermənistanın Daşkəsəni atəşə tutması nəticəsində meşədə başlayan yanğın söndürülüb
26/10/2020 [13:02]:
İlham Əliyev: "Bəs Cəbrayıla yol çəkirdin, Paşinyan, nə oldu?"
26/10/2020 [13:00]:
Prezident: "O qədər mənasız görüş olub ki..."
26/10/2020 [12:58]:
İlham Əliyev: "Biz yeni reallıq yaratmışıq, hesablaşın!"
26/10/2020 [12:56]:
Ali Baş Komandan: "Axıra qədər gedəcəyik, sonacan gedəcəyik"
Bütün arxiv bir sırada
23/02/2019 [00:25] - Ədəbiyyat - ( 1193 dəfə baxılıb)

“Əgər dilim sağsa, özüm də sağam...” - FOTOLAR



SALİH QURTUYEVİN ƏDƏBİ BİOQRAFİYASI
                  
Balkar xalqının taleyi fonunda Salih Qurtuyev görkəmli balkar ədibidir, söz adamıdır, sənətkardır. O, Kabarda-Balkariya Respublikasının sayılan-seçilən, nüfuzlu simalarından biridir, Xalq şairidir. 
     
Salih Sultanbəy oğlu Qurtuyev (Qurtulanı) ləyaqətli və ibrətamiz həyat yolu keçmişdur. Elə həmin səbəbdəndir ki, yaşadığı məmləkətdə onun 80-illik yubileyi təntənə ilə qeyd edilməkdədir. Bu günlərdə şairin Nalçik şəhərində keçirilən yubiley törənində iştirak etmək mənə də nəsib oldu. Fevral ayının ortasında keçirilən tədbirdə yaxın və uzaq ölkələrin söz adamları öz qələm dostlarını təbrikə gəlmişdilər. İndilikdə isə şairin həyat və fəaliyyəti haqda müxtəsər də olsa məlumat verməyi özümə borc bilirəm.
Salih Qurtuyev 1938-ci ildə Kabarda-Balkariya Res¬pub¬¬likasının Nalçik şəhəri yaxınlığındakı Aksu (Belaya Reçka)  kəndində  anadan olub. Müharibə başlayanda cəmi üç yaşı vardı.  Onun atası Sultanbəy təhsilli adam idi, Qırmızı professura institutunu müvəffəqiyyətlə bitirmiş, bir müddət zabit kimi Bakıda xidmət etmişdi. Müharibənin ilk günlərindən ön cəbhəyə göndərilən Sultanbəydən sonra Qurtulular ailəsinin bütün əzab-əziyyəti gələcək şairin anasının zərif çiyinlərinə düşür. Az sonra Stalinin tapşırığı və  Beriyanın provakasiyası ilə bütün balkar xalqı sürgün olunur. 1944-cü il mart ayının 8-də balkarlar yük vaqonlarına doldurularaq Orta Asiyaya səhralarına aparılır. Sürgün olunanların dəqiq sayi məlumdur, 37.103  adam. Onların böyük əksəriyyəti yaşlılar və uşaqlar idi. Bu, o zaman idi ki, 15 mindən çox balkar əlində silah façistlərə qarşı vuruşurdu. Bu, həmin vaxt idi ki, cəsur balkar oğlu, təyyarəçi Alim Baysultanov Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adını almiş, ikinci dəfə Qızıl ulduza təqdim edilmişdi. Böyük balkar şairi Qaysın Quliyev özünün ən alovlu şeirlərini yazdığı dövr də məhz həmin odlu-alovlu illərə təsadüf edir. Amma xalq o vaxtkı siyasilərin qəzəbinə düçar olmuşdu. Əgər  çar dövründə ayrı-ayrı adamlar sürgün olunurdusa, indi bütöv xalq və millətlər sürgünə göndərilirdi. Cəmi 20 dəqiqə ərzində onminlərlə insanın taleyi “həll olunmuşdu”.  18 gün eşalonda yol gedən, aclığa-susuzluğa, əzab-əziyyətə dözə bilməyən günahsız  balkarların 562 nəfəri elə bu “köç” zamanı həlak olmuşdu.
    
Bəli, 8 mart 1944-cü il... Həmin vaxtdan, müdhiş deportasiyadan sonra, məğrur balkar xalqı Beynəlxalq qadınlar gününü qeyd etmir... Halbuki balkarlar üçün anadan müqəddəs heç nə yoxdur.
    
İndi tarixçilər yazır ki, o zaman sürgün olunan əhalinin 52 faizini balkar uşaqları təşkil edirdi. Həmin uşaqlardan biri də məhz altı yaşlı Salih idi. 
    
Sürgündən düz  bir ay sonra, 44-cü il aprel ayının 8-də  SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti yeni bir qərar qəbul etdi: balkar xalqının dövləti ləğv olundu. Tezliklə balkarlara məxsus etnik ərazinin bir hissəsi Gürcüstana, yerdə qalan hissə isə Kabardin Muxtar vilayətinə verildi. 
Həmin dövrdən başlayaraq balkarlara qarşı  münasibət dəyişməyə başladı. Onların bu və ya digər sahədə yüksəliş və inkişafına açıq-aşkar maneələr törədilirdi. Bütöv bir xalqa qarşı (həm də təkcə bir xalqa qarşımı?) törədilən bu repressiya “milli məsələlərin həlli üzrə böyük mütəxəssis” hesab edilən “ellər atası” Stalinin insanlığa nifrətinin bariz bir nümunəsi hesab edilə bilərdi. 
 
Orta Asiyada keçirdiyi sürgün həyatı balaca Salihin tərcümüyi-halının ən ağrılı dövrünü təşkil edir. Həmin illərdə gələcək şairin anası öz qaynanasını, oğlunu, qızını, iki qardaş və bacısı oğlunu itirdi. Salih və onun böyük qardaşı sanki bir möcüzə nəticəsində sağ qaldı. 
    Həmin dövrün bütün ağri-acılarını balkar qadınları çəkməyə məhkum idi. Aclıq, xəstəlik, səfalət... Hətta, kişik uşaqlar üçün belə, hər cür iş tapılırdı; onlar öz valideynlərinə bütün sahələrdə kömək edir, samandan ev tikir, su daşıyır, əkin-biçinə gedirdilər. 
    Salih bəy o günləri belə xatırlayır:
    -Adamlar göz qabağındaca acından qırılırdı. Bizim yaşadığımız yerin yaxınlığında bağ və əkin sahəsi vardı. Yadımdadır, bir dəfə qadınlar öz ac uçaqlarını yedizdirmək üçün yaxınlıqdakı tarladan gizlicə kartof qazıb gətirmişdilər. Qəfildən qoruqçu at belində zühur etdi. Qadınlar qorxub kartofu yerə boşaltdılar. Bununla iş bitmədi. Qoruqçu qamçı ilə qadınların birini vurdu. Biz ağlaşırdıq. Bu zaman cəbhədən yenicə qayıtmiş, orada minaya düşüb qolunun birini itirmiş yerlimiz Dattuka Çabdarov qadını vuran qoruqçunu tək əli ilə yəhərdən sürüyüv yerə atdı, onun əlindəki qamçını qapıb əzişdirməyə başladı. Qoruqcu onun əlindən zorla xilas olub qaçdı. Dattuka qadını evinəcən ötürüb əlindəki qamçını mənim böyük qardaşıma uzadaraq dedi ki, əgər kimsə sizin xətrinizə dəysə bu qamşı ilə onun cavabını verərsiniz...
    Muharibə başa çatdıqdan sonra belə, balkarların əzab-əziyyəti başa çatmadı. Kişilərin bir qismi cəbhədən geri qayıtdı. Amma Sultanbəy Qurtuyevdən bir xəbər gəlmədi. Salihin anası öz həyat yoldaşını yetmiş il, yəni son nəfəsinə qədər  gözləməli oldu...
    Deportasiya olunanlarla bağlı 1948-ci ildə çıxan qərarsa daha sərt idi. Əgər əvvəllər sürgündəkilər hər ayda bir dədə “komendaturada” qeydiyyatdan keçirdisə, indi bu işi hər gün icra etmək tələb olunurdu. Adamların məhkum olduğu ərazidən bir addım kənara atmağı uzunmüddətli həbslə nəticələnirdi.
    Balkarların sürgündən öz doğma vətənlərinə dönməsində bu mübariz xalqın böyük şair oğlu Qaysın Quliyevin misilsiz xidmətləri olmuşdur. Belə ki, şair və onun dostları illər uzunu o zamankı dövlət idarələrinin qapısını döyməkdən yorulmamış, nəhayət öz ali məqsədinə nail olmuşdular. SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 9 yanvar 1957-ci il tarixdə Kabardin MSSR və Kabarda-Balkariya MSSR-nin yenidən təşkil olunub yaradılması barədə çıxan mühüm qərarından sonra balkarlar öz tarixi vətənlərinə qayıtmağa başladılar. 
    Salih Qurtuyev orta təhsilini sürgünlük dövründə rus məktəbində alıb. Sürgündən sonra 1958-ci ildə Kabarda-Balkariya Dövlət Universitetinə daxil olmuş, 1963-cü ildə həmin ali məktəbin filologiya fakültəsini bitirmişdir. “Səhər” adlı ilk kitabı 1961-ci ildə nəşr olunub. Sonrakı dövrdə onun  “Qonaq qəbul edin”, “Günorta”, “Keçilmiş yol”, “Ulduzların işığı”, “Mənim tanıdığım Qaysın” və digər kitabları da işıq üzü görüb.
    Salih Qurtuyev uzun illər məsul dövlət vəzifələrində çalışmışdır. 1986-1991-ci illərdə Kabarda-Balkariyanın nəşriyyat, poliqrafiya və kitab ticarəti Dövlət komitəsinə rəhbərlik etmiş, yəni həmin qurumda nazir postunu tutmuşdur.
    Salih bəy yorulmaz bir sənətkardır. O, onlarla kitabın müəllifidir. Şeirləri dillər əzbəridir. Nəsr əsərləri oxucuların stolüstü kitabıdır. Publisistik yazılarında həmvətənlərini və təkcə onarı deyil, elə hamımızı narahat edən problemlərə toxunulur. Dram əsərləri repertuarlarda özünə yer tutur. Memuarları tarixi salnamədir.
    Salih bəy həm də istedadlı bir tərcüməçidir. Məhz onun tərcüməsində Şota Rustavelinin “Pələng dərisi geymiş pəhləvan” poeması, Aleksandr Puşkinin “Yevgeni Onegin” mənzum romanı, Şillerin “Məkr və məhəbbət” dramı, habelə Lermontovun, Mayakovskinin, Tixonovun, Simonovun,Yanka Kupalanın, Qabdulla Tukayın, Yevtuşenkonun, Rubtsovun, Nazim Hikmətin, Ataol Bəhramoğlunun   şeirləri balkar dilində səslənib. 
    Şair Azərbaycan ədəbiyyatına da yaxşı bələddir, xüsusən, Səməd Vurğun poeziyasının və şəxsiyyətinin vurğunudur. O, bizim Xalq sairimiz Sabir Rüstəmxanlının yaxın dostudur. Mənə təqdim etdiyi 5-cildlik seçilmiş əsərlərinin üçüncü cildində Sabir Rüstəmxanlının poetik yaradıcılığından nümunələri tərcümə edib. 
    Tərcümələrdən söz düşmüşkən, Salih Qurtuyev türk xalqları qarşısında böyük bir missiyanın da öhdəsindən şərəflə gəlmiş, ölməz “Dədəm Qorqudun kitabı” abidəsini balkarcaya çevirmişdir.    Onun öz əsərləri də dünyanın bir çox dillərinə (rus, polyak, serb, türk, macar, qırğız, qazax və digər dillərə) tərcümə olunmuşdur.
    Dünyanın bütün böyük  sənətkarlarının  şəxsi həyatı öz mənsub olduğu xalqın həyatının bir parçasını təşkil edir. Bu mənada Salix Qurtuyevin bioqrafiyası balkar xalqının həyatının adekvat inikasıdır. Azadlıq uğrunda mübarizə, represssiya, faciə, sürgün, qayıdış, dinc quruculuq, intibah... Bütün bunlar məğrur, dözümlü balkar xalqının və şəxsən Salih Qurtuyevin son səksən illik taleyinin mühüm hissəsini təşkil edir.
   Salih bəy bir sıra mükafat və fəxri adlara layıq görülüb. Belə ki, o, Kabarda-Balkariyanın Xalq şairi və Əməkdar Mədəniyyət işçisi, Karaçay-Çerkes Respublikasının Xalq şairi, Tiflisin Fəxri vətəndaşı, Rusiya Poeziya Akademiyasinin müxbir üzvü, Qafqaz Yazıçıları Klubunun fəxri prezidentidir.
    Salih Qurtuyev dostluğa sadiq bir şəxsdir. Öz ustadlarını daim ehtiramla xatırlayır. Özünün bir söz adamı kimi formalaşmasında Kazım Meçiyev və Qaysın Quliyevin müstəsna rolunu etiraf edir. O, bütün varlığıyla öz yurduna, öz vətəninə, öz ilkinliyinə sadiq bir söz adamıdır. Şair bir şeirində öz kredosunu belə ifadə edir:

Qoy hər kəs gözləsin öz əcəlini
Doğma beşiyinin olduğu yerdə.

   Salih bəyin mənsub olduğu xalq azsaylıdır. Amma biz ona kiçik xalq deyə bilmərik. Çünki nəhəng şəxsiyyətlər, o cümlədən Salih Qurtuyev kimi söz və fikir adamları yetişdirən xalq kiçik ola bilməz.
    ...  İş elə gətirmişdi ki, mən cəmi bir ay əvvəl də Nalşikdə olmuş, hətta Yeni ili burada  keçirmişdim. Budur, yenə sevdiyim şəhərdəyəm. Başlayacaq tədbirdən əvvəl  müşayətçim Sultan Gekkiyevin  təklifi ilə  Elbursa tərəf yol alırıq. Sultan gənc olsa da məsul vəzifədə çalışır, Dövlət Universitetinin prorektorudur. Kanatla dağın zirvəsinə qalxırıq.  Müxtəlif ölkələrdən gəlmiş xizəksürənlər Elbursun sinəsi boyunca çalın-çarpaz şırımlar açıblar. Hər tərəf bəmbəyazdır. Dərin dərələr qar yığınları ilə doludur. Bu anlarda öz yerlərimizi xatırlayıram.  Şınıx tərəflərdə, doğulduğum  İsalı kəndindəki  dərələrdə hətta bəzən yayda belə əriməyən bu cür  qalın qar laylarına “tar”deyirlər. Şaxtadır. Amma Günəşin şəfəqləri qar üstündə güzgüdəki kimi bərq vurur. 
     Zirvədəki kişik, isti kafelərdən birində ətirli çay içib təzədən kanatdan asılmış kabinəyə yaxınlaşırıq. Mən zarafatla deyirəm ki, birdən bu təkxətli kanatda elektrik cərəyanı kəsilsə nə baş verə bilər görəsən?.. Səfər dostlarım deyirlər ki, əvvəla bu cür hadisələr çox nadir hallarda baş verə bilər və ikincisi, hətta belə bir fors-major baş versə belə, bunun bir qorxusu yoxdur, çünki “ehtiyat enerji mənbəyi” olur. Az keçmiş arzu etmədiyimiz hadisə baş verdi: cərəyan kəsildi, kanatla şütüyən kabinəmiz yarı yolda dayandı. Bir az həyəcanlansaq da, gülüşdük. Sanki “kimsə” bizim söhbətimizdəki şübhəni qar layları ilə siləbəsilə dolmuş qorxunc yarğanın üstündə reallaşdırmağa, yəni bizi sınağa çəkməyə imkan-fürsət gəzirmiş. Deyəsən, “ehtiyat enerji mənbəyi” işə salındı, az sonra kabinə yerindən tərpəndi...
    Yolda Sultana telefon zəngi gəldi. Gənc dostum dəstəklə kiminləsə bir qədər danışandan sonra üzünü mənə tutaraq soruşdu: “Firuz bəy, Siz Rusiyadakı səfiriniz Polad Bülbüloğunu tanıyırsız?”. Təəccüblənib cavab verirəm ki, əlbəttə. Üstəlik səfirimizin müğənni və bəstəkar olduğunu da bildirirəm. O, ciddi şəkildə söhbətini davam etdirir: “Bəs o, necə Sizi tanıyırmı?” Mən zarafatla deyirəm ki, “bunu onun özündən soruşmaq lazımdır”. Sultan deyir, elə isə buyurun Polad Bülbüloğlu ilə danışın. Deyəsən, Sultan zarafat etmir. Telefonda Polad Bülbüloğlunun səsini eşidirəm. Əvvəlcə rusca başlayan söhbət öz dilimizdə davam edir. Səfirimizlə çoxdan tanışıq. Vaxtilə Polad Bülbüloğlu Mədəniyyət naziri işləyərkən, mən  bir müddət bu qurumun “Mədəniyyət” qəzetinin redaktoru işləmişəm və bəzən gün ərzində onunla  dəfələrlə telefon söhbətlərimiz olub. Səfirimiz onun adından yubilyarı təbrik etməyimi xahiş edir. Onu da oyrənirəm ki, Polad Bülbüloğu Sultanın atası, Dövlət Dumasının deputatı  Zaur Gekkiyevin dostdur.
   Axşam Salih Qurtuyevin təntənəli yubileyində iştirak etdik. Əslində bu yubiley törəni ötən ildən qeyd olunmağa başlamışdı. Belə ki, balkar xalqının böyük oğlunun şərəfinə Belarus Respublikasında, habelə Dağıstan, Dağıstan, Kalmık Respulikalarında yubiley törənləri təşkil olunmuşdur. 
    Nalçikdəki yubiley şənliyində isə yaxın və uzaq xaricdən gəlmiş qonaqlar iştirak edirdi. Qonaqlar arasında Boris Qusalov, Raisa Didiqova, Miyasat Muslimova, Erdni Eldışev, Maqomed Nasrulayev, Adam Axmatukayev, Suliman Musayev, Kerimxan Umaxanov kimi tanınmış söz adamlarını görmək xoş idi. 
    Haqqinda söhbət açılan törəndə Kabarda-Balkariya Respublikasının demək olar ki, bütün rəhbərlər işçiləri iştirak edirdilər. Və orasını da qeyd etmək yerinə düşər ki, gələn qonaqlar arasında ilk söz Azərbaycan nümayəndəsinə verildi ki, mən də bunu xalqımıza, ədəbiyyatımıza, mədəniyyətimizə göstərilən böyük bir diqqət və sayğı nümunəsi kimi dəyərləndirirəm. 
    Öz  çıxışımda Salih Qurtuyevin keçdiy parlaq həyat və yaradıcılıq yolu barədə müxtəsər şəkildə söz açdım, AYB sədri, Xalq yazıçısı Anarın təbrikini və Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının xatirə-hədiyyəsini çatdırdım...
    Nalçikin şaxtalı havası sanki “poeziya havasının” təsiri altında tədricən isinir, səslənən şeirlərin şəfəqləri misra-misra, söz-söz  könüllərə axırdı...  Artıq dediyim kimi, Salih bəyin ilk kitabının adı “Səhər”dir. Məslisdəki dostlardan biri zarafatla yubilyara xitabən dedi ki, Salih,  növbəti kitabını hazırlayanda onu bu cüt adlandırarsan: “Hələ axşama şox var”... Hamı gülüşdü. Doğrudan da hələ axşama və gecəyə çox vardı.  Axı söz adamı daim səhəri və işığı gözləyir, gecəni və  qaranlığı yox.
    Salih Qurtuyev rus, özbək, qazax dillərini mükəmməl bilir. Bütün türk dünyasına və bütün bəşər mədəniyyətinə ehtiramla yanaşır. Amma onun üçün Allahın bəxş etdiyi ən müqəddəs ərməğan doğma balkar dilidir. O, bu dili öz varlığı qədər sevir, bu dildə yazır və yaradır. Böyük sənətkar şeirlərinin birində belə deyir:

Doğma dilim sağdırsa, demək özüm də sağam.
Bayrağı qoruyubsa, alay da salamatdır.

    Və nəhayət,  mən öz fikrimi yubileyi təntənə ilə qeyd olunan qələm dostumuzun dərinmənalı bir şeiri ilə yekunlaşdırmaq istəyirəm:

Bu gün narahatdır dünyamız bizim, 
Yolların üstünü alıb toz-duman.
Geriyə baxıram- gecəm, gündüzüm
Geyilmiş paltara bənzəyir yaman.

Qalsa da ömrümdə keçmişin izi,
Daşların içində almaz gəzirəm, 
Mən nə yoruluram, nə də bezirəm,
Zirvədə boşluğa zillənir gözüm.

Daim zirvələrdə qərar tutasan, Salih Sultanbəy oğlu.

Firuz MUSTAFA

loading...
Təlxəyin arvadı 13 nəfərlik dəstəsi ilə üstümüzə gəlir...
20 yaşında həyatına son qoyan modelin intihar səbəbi ortaya çıxdı...+ FOTOLAR
Tarixi əsəri yerindən çıxararaq fransızları oğurluqda günahlandırdı - VİDEO
Canlı yayımdakı uğursuzluğundan bütün dünya danışdı -Yanağına qonan milçəyi bu cür uddu... + VİDEO
Özündən 30 yaş kiçik tələbəsinə aşiq oldu, 4 dəfə evləndi, övladı vəhşicəsinə qətlə yetirildi
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Ermənistana göstərilən hərbi yardımlar müharibənin taleyinə təsir etməyəcək”
Gündəm
“Epidemiyanın yayılmasını əngəlləmək üçün müəyyən məhdudlaşdırıcı tədbirlər görülə bilər”
Cəmiyyət
“Bütün bloqerlər cəbhə bölgəsindən çıxarılsın, reytinq xatirinə ora gediblər”
Cəmiyyət
Ramiz Rövşən Qubadlıdan danışdı: "Belə tez alınacağını gözləmirdim”
Siyasət
"Ermənilər Pompeodan istədiklərini ala bilmədikdən sonra daha yuxarıya çıxış tapa bildilər"

Yazar
İlham İsmayıl
Arutunyan Putinə məktubunda Kim Kardaşyanın adını yazmağı unudub...
Seymur Verdizadə
Biz Şuşaya bayraq asanda, ermənilər Paşinyanı ipdən asacaqlar...
Sultan Laçın
“BMT TŞ niyə 4 qətnaməsinin Ermənistan tərəfindən icra olunmamasını müzakirə etmədi?..” 
Həftənin ən çox oxunanları
İlham Əliyev Mehriban Əliyeva haqqında: "Ola bilsin mən bunu ilk dəfə deyirəm, onu inandırmaq üçün..."
“Ermənilər qızlarını cəbhəyə başqa məqsədlə göndərirlər” - Keçmiş döyüşçü qadından ÇAĞIRIŞ
"Ağdamı azad edəndən sonra 5 rayon geri alınmış olacaq, yerdə qalan 2 rayonu da..."
"Əgər kompromislərdən danışırıqsa bu, rus sülhməramlılarının iştirakı ola bilər"
Laçındakı ermənilər də yalvardı: “Qorxuludur, çox qorxuludur. Putin, bizi qurtar!..”
"Serj Sarkisyan, indi “Qarabağ Azərbaycandır”, əgər şərəfin varsa intihar et..."
Ermənilərin atəşi 22 il sonra nitq qüsurlu gənci danışdırdı - Ağdamlı ailənin bomba “sevinci”...
Ermənilərə qan udduran 3 generalımız Türkiyə mətbuatının da diqqətini çəkdi - FOTO
Düşmənin artilleriya bölmələri və komanda məntəqəsi belə məhv edildi - VİDEO
"ABŞ-dan nə gözlənilirdisə, onu da etdi, sadəcə anlatdı ki, özünüz bilərsiniz..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247