Xəbər lenti
19/01/2020 [15:40]:
Bütün xəstəliklərin bu qayda ilə öhdəsindən gəlmək olur - Alimlərin araşdırmasına görə...
19/01/2020 [14:58]:
UFC rəhbəri anons etdi: Konorun növbəti rəqibi Həbib olacaq
19/01/2020 [14:57]:
Qadınlar küçədə kişini soyub, gözəllik salonuna getdilər
19/01/2020 [14:17]:
Çingiz Qənizadə sosial şəbəkələrdə yayılan videosu haqda danışdı
19/01/2020 [14:15]:
AzTV-dən daha bir yeni layihə: 20 Yanvar qırğını dənizçilərin şahidliyi ilə - VİDEO
19/01/2020 [14:11]:
Xoşbəxt Yusifzadə 60 illik xəyalına qovuşdu – Elektrik qatarı ilə Pirşağıya… VİDEO
19/01/2020 [13:59]:
Azərbaycanda yarım metr hündürlüyündə qar yağdı - FAKTİKİ HAVA
19/01/2020 [13:06]:
Çingiz Qənizadənin seçicilərlə görüşləri davam edir
19/01/2020 [12:58]:
İlham Əliyevdən 20 Yanvarla bağlı paylaşım - VİDEO
19/01/2020 [12:41]:
İlk dəfə Azərbaycanda: Azay Quliyev seçicilər üçün şəxsi elektron kabinet yaradıb+VİDEO
19/01/2020 [12:13]:
Ukraynanın ləğvi başladı - Timoşenkodan şok
19/01/2020 [12:11]:
Pompeo Almaniyada dörd ölkənin rəsmiləri ilə görüşəcək
19/01/2020 [12:09]:
Bakıya ilk qar yağır
19/01/2020 [12:06]:
Azərbaycan XİN-dən 20 Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümü ilə bağlı BƏYANAT
19/01/2020 [12:03]:
Fəzail Ağamalı Milli Qəhrəmanın qəbrini ziyarət etdi - Ailə üzvləri ilə görüşdü + (VİDEO)
19/01/2020 [10:57]:
"Düşmənimin düşməni..." - Mövlud Çavuşoğlu
19/01/2020 [10:56]:
“Konservatoriyada elə müəllimlər var ki, auditoriyada ağlına nə gəldi, onu da danışır...”
19/01/2020 [10:52]:
“Ermənilər bu yaxınlarda Lapşini aradan götürüb günahı bizim üstümüzə yıxacaqlar”
19/01/2020 [10:47]:
Saatlıda toydan qayıdan ailə qəzaya düşüb: 5 nəfər xəsarət alıb
19/01/2020 [10:40]:
"Bu halda minimum pensiya məbləği də 200 manatdan 230 manatadək qalxa bilər" - TƏKLİF
19/01/2020 [10:33]:
Generala tüpürən Vahabzadə, partiyanı lənətləyən Şıxlı və hakimiyyətdən imtina edən Şeyxulislam...
19/01/2020 [10:22]:
“Avstraliyadakı kimi yanğınlar bütün planeti bürüyəcək...”- İngilis alimlərdən SOS!..
19/01/2020 [10:03]:
İnək yaşlı qadını vuraraq ağır yaralayıb - FOTO/VİDEO
19/01/2020 [10:01]:
PKK-nın 13 terrorçusu Türkiyənin təhlükəsizlik qüvvələrinə təslim olub
19/01/2020 [09:49]:
Abramoviçin keçmiş arvadı yunan milyarderə ərə getdi – FOTO
19/01/2020 [09:47]:
ABŞ əsgərləri rus hərbçilərin yolunu kəsdi
19/01/2020 [09:21]:
Ana südü ilə qidalanma sinə xərçənginin qarşısını alır... -Möcüzəvi 12 fayda...
19/01/2020 [03:35]:
Tramp Süleymaninin öldürülməsini hər dəqiqəsini izləyib: 2 dəqiqə 11 saniyə sonra...+ FOTO
19/01/2020 [01:10]:
“Neftçi” baş məşqçisini istefaya göndərdi
19/01/2020 [01:09]:
Yəmən ordusunun yataqxanası atəşə tutulub, onlarla hərbçi həlak olub
18/01/2020 [23:54]:
Aqil Məmmədov məcburi köçkün seçicilərlə görüşüb
18/01/2020 [23:30]:
Qənirə Paşayeva: "“Bütün fəaliyyətim boyu sizi özümdən əvvəl düşündüm"
18/01/2020 [23:16]:
İcra başçısının müavini: "Bu Lavrov lap kasıb imiş ki..."
18/01/2020 [23:07]:
Həbsdən çıxdı, anasını və arvadını güllələyib öldürdü
18/01/2020 [22:37]:
Azay Quliyev məhəllələrdə görüşlərə başladı - FOTOLAR
18/01/2020 [22:07]:
İndoneziyada güclü zəlzələ
18/01/2020 [21:52]:
Kəndə hücum edən ac canavarlar iti parçaladı - VİDEO
18/01/2020 [21:33]:
Gəncədə avtomobil piyadanı vuraraq xəsarət yetirib
18/01/2020 [21:32]:
Tramp Davosa gedir
18/01/2020 [21:00]:
Fransız milyarder dünyanın ən varlı adamı oldu
18/01/2020 [20:55]:
Prezidentin mühafizə alayına hücum edənlərlə bağlı sərt qərar
18/01/2020 [20:48]:
Bakıda 23 yaşlı oğlan itkin düşüb
18/01/2020 [20:36]:
Həftədə 49 saatdan çox işləyirsinizsə, həyatınıza təhlükə var
18/01/2020 [20:34]:
İran “Boeing”in qara qutularını Ukraynaya verəcək
18/01/2020 [20:06]:
Əli Nağıyevin yeni vəzifəsi əsir və girovlarımızın aqibətinə nə vəd edir?
18/01/2020 [19:53]:
Ərdoğan Xəlifə Həftarı diktator adlandırdı
18/01/2020 [19:30]:
Rövnəq Abdullayev AFFA prezidenti vəzifəsinə namizədliyini irəli sürüb
18/01/2020 [19:28]:
Məşhur aktyor vəfat etdi
18/01/2020 [19:08]:
Naxçıvan sakini Göygöldə işlədiyi evdən oğurluq etdi
18/01/2020 [18:43]:
Şəbnəmdən yeni, cazibədar pozlar - FOTOLAR
18/01/2020 [18:35]:
Fəzail Ağamalının seçicilərlə görüşü davam edir - FOTOLAR
18/01/2020 [18:15]:
Türklərin olduğu restoranda partlayış
18/01/2020 [17:59]:
Yüzlərlə insanın ölümünə səbəb olan təyyarədə yeni nasazlıq aşkarlandı
18/01/2020 [17:56]:
Baş Prokurorluq sayt rəhbərinə xəbərdarlıq edib
18/01/2020 [17:53]:
“Onların hamısı müharibə tərəfdarıdır” – Namizədlərimiz Ermənistanı qorxuya salıb
18/01/2020 [17:25]:
“İkoş” ləqəbli qadın narkotacir ələ keçdi - FOTOLAR
18/01/2020 [17:21]:
Afət Telmanqızının həyat yoldaşı: “Bu cür xanımla həyatı bölüşmək çox asan olur”
18/01/2020 [17:18]:
Çingiz Qənizadə silsilə görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR
18/01/2020 [17:15]:
Nazir əmr imzaladı - Daxili işlər orqanları gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq
18/01/2020 [17:03]:
“Sovet hökuməti zamanı Oktyabr inqilabı ilə bağlı yüzlərlə film çəkilib, indi isə...”
18/01/2020 [17:02]:
“O, yazır ki, güya Primakov Bakıya qoşun yeridilməsinin əleyhinə olub…”
18/01/2020 [16:45]:
"ABŞ İranın nüvə obyektlərinə zərbə endirmək niyyətində idi" - Pompeo
18/01/2020 [16:36]:
Azay Quliyevin son 4 ildəki deputatlıq fəaliyyəti- VİDEOÇARX
18/01/2020 [16:25]:
Müəllim olmaq istəyənlərə şad xəbər
18/01/2020 [16:23]:
Kirayə mənzil üçün müraciətlərin qəbul tarixi AÇIQLANDI
18/01/2020 [16:17]:
Petrosyandan ABŞ-a Qarabağ təklifi - Məxfi sənəd
18/01/2020 [16:04]:
“Azərbaycan-Ermənistan sərhədində vəziyyət gərginləşib” - General Elçin İbrahimov
18/01/2020 [16:01]:
Dünya İqtisadi Forumunun saytında Prezident İlham Əliyevin məqaləsi dərc edilib
18/01/2020 [15:45]:
Bakı polisindən azyaşlının uşaq evində döyülməsi iddialarına MÜNASİBƏT
18/01/2020 [15:43]:
17 yaşlı gənc NASA-da işə başladı - 3 günə yeni bir planet kəşf etdi -FOTOLAR
18/01/2020 [15:39]:
Dövlət Komitəsi Suraxanıda uşaq evində azyaşlının döyülməsi faktını nəzarətə götürüb
18/01/2020 [15:37]:
Uşaqlara nə qədər xərclik verilməlidir? - Psixoloq məsləhəti
18/01/2020 [15:28]:
Bakıda “Nazlı” ləqəbli narkotacir ələ keçdi - FOTO
18/01/2020 [15:16]:
“Rus zabitlər dedi ki, biz gözləmirdik Azərbaycan xalqı bu qədər mübariz və qorxmaz olar...”
18/01/2020 [15:16]:
Tank nümayiş zamanı izləyicilərə qorxulu anlar yaşatdı - VİDEO
18/01/2020 [15:15]:
“Liviyanı Haftarın hakimiyyətinə buraxmaq tarixi səhv olar”
18/01/2020 [15:13]:
Qeyri-millətlərdən olan deputatlığa namizədlər...
18/01/2020 [14:47]:
Şəkidə üç kafedə saxta spirtli içki aşkarlanıb
18/01/2020 [14:46]:
Xameneyi cümə namazı qıldırdı, kürsüdəki silah diqqət çəkdi -FOTO
18/01/2020 [14:43]:
"Ötən il 5 nəfər ədliyyə orqanlarından xaric edilib"
Bütün arxiv bir sırada
08/05/2018 [13:41] - Mədəniyyət - ( 1775 dəfə baxılıb)

Şuşanın "işğal altındakı" ruhları - Ədiblər, maarifçilər, ziyalılar



Bu gün Azərbaycanın mədəniyyət beşiyi olan Şuşa şəhərinin Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmasından 26 il ötür. Şuşa 1992-ci il may ayının 7-dən 8-nə keçən gecə işğal olunub.

Şuşa şəhərində həmin dövrdə 24.900 əhali yaşayıb. İşğal  zamanı yerli əhalinin 193 nəfəri şəhid, 102 nəfəri isə əlil olub.

Nəticədə Şuşadakı bir sıra tarixi-mədəniyyət abidələri düşmən tərəfindən talan edilib. Ermənilər Azərbaycana məxsus olan bir çox abidənin məhv edilməsinə və ya onların erməniləşdirilməsinə nail olublar. Onlar Şuşada 7 məktəbəqədər uşaq müəssisəsini, 22 ümumtəhsil məktəbi, mədəni-maarif, kənd təsərrüfatı texnikumlarını, 8 mədəniyyət evini, 14 klubu, 20 kitabxananı darmadağın ediblər...

Azərbaycanın bu qədim, zəngin tarixə və mədəniyyətə malik şəhərinin ermənilərin əlinə keçməsi ilə Dağlıq Qarabağın işğalı başa çatdırılıb. Bununla ermənilər bölgənin Azərbaycandan faktiki qoparılmasına nail olublar. Şuşa şəhəri tarixində ilk dəfədir ki, bu qədər uzun müddət işğal altında qalır. Qarabağ silsiləsindən 1500 metr yüksəklikdə yerləşən şəhərin ərazisi 289 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 241 165 nəfər idi.

Şuşa şəhəri məşhur ədiblərin, şairlərin, görkəmli sənətkarların vətənidir.

Xalq arasında yaxşı deyiblər: Şuşa sağlamlıq şəhəri, istedadlar məskənidir!

Azərbaycan Respublikası Elmlər Akademiyasının məlumatına əsasən, təkcə XIX əsrdə Şuşada 95 şair, 22 musiqişünas, 38 xanəndə, 19 xəttat, 16 nəqqaş, 12 nüsxəbənd, 5 astronom, 18 memar, 16 həkim, 42-ə qədər müəllim və s. olub. Bu böyük ziyalı dəstəsi, Şuşa şəhərini mədəniyyət mərkəzinə çevirməkdə və burada mədəniyyəti inkişaf etdirməkdə böyük rol oynayıblar. Onların təşəbbüsü və dəstəyi ilə Şuşada 10-a qədər ədəbi, elmi və ayrı-ayrı sənətləri əhatə edən məclislər yaradılıb.

Şuşanın ədib və maarifçiləri:

Qasım bəy Zakir (1784-1857) – Şair, Azərbaycan ədəbiyyatında tənqidi realizmin və satirik ədəbi cərəyanın banilərindən biri.

Xurşidbanu Natəvan (1830-1897) – XIX əsrin ən görkəmli Azərbaycan şairəsi.

Mir Möhsün Nəvvab (1833-1918) – Şair, rəssam, musiqişünas, astronom, xəttat, nəqqaş, dülgər, kimyagər, riyaziyyatçı.

Nəcəf bəy Vəzirov ( 1854-1926) – XIX-XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi.

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev (1870-1933) – Dramaturq, nasir, rejissor, alim.

Yusif Vəzir Çəmənzəminli (1887-1943) - Görkəmli Azərbaycan yazıçısı.

Firudun bəy Köçərli ( 1863-1920) – Ədəbiyyatşünas və tənqidçi. “Azərbaycan türklərinin ədəbiyyatı” adlı iri həcmli əsərin müəllifi.

Həmidə xanım Cavanşir (1873-1955) – Azərbaycanın ilk maarifçi qadınlarından biri.

Validə Xaspolad qızı Tutayuk (1914-1980) – Biologiya elmləri doktoru, Azərbaycanın əməkdar elm xadimi, professor, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü.

Əhməd bəy Ağayev (Əhməd Ağaoğlu-Firəng Əhməd) (1869-1939) – İdeoloq, jurnalist, publisist, məşhur “Difahi” təşkilatının yaradıcısı.

Şuşa sənətkarları:

Şuşada doğulub, boya-başa çatan Cabbar Qaryağdı oğlu , İslam Əbdül oğlu Abdullayev (Segah İslam),Qasım Abdullayev (Zabul Qasım), Seyid Şuşinski, Xan Şuşinski və digər xanəndələr indi də hər kəsin dilində əzbərdir.

Bülbül (Murtuza) Rza oğlu – SSRİ Xalq artisti, müğənni.

Üzeyir Hacıbəyov – Dünya şöhrətli bəstəkar, Şərqin ilk operasının yaradıcısı.

Rəşid Behbudov - SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, müğənni.

Qurban Primov– Tarzən

Fikrət Əmirov – Bəstəkar

Niyazi Hacıbəyov - SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, bəstəkar, dirijor.

Mehdi Məmmədov - SSRİ Xalq artisti, aktyor, rejissor, pedaqoq.

Şəmsi Bədəlbəyli Bədəl bəy oğlu – Görkəmli rejissor, Azərbaycanın xalq artisti.

Əfrasiyab Bədəlbəyli Bədəl bəy oğlu – bəstəkar, dirijor, musiqişünas, librettoçu.

Fərhad Bədəlbəyli – Məşhur pianoçu, Azərbaycanın xalq artisti.

Ceyhun Hacıbəyli – ADR-nın görkəmli dövlət xadimi, publisist.

Sultan Hacıbəyov – Bəstəkar, Azərbaycanın xalq artisti, pedaqoq.

Rafiq Hüseynov – Tanınmış diktor, Azərbaycanın xalq artisti.

Məhərrəmov İdris Məhəmməd oğlu – Partiya və dövlət xadimi.

Flora Kərimova – Müğənni, Azərbaycanın xalq artisti.

və başqaları.

Şuşa hərbiçiləri:

Fərəc bəy Ağayev– Çar ordusunun General-leytenantı.

Səməd bəy Mehmandarov - General-leytenant, Azərbaycan Demokratik Respublikasının ilk hərbi naziri.

Yaqub Quliyev – General-mayor, Stalinqrad qəhrəmanı.

Aslan Vəzirov – Polkovnik, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Xəlil Məmmədov – Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.(azedu.az)

Qarsdakı baş konsulumuz Diyarbəkir vilayətində önəmli görüşlər keçirdi - FOTOLAR
Nərgiz Cəlilova: "Allah bu peşəni mənim üçün göndərib”
Zeytunun bəşər tarixində yeri...
Qeyri-adi bacarığı olduğu iddia edilən pişik inanılmaz qiymətə satışa çıxarıldı - MARAQLI
Lüks avtomobil ilə oğurluq edən şəxsin cəzası bəlli oldu - FOTO+VİDEO
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Müsahibə
“Konservatoriyada elə müəllimlər var ki, auditoriyada ağlına nə gəldi, onu da danışır...”
Cəmiyyət
"Bu halda minimum pensiya məbləği də 200 manatdan 230 manatadək qalxa bilər" - TƏKLİF
Dünya
Abramoviçin keçmiş arvadı yunan milyarderə ərə getdi – FOTO
Gündəm
Əli Nağıyevin yeni vəzifəsi əsir və girovlarımızın aqibətinə nə vəd edir?
Mədəniyyət
“Sovet hökuməti zamanı Oktyabr inqilabı ilə bağlı yüzlərlə film çəkilib, indi isə...”
Həftənin ən çox oxunanları
Altı yaşlı uşağa təcavüz etdiyi üçün kəndlilər onu benzinlə yandırdı- FOTOLAR
“DİN-ə qəribə bir əmr gəldi:  “Hər kəs silahını təhvil verib binadan bayıra çıxmasın…”
Nərminin qətlinə görə tutulan İlkinin ailəsindən sensasion AÇIQLAMA: "Xətt onun deyil"
Mişustin kabinetinə girməmiş Paşinyanın bircə “ara, hayes?” deməsi qaldı...
"İlkin Nərmini oxutmaq üçün qaçırıb, sözünə baxmadığı üçün..." - NƏNƏSİ DANIŞDI
Ramzan Kadırov Çeçenistanın rəhbəri vəzifəsini tərk etdi
İsrail həkimləri qan təzyiqini normallaşdırmağın  ən sadə yollarını göstərdi...
“Qabala” restoranında erməni mahnısı oxundu -  musiqiçilər döyüldü...
Generalın arvadı və qızı Bakıda bir günün içərisində 12 mənzili hansı yollarla alıb...?
Rəqqasə Aygünün kişi həmkarı ilə açıq-saçıq rəqsi səs-küy yaratdı - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247