Xəbər lenti
10/12/2019 [11:57]:
Sevgilisini iş yerində bıçaqladı - VİDEO
10/12/2019 [11:51]:
Xəzər dənizinin suyu İran səhralarına daşına bilər - Ambisiyalı layihə
10/12/2019 [11:49]:
İtalyada Nəsiminin həyat və yaradıcılığından bəhs edən sənədli film nümayiş olunub
10/12/2019 [11:48]:
Azərbaycanlı modeldən Dubayda seksual - FOTOSESSİYA/VİDEO
10/12/2019 [11:41]:
2020-ci ildə milyonlarla cihaz “WhatsApp”sız qalacaq
10/12/2019 [11:39]:
“EuroHome”in sahibi bu şəxsdir
10/12/2019 [11:39]:
Ədliyyə Nazirliyi: "39 hakim barəsində intizam icraatı başlanılıb"
10/12/2019 [11:37]:
Ramiz Zeynalov da hadisə yerinə gəlib
10/12/2019 [11:34]:
Xalq artisti Yalçın Əfəndiyev vəfat edib
10/12/2019 [11:34]:
Nazir müavini: “EuroHome" Ticarət Mərkəzində yanğın tam məhdudlaşdırılıb”
10/12/2019 [11:32]:
“EuroHome”dan oğurluq olub, 3 nəfər saxlanlıb
10/12/2019 [11:32]:
İnsanın yaddaşı dola bilərmi? - ARAŞDIRMA
10/12/2019 [11:31]:
Putin WADA-nın rus idmançılarla bağlı qərarından danışdı - VİDEO
10/12/2019 [11:28]:
Türk professorun Bakıdakı çıxışı qalmaqal yaratdı
10/12/2019 [11:28]:
”Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-də işə qəbul avtomatlaşdırılır - VİDEO
10/12/2019 [11:26]:
Yaponiyanın Osaka Prefektura Universitetinin magistrantı BDU-da təcrübə keçir
10/12/2019 [11:25]:
Yanğının söndürülməsinə iki yanğınsöndürmə qatarı da cəlb olundu
10/12/2019 [11:21]:
Məleykə Abbaszadə “EuroHome”dakı yanğına görə görüşünü təxirə salıb
10/12/2019 [11:16]:
“EuroHome”dakı yanğından - FOTOLAR
10/12/2019 [11:16]:
“İsa Peyğəmbər” kompüter oyunu da çıxdı- -İştirakçı “fahişələrin ayağını yumalı”dır…-VİDEO
10/12/2019 [11:09]:
Vəkillər kollegiyası rəyasət heyyətinin məlumatı...
10/12/2019 [11:08]:
Ticarət mərkəzində baş verən verən yanğında 6 nəfərə yerində yardım göstərilib, 2 nəfər tüstüdən zəhərlənib
10/12/2019 [11:05]:
“On iki ildir deyirəm ki, insanlar düzəlsin, amma nə insanlarımız, nə də bəzi məmurlarımız düzəlmir...”
10/12/2019 [11:02]:
Seçkilərdə iştirak edəcək partiyaların təbliğat imkanları - kim hansı yolu seçəcək?
10/12/2019 [10:52]:
Sabiq nazir Saleh Məmmədov "Canlı Yayın"da : Azərbaycanda iqtisadi islahatlar və inkişaf düsturu (VİDEO)
10/12/2019 [10:48]:
“Qobu Park-2” yaşayış kompleksində məcburi köçkünlərin yerləşdirilməsi başa çatıb
10/12/2019 [10:45]:
Tramp bu gün Lavrovu qəbul edəcək
10/12/2019 [10:38]:
Bakı ilə Ankaranın gizli Meğri planı? – İrəvanda panika
10/12/2019 [10:37]:
Vəfa Zeynalovanın qardaşı vəfat etdi
10/12/2019 [10:33]:
“Onu görəndə fərəhləndim, gözlərim doldu, elə bildim ki, Qarabağı aldıq...”
10/12/2019 [10:29]:
Şirvanda yeni doğulan körpə ölüb
10/12/2019 [10:27]:
Qənirə Paşayeva ərazi bütövlüyümüz uğrunda can qoymuş Qazi qadınlarımızla görüşüb
10/12/2019 [10:26]:
Tək qalmaqdan qorxan kişi həftələrlə atasının meyiti ilə yaşadı
10/12/2019 [10:25]:
Niyə hamı deputat olmaq istəyir - ŞƏRH
10/12/2019 [10:25]:
Təhsil Şöbəsi də keçmiş əməkdaşının intiharı ilə bağlı məlumat yaydı
10/12/2019 [10:24]:
Bu gün Konqresin Trampa qarşı ittihamları açıqlanacaq
10/12/2019 [10:24]:
Milli Qəhrəmanın adını daşıyan radiotezliklə bağlı ölkənin ali rəhbərliyinə MÜRACİƏT...
10/12/2019 [10:22]:
"Rusiya ondan asılı olan hər şeyi edəcək..."
10/12/2019 [10:13]:
Qohum evliliyi hansı xəstəliklərə yol açır, dində belə izdivaca qadağa varmı?..
10/12/2019 [10:11]:
“EuroHome”da yanğını söndürmək üçün üç helikopter cəlb olundu - VİDEO
10/12/2019 [10:11]:
Yanğın baş verən ərazidə yol tamamilə bağlandı
10/12/2019 [10:09]:
İrəvanda anti-Azərbaycan “sxodka”sı - xüsusi xidmət agentlərinin iflas projesi
10/12/2019 [10:07]:
Yubileyiniz mübarək, Şəhla xanım!
10/12/2019 [09:38]:
ABŞ Konqresi 738 milyard dollarlıq müdafiə büdcəsini təsdiqləyib
10/12/2019 [09:36]:
“EuroHome”dakı yanğınla bağlı hadisə yerinə 4 həkim briqadası göndərilib
10/12/2019 [09:35]:
Məşhur rəssam evsizi Santa-Klaus qismində əks etdirdi - VİDEO
10/12/2019 [09:30]:
“Traktor”un prezidenti istefa verib
10/12/2019 [09:28]:
Bakıda tikinti materialları bazarında güclü yanğın başlayıb - FOTO
10/12/2019 [09:25]:
38 sərnişini olan hərbi təyyarə radarlardan itdi
10/12/2019 [08:56]:
Ürək sağlamlığı üçün ən faydalı məhsul müəyyən edildi- İSRAİL MEDİASI...
10/12/2019 [08:07]:
Deputat şaxtada küçəyə atılmış özbək qızını  övladlığa götürdü…-İbrətamiz-FOTO+VİDEO
10/12/2019 [07:28]:
"Qisas haqqı insanları qətldən və başqa ziyanverici əməllərdən uzaqlaşdırar..."
10/12/2019 [03:21]:
Erməni politoloq: “Rusiya erməni soyqırımının iştirakçısıdır”
10/12/2019 [00:24]:
Putinlə Zelenski arasında görüş başa çatıb
10/12/2019 [00:22]:
Kürdəmirdə “Azərişıq” ASC-nin əməkdaşını cərəyan vurub öldürüb
10/12/2019 [00:13]:
“Nəsimi”nin ağac əkməsinə lağ edənlər ömrü boyu bir ağac əkibmi?”
09/12/2019 [23:59]:
Stress, depressiya, nevrozlar, yuxusuzluqdan əziyyət çəkənlərin vazkeçilməz menyusu...
09/12/2019 [23:55]:
Acunun keçmiş arvadının kafesi bağlandı - FOTO
09/12/2019 [23:52]:
Qocalmanın qarşısını alan, spermaya müsbət təsir edən PÜSTƏNİN FAYDALARI...
09/12/2019 [23:38]:
Parisdə “Norman Dördlüyü” liderlərinin görüşü başa çatıb
09/12/2019 [23:35]:
Putinlə Zelenski arasında ilk ikitərəfli görüş başlayıb
09/12/2019 [23:27]:
Xoşqədəm ATV və ANS-dəki - MƏVACİBİNİ AÇIQLADI
09/12/2019 [23:25]:
Bakıda 2 avtomobil toqquşub, 3 nəfər yaralanıb
09/12/2019 [23:19]:
Azərbaycan nefti bahalaşıb
09/12/2019 [22:51]:
Rusiyada həbsdə olan, prezidentə sui-qəsd edən və başına 25 milyon qoyulan terrorçu
09/12/2019 [22:46]:
Azərbaycanla sərhəddə “donuz qripi” TƏHLÜKƏSİ
09/12/2019 [22:40]:
Sabirabadda 60 yaşlı kişini elektrik cərəyanı vurub
09/12/2019 [22:36]:
Fərhad Göçerdən qadınlara dəstək - “Sizin qulunuzuq”
09/12/2019 [22:01]:
Parisdə "Norman Dördlüyü" liderlərinin görüşü başlayıb
09/12/2019 [21:40]:
ABŞ Ermənistan vətəndaşlarının viza müraciətlərini kütləvi rədd edir
09/12/2019 [21:38]:
ADU-nun rektoru İtaliyanın ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb
09/12/2019 [21:35]:
Tərtər sakini ağzından güllələnib
09/12/2019 [21:15]:
“Ey Nəsimi, cahanı tutdu sözün...” II Beynəlxalq Elmi Konfransı keçirilib - FOTOLAR
09/12/2019 [21:15]:
Ayaqqabılarını götürmək istəyərkən 28 metr yündürlükdən yıxıldı - QORXUNC... + VİDEO
09/12/2019 [21:10]:
Xəstə uşağın 4 saat yerdə yatmasına görə Baş nazir üzr istədi - İBRƏTAMİZ
09/12/2019 [21:05]:
“Türk düşməni olan ermənilər hər fürsətdə göstərirlər ki, onların gözü türk torpaqlarındadır"
09/12/2019 [21:02]:
"Naşükürlük etmək və bu qədər yaxşılığı boşuna çıxarmaq düzgün deyil..."
09/12/2019 [20:59]:
Diaqnostik qiymətləndirmədə 2700 psixoloqun iştirak edəcəyi proqnozlaşdırılır - NAZİRLİK
09/12/2019 [20:57]:
Kəlbəcərli seçicilərin növbəti qəbulu keçirilib.
09/12/2019 [20:53]:
Husilər Amerika təyyarədaşıyanını batırmaqla hədələyir
Bütün arxiv bir sırada
01/11/2018 [22:18] - Köşə - ( 2567 dəfə baxılıb)

Dilimizdən azadlığımıza uzanan yol

Yaxud, ruhumuzun yalnızlığı...
Seymur Əliyev
[email protected]


“Bədəninizin yanına ruh qoyun, ona ana dili

əlavə edin, qarşınıza insan çıxar”

G.Azak

Bu günlərin ən çox müzakirə edilən məsələlərindən biri yüksək vəzifələrdə təmsil olunan bəzi məmurların ana dilində normal danışa bilməməsi, ədəbi dil qaydalarını pozmasıdır. Media və sosial şəbəkələrdə yer alan müzakirələrdən görünür ki, ali dövlət postunda təmsil olunan, milli maraqlarımızın müdafiəsi ilə məşğul olması gərəkən bəzi şəxslərin milli dildə öz fikirlərini normal ifadə etməməsi anormallıq kimi dəyərləndirilir. Şübhəsiz, dövlət adından çıxış edən bir şəxsin öz dövlətinin konstitusyon dilinə, onun normalarına kifayət qədər bələd olmaması normal hesab edilə bilməz və bu mənzərə, yumşaq desək, yalnız acımaq mümkündür. Lakin bu gün ölkəmizdə ana dilinə olan münasibəti, onun gerçək statusunu araşdırsaq görərik ki, əslində bu gün şahid olduğumuz anormallıqların özündə  də bir normallıq, təbiilik mövcuddur. Bu təbiiliyin hardan necə qaynaqlandığını anlamaq üçün isə bəzi məqamlarda nəzər salmaq kifayətdir.


Millilikdən daha böyük ucalıq yoxdur!

 

Xeyli müddətdir ki, ölkəmizdə rus və ingilis dilinin qeyri-rəsmi statusunun yüksəldilməsi, hər iki dilə bir növ “elit dil” kimi xüsusi münasibətin bəslənilməsi ana dilinin mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə sıxışdırmaqdadır. Ölkə paytaxtında çoxsaylı əcnəbidilli məktəblərin açılması, xarici dil bilməyin daha qarantlı gələcək, daha parlaq kariyera vəd etməsi yönündə aparılan təbliğat, xarici dil bilənlərə iş həyatında daha geniş imkanların təqdim edilməsi və s. bəzi vətəndaşların ana dilinə psixoloji baxımdan “ikinci dərəcəli dil” kimi yanaşmasını şərtləndirən əsas amillər sırasındadır.

Bu gün məmur və iş adamlarının böyük əksəriyyətinin övladları məhz rus və ingilisdilli məktəblərdə təhsil almaqdadır. “Seçilmişlər”in öz övladlarını əcnəbidilli məktəblərdə oxutdurmaq cəhdi onların sadəcə  xarici dil öyrənməsini təmin etmək, daha mükəmməl təhsil almasına nail olmaq istəyindən qaynaqlanmır. Bu gün əcnəbidilli məktəblərdə uşaq oxutdurmaq həm də həmin şəxsin “əlahiddə kateqoriyaya”, “ali təbəqəyə” mənsubluğuna dəlalət edən perestij işi hesab olunur. Belə bir təhsil Azərbaycan dilli məktəblərdə təhsil alan təbəqəyə yuxarıdan aşağı baxmaq, onlar qarşısında öyünmək üçün sanballı əsas hesab edilir. Və unudulur ki, əslində millilikdən daha böyük ucalıq yoxdur!

Bundan başqa, ölkə daxilində, xüsusilə də paytaxtda iş tapmaq üçün tələb edilən əsas keyfiyyətlərdən biri iş axtaran şəxsin əcnəbi dilləri hansı səviyyədə bilməsi ilə bağlıdır. Nə qədər qəribə də olsa, Azərbaycanın paytaxtında qeyri-fəhlə işi tapmaq üçün sadəcə Azərbaycan dilini bilmək əksər hallarda yetərli hesab olunmur. Ümumiyyətlə, iş üçün müraciət edən şəxsin Azərbaycan dilini nə dərəcədə bilməsi, ümumiyyətlə, bilib-bilməməsinə elə də önəm verilmir. Önəmli hesab edilən tək şey onun neçə əcnəbi dili hansı səviyyədə bilməsi ilə bağlıdır. Və təbii, reallıqda əcnəbi dilin ana dilinə bərabər tutulduğu bir ortamda  məmurların öz ana dilində normal danışa bilməməsindən daha təbii heç nə yoxdur. 

 

Başqa dilləri bilmək doğma dili unutdururmu: ölkə başçısı timsalındakı nümunə nə deyir?

 

Maraqlıdır ki, ali dövlət postlarında təmsil olunan müəyyən şəxslərin ana dilini normal bilməməsi bəzən onların bir neçə əcnəbi dili mənimsəməsi, bu səbəbdən də onları ana dili ilə qarışdırması ilə izah olunur. Hansı ki, bu cür “bəraətverici hal” əsla və əsla məntiqli hesab edilə bilməz. Ana dilini müəkəmməl bilən, bu dili qəlbən sevən, onu ruhuna hopduran bir insanın bu dili hansısa başqa dillərlə qarışdırması, onları arsında bərabərlik işarəsi qoyması mümkün deyil. Buna nümunə olaraq dövlətin birinci adamı sayılan prezident İlham Əliyevi göstərmək olar. Bir neçə əcnəbi dili bilməklə yanaşı, həm də ana dilinin incəliklərinə dərindən bələd olan, bu dildə mükəmməl danışan və hər bir ölkə vətəndaşını ana dilində danışmağa, bu dilə qayğı göstərməyə təşviq edən İlham Əliyevin Azərbaycan dilinə münasibəti digər məmurlar üçün də örnək olmalıdır.

 

Dünyanın ən qorxunc əsarəti: dil əsarəti!

 

Sovet dönəmində Azərbaycan dilinin hədsiz dərəcədə sıxışdırıldığı, rus dilinin imperiya dili kimi bütün SSRİ məkanında hakim olduğu yaxın tariximizin ən ağrılı həqiqətlərindəndir. Lakin sevindirici haldır ki, ölkəmiz müstəqillik əldə etdikdən sonra nəinki Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi statusu təmin edildi, bu dilin inkişafı istiqamətində həm hüquqi, həm də praktiki müstəvidə konkret addımlar atıldı. Xüsusilə, son illər qanunvericilik baxımından qəbul edilən bir çox qanunlar, eləcə də Azərbaycan dilinin işləkliyinin təmin edilməsi ilə bağlı ölkə başçısının imzaladığı sərəncamı tədirəlayiqdir. Ancaq təəssüflər olsun ki, gündəlik həyatımızda qarşılaşdığımız bir sıra olaylar Azərbaycan dilinin hələ də bəzi sahələrdə öz həqiqi yerini almaqda çətinlik çəkdiyini göstərir. Xüsusilə də bütün davranışları kimi, həm də danışıq mədəniyyəti, ana dilinin incəliklərinə dərindən bələd olmaq bacarığı ilə nümunə olması gərəkən məmurların əcnəbi dilə maraq göstərməsi, ana dilinin elementar normalarına belə yiyələnməkdə çətinlik çəkməsi müşahidə edilir ki, bu da dilimizin bu günü və gələcəyi baxımından narahatverici haldır.

Səbəb nə olursa olsun, bir məmurun təmsil etdiyi millətin dilini normal bilməməsi, öz danışığında əcnəbi ifadələrə  üstünlük verməsi dilimizdəki əsarət meyillərindən xəbər verir.

Unutmaq olmaz ki, dil əsarəti bütün əsarətlərin ən dəhşətlisidir. Hər bir xalqın gerçək azadlığına gedən yol onun ana dilindən, bu dilə olan sevgisindən, bu sevgi ilə bütövləşməsindən keçir. O yerdə ki, ana dilinə belə sevgi yoxdur, o yerdə ki, ana dili milli qüruru mənbəyi hesab edilmir, o xalqın fiziki azadlığı da daim təhlükə altında olur. Ana dilini lazımi dəyəri verməyən hər bir fərdin, hər bir xalqın ruhu iztirab və yalnızlığa məhkumdur.

Məhz bu səbəbdən də dünyanın bütün böyük fikir adamları və mütəfəkkirləri, sərkərdə və dövlət başçıları vətən torpağının əsarətdən azad edilməsi ilə yanaşı, doğma dilin də əsarətdən qutulmasına xüsusi önəm vermiş, bunu zəruri hesab etmişdir. Eyniylə Böyük Mustafa Kamal Atatürkün dediyi kimi:

“Milli duyğu və dil arasında əlaqə çox qüvvətlidir. Dilin zəngin olması milli hissin formalaşmasında başlıca amildir. Ölkəsini, istiqlalını qorumağı bacaran millət dilini də yabançı əsarətdən qurtamalıdır”.

 

Seymur ƏLİYEV

 

loading...
loading...
Ayaqqabılarını götürmək istəyərkən 28 metr yündürlükdən yıxıldı - QORXUNC... + VİDEO
Qadınlara əmr etdiyi şey ölkəni hərəkətə keçirdi - MARAQLI
4 sevgilisi olan qadın hamilə qaldı - Uşağı bərabər böyüdəcəklər...
Sevgilisinin alnına bıçaqla adını yazdı - AĞLASIĞMAZ...
Video kasetlərindən paltar hazırladı - MARAQLI...+ FOTOLAR
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Onu görəndə fərəhləndim, gözlərim doldu, elə bildim ki, Qarabağı aldıq...”
Dünya
“Uşaqlar məktəbdə siçovullarla bir yerdə oxuyur...”-VİDEO
Dünya
Bu ölkədə qadınlar ora kişilərlə eyni qapıdan girəcək - Restoran və kafe sahibləri isə uzun zamandır ki...
Gündəm
Türkiyə və Azərbaycanın dezinformasiyalara qarşı birgə mübarizəsi mümkündürmü?
Cəmiyyət
“Qarabağın bir səsi də elə Qədir idi...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Əndamın yansın, Roza" - Aparıcı efirdə özünü saxlaya bilmədi - FOTO
Vaqif Əsədovdan təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüyə: "Könüllü gəlsəniz..." - VİDEO
İnsanların çoxu bu məsələdə seksdən daha çox həzz alır - Alimlərdən inanılmaz tədqiqat
Prezident daha bir məmuru işdən çıxardı
Bacısını efirə çıxartdı, əri zəng edib dalaşdı - Gərgin anlar
"Gəlin qardaşının qayınatası ilə bir yataqda yaxalandı" - Bakıda ŞOK OLAY - VİDEO
"Azərbaycan elə bilməsin ki, Njdenin heykəli ilə erməniləri Rusiyanın gözündən salacaqlar...”
"Milli Məclisin Gəncəyə köçürülməsi həm Bakını fəlakətdən qurtarar, həm də..."
“A.Akopyanın Mehriban Əliyevanı Qarabağa dəvət etməsi hesablanmamış bir addımdır...”-Erməni ekspert
"Atam evə buraxmadığı üçün 15 yaşından tək yaşayıram" - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247